Eudoksos (denizci)

Kizikoslu Eudoksos (; Grekçe: Εὔδοξος ὁ Κυζικηνός, Eúdoxos ho Kyzikēnós; fl. MÖ 130), Mısır'daki Helenistik Ptolemaios hanedanının kralı VIII. Ptolemaios için Umman Denizi'ni keşfeden Yunan denizci.

 Hindistan Yolculukları 
küçükresim|upright=1.45| İpek Yolu, güney Avrupa'dan Arabistan, Somali, Mısır, İran, Hindistan ve Java üzerinden Çin'e kadar uzanır.
Daha sonra Strabon'un Coğrafya'sında belirtildiği üzere Poseidonius'a göre,Strabo's Geography2 - Book II Chapter 3, LacusCurtius. Hint Okyanusu'nun muson rüzgar sistemi boyunca ilk kez MÖ 118 veya 116'da Kizikoslu Eudoksos tarafından yelken açılmıştır. Poseidonius, Hindistan'dan gelen kazazede bir denizcinin Kızıldeniz'de kurtarıldığını ve İskenderiye'deki VIII. Ptolemaios'a götürüldüğünü söyledi. Adı açıklanmayan Hint, Yunan denizcilere Hindistan'a kadar rehberlik etmeyi teklif etti. Ptolemaios, Mısır'dan Hindistan'a iki sefer yapan Kizikoslu Eudoksos'u atadı. İlki MÖ 118'de Hint denizci tarafından yönlendirildi. Eudoksos'un aromatik maddeler ve değerli taşlarla dolu bir kargoyla dönmesinin ardından MÖ 116'da ikinci bir yolculuğa çıkıldı. Eudoksos ikinci yolculuğunu rehbersiz olarak gerçekleştirdi.

Coğrafya adlı yapıtı anlatının günümüze ulaşan ana kaynağı olan Strabo, bunun doğruluğu konusunda kuşkucuydu. Modern bilim onu nispeten güvenilir bulma eğilimindedir. MÖ 2. yüzyılda Yunan ve Hint gemileri ticaret yapmak için Aden (Yunanlılar tarafından Eudaemon olarak anılır) gibi Arap limanlarında buluştu. Aden'in ötesine yelken açma girişimleri nadirdi, cesaret kırıcıydı ve kıyıyı kucaklayan uzun ve zahmetli bir yolculuk gerektiriyordu. Gezginler uzun zamandır muson rüzgarlarının farkındaydı. Hint gemileri onları Arabistan'a gitmek için kullandı, ancak henüz hiçbir Yunan gemisi bunu yapmamıştı. Yunanlar için Hint bir dümencinin uzmanlığını kazanmak, Arap limanlarını atlatmak ve Hindistan'la doğrudan ticari bağlantılar kurmak anlamına geliyordu. Poseidonius'un, Eudoksos'a muson rüzgarları hakkında ders veren, kaza geçiren Hint bir dümenciyle ilgili anlattığı hikâye doğru olsun ya da olmasın, Yunan gemileri aslında çok geçmeden Hindistan'a gitmek için muson rüzgarlarını kullanmaya başladı. MÖ 50'ye gelindiğinde Kızıldeniz'den Hint Okyanusu'na giden Yunan ve Roma gemilerinin sayısında belirgin bir artış vardı.Greatest emporium in the world , CSI, UNESCO.

Başka bir Yunan denizci olan Hippalus'un bazen Avrupa'ya Hindistan'a giden muson rüzgarı rotası konseptini tanıttığı kabul edilir. Bazen Eudoksos'un keşif gezilerinin bir parçası olduğu varsayılır.For more on the establishment of direct sailing routes from Egypt to India, ancient knowledge of the monsoon winds, and details about Eudoxus and Hippalus, see: ; online at Google Books

 Afrika'nın etrafını dolaşma girişimleri 
Eudoksos Hindistan'a yaptığı ikinci yolculuktan dönerken rüzgar onu Aden Körfezi'nin güneyine ve Afrika kıyılarından belli bir mesafe aşağı gitmeye zorladı. Doğu Afrika kıyılarında bir yerde bir geminin kalıntılarını buldu. Görünümü ve yerlilerin anlattığı hikâye nedeniyle Eudoksos, geminin Romalı Hispania Baetica'daki Gades'ten (daha sonra Cádiz) geldiği ve Afrika çevresinde güneye doğru yelken açtığı sonucuna vardı. Bu, ona Afrika'nın çevresini dolaşmaya teşebbüs etmesini esinledi. Keşif gezisini kendi hesabına düzenleyerek Gades'ten yola çıktı ve Afrika kıyılarında çalışmaya başladı. Ancak zorluklar çok büyüktü ve Mısır'a dönmek zorunda kaldı.; online at Google Books

Bu başarısızlıktan ardından tekrar Afrika'nın çevresini dolaşmak için yola çıktı. Nihai kaderi bilinmiyor. Her ne kadar Plinius gibi bazıları Eudoksos'un amacına ulaştığını iddia etse de, en olası sonuç onun yolculuk sırasında öldüğü yönündedir.; online at Google Books

 Popüler kültür 
Eudoxus (adının Yunanca yazılışı Eudoksos), L. Sprague de Camp'in tarihi romanı Altın Rüzgarın anlatıcısıdır.

 Kaynakça 

Kategori:Denizde kaybolan kişiler
Kategori:Hindistan kâşifleri
Kategori:Asya kâşifleri
Kategori:Afrika kâşifleri
Kategori:MÖ 2. yüzyılda Yunanlar
Kategori:Kayıp kâşifler