I. Gotarzes

I. Gotarzes ( Gōdarz), MÖ 91'den MÖ 87 veya 80'e kadar Part İmparatorluğu'nun kralıdır. II. Mitridates'in () oğlu ve halefidir.

 İsim 
"Gotarzes" Orta İran Gōdarz () kelimesinden, kendisi Eski İranca *Gau-tarza -'dan (kelimenin tam anlamıyla "Öküz kıran") anlamına gelir. 

 Hükümdarlığı 
Madeni paralar, kabartmalar ve Babil astronomi günlükleri Gotarzes'i II. Mitridates'in () oğlu ve vârisi olarak etiketliyor. Behistun'daki ağır hasar görmüş bir rölyefe göre Gotarzes, babasının emrinde "satrapların satrabı" olarak görev yapmıştı. Babasının ölümünden sonra Gotarzes Babil'de kral ilan edilmiştir. Gotarzes tahta çıktığında Mitratu'yu Babil'in generali olarak atadı. Gotarzes, babasının politikasını, vasalları Ermenistan'ın Artaksiad kralı II. Tigran'ı (), nüfuzlarını Suriye ve Kapadokya'ya genişletme çabalarında onların temsilcisi olarak görev yaptı. MÖ 87/6 veya 83'te Tigranes, Suriye ve Kilikya'yı ele geçirmişti. Gotarzes'in birkaç karısı vardı; bunlardan biri olan Asi'abatar (aynı zamanda Ashiabatar olarak da yazılır), tabletlerden bilinmektedir. Diğeri, Tigranes'in kızı Ariazate olup muhtemelen Gotarzes'in oğlu I. Orodes'in annesiydi. Gotarzes'in Siake ve Azate adında iki kız kardeş karısı vardı.

Gotarzes, Büyük Kral unvanını kullandı. Dahası, diğer Part kralları gibi o da paralarında Arsakes unvanını kullanmıştı; bu, ilk Part hükümdarı I. Arsakes'in (), başarılarına duyulan hayranlık nedeniyle Part hükümdarları arasında kraliyet onursal bir unvanı haline gelmişti.; ;  Gotarzes'in Kralların kralı unvanını kullandığını gösteren yeterli kanıt yoktur. I. Gotarzes ve I. Orodes döneminde, Babilli bilim adamları, özellikle Ahameniş İmparatorluğu döneminde yapılanla aynı yöntemle yazılı çivi yazısı kayıtlarını takip ettiler. Shayegan'a göre bu, Partların Ahameniş öncülleriyle olan ilişkisini vurgulamak için yapıldı.

Gotarzes'in yönetiminin sona ermesiyle ilgili çeşitli hipotezler öne sürülmüştür: Gholamreza F. Assar'a göre Gotarzes, MÖ 87'de öldü ve yerine, kısa süre sonra Gotarzes'in III. Mithridatis adlı erkek kardeşi tarafından tahtı gasp edilen I. Orodes geçti. M. Rahim Shayegan ve Alberto M. Simonetta'ya göre Gotarzes MÖ 80'de ölmüş ve yerine I. Orodes geçmiştir. Simonetta, III. Mithridatis'in I. Orodes'in saltanatı sırasında tahtın yarışmacısı olmadığını, ancak sonunda MÖ 87'de III. Mithridatis'i mağlup eden Gotarzes'in olduğunu öne sürüyor. Shayegan, Assar ve Simonetta'nın aksine, III. Mithridatis'in varlığını desteklememektedir ve MÖ 87'de Seleukos kralı III. Demetrius Eucaerus'u () yenip, esir alanın III. Mithridatis değil Gotarzes olduğunu belirtir.

 Kaya kabartması 
küçükresim|II. Mitridates'i ve Behistun Dağı'ndaki dört soyluyu tasvir eden kaya kabartmasının çizimi
Batı İran'daki Behistun Dağı'nda, beşinci bir figüre saygı duruşunda bulunan dört figürün tasvir edildiği bir kaya kabartması bulunmaktadır.  Ağır hasar görmüş olan Yunanca yazıtla birlikte kabartma, Alman arkeolog Ernst Herzfeld (ö. 1948) tarafından kısmen yeniden inşaa edilmiştir ve yazıt üzerinde şunlar yazılıdır:

Rahim M. Shayegan (2011), diğer bilim adamlarının aksine, kaya kabartmasının II. Mitridates'in hükümdarlığı sırasında değil, oğlu ve halefi Gotarzes'in hükümdarlığı döneminde, belki de II. Mitridates'in krallığı sırasında kendisinin ve subaylarının prestijli statüsünü tasvir ederek onun egemenliğinin meşruiyetini vurgulama girişimi olarak inşa edildiğini ileri sürmüştür. İlk figürü Part satrapı Kofzad ile; ikinci figür Gotarzes döneminde seçkin bir konuma ilk kez yükselen Part komutanı Mitratu ile; üçüncü figür Gotarzes'in oğlu ve vârisi Orodes ile ve dördüncüsü, babasının emrinde "satrapların satrapı" olarak görev yapan Gotarzes ile özdeşleştiriyor.

 Kaynakça 
Özel

Genel







Kategori:MÖ 1. yüzyılda İranlılar
Kategori:Doğum tarihi bilinmeyenler
Kategori:MÖ 1. yüzyılda ölenler
Kategori:Part kralları
Kategori:Part karanlık çağı