Kuzey Amerika'nın keşfi

Kuzey Amerika'nın Avrupalı denizciler ve coğrafyacılar tarafından keşfedilmesi, büyük Avrupa güçlerinin ekonomik, dini ve askeri genişleme amacıyla kıtayı haritalandırma ve keşfetme çabasıydı. Bu keşfin savaşçı ve hızlı doğası, komşu Avrupa ülkelerinin hiçbir ülkenin Amerika'dan yeterli zenginlik ve güç elde etmemesini ve Avrupa kıtasında askeri açıdan dengeleri bozmasını sağlamak için bir dizi karşı eylemin sonucudur. 15. yüzyılın sonlarından 17. yüzyılın başlarına kadar sürdü ve esas olarak İspanya, İngiltere, Fransa ve Portekiz tarafından finanse edilen keşiflerden oluşuyordu. Ayrıca Amerika'nın Avrupa tarafından sömürgeleştirilmesi için Amerikan kolonileri maddesine bakın.

Kolomb öncesi keşif

İzlandalıların Sagalarına göre, İzlanda'dan gelen İskandinav denizciler (genellikle Vikingler olarak adlandırılırlar) ilk olarak 980'lerde Grönland'a yerleştiler. Kızıl Erik, potansiyel İzlandalı yerleşimcileri cezbetmek için adını verdiği güneybatı Grönland'ı keşfetti ve yerleşti ve sonunda 1350 civarında terk edilen Doğu ve Batı Yerleşimlerini kurdu.

Newfoundland'ın en kuzey ucundaki arkeolojik alan olan L'Anse aux Meadows ve güneybatı Newfoundland'daki ikinci alan, Grönland dışında Kuzey Amerika'da bilinen tek İskandinav köyü alanlarıdır. Bu alanlar, Leif Erikson tarafından 1003'te kurulan Vinland kolonisiyle olası bağlantıları nedeniyle dikkat çekicidir.

Ayrıca Polinezyalıların Güney Amerikalılarla tanıştığına dair bazı iddialar da vardır. Bunlar arasında, İspanyol ve Portekizlilerin adalara gelmesinden çok önce Polinezya'da tatlı patates yetiştiriciliği, dilbilimsel kanıtlar ve genetik kanıtlar bulunur. Ancak, teori, onu çürüten diğer kanıtlar nedeniyle akademik çevrelerde hala yoğun bir şekilde tartışılmaktadır.

Keşif Çağı ve Kuzeybatı Geçidi'nin aranması
Viking seferleri Eski Dünya'da genel olarak yeterince duyulmadı ve Avrupalılar 1492'ye kadar Amerika'nın bir bütün olarak varlığından habersiz kaldılar. Birçok sefer, İpek Yolu'ndan daha kısa bir ticaret yolu bulmak için Doğu Asya'ya (veya bölgenin adıyla "Hint Adaları") bir Kuzeybatı Geçidi arayışında olan Avrupa ülkelerince başlatıldı. İpek Yolu, çok kullanılan  ve Konstantinopolis'in düşüşüyle daha da kötüleşen bir ticaret yoluydu. Ayrıca, Kastilya tacı, Afrika'nın etrafından Hindistan ve Doğu Asya'ya giden Portekiz kontrolündeki doğu deniz ticaret yoluna bir alternatife ihtiyaç duyuyordu.

3 Ağustos 1492'de Cenevizli denizci Kristof Kolomb, Huelva eyaletindeki Palos de la Frontera Limanı'ndan, günümüz İspanya'sında Kastilya Kraliçesi I. Isabella tarafından finanse edilen deniz seferine  Kastilya ve Aragon Krallıkları'ndan yelken açtı. Kolomb'un Bahamalar, Küba ve Hispaniola'yı keşfine dair İlk Seyahati Üzerine Mektubu haberi Avrupa'ya hızla yaydı. Kolomb, ikinci seyahatinde Küçük Antiller'in çoğunu yeniden keşfetti ve araştırdı, ardından üçüncü seyahatinde Kuzey Güney Amerika kıyılarını dolaşırken hem Trinidad'ı hem de Tobago'yu keşfetti. Dördüncü seyahati Orta Amerika kıyılarını tarayarak geçti. Kristof Kolomb'un seyahatleri Yeni Dünya'yı İspanya adına da fethine başladı.

