Yıldırımtepe, Çıldır

Yıldırımtepe, Ardahan iline bağlı Çıldır ilçesinin idari merkezi olan Çıldır kasabasında bir mahalledir. Eskiden bir köyken, sonradan mahalle haline getirilmiştir.

Tarihçe

Yıldırımtepe'nin eski adı Rabati'dir. Arapçadan Gürcü diline girmiş bir kelime olan Rabati (რაბათი), kale yakınındaki yerleşim yeri için kullanılıyordu. Bu yerleşim Kacistsihe olarak bilinen Çıldır Kalesi'nin yakınında bulunduğu için bu şekilde adlandırılmıştır. Rabati Türkçeye Rabat (رباط) şeklinde girmiştir.

Rabati köyü, tarihsel Gürcistan'ın sınırları içinde kalan Palakatsio bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü, 1578 yılında, Çıldır Savaşı olarak bilinen savaşın sonucunda Gürcü yönetiminden ele geçirmiştir. Kacistsihe olarak bilinen ünlü kale ve içindeki kilise de bu dönemden kalmıştır."ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები" (2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları), Tiflis, 2015, s. 74.  ISBN 978-9941-0-7362-5

Rabati köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterinde "Rabat-i Kala-i Çıldır" (رباط قلعۀ چلدز) adıyla kaydedilmiştir. Bu tarihte Gürcistan Vilayeti içinde, Çıldır livasının merkezi olan yerleşimin nüfusu sadece 7 Hristiyan haneden oluşuyordu. Osmanlıların ele geçirdiği sıradaki savaşta büyük zarar görmüş olan köyün nüfusu iyice azalmıştı. Köyde buğday, arpa, çavdar ve keten tohumu tarımı ile arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Altı adet su değirmeni bulunuyordu, ancak dördü işlemez durumdaydı.

Rabati köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde de Rabat (رباط) şeklinde kaydedilmiştir. Bu yerleşim (Hicri 1117 (1705/1706) yılında Çıldır livasının Güney nahiyesine bağlıydı ve gelirleri 18.300 akçe olarak yazılmıştı.

Rabati köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından imzalanan Berlin Antlaşması uyarınca, savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakılmıştır. 1886 nüfus sayımında "Rabat" (Робатъ) şeklinde kaydedilen yerleşim Ardahan sancağının Çıldır kazasına bağlı Zurzuna nahiyesinin on köyünden biriydi. Nüfusu, 96'sı erkek ve 98'i kadın olmak üzere, 18 hanede yaşayan 194 kişiden oluşuyordu. Köyde yaşayan halkın tamamı Karapapak olarak kaydedilmiştir.

Rabati köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Rabat (راباط) adıyla, Kars vilayetinin Çıldır kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 763. 1940 genel nüfus sayımında aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 472 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 351. Rabati veya Rabat Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Yıldırımtepe olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Yıldırımtepe köyünde 769 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 162 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 357.

Kaynakça

Kategori:Çıldır belde ve köyleri
Kategori:Tao-Klarceti