Halojenli çözücüler listesi

Bu liste, tarihî veya aktif güncel kullanım durumu fark etmeksizin sanayi, laboratuvar ve ev ortamlarında kullanılan yaygın halojenli  çözücüleri sıralar. Aşağıdaki tabloda verilen kullanımları maddenin yalnızca çözücü olarak kullanıldığı alanları verir, daha fazla bilgi için verilen maddenin sayfasına bakınız.

Tanım ve arkaplanı

Halojenli çözücüler, çözücü olarak kullanılan, en az bir kararlı halojen (flor, klor, brom ve iyot) içeren organik bileşiklerdir. Bu bileşiklerdeki en yaygın halojen klordur ve bu bileşikler "klorlu çözücüler" olarak sınıflandırılır. Klorlu çözücülerin en yaygın kullanım alanları tekstillerin kuru temizlemesi ve sanayide metallerin yağlardan temizlenmesidir. Çoğu halojenli çözücü oda sıcaklığında sudan ağır, düşük yanıcılığa sahip ya da hiç yanıcı olmayan, renksiz sıvılardır.

1,2-Dikloroetan, ilk üretilen (1794)Deimann, van Troostwyk, Bondt and Louwrenburgh (1795) "Ueber die Gasarten, welche man aus Verbindungen von starker Vitriolsäure und Alkohol erhält" (On the types of gases which one obtains from combinations of strong vitriolic acid and alcohol), Chemische Annalen ... , 2 :  195-205, 310-316, 430-440. ve çözücü olarak kullanılan organohalojenürdür. Bunu Faraday tarafından ilk 1820'de üretilenTurner, Edward. Elements of Chemistry: Including the Recent Discoveries and Doctrines of the Science. Birleşik Krallık, John Taylor, 1834. Sayfa 247 ve şu an laboratuvar dışı kullanımları yasaklanmış olan karbon tetraklorür takip eder. Organohalojenürler üzerine araştırmalar 1830'larda hızlandı; örnek olarak, 1830 ve 1831 arasında Almanya, Fransa ve ABD'de dört bilim adamı tarafından bağımsız olarak keşfedilen kloroform, 1836'da Fransa'dan Laurent tarafından keşfedilen trikloroetilen,Essai sur l'Action du Chlore sur la Liqueur des Hollandais et sur quelques Ethers in Annal. de Chimie, LXIII. (1836) page 379 The so-called Perchloride of Formyl, Gmelin, L. (translated in 1855). Hand-book of Chemistry: Organic chemistry. UK: Cavendish Society. 
pages 200–201  1839'da Fransız kimyager Regnault tarafından keşfedilen diklorometanRegnault, V. (1839) "De l'action du chlore sur les éthers hydrochloriques de l'alcool et de l'esprit de bois, et de plusieurs points de la théorie des éthers" Annales de chimie et physique, series 2, 71 :  353–431; see especially: "Seconde partie.  De l'action du chlore sur l'éther hydrochlorique de l'esprit de bois" 
  See p. 328.
 See p. 210. ve tetrakloroetilenV. Regnault (1839) "Sur les chlorures de carbone CCl et CCl2" (On the chlorides of carbon CCl and CCl2 ), Annales de Chimie et de Physique, vol. 70, pages 104-107.  Reprinted in German as:  verilebilir.

