2024 Yaz Olimpiyatları'nda atletizm - Erkekler maraton

2024 Yaz Olimpiyatları'ndaki erkekler maraton yarışı, 10 Ağustos'ta Paris'te gerçekleştirildi. 42 ülkeden 81 sporcunun katıldığı yarışta Etiyopyalı Tamirat Tola, 2:06:26'lık derecesiyle Olimpiyat rekoru kırarak altın madalyayı kazandı. Belçikalı Bashir Abdi 2:06:47'lik derecesiyle gümüş, Kenyalı Benson Kipruto ise 2:07:00'lik derecesiyle bronz madalyanın sahibi oldu.

 Özet 
2024 Yaz Olimpiyatları'nda erkekler maraton yarışı, 10 Ağustos 2024'te Fransa'nın Paris kentinde koşuldu. Yarış, Tokyo 2020 Olimpiyatları'ndan madalya kazanan üç kişinin de geri dönmesiyle dikkat çekti: Kenyalı iki kez olimpiyat şampiyonu Eliud Kipchoge, Hollandalı gümüş madalyalı Abdi Nageeye ve Belçikalı bronz madalyalı Bashir Abdi. Son iki olimpiyat maratonunun galibi olan Kipchoge, Paris'te kazanarak maratonda üst üste üç olimpiyat altın madalyası kazanan ilk atlet olarak tarihe geçmeyi hedefliyordu. 2022 Dünya Şampiyonu Tamirat Tola, 2017'de dünya ikinciliği ve 2016'da pistte 10.000 metre bronz madalyası bulunan bir atlet olarak, sakatlanan Sisay Lemma'nın yerine alternatif sporcu olarak kadroya dâhil edildi. Abdi, 2022 Dünya Şampiyonası'nda da bronz madalya kazanmıştı. 2023 Dünya Şampiyonu Victor Kiplangat ve gümüş madalyalı Maru Teferi de start alan kişiler arasındaydı. Yaseen Abdalla, evrensellik kontenjanıyla Katar adına yarışarak ilk maratonunu koştu. Maraton dünya rekoru sahibi Kelvin Kiptum ise Şubat 2024'te geçirdiği bir trafik kazasında hayatını kaybetmişti.

Yarış, uygun hava koşulları altında Orta Avrupa Yaz Saati (UTC+2) ile 08.00'da başladı. İlk bölümlerde, yaklaşık 43 yaşındaki Moğol atlet Bat-Oçirın Ser-Od ilk 5 kilometre boyunca grubun önünde yer aldı. Ardından Héctor Garibay, 10 kilometreye kadar liderliği devraldı. Yaklaşık 12. kilometrede İtalyan Eyob Faniel güçlü bir atak yaparak temposunu kilometrede 3:00'a çıkardı ve 15. kilometrede 23 saniyelik bir fark yakaladı. Ana grup ise kilometre başına yaklaşık 3:07 tempo ile ilerliyordu. Ancak Faniel bu farkı yakaladığında parkurun ilk ciddi yokuşları çoktan başlamıştı.

Parkurun engebeli bölümleri yarışın gidişatını belirgin biçimde etkiledi ve büyük grup parçalandı. Oluşan ön takip grubunda Tola, Abdi, Conner Mantz, Alphonce Simbu, Akira Akasaki, Elroy Gelant ve Suguru Ōsako yer alırken, Deresa Geleta ve Clayton Young grubun arkasında tutunmaya çalışıyordu. Önde giden Faniel, yokuşlarda yavaşlamaya başladı ve 20 kilometrede farkı 11 saniyeye düştü. Bu fırsatı değerlendiren Tola ve Mantz temposunu artırarak Faniel'e yaklaşmaya başladı ve onu yarım kilometreden biraz fazla bir mesafe sonra yakaladılar. Üçlü, yarı maratonu 1:04:51 ile geçti. Geleta, onları 7 saniye geriden takip ediyordu. Kolay bir iniş bölümünde, takip grubunun liderlerle yeniden birleşmesi yaklaşık 2 kilometre sürdü.

