Cumhuriyet, Arhavi

Cumhuriyet, Artvin ilinin Arhavi ilçesinin idari merkezi olan Arhavi kasabının bir mahallesidir.

Tarihçe

Cumhuriyet'in eski adı Çarnavati'dir. Lazca bir yer adı olan Çarnavati (ჭარნავათი), Türkçeye Çarnavat şeklinde girmiştir. Nitekim 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Çarnavat (چارنوات) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621.

Eskiden ayrı bir köy olan Çarnavati'nin bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir.,,კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა", (Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua,  Tiflis, 2006, s. 22.  ISBN 99940-61-43-7 

Çarnavat köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlıydı. Nüfusu, 97 hanede yaşayan 234 kişiden oluşuyordu. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 48 koyun ve keçi, 305 inek, 6 at ve 1 öküz tespit edilmiştir.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 367, ISBN 9789157871117.

Çarnavati köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesine araştırma gezisi yapan Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, köyün adını Gürcüce "Çarnvat" (ჩარნავათ), Rusça "Çarivat" (Чариват) şeklinde yazmış, köyde 16 hanede 54 kişinin yaşadığını belirtmiştir.

Çarnavat, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde, Rize vilayetinin Hopa kazasının Arhavi nahiyesine bağlı köylerden biriydi.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 621. 1935 genel nüfus sayımında “Çarnuvat” şeklinde yazılmış olan yerleşim, Artvin ve Rize vilayetlerinin birleştirilmesiyle kurulmuş olan Çoruh vilayeti içinde aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 542 kişiden oluşuyordu. 

Çarnavat, 1945 genel nüfus sayımında “Çarnavat” şeklinde Arhavi bucağının köyleri arasında yer almakla birlikte, 1950 genel nüfus sayımında bir köy olarak geçmemektedir. Nitekim 1946 yılında Musazade ile Hacılar ve Çarnavat köyleri birleştirilerek Arhavi Belediyesi kurulmuş, Çarnavat da merkez mahallelerden biri haline gelmiştir. Bu arada mahallenin adının Cumhuriyet olarak değiştirildiği anlaşılmaktadır. 

Cumhuriyet mahallesinde 2021'de 855 kişi yaşıyordu.

 Kaynakça 

Kategori:Arhavi belde ve köyleri
Kategori:Kolhis
Kategori:Lazistan
Kategori:Türkiye'deki Laz yerleşimleri