Gambo

Gambo, () Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Lefkoşa Kazası'nda bulunan bir köydür. 2011 nüfus sayımına göre nüfusu 271'dir. Konum olarak Çakistra'dan 2 kilometre kuzeyde ve Lefke'den 30 kilometre güneybatıda bulunur. Milikur'dan sonra bölgenin en büyük ikinci köyüdür.

Köyün adı 1833 tarihli Osmanlı kayıtlarında Kambo, 1882 tarihle Kitchener haritasında Kambos olarak geçer. Yerel ağızda sert ünsüzlerin bastırılmamasından ötürü köyün adı Gambo şekline dönüşür.

1974 öncesinde Cikko Manastırı'na giden rahiplerin duraklama noktalarından biri olan Gambo, Kıbrıs Harekâtı sebebiyle Omorfo ve Lefke'nin Türk ordusunca ele geçirilmesi sebebiyle erişimin zorlaşmasıyla büyüyemez hale gelmiş ve köyün nüfusu düşüşe geçmiştir. Bununla birlikte savaş sonrasında yaklaşık 560 Rum göçmen geçici bir süre burada konaklamış, daha sonra hükûmetin kendilerine yer tahsis etmesi sonucunda köyden ayrılmışlardır.

Konumu sebebiyle köyde İngiliz döneminde köye bir itfaiye ve polis karakolu inşa edilmiştir; ve 1905 yılında Gemikonağı'na inen bir yol tamamlanmıştır. Yolun tam olarak ulaştığı yer yerel olarak Gambo Deresi (Potamos tou Kampou) olarak bilinen Yedidalga'dır. Bu yol 1974'te Türk ordusunca kapatılmıştır.

 Nüfus İstatistiği 
Köyün nüfusuyla ilgili anlatılan bir yerel hikâye köyün Türk köyü olarak oluşmuş olup köylülerin Cikko Manastırı'nda iş bulup çalıştıkları ve eğitim aldıkları için Rumlaşmış oldukları şeklindedir. Köydeki son Türk'ün Koca Yusuf olarak bilinen bir yaşlı olduğu anlatılır.

 Kaynakça