Devamındaki iniş kısmı grubun yeniden toparlanmasını sağladı ve 25. kilometrede Akasaki'nin çok az önde olduğu 15 kişilik bir lider grup oluştu. Faniel ise bu noktada liderlerin gerisine düşmüştü. 28. kilometre civarında parkurun zorlu yokuşları yeniden başladı. Akasaki bir süre önde kaldı ancak kısa süre sonra Tola onu geçti ve farkı istikrarlı biçimde açmaya başladı. Bu hamle, lider grubun tamamen dağılmasına yol açtı. 29. kilometrede Tola, en yakın takipçisi Emile Cairess'in 7 saniye önündeydi. Yokuşun zirvesine yakın bir su istasyonunun ardından inişe geçen Tola, 30 kilometreyi Cairess'in 11 saniye önünde geçti. Onu Geleta, Abdi ve Akasaki izliyordu.

Sert iniş bölümünde sıralama yeniden değişti. Geleta, Cairess'i geçerken Akasaki de Abdi'nin önüne geçti. Alphonce Simbu, inişi iyi değerlendirerek bu üç ismi de geride bıraktı. Ancak Geleta karşılık vererek Simbu'nun önüne yeniden geçti. 33. kilometre civarında inişin sona erdiği noktaya gelindiğinde Tola, 13 saniyelik liderliğini koruyordu. Arkasındaki grup toparlandı; Tebello Ramakongoana ve Benson Kipruto önemli bir hızlanmayla takip grubuna katıldı.

Son 5 kilometreye girildiğinde Geleta, Abdi ve Kipruto belirgin bir takip üçlüsü oluştururken Akasaki geride kaldı. Tola farkı 27 saniyeye çıkardı. Kısa süre sonra Kipruto da diğer iki takipçiyle bağlantıyı kaybetti. Son kilometrede Abdi farkı 17 saniyeye kadar indirse de bu yeterli olmadı. Tola, yarışı 2:06:26 ile kazanarak 2008 Pekin Olimpiyatları'nda Kenyalı Samuel Wanjiru tarafından kırılan olimpiyat rekorunu çok az bir farkla geliştirdi. 21 saniye sonra bitişe ulaşan Abdi gümüş madalyayı alırken, Kipruto bronzu kazandı. Bitişte üç atleti birden ilk sırada tamamlayan ilk ülke Japonya oldu, onu Etiyopya ve İtalya izledi.https://olympics.com/OG2024/pdf/OG2024/ATH/OG2024_ATH_C77V_ATHMMARATHON----------FNL-000100--.pdf 

 Arka plan 
Erkekler maratonu, 1896'daki ilk Olimpiyat Oyunları'ndan bu yana atletizm programında yer almakta olup, bu organizasyonla birlikte etkinlik 30. kez düzenlenmiştir.

 Parkur 
Maraton parkuru Hôtel de Ville'den başladı ve Eyfel Kulesi ile Louvre Müzesi gibi ev sahibi kentin en ikonik simge yapılarının birçoğundan geçerek Les Invalides'te sona erdi. Paris yetkilileri, parkurun ilhamını Versay Kadınlar Yürüyüşü'nden aldığını belirtti. Güzergâh, toplamda yaklaşık 436 metre tırmanış ve 438 metre iniş içeren, yer yer %13,5'e varan eğimlerle dikkat çeken önemli irtifa değişimlerine sahipti. Bu yükseklik profili nedeniyle parkur, Olimpiyat tarihinin daha zorlu maratonlarından biri olarak değerlendirildi. Ayrıca Olimpiyat tarihinde ilk kez, halkın da maraton parkurunda koşma fırsatı oldu. Olimpiyat maratonunun ardından, 40.000'e kadar koşucunun halka açık maraton ya da 10 kilometrelik bir yarışa katılması planlandı.

 Rekorlar 
Müsabakalar öncesindeki dünya, Olimpiyat ve kıtasal rekorlar şu şekildeydi: 

+2024 Yaz Olimpiyatları öncesi küresel rekorlarRekorAtlet (Ülke)SüreKonumTarihDünya rekoru2:00:35"All time Top lists – Senior – Marathon men", Dünya Atletizm Birliği, 29 Haziran 2024. Erişim tarihi: 29 Haziran 2024.Chicago, Amerika Birleşik Devletleri8 Ekim 2023Olimpiyat rekoru2:06:32Pekin, Çin24 Ağustos 2008Yılın en iyi derecesi2:02:16"Season Top Lists – Senior 2024 – Marathon men ", Dünya Atletizm Birliği, 2024. Erişim tarihi: 29 Haziran 2024.Tokyo, Japonya3 Mart 2024

+2024 Yaz Olimpiyatları öncesi bölge rekorlarıAfrika (rekorlar)2:00:35 Asya (rekorlar)2:04:43Avrupa (rekorlar)2:03:36Güney Amerika (rekorlar)2:04:51Kuzey, Orta Amerika ve Karayipler (rekorlar)2:05:36Okyanusya (rekorlar)2:07:31

