174567 Varda

174567 Varda' (geçici adı ), Güneş Sistemi'nin en dış bölgesinde bulunan Kuiper kuşağı'nın rezonans sıcak klasik popülasyonuna ait ikili bir Neptün-ötesi küçük gezegendir. Uydusu, Ilmarë, 2009 yılında keşfedilmiştir.

Gök bilimci Michael Brown, mutlak büyüklüğü 3,5 ve hesaplanan çapı yaklaşık  olan bu cismin muhtemelen bir cüce gezegen olduğunu tahmin etmektedir. Ancak William M. Grundy ve arkadaşları, 400–1000 km boyut aralığında, albedosu ≈0,2'den az ve yoğunluğu ≈1,2 g/cm3 veya daha az olan cisimlerin, farklılaşmak bir yana, muhtemelen hiçbir zaman tam katı cisimler halinde sıkışmadığını ve bu nedenle cüce gezegen olma ihtimalinin çok düşük olduğunu savunmaktadır.W.M. Grundy, K.S. Noll, M.W. Buie, S.D. Benecchi, D. Ragozzine & H.G. Roe, 'The Mutual Orbit, Mass, and Density of Transneptunian Binary Gǃkúnǁʼhòmdímà ()', Icarus (forthcoming, available online 30 Mart 2019)  DOI: 10.1016/j.icarus.2018.12.037, Varda'nın düşük mü yoksa yüksek yoğunluğa mı sahip olduğu belirsizdir.

 Keşfi ve yörüngesi 
sol|küçükresim|Varda'nın yörüngesinin kutupsal ve ekliptik görünümü.
Varda, Mart 2006'da, 21 Haziran 2003 tarihli görüntüler kullanılarak, Jeffrey A. Larsen tarafından Birleşik Devletler Deniz Harp Okulu Trident Scholar projesinin bir parçası olarak Spacewatch teleskobuyla keşfedilmiştir.

Her 313,1 yılda bir (114.000 günden fazla; yarı büyük ekseni 46,1 AU) Güneş'in etrafında 39,5-52,7 AU mesafede dolanır. Yörüngesinin dış merkezliği 0,14 ve ekliptiğe göre eğimi 21,5°'dir. Haziran 2024 itibarıyla Güneş'ten 45,91 AU uzaklıktadır. Kasım 2096 civarında günberi noktasına gelecektir. Varda, 23 karşı konum boyunca 321 kez gözlenmiş olup, ön keşif görüntüleri 1980 yılına kadar uzanmaktadır.

 İsim 
Varda ve uydusunun isimleri 16 Ocak 2014 tarihinde Küçük Gezegen Merkezi tarafından açıklanmıştır. Varda, J. R. R. Tolkien'in kurgusal mitolojisinde Valar'ın kraliçesi, yıldızların yaratıcısı, yüce Eru Ilúvatar'ın en güçlü hizmetkârlarından biridir. Ilmarë Maiar'ın bir şefi ve Varda'nın hizmetçisidir.

Astronomide gezegen sembollerinin kullanılması önerilmez, bu nedenle Varda astronomi literatüründe hiçbir zaman bir sembol almamıştır. Varda için astrologlar tarafından kullanılan standart bir sembol de yoktur. Zane Stein sembol olarak parıldayan bir yıldız önermiştir (16x16pik).

 Uydusu 

Varda'nın 2009 yılında keşfedilen Ilmarë (veya Varda I) adında bilinen bir uydusu vardır. Yoğunluğunun ve albedosunun Varda'nınki ile aynı olduğu varsayıldığında, sistem kütlesinin %8'ini veya 'ını oluşturan uydunun çapının yaklaşık 350 km (birincil cismin yaklaşık %50'si) olduğu tahmin edilmektedir.

Varda-Ilmarë sistemi  km'lik yarı büyük ekseni (yaklaşık 12 Varda yarıçapı) ve 5,75 günlük yörünge periyodu ile sıkı bir şekilde birbirine bağlıdır.

 Fiziksel özellikler 
Görünür parlaklığına ve varsayılan albedosuna dayanarak, Varda-Ilmarë sisteminin tahmini birleşik boyutu 'dir ve birincil boyutun  olduğu tahmin edilmektedir. İkili sistemin toplam kütlesi yaklaşık 'dır. Hem birincil hem de uydunun yoğunluğu, eşit yoğunluğa sahip oldukları varsayılarak  olarak tahmin edilmektedir. Öte yandan, uydunun yoğunluğu veya albedosu birincilden düşükse, Varda'nın yoğunluğu 'e kadar daha yüksek olacaktır.

10 Eylül 2018'de, Varda'nın öngörülen çapı bir yıldız tutulması yoluyla  olarak ölçüldü ve öngörülen yassılaşma  idi. Eşdeğer çap, önceki ölçümlerle tutarlı olarak 740 km'dir. Varda'nın yıldız tutulmasından elde edilen eşdeğer çapı göz önüne alındığında, geometrik albedosu 0,099 olarak ölçülmüştür ve bu da onu büyük plütino  kadar karanlık yapmaktadır.

Varda'nın dönme süresi bilinmemektedir; 2015'te 5,61 saat ve daha yakın zamanda (2020'de) 4,76; 5,91 (en olası değer) ve 7,87 saat veya bu değerlerin iki katı olarak tahmin edilmiştir. Varda'nın dönme süresindeki büyük belirsizlik, yoğunluğu ve gerçek yassılaşması için çeşitli çözümler ortaya çıkarmaktadır; en olası dönme süresi 5,91 veya 11,82 saat olarak alındığında, kütle yoğunluğu ve gerçek yassılaşması sırasıyla  ve 0,235 ya da  ve 0,080 olabilir.

Hem birincil hem de uydunun yüzeyleri spektrumun görünür ve yakın kızılötesi kısımlarında kırmızı görünmektedir (spektral sınıf IR), Ilmarë Varda'dan biraz daha kırmızıdır. Sistemin spektrumu su emilimi göstermez, ancak metanol buzu içeriyor olabilir.

 Ayrıca bakınız 

  – yörünge, boyut ve renk açısından benzer bir Neptün ötesi nesne

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 List of binary asteroids and TNOs, Robert Johnston, johnstonsarchive.net
 LCDB Data for (174567) Varda, Collaborative Asteroid Lightcurve Link
 (174567) 2003 MW12 Precovery Images





Kategori:Jeffrey A. Larsen'in keşifleri