Delta Aquarii

Delta Aquarii, Kova takımyıldızında yer alan ikili yıldız sistemidir. Yıldızın bu adı, Bayer belirtmesi olan δ Aquariinin romanizasyonuyla elde edilir ve sırasıyla Delta Aqr veya δ Aqr olarak kısaltılır. Sistemin resmi adı Skattır. Görünür görsel büyüklüğü 3,3 kadir olan yıldız, Kova takımyıldızının en parlak üçüncü yıldızıdır ve geceleri çıplak gözle rahatlıkla görülebilir. Paralaks ölçümlerine dayanılarak yapılan hesaplamalara göre, sistemin uzaklığı yaklaşık 113 ışık yılıdır (35 parsek) ve saniyede +17 kilometrelik bir radyal hızla Güneş'ten uzaklaşmaktadır.

 Adlandırma 
Yıldızın Bayer belirtmesi δ Aquarii (Delta Aquarii olarak Latinleştirilir), Flamsteed belirtmesi ise 76 Aquarii'dir.

Yıldız, geleneksel olarak Skat adıyla anılır; bu isim (Scheat, Seat, Sheat vb. şekillerde de yazılmıştır) Arapçada "kaval kemiği" manasına gelen al-sāq (Arapça: الساق) kelimesinden türemiştir, fakat geç Orta Çağ döneminde yanlışlıkla Beta Pegasi için de kullanılmıştır.

Uluslararası Astronomi Birliği (IAU), yıldızların özel adlarını kataloglamak ve standartlaştırmak amacıyla 2016 yılında bir Yıldız Adları Çalışma Grubu (WGSN) oluşturmuştur. WGSN, bu yıldıza Skat adının verilmesini 21 Ağustos 2016'da onaylamış ve bu isim, o tarihten itibaren IAU Onaylı Yıldız Adları Listesi'ne dahil edilmiştir.

Çincede Saray Muhafızları anlamına gelen 羽林軍 (Yǔ Lín Jūn), Delta Aquarii, 29 Aquarii, 35 Aquarii, 41 Aquarii ve diğer 41 yıldızdan oluşan bir asterizmi ifade eder. Bu nedenle Delta Aquarii'nin Çincedeki özel adı 羽林軍二十六 (Yǔ Lín Jūn èrshíliù), Türkçe: "Saray Muhafızlarının Yirmi Altıncı Yıldızı"dır.

 Gözlem bilgisi 
Delta Aquarii Güney Göksel Yarımküre'de yer alır. Gök ekvatoruna olan yakınlığı sayesinde Dünya'nın büyük bir kısmından gözlemlenebilse de, Güney Yarımküre'deki gözlemciler daha avantajlıdır. Antarktika yakınlarında sirkumpolar (kutup-çevresi) özellik gösterirken, Kuzey Kutup Dairesi civarında ise asla ufkun üzerine çıkmaz. Yaklaşık 3. kadirden parlaklığıyla küçük şehirlerden bile kolayca görülebilir. Yine de, net bir gözlem için ışık kirliliğinin az olduğu bir gökyüzü daha uygundur.

Gece gökyüzünde gözlem için en uygun dönem, Ağustos sonu ile Aralık ayları arasındadır. Gök ekvatoruna çok da uzak olmayan konumu sayesinde, her iki yarımküreden de görülebilme süresi aşağı yukarı aynıdır.

 Özellikler 
Delta Aquarii'nin spektrumu A3 Vp yıldız sınıflandırmasıyla eşleşir. Bu durum, yıldızın çekirdeğindeki hidrojeni nükleer füzyon yoluyla enerjiye çeviren kimyasal tuhaf bir A-tipi ana kol yıldızı olduğunu gösterir. Güneş'in üç katı kütleye ve 4,16 katı yarıçapa sahip olan bu yıldız, dış atmosferinden yaklaşık 9.000 K etkin sıcaklıkta, Güneş'in 100 katı bir ışıma gücü yayar. Bu ısı, yıldıza A-tipi yıldızların karakteristik özelliği olan beyaz tonlu parıltıyı kazandırır. Yıldız, 81 km s−1'lik bir izdüşümsel dönme hızıyla görece yüksek bir dönüş oranına sahiptir.

Delta Aquarii, çevresinde yıldızsal madde varlığına işaret edebilecek belirgin bir kızılötesi fazlalığı emisyonu sergilemez. Yaklaşık 500 milyon yıl yaşında olduğu tahmin edilen Büyük Ayı Hareketli Grubu'nun olası bir üyesi olarak görülmektedir.

Hipparcos verileriyle yapılan analiz, yıldıza yakın bir yoldaş cismin varlığına işaret eden güçlü kanıtlar ortaya koymuştur. Bu cisim için 483 günlük bir periyoda, 0,12'lik bir dış merkezliğe ve 41°'lik eğikliğe sahip bir yörünge hesaplanmıştır. Ancak, Delta Aquarii'nin bir yoldaşı olup olmadığını belirlemek için yapılan ilk gözlemler sonuçsuz kalmıştır. 'dan daha uzaktaki olası bir yoldaşın kütlesinin en fazla  olabileceği değerlendirilmiştir. Nihayet 2017 yılında yapılan interferometrik kızılötesi gözlemler bir yoldaşın varlığını doğrulamıştır: Bu yoldaş, birincil yıldızdan yaklaşık  mesafede bulunan ve büyük olasılıkla G5 tipi bir ana kol yıldızıdır.

 Kaynakça 

Kategori:A-tipi ana kol yıldızları
Kategori:Ap yıldızları
Kategori:İkili yıldızlar
Kategori:Büyük Ayı Hareketli Grubu
Kategori:Kova takımyıldızı
Aquarii, Delta
8709
BD-16 6173
Aquarii, 076
216627
113136