Hochstift

Hochstift (çoğul: ) terimi Kutsal Roma İmparatorluğu'nda, bir piskoposun hem dini hem de dünyevi lider olarak yönettiği daha geniş bir bölgeye karşılık olarak kullanılıyordu. Bu yapıda, piskopos aynı zamanda bir prens (prens-piskopos) statüsündeydi.Hochstift. The lands ruled by a bishop as a prince (as opposed to his diocese). In the case of an archbishop: Erzstift. In the case of a prelate: Stift. Joachim Whaley, Germany and the Holy Roman Empire, Oxford University Press, 2012, volume 2, Glossary of German terms and other terms. Prens-piskoposluk ( veya basitçe ) ve dini prenslik terimleri  ile eş anlamlıdır.  ve  kelimeleri sırasıyla bir prens-başpiskopos ve bir seçmen-başpiskopos tarafından yönetilen bölgeye (prens-başpiskoposluk) atıfta bulunurken,  ise bir imparatorluk başrahibi veya başrahibesi ya da bir prens-başrahip veya başrahibe tarafından yönetilen bölgeye atıfta bulunur.  aynı zamanda sıklıkla herhangi bir tür dini prensliğe atıfta bulunmak için de kullanılıyordu.

 Adlandırılması 
Das Stift [çoğul: "die Stifte" veya bazı bölgelerde "die Stifter"] veya Hollandaca'da "het sticht" (kelime anlamıyla "bağış"), orijinal anlamında, bir kurulu (Katolik kanon hukuku) ve ona ait kiliseyi (Stiftskirche, yani kurul kilisesi) ve bu kilisenin rahipler topluluğunu (Stiftsherr[en]) veya rahibeler topluluğunu (Stiftsfrau[en]) desteklemek için kullanılan gelirleri sağlayan, bağışlanmış veya başka yollarla elde edilmiş mülk fonunu ifade eder.Victor Dollmayr, Friedrich Krüer, Heinrich Meyer and Walter Paetzel, Deutsches Wörterbuch (started by the Brothers Grimm): 33 vols. (1854–1971), vol. 18 'Stehung–Stitzig', Leipzig: Hirzel, 1941, cols. 2870seq., reprint: Munich: Deutscher Taschenbuch Verlag (dtv; No. 5945), 1984. . Eğer 'Stift' bir katedral'in özel kurulunu (yani bir katedral bölümünü) desteklemek için kullanılan bir fon ise, bu 'Stift' genellikle das Domstift' (yani katedral bağış [fonu]) olarak adlandırılırdı.

"Hochstift", hoch ("yüksek") kelimesiyle oluşturulmuş bir bileşik kelimedir ve bir prens-piskoposluk için kullanılır. Kelimenin tam anlamı "yüksek [statülü kilise] bağışı [mülk fonu]" demektir.Jacob Grimm and Wilhelm Grimm, Deutsches Wörterbuch: 33 vols. (1854–1871), vol. 10 'H–Juzen', Leipzig: Hirzel, 1877, col. 1634, reprint: Munich: Deutscher Taschenbuch Verlag (dtv; No. 5945), 1984. . Oysa Erz… ("arch[i]...") ile bir bileşik olan Erzstift, bir prens-başpiskoposluğa karşılık gelen ifadeydi.Jacob Grimm and Wilhelm Grimm, Deutsches Wörterbuch: 33 vols. (1854–1971), vol. 3 'E–Forsche', Leipzig: Hirzel, 1862, col. 1099, reprint: Munich: Deutscher Taschenbuch Verlag (dtv; No. 5945), 1984. . Aynı anda başpiskoposluk olan Köln (Kurköln), Mainz (Kurmainz) ve Trier (Kurtrier) adlı üç prens elektörlüğü için karşılık gelen terim Kurerzstift (elektör-başpiskoposluk)'tir. Bölge olarak Stift'e ilişkin sıfat stiftisch'tir (bir prens-piskoposlukla ilgili olan; prens-piskoposluk ile alakalı).Victor Dollmayr, Friedrich Krüer, Heinrich Meyer and Walter Paetzel, Deutsches Wörterbuch (started by the Brothers Grimm): 33 vols. (1854–1971), vol. 18 'Stehung–Stitzig', Leipzig: Hirzel, 1941, col. 2896, reprint: Munich: Deutscher Taschenbuch Verlag (dtv; No. 5945), 1984. . Günümüzde, bileşik bir terim olarak Stift' kelimesi, genellikle öncül bileşik olarak kullanıldığında bağlayıcı 's' harfini alır.Victor Dollmayr, Friedrich Krüer, Heinrich Meyer and Walter Paetzel, Deutsches Wörterbuch (started by the Brothers Grimm): 33 vols. (1854–1971), vol. 18 'Stehung–Stitzig', Leipzig: Hirzel, 1941, col. 2874, reprint: Munich: Deutscher Taschenbuch Verlag (dtv; No. 5945), 1984. . Tıpkı; Stiftsadel (bir prens-piskoposluğun vasal asaleti), Stiftsamtmann (=bir Stift'in yetkilisi), Stiftsmann (çoğul: Stiftsleute; =bir Stift malikanesinin vassal kiracısıVictor Dollmayr, Friedrich Krüer, Heinrich Meyer and Walter Paetzel, Deutsches Wörterbuch (started by the Brothers Grimm): 33 vols. (1854–1971), vol. 18 'Stehung–Stitzig', Leipzig: Hirzel, 1941, cols. 2897seq., reprint: Munich: Deutscher Taschenbuch Verlag (dtv; No. 5945), 1984. .), Stiftssasse (=bir prens-piskoposluğun tebaası/sakini), Stiftsstände (=bir bölge olarak bir prens-piskoposluğun mülkleriVictor Dollmayr, Friedrich Krüer, Heinrich Meyer and Walter Paetzel, Deutsches Wörterbuch (started by the Brothers Grimm): 33 vols. (1854–1971), vol. 18 'Stehung–Stitzig', Leipzig: Hirzel, 1941, col. 2900, reprint: Munich: Deutscher Taschenbuch Verlag (dtv; No. 5945), 1984. .) veya Stiftstag (bir prens-piskoposluğun mülklerinin diyeti) örnekleri gibi.

