Arkeolojik dönemler listesi

Arkeolojik dönemlerin adları bölgeden bölgeye büyük ölçüde farklılık gösterir. Bu madde, kıta ve bölgelere göre ana bölümlerin bir listesini içerir. Tarihlendirmeler de oldukça değişkendir ve verilen tarihler geniş alanlara yayılmış yaklaşık tahminlerdir.

Üç çağ sistemi, birçok alanda kullanılmış olup, Taş Devri, Tunç Çağı ve Demir Çağı'nda alet yapımı ve kullanımıyla tanımlanan tarih öncesi ve tarihi dönemleri ifade eder. Bu çağlar teknolojinin gelişimiyle ayırt edildiğinden, bu terimlerin işaret ettiği tarihlerin dünyanın farklı bölgelerinde değişiklik göstermesi doğaldır. Birçok bölgede, Taş Devri terimi artık kullanılmamaktadır, çünkü yerini daha spesifik jeolojik dönemlere bırakmıştır. Bazı bölgeler için, Taş Devri ile Tunç Çağı arasında ara bir Kalkolitik dönem ihtiyacı vardır. Yerli metal aletlerin daha az yaygın kullanıldığı kültürler için, litik aşama, arkaik aşama ve oluşum aşaması gibi diğer sınıflandırmalar, diğer teknoloji türlerinin ve sosyal örgütlenmenin gelişimini ifade eder.

Tarihsel dönemler, yazının bulunmasıyla başlar ve yazının gelişiminin avantajıyla birlikte insan gelişiminin dönemlerini belirtir. Yazılı kayıtlar, genellikle egemen uluslar hakkında daha fazla sosyo-politik içgörü sağlar ve bu nedenle Helenistik, Roma, Viking gibi hüküm süren imparatorluklar ve kültürlere göre kategorize edilmesine izin verir. Kaçınılmaz olarak bu dönem tanımları yalnızca o imparatorluğun veya kültürün bölgesiyle ilgilidir.

Sanayi Çağı veya Modern dönem genellikle 1800'lü yıllardan sonraki gelişmeleri içeren dönemi ifade eder. Bu tarihten itibaren Batı Avrupa'da başlayan Sanayi Devrimi, küresel ticareti hızlandırmış ve kültürel alışverişi çok büyük ölçüde artırmıştır.

 Arkeolojik dönemler – kıta ve bölgeye göre 
KıtalarBölgelerDönem maddeleriBaşlıca dönemlerAfrikaKuzey AfrikaKuzey AfrikaPaleolitik
Epipaleolitik
Neolitik y. MÖ 7500 
Demir Çağı
RomaSahra Altı AfrikaSahra Altı AfrikaErken Taş Devri
Orta Taş Devri
Geç Taş Devri
Neolitik y. MÖ 4000
Bronz Çağı (3500 – 600 İÖ)
Iron Age (550 MÖ – 700 MS)
Klasik Orta Çağ (y. 700 – 1700 MS)AsyaYakın DoğuLevantenTaş Devri (2.000.000 – 3300 MÖ)
Bronz Çağı (3300 – 1200 MÖ)
Demir Çağı (1200 – 586 MÖ)
Tarihsel dönemler (MÖ 586 – günümüz)Güney AsyaGüney Asya DönemleriPaleolitik (MÖ 53.000 – 10.000 civarı).
Mezolitik (MÖ 10000 – 6500 civarı).
Neolitik (MÖ 6500 – 4000, bazı bölgelerde M.Ö. 2000'e kadar) bkz. Mehrgarh ve Bhirrana.
Kalkolitik (yaklaşık MÖ 4000 – 2000)
Bronz Çağı (yaklaşık MÖ 3100 – 1100) bkz. İndus Vadisi Uygarlığı. 
Demir Çağı (yaklaşık MÖ 1100 - 500).

i) Protohistorya (MÖ 1500 - 500) Vedik dönem olarak bilinir.

