Müzik Kutusu (film)

Müzik Kutusu, Costa-Gavras'ın savaş suçlusu olmakla itham edilen Macar asıllı Amerikalı bir göçmenin hikâyesini anlattığı 1989 yapımı bir filmdir. Olay örgüsü, onu savunan avukat kızının gerçeği ortaya çıkarmak için verdiği mücadele etrafında döner.

Film Joe Eszterhas tarafından yazıldı ve Costa-Gavras tarafından yönetildi. Filmin başrollerinde Jessica Lange, Armin Mueller-Stahl, Frederic Forrest, Donald Moffat ve Lukas Haas yer alıyor. Film 40. Berlin Uluslararası Film Festivali'nde Altın Ayı ödülünü kazandı.

Film büyük ölçüde gerçek hayattaki John Demjanjuk vakasına dayanmaktadır.

Joe Eszterhas'ın Hollywood Hayvanı adlı kitabına göre, Eszterhas Müzik Kutusu'nun senaryosunu, babası Kont István Esterházy'nin savaş zamanında Macaristan'ın faşist ve militan ırkçı Ok Haçı Partisi'ne katıldığını gizlediğini 45 yaşında öğrenmeden neredeyse on yıl önce yazmıştır. Eszterhas'a göre babası "kitap yakma eylemleri düzenlemiş ve akla gelebilecek en aşağılık Yahudi karşıtı propagandayı yapmıştı". Bu keşiften sonra babasıyla tüm ilişkisini kesti ve István'ın ölümünden önce bir daha asla barışmadı.

Eszterhas film çekilmeden önce babasına okuması için senaryonun bir kopyasını vermiş, hayatının yakında sanatını yansıtacağını hiç düşünmemişti.

Olay Örgüsü
Macar göçmen Michael J. Laszlo, İkinci Dünya Savaşı sırasında savaş suçları işlemekle suçlanmasının ardından yargılanmak ve ABD vatandaşlığı iptal edilmekle karşı karşıya. Laszlo bunun bir kimlik hatası olduğunda ısrar eder. Bir Chicago savunma avukatı olan kızı Ann Talbot, babasını mahkemede savunmaya karar verir.

Özel Soruşturmalar Bürosu'ndan (Birleşik Devletler Adalet Bakanlığı) savcı Jack Burke, sözde dürüst ve cana yakın bir aile babası olan Laszlo'nun, Arrow Cross ölüm timi'nin eski komutanı "Mishka" olduğunu iddia eder. Budapeşte Kuşatması sırasında, Mishka'nın birliği çok sayıda Macar Yahudisi, Roma ve onların Yahudi olmayan koruyucularına sadistçe işkence etmiş, tecavüz etmiş ve öldürmüştür. Bu arada, Laszlo'nun banka hesaplarında Macar göçmeni Tibor Zoldan'a yapılan büyük ödemeler ortaya çıkar. Laszlo bunların, kısa süre önce bir vur-kaç kazasında ölen yoksul bir arkadaşına ödenmemiş borçlar olduğunu iddia eder.

Duruşmalarda hayatta kalan birkaç kişi, Mishka'nın birimi tarafından işlenen suçları anlatan tüyler ürpertici ifadeler verir. Hepsi Laszlo'yu işkencecileri olarak teşhis eder. Laszlo'nun fotoğrafını ve "Laszlo Miklos" adını taşıyan, onaylı bir Ok Haçı kimlik kartı da aynı derecede dehşet vericidir. Laszlo bunun Macaristan'ın o zamanki Komünist hükümeti ve gizli polisi, ÁVO tarafından bir komplo olduğunu iddia ediyor. Ayrıca bunun birkaç yıl önce bir Macar dans grubunun ABD turnesine karşı yaptığı protestoya misilleme olduğunu iddia eder.

Ann bir Sovyet bulur. KGB'nin Batı'daki anti-Komünistleri suçlamak için belgeleri kusursuz bir şekilde taklit etme programı hakkında tanıklık eden sığınmacı. Sığınmacı ayrıca bu tekniğin Sovyet Bloğu'ndaki tüm gizli polis servisleriyle paylaşıldığını açıklar. Macar ÁVO'sunun da bu taktikle ilgilendiğini söylüyor. Bu ifşaat, Ann'in hâlâ bir polis devleti altında yaşayan tanıkların güvenilirliğini sorgulamasıyla birleşince Burke'ün davası ciddi bir şüpheye düşer.

Burke bir tanığın Laszlo'nun "Mishka" olduğuna dair ifade vereceğini açıklar. Güçsüz tanık Budapeşte'den ayrılamaz, bu yüzden Ann, Burke ve Yargıç Irwin Silver Macaristan'a giderler. Laszlo, geri dönerse Komünistlerin kendisine suikast düzenleyeceğini iddia ederek gitmeyi reddeder. Ann'in ayrılmasından önce hukuk asistanı Tibor hakkında daha fazla ayrıntı verir ve onun Laszlo'ya şantaj yaptığına inanır.