Belirli prens-piskoposluklar genellikle 'Hochstift/Erzstift X' şeklinde adlandırılırdı. Örneğin, 'Hochstift Augsburg' veya 'Erzstift Bremen' gibi. Burada 'stiftbremisch' terimi Bremen Prens-Başpiskoposlugu'na ait veya onunla ilgili anlamına gelirken, 'stadtbremisch' terimi Bremen şehrine ait veya onunla ilgili anlamına gelirdi. Buna karşılık, manevi varlıklar olan piskoposluk bölgeleri, Almancada 'Bistum' (piskoposluk, "diocese") veya 'Erzbistum' (başpiskoposluk, "archdiocese") olarak adlandırılır. 'Hochstift/Erzstift' ile 'Bistum/Erzbistum' arasındaki fark, yazarlar için her zaman net değildir. Bu nedenle, akademik olmayan metinlerde 'Hochstift' veya 'Erzstift' terimleri sıklıkla yanlış bir şekilde basitçe piskoposluk bölgesi/piskoposluk veya başpiskoposluk bölgesi/başpiskoposluk olarak çevrilmektedir.

 Tarihi 
küçükresim|18. yüzyılın sonlarında iki prens-piskoposluk ( Hochstifte )
küçükresim| Münster Prens-Piskoposluğu (arması sol tarafta) ve Hollanda'nın Overijssel eyaletinin bölgelerini sınırlayan, 1766'dan kalma taş işaret
, genellikle Orta Çağ'da kral/imparatorun bağışları, yerel lordların vasiyetleri veya satın alma yoluyla elde edilen topraklardan oluşuyordu. Çoğunlukla bitişik olmayan parçalardan oluşuyordu ve bunların bir kısmı piskoposun piskopos bölgesinin dışında bulunabiliyordu. Bir piskoposluk manevi bir bölgesel yetki alanı olsa da, bir prens-piskoposluk veya , seküler bir bölgesel yetki alanı ve Kutsal Roma İmparatoru tarafından yaratılıp verilen bir derebeylikti. Dini ve dünyevi olmak üzere ikili bir işlevi yerine getiren prens-piskoposlar, dolayısıyla iki farklı yasal dayanağa ve iki yargı yetkisine tabiydi. İki işlev arasındaki ilişki kısmen 1122 tarihli Worms Konkordatosu tarafından yönetiliyordu. Bir dizi Hochstifte 1180 yılında Saksonya Dükalığı'nın kısmen dağılmasının ardından kurulmuştu.

Katedral bölümünün kanonları (kurallar bütünü) tarafından seçilen ve çoğunlukla yüksek soylulara ait olan prens-piskopos, tipik olarak imparatorluk yakınlığının tadını çıkarıyordu; kendi prensliği üzerinde, dük veya uçbeyi gibi herhangi bir seküler prensin kendi prensliği üzerinde sahip olduğu otoritenin aynısını kullanıyordu. İmparatorluk Meclisi'nde sandalyesi ve oy hakkı vardı.

Orta Çağ'ın sonlarında 40'ı aşan Hochstifte sayısı (başpiskoposluklar dahil) 18. yüzyılın sonlarında 26'ya düşmüştü. 1356 Altın Boğa kararnameleri ile Fulda Prenslik Manastırı'nın 1752'de piskoposluğa dönüştürülmesi arasında geçen yaklaşık dört yüzyıl boyunca yenisi oluşmadı. Geriye kalan tüm Hochstifte bölgesel otoriteleri 19. yüzyılın ilk yıllarında Napolyon Savaşları sırasında sekülerleştirildi ve 1806'da Kutsal Roma İmparatorluğu'nun dağılması sırasında sadece Breslau bölgesel otoritesi kaldı. O da, 1810'da Prusya tarafından kaldırıldı.

 Hochstiften Listesi 

Aşağıda belirtilen başlangıç tarihleri, bölgesel otoritenin ilk belgelenmiş kazanımını göstermektedir. Bu tarihler genellikle piskoposluk bölgesinin kuruluşundan çok daha sonradır.

