Sezyum-137

Sezyum-137 (Cs-137), sezyum elementinin radyoaktif bir izotopudur. Doğal ortamda bulunmaz; nükleer fisyon sonucu ortaya çıkar. En önemli kullanımlarından biri, tıbbi ve endüstriyel uygulamalarda radyasyon kaynağı olarak kullanılmasıdır.

 Özellikler 
Cs-137, beta ve gama ışınımı yayarak bozunan bir radyoaktif izotoptur. Yarı ömrü yaklaşık 30 yıldır.EPA. "Radionuclide Basics: Cesium-137". EPA.gov . Erişim tarihi: 30 Eylül 2024. Beta bozunmasıyla baryum-137m izomerine dönüşür ve bu izomer de gama ışınları yayar. Bu özelliği nedeniyle gama radyasyonunun gerekli olduğu uygulamalarda kullanılır.IAEA. "Cesium-137 Information". IAEA.org. Erişim tarihi: 30 Eylül 2024.

 Kullanım Alanları 
Sezyum-137'nin en yaygın kullanım alanları şunlardır:
 Tıbbi radyoterapi: Yüksek enerjiye sahip gama ışınları, kanser tedavisinde tümörlerin yok edilmesi amacıyla kullanılır.NRC. "Cesium-137 Fact Sheet". NRC.gov. Erişim tarihi: 30 Eylül 2024.
 Endüstriyel cihazlar: Sezyum-137, endüstriyel ölçüm cihazlarında malzeme yoğunluğunu ve kalınlığını ölçmek amacıyla kullanılır. Örneğin, kağıt, metal ve plastik üretiminde kalite kontrol için kullanılabilir.
 Tarım: Radyasyonun bitkilerin büyümesine olan etkilerini inceleyen araştırmalarda kullanılabilir.
 Güvenlik: Güvenlik kontrollerinde bazı cihazların taranmasında gama radyasyonu kaynağı olarak kullanılır.

 Çevresel Etkiler 
Cs-137, çevreye yayılması durumunda ciddi radyoaktif kirliliğe yol açabilir. Çernobil felaketi ve Fukuşima nükleer kazası gibi nükleer kazalar sonucunda geniş alanlara yayılarak çevre ve halk sağlığı üzerinde uzun süreli olumsuz etkiler yaratmıştır.WHO. "WHO FAQs on Cesium-137 Exposure". WHO.int . Erişim tarihi: 30 Eylül 2024. Toprakta uzun süre kalıcı olabilir ve besin zincirine dahil olarak insan sağlığını tehdit edebilir.

 Depolanması ve Bertarafı 
Sezyum-137'nin radyoaktif atık yönetimi, uzun yarı ömrü ve çevresel tehlikeleri nedeniyle dikkatle yapılmalıdır. Güvenli saklama yöntemleri ve bertaraf süreçleri büyük önem taşır. Çoğu zaman nükleer atık depolama tesislerinde cam ya da seramik yapıdaki katı atık formlarında depolanır.

 Sağlık Üzerindeki Etkileri 
Yüksek düzeyde sezyum-137'ye maruz kalmak, radyasyon kaynaklı sağlık problemlerine neden olabilir. Akut maruziyet, radyasyon yanıkları, organ hasarı ve hatta ölüme yol açabilir. Düşük dozda kronik maruziyet ise kanser riskini artırabilir.

 Tarihçesi ve Önemli Olaylar 
Cs-137, nükleer silah denemeleri sonrasında atmosfere salınan radyoizotoplar arasında önemli bir yere sahiptir. Çernobil ve Goiania gibi kazalarda ciddi çevre kirliliğine yol açmıştır. Goiania kazasında, bir tıbbi cihazdan sızan Cs-137, geniş bir alana yayılmış ve birçok insanın radyasyona maruz kalmasına neden olmuştur.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Sezyum-137 hakkında IAEA bilgileri
 ABD Nükleer Düzenleme Komisyonu Cs-137 bilgi sayfası

Kategori:İzotoplar
Kategori:Radyoaktif elementler
Kategori:Nükleer fisyon ürünleri