Mukoaktif madde

Mukoaktif maddeler, akciğerler, bronşlar ve trakea dahil olmak üzere üst ve alt solunum yollarından mukus veya balgamın temizlenmesine yardımcı olan bir kimyasal ajan sınıfıdır. Mukoaktif ilaçlar arasında ekspektoranlar, mukolitikler, mukoregülatörler ve mukokinetikler bulunur. Bu ilaçlar, mukusun aşırı salgılanması veya inspisayonu ile komplike olan solunum yolu hastalıklarının tedavisinde kullanılır. Bu ilaçlar etki mekanizmalarına göre daha da kategorize edilebilir.

 Etki mekanizması 
Mukoaktif maddeler - ekspektoranlar (balgam söktürücüler) - mukolitikleri, sekretolitikleri ve mukokinetikleri (sekretomotorikler olarak da adlandırılır) içerir:

 Mukolitikler: mukusu inceltir (viskozitesini azaltır)
 Sekretolitikler: hava yolu sıvısının veya hava yolu salgılarının hacmini artırır
 Mukokinetik: mukosiliyer transportu (klirens) ve öksürükle mukusun taşınabilirliğini artırır
 Mukoregülatörler: mukus hipersekresyonunun altında yatan mekanizmaları bastırır

Alternatif olarak, salgılar ve biyolojik yüzeyler arasındaki afiniteye saldırmak, yapışmaönleyiciler ve yüzey aktif maddeler tarafından kullanılan başka bir yoldur.

Bu etkilerden herhangi biri öksürme sırasında hava yolu temizliğini artırabilir.

Genel olarak, temizleme yeteneği yüzeylere bağlanma (yapışkanlık) ve akciğerlerdeki mukoza salgılarının viskozitesi tarafından engellenir. Viskozite ise salgılardaki mukoprotein konsantrasyonuna bağlıdır.

Mukolitikler, sekretolitikler ve sekretomotorikler farklı ilaç türleridir, ancak akciğerlerden mukus drenajını teşvik etmeyi amaçlamaktadırlar.

Bir balgam söktürücü vücuda salgıların miktarını veya hidrasyonunu artırması için sinyal vererek çalışır, bu da daha fazla, ancak daha net salgılara neden olur ve tahriş olmuş solunum yolunu yağlar. Bir mukoaktif ajan olan guaifenesin, anksiyolitik ve kas gevşetici özelliklere sahiptir. Öksürük şuruplarında ve ayrıca sürekli salınımlı tabletlerde yaygın olarak bulunur.

Mukolitikler kalın mukusu çözebilir ve genellikle solunum güçlüklerini hafifletmeye yardımcı olmak için kullanılır. Bunu mukus içindeki moleküller arasındaki kimyasal bağları parçalayarak yaparlar. Bu da müsin içeren bileşenleri değiştirerek viskoziteyi düşürebilir.

 Mukoaktif ilaçlar 
Mukoaktif ilaçlar şunları içerir:

 asetilsistein
 ambroksol
 amonyum klorür
 bromheksin
 karbosistein
 dornaz alfa
 erdostein
 guaifenesin
 mesistein
 potasyum sitrat
 potasyum iyodür
 sodyum sitrat
 tolu balsam
 vasaka

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili yayınlar 



 Dış bağlantılar 
 Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi

Kategori:Pulmonoloji