Budapeşte'de Laszlo'nun arkadaşı olduğunu iddia eden gizemli bir adam Ann'i otelinde ziyaret eder ve ona bir dosya dolusu belge bırakır. Ertesi gün, tanıkların lanetleyici ifadelerini dinledikten sonra Ann belgeleri ortaya çıkarır - tanıkların üç farklı adamı "Mishka" olarak tanımladıkları imzalı geçmiş yeminli ifadeler.

Bunun üzerine Yargıç Silver savcılığın davasını düşürür. Üzüntü içindeki Burke, kurbanları kurtarmak için çok geç olsa da onlara ne olduğunu hatırlamanın önemli olduğunu söyler ve Ann'in gerçeği inkâr ettiğini iddia eder. Onu, Mişka'nın kurbanlarını Tuna Nehri'ne attığı köprüyü ziyaret etmeye çağırır. O sırada Kızıl Ordu Berlin'i fırtınaya tutmaktadır ve savaş fiilen sona ermiştir, ancak Macarlar hâlâ Yahudileri katletmektedir. Ann onun bu önerisine öfkeyle tepki verir.

Ann oteline geri götürülürken, taksi Mishka'nın infazlarının gerçekleştiği Széchenyi Lánchíd köprüsünden geçer. Ann şoförden durmasını ister, sonra inip orayı görür. Daha sonra Tibor'un Budapeşte'de yaşayan kız kardeşi Magda Zoldan'ı ziyaret eder. Magda Chicago Polis Departmanı'nın Tibor'un cüzdanını kendisine gönderdiğinden bahseder. İçinden bir rehinci dükkânı fişi çıkarır ve Ann'den Tibor'un rehin verdiği her neyse onu alıp kendisine göndermesini rica eder. Ayrılmadan önce Ann, sol yüzünde karakteristik bir yara izi olan genç Tibor'un bir fotoğrafını fark eder; onun, tanıkların anlattığı vahşette Mischka'nın Arrow Cross ortağı olduğunu anlar.

Chicago'ya döndüğünde Ann, Tibor'un müzik kutusunu almak için rehin dükkanına gider. Ann müzik kutusunu açar ve müzik kutusu çaldıkça, eski siyah-beyaz fotoğraflar yavaşça mekanizmanın içinden çıkar. Fotoğraflarda genç Laszlo, Arrow Cross üniforması içinde, Yahudilere işkence ederken ve onları öldürürken resmedilmiştir. Babasının suçluluk duygusundan gözle görülür biçimde rahatsız olan Ann, onu Mişka olmakla ve Tibor'u öldürmekle suçlar. Laszlo, Komünistlerin Ann'i kendisine karşı zehirlediğini iddia eder.

Filmin doruk noktasında Ann babasına, kendisini ya da oğlu Mikey'i bir daha asla görmek istemediğini söyler. Laszlo, Mikey'nin ona asla inanmayacağını söyler ve torunuyla oynamak için dışarı çıkar. Ann, Burke'e bir mektup yazar ve zarfın içine Tibor'un fotoğraflarını ve negatiflerini koyar. Laszlo'nun şüpheli savaş suçları haberlerde yer aldığında Ann, Mikey ile sevgili büyükbabası hakkında konuşur.
Kaynakça

Dış bağlantılar

Kategori:1980'lerde Amerika Birleşik Devletleri filmleri
Kategori:1980'lerde İngilizce filmler
Kategori:1989 çıkışlı filmler
Kategori:1990 çıkışlı filmler
Kategori:1990'larda Amerika Birleşik Devletleri filmleri
Kategori:1990'larda İngilizce filmler
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri mahkeme salonu dramaları
Kategori:Carolco Pictures filmleri
Kategori:Nazi kaçaklar ile ilgili filmler
Kategori:Costa-Gavras'ın yönettiği filmler
Kategori:Irwin Winkler'ın yapımcısı olduğu filmler
Kategori:Philippe Sarde'ın müziğini yaptığı filmler
Kategori:Konusu Chicago'da geçen filmler
Kategori:Konusu Macaristan'da geçen filmler
Kategori:Budapeşte'de çekilmiş filmler
Kategori:Chicago'da çekilmiş filmler
Kategori:Joe Eszterhas'ın senaryosunu yazdığı filmler
Kategori:Altın Ayı Ödülü kazanan filmler
Kategori:Macarca filmler
Kategori:Macaristan'da Holokost
Kategori:TriStar Pictures filmleri