 Elemeler 

IOC tarafından belirlenen 80 sporcu kotasına uyum sağlamak amacıyla Dünya Atletizm Birliği, Paris Oyunları öncesinde yeni bir eleme sistemi uygulamaya koydu. Her ülke maratonda en fazla üç sporcu ile temsil edilebiliyordu; ancak her bir kontenjanın 6 Kasım 2022 ile 30 Nisan 2024 tarihleri arasında üç yoldan biriyle "açılması" gerekiyordu. Ülkeleri adına garanti kontenjan açabilmek için sporcuların bu süre içinde geçerli bir yarışta 2:08:10'un altında derece yapmaları gerekiyordu. Sporcular ayrıca Dünya Atletizm platin seviyesindeki bir yarışta ilk beşe girerek ya da yeterince yüksek bir Dünya Atletizm sıralamasına ulaşarak da ülkeleri adına kontenjan açabiliyordu. Zaman barajıyla açılmayan kontenjanlar, dünya sıralamasına göre dağıtıldı. Bir ülke adına kontenjanlar açıldıktan sonra, Ulusal Olimpiyat Komitesi bu kontenjanları dilediği sporcularla doldurma hakkına sahipti. Ancak hangi sporcu seçilirse seçilsin, en az 2:11:30'luk Kontenjan Yeniden Dağıtım Derecesini koşmuş olması şarttı.

Ulusal Olimpiyat Komiteleri ayrıca maratonda bir evrensellik kontenjanı kullanabilirdi. Hiçbir kalifiye sporcusu bulunmayan ülkelerin, eleme standartlarından bağımsız olarak, en iyi dereceli maraton koşucularını yarışa sokmalarına izin verildi.

2024 Olimpiyat Maratonu için eleme dönemi 30 Nisan 2024'te sona erdi ve toplam katılımcı sayısı, hedeflenen 80 sporcu kotasını bir kişi aşmış oldu.

 Eleme standardıSporcu sayısıUOK Aday gösterilen atletlerKatılım standardı - 2:08:103  Samuel FitwiAmanal PetrosRichard Ringer3  Bashir AbdiKoen NaertMichael Somers3  Emile CairessMahamed MahamedPhilip Sesemann3  He JieWu XiangdongYang Shaohui3  Samsom AmareBerhane TesfayKibrom Weldemicael3  Kenenisa BekeleDeresa GeletaSisay Lemma3    Osman el-KumriMuhsin UtalhaZouhair Talbi3  Morhad AmdouniFelix BourNicolas Navarro3  Ibrahim ChakirTariku NovalesYago Rojo3  Maru TeferiGashau AyaleGirmaw Amare3  Yemaneberhan CrippaEyob FanielDaniele Meucci3  Eliud KipchogeBenson KiprutoAlexander Mutiso3  Victor KiplangatStephen KissaAndrew Rotich Kwemoi2  Conner MantzClayton Young2  Brett RobinsonPatrick Tiernan2  Khalid ChoukoudAbdi Nageeye2  Tadesse AbrahamMatthias Kyburz2  Naoki KoyamaSuguru Osako2  Cameron LevinsRory Linkletter2  Zerei Kbrom MezngiSondre Nordstad Moen2  Gabriel GeayAlphonce Simbu0  Marius Kimutai 1  Héctor Garibay0  Daniel Ferreira do Nascimento 1  Bouh Ibrahim1  Alberto González Mindez1  Stephen Mokoka1  Suldan Hassan1  Tebello Ramakongoana1  Şahruh Devletov1  Cristhian Pacheco1  Samuel Barata1  Carlos Díaz1  Kaan Kigen Özbilen1  Isaac MpofuDünya Atletizm Birliği Sıralaması1  Leonard Korir1  Liam Adams1  Elroy Gelant1  Akira Akasaki1  Hugo CatrileoEvrensellik kotaları1  Eduardo Garcia1  Valentin Betoudji1  Han Il-ryong1  Dario Ivanovski1  Bat-Oçirın Ser-Od1  Yaseen Abdalla1  Muaz el-Havalde1  Samuel Freire Davet kotası1  Tachlowini Gabriyesos Toplam 81

 Sonuçlar 
Etkinlik, 10 Ağustos sabahı saat 08.00'de (UTC+2) başladı.