ii) Tarihsel dönem MÖ 500'den sonra.Doğu AsyaDoğu Asya DönemleriNeolitik MÖ 7500 Pengtoushan kültürüKuzey AsyaKuzey Asya DönemleriKoreKore DönemleriPaleolitik y. 40.000/30.000 – y. MÖ 8000
Jeulmun seramik dönemi y. MÖ 8000 – 1500
Mumun Seramik Dönemi y. MÖ 1500 – 300
Üç Kore Krallığı öncesi dönem MÖ 300 – MS 300/400
Üç Kore Krallığı y. MS 300/400 – 668JaponyaJaponya DönemleriPaleolitik y. MÖ 35.000 – y. MÖ 10.000
Jomon Dönemi MÖ 10.000 – 300
Yayoi Dönemi MÖ 300 – MS 250
Yamato Dönemi MS 250 – 710ÇinÇin DönemleriPaleolitik y. 1,36 milyon yıl önce
Neolitik dönem y. MÖ 10.000 – 2100
Antik Çin y. MÖ 2100 – 221
İmparatorluk dönemi y. MÖ 221 – MS 1911
Modern dönemAmerikaKuzey AmerikaKuzey AmerikaLitik/Paleo-Hint (MÖ 8000 öncesi)
Arkaik (y. MÖ 8000 – 1000)
Woodland (MÖ 1000 - MS 1000)
Mississippi (MS 800'den MS 1600'e)Orta (Mezo) AmerikaMezoamerikaLitik/Paleo-Hint (MÖ 8000 öncesi)
Arkaik (y. MÖ 8000 – 1000)
Oluşum (y. MÖ 1000 – MS 250)
Klasik (MS 250 – 900)
Post-Klasik (900 – 1515)Güney AmerikaGüney Amerika  (Peru)Litik/Paleo-Hint (MÖ 8200 öncesi)
Arkaik (y. MÖ 8200 – 1000)
Oluşum (y. MÖ 1000 – MS 500) 
Klasik (y. MS 500 – 1200) 
Post-Klasik (y. MS 1200 – 1900)AvustralasyaAvustralyaAvustralyaYerli Dönemi (MÖ 60.000 – MS 1606)
Avrupa ile Temas Ön Yerleşim Dönemi (MS 1606 – 1788)
Yerleşim / Sanayi Öncesi Dönem (MS 1788 – 1820)
Endüstriyel/Modern (1820'ler - Günümüz)
NOT: Avustralya arkeolojisi genellikle Avrupalı yerleşimden (1788 öncesi) önceki dönem olarak "Tarih Öncesi" ve Avrupalı yerleşimden sonraki dönem olarak "Tarihsel" olarak sınıflandırılır, ancak bu tartışmalıdır, çünkü yerli Avustralyalıların güçlü bir sözlü geleneğe sahip olmalarına rağmen tarihlerinin olmadığını ima eder.Yeni ZelandaYeni ZelandaArkaik dönem (MS 1000 – 1350/1650)
Klasik dönem (1350 – 1800; 1650 – 1800 doğu Güney Adası'nda)OkyanusyaOkyanusyaAvrupaKuzey AvrupaKuzey Avrupaİskandinav Taş Devri
İskandinav Tunç Çağı (y. MÖ 1700 - y. MÖ 500) 
Roma öncesi Demir çağı (y. MÖ 500 - y. MÖ 1) 
Kuzey Avrupa'da Roma Demir Çağı (y. MS 1 – 400)
Germen Demir Çağı (y. MS 400 – 800) 
Viking Çağı (y. MS 800 – 1066)
Orta Çağ (1066 – y. 1500)
Orta Çağ sonrası arkeoloji (y. 1500 – y. 1800)
Endüstriyel/ModernBatı AvrupaBatı AvrupaPaleolitik (MÖ 8800 öncesi)
Mezolitik (yaklaşık MÖ 8800 – 4900) 
Neolitik (yaklaşık MÖ 4900 – 2000) 
Bronz çağı (yaklaşık MÖ 2000 – 800)
Demir Çağı (MÖ 11. yüzyılın sonları – MÖ 1)
Roma (MÖ 56 – MS 400)
Erken Orta Çağ (yaklaşık MS 400 – 800)
Orta Çağ (800 – y. 1500) 
Ortaçağ sonrası arkeoloji (y. 1500 – y. 1800) 
Endüstriyel/ModernGüneydoğu AvrupaGüneydoğu AvrupaPaleolitik
Epipaleolitik 
Neolitik 
Kalkolitik 
Bronz Çağı 
Demir Çağı 
Hellenistik 
Roma 
Bizans dönemi 
Osmanlı İmparatorluğu 
Endüstriyel/Modern

 Ayrıca bakınız 

 Zaman dönemlerinin listesi

Kategori:Arkeolojik dönemler
Kategori:Arkeoloji listeleri