Transpozisyon (satranç)

Satrançta transpozisyon, farklı bir hamle dizisiyle de ulaşılabilecek bir pozisyonu oluşturan hamleler dizisidir. Transpozisyonlar özellikle açılışlarda yaygındır çünkü belirli bir pozisyona farklı hamle dizileriyle ulaşılabilir. Oyuncular bazen transpozisyonları bilerek kullanırlar: beğenmedikleri varyantlardan kaçınmak, rakiplerini alışık olmadıkları veya rahatsız edici bir duruma çekmek ya da sadece rakiplerini endişelendirmek için. See review at  Bir hamle yaparak transpozisyon oluşturmak, “transpoze etmek” olarak adlandırılır.

Transpozisyon tabloları, bilgisayar satranç programlarının önemli bir parçasıdır.

Transpozisyonlar; shogi, Go, tic-tac-toe ve Hex gibi diğer soyut strateji oyunlarında da mevcuttur.

 Örnekler 

 Farklı rotalarla ulaşılan pozisyonlar 
Örneğin, ilk pozisyon Vezir Gambiti'nden elde edilebilir:

 1. d4 d5
 2. c4 e6
 3. Ac3 Af6

Ama bu pozisyon İngiliz Açılışı'ndan da elde edilebilir:

 1. c4 e6
 2. Ac3 Af6
 3. d4 d5

Böylece İngiliz Açılışı, Vezir Gambiti'ne transpoze oldu.

İkinci pozisyonda başka bir örnek daha görüyoruz. Bu pozisyon Fransız Savunması'ndan elde edilebilir:

 1. e4 e6
 2. d4 d5
 3. exd5 exd5
 4. Af3 Af6

Aynı pozisyon Petrov Savunması'ndan da, her iki tarafın da oynadığı ikişer ekstra hamle ile, elde edilebilir:

 1. e4 e5
 2. Af3 Af6
 3. Axe5 d6
 4. Af3 Axe4
 5. d3 Af6
 6. d4 d5 
Üçüncü pozisyon başka bir örneği göstermektedir. Bu pozisyon Kabul Edilmemiş Vezir Gambiti'nin Değişim Varyantı ile elde edilebilir:

 1. d4 d5
 2. c4 e6
 3. Ac3 Af6
 4. cxd4 exd4
 5. Fg5 Fb4
 6. Vc2 h6

Aynı pozisyon Nimzo-Hint Savunması'nın Klasik Varyantı ile de elde edilebilir:

 1. d4 Af6
 2. c4 e6
 3. Ac3 Fb4
 4. Vc2 d5
 5. cxd4 exd4
 6. Fg5 h6

 Bazı açılışların transpozisyon olasılıkları 
Bazı açılışlar, geniş transpozisyon olanaklarıyla bilinir. Örneğin: Katalan Açılışı ve Sicilya Savunması. See review at 

Basit bir örnek olarak 1.d4 e6 (Horwitz Savunması) açılış hamleleri, çok hızlı bir şekilde geniş yelpazedeki açılışlara, örneğin şunlara, transpoze olabilir:

 Kaynakça 

Kategori:Satranç terimleri