Samarya Ostrakası

Samarya Ostrakası, 1910 yılında George Andrew Reisner önderliğindeki Harvard Antik Orta Doğu Müzesi kazılarında, antik Samarya'da (günümüz Sebastia, Nablus) bulunan 102 adet yazılı çömlek parçasıdır. Bu ostrakalar, muhtemelen İsrail Kralı Ahav'ın sarayındaki hazine odasında keşfedilmiştir ve büyük olasılıkla MÖ 850-750 yılları arasına tarihlenmektedir. Kraliyet katipleri tarafından yazılan bu parçalar, genellikle gıda sevkiyatlarını kayda geçirerek arşiv amaçlı kullanılmıştır.

Ostrakalar tıpkı Siloam yazıtında olduğu gibi Paleo-İbrani alfabesiyle yazılmıştır.Lyon, David G. "Hebrew Ostraca from Samaria", The Harvard Theological Review, Vol. 4, No. 1 (Jan., 1911), pp. 136–143, quote: "The script in which these ostraca are written is the Phoenician, which was widely current in antiquity. It is very different from the so-called square character, in which the existing Hebrew manuscripts of the Bible are written." Dil olarak ise bölgede sıkça görülen kuzey İbrani lehçesi kullanılmıştır.

Bulunan 102 ostrakon parçasından sadece 62 tanesi okunabilir durumdadır. Ana parçalar KAI 183-185 olarak bilinir. Parçalar şu anda İstanbul Arkeoloji Müzesinde sergilenmektedir.

 Özellikleri 
bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Samaria_Ostraca_House.jpg|küçükresim|Kazının haritası
Beş farklı türdeki kap parçaları üzerine yazılmışlardır: kalın, gri ya da mat yüzeyli büyük bir amfora; ince, gri ya da mat yüzeyli büyük bir amfora; kırmızımsı bir sıvama sahip, yumuşak kahverengi malzemeden yapılmış bir testi; aynı malzemeden yapılmış bir leğen; ve kırmızı ya da sarı sıvamalı bir kase. Bu kapların hepsi, muhtemelen vergi gelirlerinin toplandığı ve saklandığı kaplardı. Yazı için ise genellikle pürüzsüz yüzeyli ya da sıvalı parçalar tercih edilirdi.

Bu ostrakonlar, belli ki oldukça ilkel bir muhasebe yöntemiyle ilişkilidir. Muhtemelen günlük gelirlerin kaydedildiği bir tür "günlük defter" olarak kullanılıyor ve daha sonra bir "büyük defter"e aktarılıyordu. Ya da çeşitli yıllarda farklı yerlerden alınan şarap ve zeytinyağı miktarının tek kaydı olarak tutuluyordu. Hatta bu yazıların alıcı değil, ödeme yapan kişi tarafından yazılıp teslim edilmiş olması da mümkündür.

Hepsi, "Ahav'ın saltanatının dokuzuncu, onuncu veya on beşinci yılı gibi" bir tarih ile başlıyor. Bunun ardından, alınan şarap veya zeytinyağının miktarı ve kalitesi, geldiği yerin adı ve veren kişinin ismi yer alıyor. Örneğin, "onuncu yılda Kerm-ha-Tell'den gelen kaliteli yağ için şarap" ifadesinde, açıkça kaliteli yağ yerine şarap alındığı görülüyor. "Bir çömlek eski şarap" ve "bir çömlek kaliteli yağ" en yaygın tanımlamalardır.

 Yer isimleri 
Bazı isimler köylerin veya bölgelerin adlarıyken, diğerleri vergi olarak şarap çömlekleriyle ödeme yapan köylü çiftçilerin isimleridir. Bu ostrakonlarda adı geçen yerlerden yalnızca Şekem, İbrani Kutsal Kitabı’nda (Hristiyanların Eski Ahit’inde) yer alan bir metinle ilişkilendirilebiliyor. Kerm-ha-Tell ve Kerm-Yahu-'ali isimlerindeki "Kerm" muhtemelen "köy" veya "bağ" anlamına gelirken, "Tell" ise "tepe" ya da "höyük" demektir; bu da muhtemelen modern Tulkarim’a atıfta bulunuyor. Bu yer adlarının altısı, İbrani Kutsal Kitabı'nda Menaşe kabilesinin'in "alt bölümleri" olarak geçiyor; bu Yeşu 17:2 ve Sayılar 26:28-33’te yer alıyor.

 Abi-'Ezer
 Khelek
 Shechem
 Shemida'
 No'ah
 Hoglah

Bu ostrakonlarda geçen on yedi yerin isimleri şunlardır:

 Abi-'ezer
 Azat Par'an (?)
 Azzo, muhtemelen şu anki Azzun köyü
 Beer-yam
 Elmatan, muhtemelen Immatain
 Gib, muhtemelen şu anki Gaba veya Jaba köyü'
 Haserot, muhtemelen Asira ash Shamaliya
 Yasot, muhtemelen şu anki Yasid köyü
 Kerm-ha-Tell, muhtemelen şu anki Tulkarm kasabası
 Sepher, muhtemelen günümüz Saffarin'
 Şemida'
 Shiftan, muhtemelen şu anki Shoufa köyü
 Kel
 Khoglah Belediyesi
 Nuh Şekem
 Şerik

 Bibliyografi 









 Kaynakça 

Kategori:1910'da arkeolojik buluntular
Kategori:İbranice yazıtlar
Kategori:Antik İsrail ve Yehuda
Kategori:Ostrakon
Kategori:İstanbul Arkeoloji Müzeleri koleksiyonu
Kategori:Filistin'deki arkeolojik keşifler