 Sıra  Atlet  Ülke  Süre  Süre farkı  Notlar Tamirat Tola  2:06:26	 Bashir Abdi  2:06:47	   +0:21  Benson Kipruto  2:07:00 +0:344 Emile Cairess  2:07:29 +1:035 Deresa Geleta  2:07:31	 +1:056 Akira Akasaki  2:07:32 +1:067 Tebello Ramakongoana  2:07:58 +1:328 Conner Mantz  2:08:12 +1:469 Clayton Young  2:08:44 +2:1810 Samsom Amare  2:08:56 +2:3011 Elroy Gelant  2:09:07 +2:41 12 Richard Ringer  2:09:18	 +2:5213 Suguru Ōsako  2:09:25 +2:5914 Bouh Ibrahim  2:09:31 +3:0515 Samuel Fitwi Sibhatu  2:09:50 +3:2416 Nicolas Navarro  2:09:56 +3:3017 Alphonce Simbu  2:10:03 +3:3718 Osman el-Kumri  2:10:06 +3:4019 Isaac Mpofu  2:10:09	 +3:4320 Hassan Chahdi  2:10:09	 +3:4321 Alexander Mutiso Munyao  2:10:31 +4:0522 Michael Somers  2:10:32 +4:0623 Naoki Koyama  2:10:33 +4:0724 Patrick Tiernan  2:10:34 +4:0825 Yemaneberhan Crippa  2:10:36 +4:1026 Maru Teferi  2:10:42 +4:1627 Stephen Mokoka  2:10:59 +4:3328 Suldan Hassan  2:11:21 +4:5529 Han Il-ryong  2:11:21 +4:5530 Matthias Kyburz  2:11:32 +5:0631 Gashau Ayale  2:11:36 +5:1032 Sondre Nordstad Moen  2:11:39 +5:1333 Yaseen Abdalla  2:11:41 +5:1534 Ibrahim Chakir  2:11:44 +5:1835 Zouhair Talbi  2:11:51 +5:2536 Cameron Levins  2:11:56 +5:3037 Victor Kiplangat  2:11:59 +5:3338 Tadesse Abraham  2:12:22	 +5:5639 Kenenisa Bekele  2:12:24 +5:5840 Wu Xiangdong  2:12:34 +6:0841 Yago Rojo  2:12:43 +6:1742 Tachlowini Gabriyesos  2:12:47 +6:2143 Eyob Faniel  2:12:50 +6:2444 Girmaw Amare  2:12:51 +6:2545 Andrew Buchanan  2:12:58 +6:3246 Philip Sesemann  2:13:08	 +6:4247 Rory Linkletter  2:13:09 +6:4348 Samuel Barata  2:13:23 +6:5749 Liam Adams  2:13:33 +7:0750 Felix Bour  2:13:46 +7:2051 Daniele Meucci  2:14:02 +7:3652 Zerei Kbrom Mezngi  2:14:14 +7:4853 Carlos Díaz  2:14:25 +7:5954 Henok Tesfay  2:14:31 +8:0555 Yang Shaohui  2:14:48 +8:2256 Samuel Freire  2:15:05 +8:3957 Mahamed Mahamed  2:15:19 +8:53 58 Khalid Choukoud  2:15:25 +8:5959 Hugo Catrileo  2:15:44 +9:1860 Héctor Garibay  2:15:54 +9:2861 Koen Naert  2:16:33 +10:0762 Andrew Rotich Kwemoi  2:17:28 +11:0263 Leonard Korir  2:18:45 +12:1964 Berhane Tesfay  2:18:50 +12:2465 Muaz el-Havalde  2:20:01 +13:3566 Alberto González Mindez  2:22:12 +15:4667 He Jie  2:22:31 +16:0568 Tariku Novales  2:25:50 +19:2469 Dario Ivanovski  2:28:15 +21:4970 Valentin Betoudji  2:32:11 +25:4571 Bat-Oçirın Ser-Od  2:42:33 +36:07 - Abdi Nageeye  – 40 km Muhsin Utalha  – 35 km Gabriel Gerald Geay  – 30 km Eliud Kipchoge  – 30 km Şahruh Devletov  – 30 km Amanal Petros  – 30 km Stephen Kissa  – 25 km Kaan Kigen Özbilen  – Yarı Cristhian Pacheco  – 15 km Eduardo Garcia  – 5 km

 Notlar 

 Kaynakça 

Erkekler maraton
Kategori:Olimpiyatlarda maraton