Ebü’l-Fevâris Ahmed

Ebü'l-Fevâris Ahmed bin Ali el-İhşîd (), 968-969 yılları arasında Mısır, Suriye ve Hicaz'ı yöneten İhşidî hanedanının özerk hükümdarlarının sonuncusudur. Ancak çocuktu ve fiilen hükümdarlık yapmamış, önce vezir Cafer bin Furat'ın, sonra da amcası Ebü'l-Hasan bin Ubeydullah bin Toğaç'ın himayesi altında bulunmuştur. Saltanatı, 969 yazında Fatımiler'in Mısır'ı fethetmesiyle son bulmuştur.

 Hayatı 
Ahmed, üçüncü İhşîdî hükümdarı Ebü’l-Hasan Ali el-İhşîd'in oğlu ve hanedanın kurucusu Muhammed bin Toğaç'ın torunudur. Babası Ali, Ocak 966'da öldüğünde henüz on yaşındaydı; dolayısıyla devletin fiili yöneticisi olan güçlü Ebü’l-Misk Kâfûr iktidarın dizginlerini kendisi ele almıştır.

Ahmed, Nisan 968'de Kâfûr'un ölümünden sonra tahta geçmiştir, ancak Mısır'daki durum kritikti; bürokrasi dışında bir güç tabanından yoksun vezir Cafer bin Furat hükûmeti kontrol etmeye çalışmıştır; Fatımi ajanları Bedeviler arasında sorun çıkarmış; Muhammed el-İhşid tarafından işe alınan İhşidiyye, Kâfûr tarafından işe alınan Kafuriyye ve Avrupalı/ Bizans köle askerleri olan Sakaliba veya Rum olmak üzere ordu karşılıklı olarak düşmanca gruplara bölünmüştü ve son olarak hazine kıtlığa neden olan bir dizi alçak Nil selinden dolayı boştu. Sonunda İbnü'l-Furat, Ahmed'in amcası Filistin valisi olan Ebü'l-Hasan bin Ubeydullah bin Toğaç tarafından devrildi. Hasan, 968 sonbaharında Fustat'ın kontrolünü ele geçirdi ve kendisini naip olarak atadı. Bu dönemde basılan sikkelerde Hasan'ın adı, itibari hükümdar olan Ahmed'in adından bile önce geliyordu. Ancak Hasan, sadece üç ay sonra İbnü'l-Cafer'i serbest bıraktı, ona Mısır'ın yönetimini emanet etti ve Filistin'e geri döndü.

 Fatımî istilası ve tahttan indirilmesi 
Kısa bir süre sonra İhşidî rejimindeki karışıklıktan yararlanan Fatımîler, Cevher es-Sıkılli komutasında bir işgal başlattılar. Haziran 969'da Fatımî ordusu Fustat önlerine çıktı. İhşidî birliklerinin Fatımîleri durdurmak için son çare olarak yaptıkları girişim başarısız olunca şehir ve beraberindeki Mısır teslim olmuştur. Hasan esir alındı ve böylece İhşidî hanedanlığı sona erdi; ancak amcasının yönetimindeki son saık İhşidîler, 970 baharında Fatımîler tarafından yenilene kadar Suriye'nin güney kesiminin kontrolünü elinde tuttular. Tarihçi el-Fergani'ye göre, İbn Hallikân'dan aktardığına göre, Ahmed 13 Temmuz 987'de ölmüştür.

 Kaynakça 
Özel

Genel






Kategori:Orta Çağ'da çocuk hükümdarlar
Kategori:İhşîdîler