 Prens-Başpiskoposluğu 

 Trier Elektörel Prens-Başpiskoposluğu (), 898-1801, Katolik
 Köln Elektörel Prens-Başpiskoposluğu (), 954-1803, 1580'lerdeki Köln Savaşı hariç Katolik
 Bremen Prens-Başpiskoposluğu, 1180-1648, 1566'ya kadar Katolik, daha sonra Lutherci yönetim altında ve 1648'de Bremen Dükalığı olarak sekülerleştirildi.
 Magdeburg Prens-Başpiskoposluğu, 1180-1648, 1566'ya kadar Katolik, daha sonra Lutheran yönetimi altında ve 1648'de Brandenburg-Prusya'da Magdeburg Dükalığı olarak sekülerleştirildi.
 Besançon Prens-Başpiskoposluğu, 1184-1803, Katolik; 1678'de Nijmegen Antlaşmaları ile Fransa'ya kaybedilen bölge
 Salzburg Prens-Başpiskoposluğu, 1278-1803, Katolik; Salzburg Elektörlüğü olarak sekülerleştirildi.
 Mainz Elektörel Prens-Başpiskoposluğu (), 1356-1803, Katolik
 Cambrai Prens-Piskoposluğu, 1007-1802, Katolik; 1559'da Başpiskoposluğa yükseltildi, 1678'de Nijmegen Antlaşmaları ile Fransa'ya kaptırıldı

 Prens-Piskoposluğu 

 Prens-Piskoposluğu Speyer, 7. yüzyıl-1803
 Prens-Piskoposluğu Strasbourg, 775-1803
 Prens-Piskoposluğu Worms, 861-1802
 Prens-Piskoposluğu Augsburg, 888-1803
 Prens-Piskoposluğu Metz, 945-1648
 Prens-Piskoposluğu Chur, 958-1798
 Prens-Piskoposluğu Zeitz sonra Naumburg, 968-1564
 Prens-Piskoposluğu Liège, 972-1795
 Prens-Piskoposluğu Verdun, 997-1648
 Prens-Piskoposluğu Passau, 999-1803
 Prens-Piskoposluğu Sion, 999-1648
 Prens-Piskoposluğu Merseburg, 1004-1565
 Prens-Piskoposluğu Trent, 1004-1803
 Prens-Piskoposluğu Utrecht, 1024-1528
 Prens-Piskoposluğu Brixen, 1027-1803
 Prens-Piskoposluğu Basel, 1032-1803
 Prens-Piskoposluğu Toul, 1048-1648
 Prens-Piskoposluğu Münster, 1122-1802
 Prens-Piskoposluğu Havelberg, 1144-1571
 Prens-Piskoposluğu Cenevre, 1154-1535
 Prens-Piskoposluğu Konstanz, 1155-1803
 Prens-Piskoposluğu Brandenburg, 1165-1569
 Prens-Piskoposluğu Würzburg, 1168-1803
 Prens-Piskoposluğu Schwerin, 1171-1648
 Prens-Piskoposluğu Halberstadt, 1180-1648
 Prens-Piskoposluğu Lübeck, 1180-1803
 Prens-Piskoposluğu Meissen, 1180-1666
 Prens-Piskoposluğu Minden, 1180-1648
 Prens-Piskoposluğu Verden, 1180-1648
 Prens-Piskoposluğu Breslau, 1198-1810
 Prens-Piskoposluğu Freising, 1220-1802
 Prens-Piskoposluğu Osnabrück, 1226-1803
 Prens-Piskoposluğu Hildesheim, 1235-1803
 Prens-Piskoposluğu Ratzeburg, 1236-1648
 Prens-Piskoposluğu Bamberg, yaklaşık 1242-1802
 Prens-Piskoposluğu Cammin, 1248-1650
 Prens-Piskoposluğu Lozan, 1270-1536
 Prens-Piskoposluğu Regensburg, 13. yüzyıl-1803
 Prens-Piskoposluğu Paderborn, 1281-1802
 Prens-Piskoposluğu Eichstätt, 1305-1802
 Prens-Piskoposluğu Fulda, 1752-1803
 Prens-Piskoposluğu Corvey, 1792-1803

Chiemsee, Gurk, Lavant ve Seckau gibi bazı Avusturya ve Bavyera piskoposluklarının bölgesel yetkileri yoktu ve bu nedenle İmparatorluk diyetlerine katılmış olmalarına rağmen listeye dahil edilmediler.

 Ayrıca bakınız 

 Terra Mariana'daki dini prenslikler: Courland Piskoposluğu, Dorpat Piskoposluğu, Ösel-Wiek Piskoposluğu ve Riga Başpiskoposluğu; ayrıca Warmia Prens-Piskoposluğu
 Karadağ Prens-Piskoposluğu
 Kutsal Roma İmparatorluğu'nun prens manastırları ve imparatorluk manastırları
 Kutsal Roma İmparatorluğu'ndaki eyaletlerin listesi

 Notlar 

Kategori:Kutsal Roma İmparatorluğu'nun prens-piskoposlukları
Kategori:Katolik Kilisesi'nin yapıları