Liste
Bileşiklerin diğer adları ve verileri kendi maddelerinden alınmıştır.
Yaygın ad(ve IUPAC adı) Kısaltmalarve Ticarî adlarFormülKaynama noktası(°C) Yoğunluk(g/cm3) Çözücü olarak kullanıldığı alanAsetilen tetraklorür(1,1,2,2-tetrakloroetan) TeCA, Bonoform, Cellon, Westron 1471,59Ayrıştırma çözücüsü, uçak kanat kaplamaları, yağ ekstraksiyonları, metal temizliği, boya sökücü Bromoform(Tribromometan)(yok)  1492,89Ekstraksiyonlar 1,2-Dikloroetilen cis-trans izomerleri(1,2-dikloroeten) DCE  cis izomeri: 60,2
trans izomeri: 48,5cis izomeri: 1.28
trans izomeri: 1,26Metal ve elektronik temizliğiDiklorofloroetan(1,1-Dikloro-1-floroetan)HCFC-141b321.25Köpükleştiricilerde çözücü ve şişirici maddeDöteryumlu kloroform(trikloro(dötero)metan) Kloroform-d611,50Nükleer manyetik rezonans spektroskopisi Etilen diklorür(1,2-Dikloroetan)EDC, DCE841,23Boya sökücü, yağ çözücü, benzin katkısı  Hekzafloroizopropanol(1,1,1,3,3,3-Hekzafloropropan-2-ol)HFIP 581,59Organik sentezde oksidanlar, biyokimyada peptitler ve bazı polimerler için çözücü,  nükleik asitlerin HPLC analizi Karbon tetraklorür(Tetraklorometan)karbon tet, benzinoform771,59Kuru temizleme ve fumigantlarda çözücü KlorobenzenPhCl1311,11Yağlar ve reçineler için çözücü Kloroform(Triklorometan) TCM611,49DNA ekstraksiyonu, fumigantlar, yangın söndürücüler, kauçuk sanayii Metilen iyodür(Diiyodometan) MI 1823,3Mineral analiziMetilen klorür(Diklorometan) DCM391,33Boya sökücü Metil kloroform(1,1,1-Trikloroetan) TCA, Chlorothene, Genklene 741,33Kuru temizleme, metal temizliği, fotoğrafik filmlerin yıkanması, düzeltme sıvıları  Ortodiklorobenzen(1,2-Diklorobenzen)ODCB1801,3İnsektisitler n-Propil bromür(1-bromopropan)nPB 701,35Aerosol yapıştırıcılarda, kuru temizlemede, asfalt üretiminde çözücü Paraklorobenzotriflorür(1-kloro-4-(triflorometil)benzen) PCBTF, Oxsol 100, SMC Spec 900 1391,35Tinerde ksilene alternatif önerisiPentakloroetan Pentalin 1621,68Kömürdeki safsızlıkların ayrıştırılması, metal temizliği, yağ çözücü, Perflorodekalin(Oktadekaflorodekahidronaftalin) Flutec PP6, F-decalin, Perflunafene 1421,9Yapay kan ve solunum sıvısında oksijen çözücü  Perflorooktan(Oktadekaflorooktan) PF5080 1031,76Solunum sıvısı için oksijen çözücüPerkloroetilen(Tetrakloroeten)PCE, Perc, Dow-Per, Perclene, Perklone, PerSec 1211,62Kuru temizleme, metal temizliği Trikloroetilen(Trikloroeten) TCE, Triclene 871,47  Metallerin yağlarının temizlenmesi, leke çıkarma Triklorotrifloroetan(1,1,2-Trikloro-1,2,2-trifloroetan) TCTFE, CFC-113, Valclene, Arklone 47,71,56Kuru temizleme, metal ve elektronik devre temizliğiMorrison, R. D., Murphy, B. L. (2013). Chlorinated Solvents: A Forensic Evaluation. Royal Society of Chemistry 

Karbon sayısına göre
Tek karbonlu
Diklorometan
Triklorometan (Kloroform)
Tetraklorometan (Karbon tetraklorür)
Tribromometan (Bromoform)

2 karbonlu
1,2-Dikloroetilen
Trikloroetilen
Tetrakloroetilen (perkloroetilen)
1,1-Dikloroetan
1,2-Dikloroetan
1,1,1-Trikloroetan
1,1,2-Trikloroetan
1,1,2-trikloro-1,2,2-trifloroetan
1,1,1,2-Tetrakloroetan
1,1,2,2-Tetrakloroetan
Pentakloroetan
3 karbonlu
1,2,3-Trikloropropan
Hekzafloroizopropanol
4 karbonlu
Hekzaklorobütadien
5 veya daha fazla karbonlu
Klorobenzen

Dipnotlar

Kaynakça

Halojenli çözücüler