Cenevizli denizci ve kaşif Giovanni Caboto  24 Haziran 1497'de İngiltere Kralı VII. Henry'nin emriyle kıta Kuzey Amerika'yı keşfettiği kabul edilir. Keşfinin tam yeri tartışmalı olsa da, Kanada ve Birleşik Krallık hükûmetlerinin resmi görüşü, onun Newfoundland adasına ayak bastığı yönündedir. Giovanni Caboto aracılığıyla İngiliz varlığı, Juan de la Cosa'nın 1500 tarihli haritasında işaret edilmiştir.

1499'da João Fernandes Lavrador, Portekiz Kralı I. Manuel tarafından atandı ve Pero de Barcelos ile birlikte Grönland'a ulaştılar ve Leif Erikson'dan beri ilk kez Labrador'u gördüler, bu da Lavrador'un adını aldı ve ona verildi. Döndükten sonra muhtemelen İngiltere adına yelken açmak için Bristol'a gitti. Neredeyse aynı zamanda, 1499 ile 1502 arasında Gaspar ve Miguel Corte Real kardeşler Grönland, Labrador ve ayrıca Newfoundland kıyılarını keşfettiler ve bu kıyılara "Terra Verde" adını verdiler. Her iki keşif de 1502 Cantino planisferinde işaretlendi.

Kısa süre sonra Kolomb'un Asya'ya ulaşmadığı, bunun yerine Avrupalılar için Yeni Dünya olan bir yer bulduğu anlaşıldı ve 1507'de Waldseemüller haritasında Amerigo Vespucci'den sonra "Amerika" olarak adlandırıldı.

 Diğer keşifler 
1500 yılında Pedro Álvares Cabral, Portekiz tarafından Güney Amerika'yı keşfetmesi için gönderildi. Brezilya'nın keşfedicisi olarak kabul edilir.

Aragon Kralı II. Ferdinand, kuzeybatıda keşfedilmemiş topraklar söylentilerini doğrulamak için Hispaniola'daki yeni koloniden Juan Ponce de León'u gönderdi. 2 Nisan 1513'te Ponce de León, krallık için Florida adını verdiği yerin kuzeydoğu kıyısına çıktı. Tam yer tartışmalıdır, ancak tarihçiler St. Augustine, Ponce de León Koyu ve Melbourne Plajı olasılıklarını sunmuştur. Güçlü Körfez Akıntısı ile karşılaştı ve Meksika Körfezi'ndeki Florida'nın güneybatı kıyısına inmek için Florida Keys'ten bir geçit buldu. Yine tam yer tartışmalıdır. Kolomb'un 1493'te Porto Riko ve Virgin Adaları'nı ziyaret ettiği doğru olsa da, Ponce de Leon, günümüz Amerika Birleşik Devletleri ana karasına ulaşan bilinen ilk Avrupalıydı.

25 Eylül 1513'te, Kastilyalı fatih Vasco Núñez de Balboa, Panama Kıstağı'nı geçtikten sonra Pasifik Okyanusu'nu gören ilk Avrupalı oldu. Tacın tüm topraklarını talep etti ve daha sonra Las Californias'ın kolonileşmesini etkiledi.

1519-1521 civarında, Portekiz için koloniler kurma misyonuyla João Álvares Fagundes, Newfoundland, Labrador ve Nova Scotia kıyılarını keşfetti.

1521'de Juan Ponce de León, Florida'nın batı kıyısında kalıcı bir yerleşim yeri kurmaya çalıştı. Karaya çıktığı yer belirlenemedi. Seferi yerliler tarafından geri püskürtüldü. Ponce de León bir okla vuruldu ve yaralarından öldü.

