IV. Şâpûr

IV. Şâpûr ( Šāhpuhr), 415-420 yılları arasında Sasani Ermenistanı'nın kralıydı ve 420 yılında kısa bir süre Sasani İmparatorluğu'nu yönetti. Bu kısa saltanatın tek tanıkları, 5. yüzyıl Ermeni tarihçileri Gazar Parpetsi ve Horenli Musa ile onun "Yazdiger oğlu Kral Şabur" olarak göründüğü Mandaean Krallar Kitabı'dır.

 Hayatı 
IV. Şâpûr, I. Yezdicerd ve Şuşandukht'un oğluydu; V. Behrâm ve Narse adında iki erkek kardeşi vardı. Arşaklı Ermeni Kralı IV. Hüsrev'in ölümü üzerine, I. Yezdicerd, Ermenistan kraliyet tacını yeğeni IV. Artaksias'a vermek yerine en büyük oğlu IV. Şâpûr'a vermeyi tercih etti. Şâpûr'un Ermenistan'daki saltanatı sırasında uzlaşmaya ağırlık vermiş ve ileri gelenlerle dostane ilişkiler kurmuştur. Hristiyan Ermenileri Zerdüştlüğe döndürmek için her türlü çabayı gösterdi, ancak büyük ölçüde başarısız oldu.Rawlinson 1882, p.278.

420 yılında I. Yezdicerd, Hyrkania'da Sasani soyluları tarafından öldürüldü,Nöldeke, p. 77 and 78 bu da Şâpûr'un hızla Ermenistan'ı terk etmesine ve Sasani tahtını ele geçirmek için Tizpon'a gelmesine neden oldu. Ancak, I. Yezdicerd'in tüm oğullarını kovmaya çalışan soylular ve din adamları tarafından öldürülene kadar kısa bir süre hüküm sürmeyi başardı. Şâpûr'un öldürülmesinden sonra soylular, IV. Behrâm'ın oğlu olan bir diğer Sasani prensi Hüsrev'i Sasani İmparatorluğu'nun kralı olarak seçtiler.

 Sikke 
IV. Şâpûr'un bastırdığı sikke, bilinen Sasani sikkelerinden farklıdır. Sasani imparatorunun resmi genellikle sikkenin ön yüzünde yer alır, ancak sikkenin arka yüzünde ateş sunağı ve iki hizmetçisi yerine, iki koç boynuzuyla süslü sıra dışı bir şapka takan IV. Şâpûr'un resmi yer alır. Madeni paranın kenarında, Şâpûr'un resminin yanında, Pehlevi yazısıyla şu şekilde tercüme edilen yazılar vardır: "šhpwhry zy lba 'lmn'n mlk", Ermenilerin büyük kralı Şâpûr olarak tercüme edilebilir.

Sikkenin basım tarihi de bilinmemekle birlikte, eldeki delillerden MS 414-420 yılları arasında basıldığı anlaşılmaktadır. Bu sikkede Zerdüşt ritüel unsurlarına (ateş ve ateşin hizmetkarları) dair hiçbir işaret yoktur.

 Notlar 

 Kaynakça 
Özel

Genel

Kategori:5. yüzyılda suikast sonucu ölen hükümdarlar
Kategori:Sasanili Ermenistan valileri
Kategori:5. yüzyılda Sasani hükümdarları
Kategori:420'de ölenler