Gezer Takvimi

Gezer takvimi, 1908 yılında İrlandalı arkeolog R. A. Stewart Macalister tarafından, Kudüs'ün 20 mil batısında yer alan antik Gezer şehrinde keşfedilen, erken dönem Kenan diliyle yazılmış küçük bir kireçtaşı tablettir. Genellikle MÖ 10. yüzyıla tarihlenir, ancak kazı stratifiye edilmemiştir.Aaron Demsky (2007), Reading Northwest Semitic Inscriptions , Near Eastern Archaeology 70/2. Quote: "The first thing to consider when examining an ancient inscription is whether it was discovered in context or not. It is obvious that a document purchased on the antiquities market is suspect. If it was found in an archeological site, one should note whether it was found in its primary context, as with the inscription of King Achish from Ekron, or in secondary use, as with the Tel Dan inscription. Of course texts that were found in an archaeological site, but not in a secure archaeological context present certain problems of exact dating, as with the Gezer Calendar."

Bilim insanları, metnin dilinin Fenikece mi İbranice mi, yazının ise Fenike (veya Proto-Kenan) mi yoksa paleo-İbranice mi olduğu konusunda görüş ayrılığı yaşamaktadır. Koller, metnin dilinin Kuzey İbranicesi olduğunu ileri sürmüştür.The Calendar Tablet from Gezer, Adam L Bean, Emmanual School of Religion Is it “Tenable”?, Hershel Shanks, Biblical Archaeology Review Spelling in the Hebrew Bible: Dahood memorial lecture, By Francis I. Andersen, A. Dean Forbes, p56

Yazıt, tarımsal mevsimleri belirsiz tarihlerle anlattığı için resmi bir takvim değildir. Ritüel ya da bürokratik bir takvimde olduğu gibi kesin zaman dilimlerini içermez. Bu nedenle, bazı zaman dilimleri bir yerine iki ayı kapsar ve bilinen ay numaraları ya da isimleri kullanılmamıştır.Seth L. Sanders, “Writing and Early Iron Age Israel: Before National Scripts, Beyond Nations and States,” in Literate Culture and Tenth-Century Canaan: The Tel Zayit Abecedary in Context, ed. Ron E. Tappy and P. Kyle McCarter, (Winona Lake, IN, 2008), p. 100–102

 Yazıt 
Takvim, kireçtaşı bir levha üzerine kazınmış olup, her döneme hasat, ekim veya belirli bitkilerin bakımı gibi görevlerin atandığı aylık ya da iki aylık periyotları anlatır.

KAI 182 olarak bilinen bu yazıt, Fenike veya paleo-İbranice yazısıyla yazılmıştır.

𐤉𐤓𐤇𐤅𐤀𐤎𐤐.𐤉𐤓𐤇𐤅𐤆
𐤓𐤏.𐤉𐤓𐤇𐤅𐤋𐤒𐤔
𐤉𐤓𐤇𐤏𐤑𐤃𐤐𐤔𐤕
𐤉𐤓𐤇𐤒𐤑𐤓𐤔𐤏𐤓𐤌
𐤉𐤓𐤇𐤒𐤑𐤓𐤅𐤊𐤋
𐤉𐤓𐤇𐤅𐤆𐤌𐤓
𐤉𐤓𐤇𐤒𐤑
𐤉𐤁𐤀

Bunun kare İbranice harflerle karşılığı ise şudur:

Bu, kelime ayrımları için boşluklar eklenmiş aşağıdaki transliterasyona karşılık gelir:

yrḥw ʾsp  yrḥw z
rʿ  yrḥw lqš
yrḥ ʿṣd pšt
yrḥ qṣr šʿrm
yrḥ qṣrw kl
yrḥw zmr
yrḥ qṣ
ʾby [h]

Metin şu şekilde çevrilmiştir:

 İki ay hasat
 İki ay ekim
 İki ay geç ekim
 Bir ay keten kesimi
 Bir ay arpa biçimi
 Bir ay biçme ve tahıl ölçme
 İki ay budama
 Bir ay yaz meyvesi
 Abij [ah]

Olası karşılık gelen aylar:
 Ekim, Kasım — İbrani takviminde Tişri, Heşvan
 Aralık, Ocak — Kislev, Tevet
 Şubat, Mart — Şevat, Adar
 Nisan — Nisan
 Mayıs — İyar
 Haziran — Sivan
 Temmuz, Ağustos — Tamuz, Av
 Eylül — Elul

Bilim insanları, takvimin bir okul çocuğunun hafıza egzersizi, popüler bir halk şarkısı veya çocuk şarkısı metni olabileceğini öne sürmüşlerdir. Bir diğer olasılık ise, çiftçilerden vergi toplamak amacıyla hazırlanmış bir belge olmasıdır.

Takvimin kâtipi muhtemelen "Abijah"dır; bu isim "Yah (Tetragrammaton'un kısa bir biçimi) babamdır" anlamına gelir. Bu isim, İncil'de birkaç kişi için geçmektedir, bunlar arasında bir Yehuda kralı da bulunmaktadır (1 Krallar 14:31). Eğer bu doğruysa, bu durum, YHWH isminin erken bir tanıklığını sunar ve Meşa Stelesi'nden bir yüzyıldan daha uzun bir süre önceye tarihlenebilir.

 Tarihçe 
Takvim, 1908 yılında Filistin Keşif Fonu'ndan R.A.S. Macalister tarafından, Kudüs'ün 20 mil batısındaki antik Kenan şehri Gezer'de yapılan kazılarda keşfedilmiştir.

Gezer Takvimi şu anda, I. Dünya Savaşı'ndan önce ortaya çıkarılan Siloam yazıtı ve diğer arkeolojik buluntularla birlikte, İstanbul Arkeoloji Müzelerinin bir parçası olan Eski Şark Eserleri Müzesinde sergilenmektedir.Gezer calendar Istanbul Archaeological Museums, Artifacts  Gezer Takvimi'nin bir kopyası ise İsrail'deki İsrail Müzesi'nde sergilenmektedir.

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili eserler 

  "The Gezer Calendar" in Bulletin of the American Schools of Oriental Research (BASOR). 1943. Volume 92:16–26. Original description of the find.
 Koller, Aaron. "Ancient Hebrew מעצד and עצד in the Gezer Calendar," Journal of Near Eastern Studies 72 (2013), 179–193, available at https://repository.yu.edu/handle/20.500.12202/4440.
 Sivan, Daniel "The Gezer calendar and Northwest Semitic linguistics", Israel Exploration Journal 48,1-2 (1998) 101–105. An up-to-date linguistic analysis of this text.
 Dever, William G. “Gezer”. In The Oxford Encyclopedia of Archaeology in the Near East vol. 2, Editor in Chief Eric M. Meyers, 396–400. New York: Oxford University Press, 1997.
 Pardee, Dennis. “Gezer Calendar”. In The Oxford Encyclopedia of Archaeology in the Near East vol. 2, Editor in Chief Eric M. Meyers, 396–400. New York: Oxford University Press, 1997.

Kategori:1908'de arkeolojik buluntular‎
Kategori:İbranice yazıtlar
Kategori:Arkeolojik eserler
Kategori:İsrail'deki arkeolojik buluntular
Kategori:Özel takvimler