1524'te İtalyan kaşif Giovanni da Verrazzano, Fransa Kralı I. Francis için yelken açtı ve Kuzey Amerika'nın Atlantik kıyılarını keşfeden İskandinavlardan bu yana ilk Avrupalı olarak bilinir. Cape Fear Nehri deltasına vardığında, günümüz Kuzey ve Güney Karolina eyaletlerinin kıyı şeritlerini keşfetti, Pamlico Sound'a girdi ve Chesapeake Körfezi'nin girişlerini atladı. New York Limanı'nın bir göl olduğuna inanarak Long Island'ı geçerek Narragansett Körfezi ve Newfoundland'ı keşfetti.

1524-1525'te, Portekizli kaşif Estevão Gomes, İspanya Kralı I. Charles adına, Maine kıyısı boyunca güneye yelken açarak günümüz Nova Scotia'sını keşfetti. Gomes, New York Limanı'na girdi ve Hudson Nehri'ni gördü (kendisi "San Antonio Nehri" adını verdi). Seferi nedeniyle, 1529 Diogo Ribeiro dünya haritası Kuzey Amerika'nın doğu kıyısını neredeyse mükemmel bir şekilde çiziyor.

1528'de, İspanya Kralı I. Carlos tarafından La Florida'nın adelantado'su (valisi) olarak atanan Pánfilo de Narváez, Florida'nın batı kıyısındaki Boca Ciega Körfezi'ne, sadece dört kişinin hayatta kalabildiği 300 kişilik talihsiz kara seferine başlamak için çıktı. Hayatta kalanlardan biri olan Álvar Núñez Cabeza de Vaca, İspanya'ya döndüğünde sekiz yıllık hayatta kalma yolculuğunu anlatan kitabı Relación'u yazdı.

1534'te Jacques Cartier, Saint Lawrence Körfezi'ndeki Gaspé Yarımadası'na bir haç dikti ve bu toprakları I. Francis adına talep etti. 1535'te Cartier, St. Lawrence nehrini keşfetti ve bölgeyi Fransa adına talep etti.

1539'da Hernando De Soto, günümüz Amerika Birleşik Devletleri topraklarının derinliklerine (Florida, Georgia, Alabama, Mississippi ve büyük olasılıkla Arkansas üzerinden) ilk Avrupa seferine liderlik etti.

Batı'nın karadan keşfi
Kuzey Amerika'nın güneybatısını (günümüzdeki batı ve orta Amerika Birleşik Devletleri dahil) keşfeden ve kıtayı (doğudan batıya) güney bölgelerinden geçen çok sayıda İspanyol kaşif ve fatih vardı, esas olarak 16. yüzyılın ikinci çeyreğinden ortalarına kadar, Álvar Núñez Cabeza de Vaca ve Francisco Vázquez de Coronado gibi. İspanyol Juan Rodríguez Cabrillo 1500'lerin ortalarında Kaliforniya'nın Pasifik kıyısında hak iddia ederken, iki yüz yıl sonra Portolà seferi tarafından yapılan en erken kara seferi, İspanyol kontrolündeki Baja Kaliforniya'dan kuzeye doğru Katolik misyonları kurdu.

1608'de Samuel de Champlain, ilk kalıcı yerleşim yeri ve Yeni Fransa'nın başkenti olacak olan Quebec City'yi kurdu. Şehrin ve işlerinin kişisel yönetimini üstlendi ve iç bölgeleri keşfetmek için keşif gezileri gönderdi. Champlain, 1609'da Champlain Gölü'nü kendisi keşfetti. 1615'e gelindiğinde, Nipissing Gölü ve Georgian Körfezi'nden geçerek Ottawa Nehri'nden kanoyla yukarı doğru seyahat ederek Simcoe Gölü yakınlarındaki Huron ülkesinin merkezine ulaştı. Bu yolculuklar sırasında Champlain, Wendat'lara (diğer adıyla 'Huronlar') Iroquois Konfederasyonu'na karşı savaşlarında yardım etti. Sonuç olarak, Iroquois Fransızların düşmanı olacak ve birçok çatışmaya karışacaktı.

