Matieni

Matiene, Mannae'nin daha eski krallığının topraklarında kuzeybatı İran'daki bir krallığın adıdır.The Cambridge history of Iran, Volume 2 by William Bayne Fisher, Ilya Gershevitch, Ehsan Yar-Shater, Peter Avery, pages 256-257 Archaeology at the north-east Anatolian frontier, I.: an historical geography and a field survey of the Bayburt Province by A. G. Sagona, Claudia Sagona, pages 41-48  Strabon, Batlamyus, Herodot, Polibios ve Gaius Plinius Secundus gibi antik tarihçiler, Medya'nın kuzeybatısında bulunan bir bölgeyi belirtmek için Mantiane, Martiane, Matiana, Matiani, Matiene, Martuni gibi isimlerden bahsederler."History of the Medes 

Etimoloji
küçükresim|upright=1.14|Matiene'nin yeri
Matiene ismi, yaklaşık 800 yıl önce Hurri nüfusunu yöneten bir Hint-Aryan yönetici sınıfı tarafından kurulan bir devletin adı olan Mitanni ile ilişkili olabilir. Matiene ismi, komşu Matianus gölü'ne de uygulandı (Urmiye Gölü) Matieni halkının hemen doğusundadır. "Mati-" anlamına gelen ve "kule yapmak, göze çarpmak" anlamına gelen İran kökü (bize "dağ" kelimesini veren aynı Hint-Avrupa kökünden) ismi açıklayabilir.

Tarihçe
küçükresim|upright=1.14|Ermenistan'ın güneyindeki Matiene'nin konumu
Muhtemelen Hurri-Urartu dilini konuşan Mannaeanlar, MÖ yedinci ve sekizinci yüzyıllarda İskit-Kimmerler tarafından bastırılmış ve Matienes tarafından asimile edilmiştir. Matiene nihayetinde MÖ 609 civarında Medler tarafından fethedilmiştir.

Matiene, Pers fethine kadar Med İmparatorluğu'nun bir satraplığıydı, daha sonra Sasperler ve Alaradians (Urartuların kalıntıları) kabileleriyle birlikte Ahameniş İmparatorluğu'nun XVIII. satraplığının bir parçası oldu.

Coğrafya ve nüfus
küçükresim|upright=1.14|Urmiye Gölü'nün batısındaki Matiene'nin konumu

Matiene toprakları kuzeyde Ermenistan, doğuda Medya, güneyde Susiana ve batıda Asur ile çevriliydi. Başlıca şehri Van Gölü civarındaki Matiati'ydi.

Matiene nüfusunun Hurri-Urartu dilini konuştuğuna inanılmaktadır.

Matian kabilelerinin krallarının (şeflerinin) bilinen torunları Amatuni'nin Ermeni prens (naxarar) ailesiydi

Kaynakça