1679'dan 1682'ye kadar René-Robert Cavelier, Sieur de La Salle, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'nın Büyük Göller bölgesini ve Mississippi Nehri'nin Meksika Körfezi'ne kadar olan tüm rotasını keşfetti.

Avrupalıların Batı Kanada'yı keşfetmesi büyük ölçüde kürk ticareti ve ulaşılması zor Kuzeybatı Geçidi'ni aramaktan kaynaklandı. Hudson's Bay Company kaşifi Henry Kelsey, 1690'da kuzey Büyük Ovaları gören ilk Avrupalı olma ayrıcalığına sahiptir.

18. yüzyıl
Anthony Henday, 1754'te Rocky Dağları'nı gören ilk Avrupalıydı, ancak ilginç bir şekilde günlüklerinde bundan bahsetmedi. En batıdaki coğrafi konumundan (kabaca Alberta'daki Olds kasabasının yakınında, Calgary ile Alberta'daki Red Deer'ın ortasında) Rocky Dağları oldukça belirgin olmalıydı, ancak muhtemelen Hudson's Bay Şirketi ile Pasifik arasında artık geçilmez görünen bilinmeyen bir dağ sırasının bulunduğu hayal kırıklığı yaratan gerçeğini gizlemeye çalışıyordu. Samuel Hearne, 1769-71'de bakır cevheri yatakları için yaptığı başarısız aramada Coppermine Nehri'ni buldu. Bu eksikliklerden hayal kırıklığına uğrayan HBC, büyük ölçüde keşif yapmayı bıraktı.

Öte yandan North West Company, dokunulmamış alanlara sürekli genişleme gerektiren bir iş modeli kullandı. NWC himayesinde, Alexander Mackenzie 1789'da Mackenzie Nehri'ni keşfetti ve 1793'te Bella Coola Nehri üzerinden Kuzey Amerika Pasifik'ine karadan ulaşan ilk Avrupalıydı. Simon Fraser 1808'de Fraser Nehri üzerinden Pasifik'e ulaştı.

Yaşamış en büyük kara coğrafyacısı olarak kabul edilen David Thompson, yaşamı boyunca 90.000 km'den fazla yol kat etti. 1797'de Thompson, işverenleri tarafından Büyük Britanya ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki Jay Antlaşması'ndan kaynaklanan çözülememiş toprak sorularını gidermek için Superior Gölü'nden Lake of the Woods'a kadar uzanan su yolları boyunca Kanada-ABD sınırının bir kısmını araştırmak üzere güneye gönderildi. 1798'e gelindiğinde Thompson, Grand Portage'dan Winnipeg Gölü'nden Assiniboine ve Mississippi nehirlerinin kaynaklarına ve Superior Gölü'nün iki yakasına kadar 6.750 km'lik (4.190 mil) bir araştırmayı tamamlamıştı. 1798'de şirket onu Red Deer Gölü'ne (günümüzde Alberta'da) bir ticaret merkezi kurması için gönderdi. Lac La Biche'nin İngilizce çevirisi olan Red Deer Gölü ilk olarak 1793 tarihli Mackenzie haritasında yer aldı. Thompson sonraki birkaç sezonu Fort George'da (şimdi Alberta'da) ticaret yaparak geçirdi ve bu süre zarfında Rocky Dağları'na birkaç keşif gezisi düzenledi. 1811/1812'de Columbia Nehri'ni Pasifik'e kadar takip etti ve 1814'te notlarını ve ölçümlerini kullanarak 3,9 milyon kilometrekarelik alanı kapsayan Batı Kanada'nın ilk Avrupa tarzı haritasını çizdi.

Kategori:Coğrafi keşifler
Kategori:Kuzey Amerika tarihi