Giovanni di Gherardo da Prato

Giovanni di Gherardo da Prato ya da Giovanni Gherardi (Prato, 1360/1367 - 1446 öncesi), İtalyan hukukçu, matematikçi, yazar ve hümanisttir.

 Biyografi 
Bir hurdacının oğluydu, Padua'da hukuk okudu ve aynı zamanda tanınmış bir filozof ve matematikçi olan Biagio Pelacani'nin derslerine katıldı.

Floransa'ya yerleşerek yargıç ve noter olarak çalışmaya başladı ve edebiyat çalışmalarına yoğun ilgi gösterdi. 1414 yılından itibaren Orsanmichele'nin hukuk danışmanı ve arşivcisi oldu. 1417 yılında, 1425'te kürsüsü kaldırılana kadar Florentine Studio'da Dante okumaları dersleri verdi. Bu dönemde, adını Floransa çevresindeki ünlü bir villadan alan Paradiso degli Alberti adlı romanı yazdı.

1420 yılında Floransa'daki Santa Maria del Fiore kubbesine Lorenzo Ghiberti'nin yardımcısı olarak atandı ve diğer mimar Filippo Brunelleschi'nin sert bir muhalifi oldu. Floransa Devlet Arşivleri'nde korunan 1426 tarihli bir parşömende, Filippo'nun iç mekanın yetersiz aydınlatılması veya kubbe yelkenlerinin eğriliği ve tuğla döşeme yataklarının “ricaschi” eğimi gibi bazı seçimlerini çizimlerle ve yazılarla eleştirdi; bunların “quinto acuto” değil, anıtın merkez çizgisinin ortası kullanılarak yapılması gerekiyordu.

Ona göre bu kusurlar anıtın yıkılması riskini doğuruyordu: 'yanlış' bir girişim olarak gördüğü bu durumdan vazgeçirmek için, 'Siena Katedrali'nin... 'Sebebi olmayan birine inandıkları için'. Aslında, inşa edilmemiş Duomo di Siena'nın yapıları bugün hala görülebilmektedir. Giovanni di Gherardo'nun belgesi, gerçekleştirilmekte olan büyük eserin teknik yorumunu içeren tek somut tanıklık olması nedeniyle de özellikle önemlidir.

İkisi arasındaki zıtlık, Filippo'nun 1421 yılında patentini aldığı, nehir yoluyla taş taşımaya yarayan bir gemiyle ilgili anlaşmazlık vesilesiyle burchiellesco tonunda yazılmış şiirsel kompozisyonların değiş tokuşuyla da kanıtlanmaktadır: bu vesileyle 'nave' (Arno'da çalışan yük teknelerine verilen isim) rüzgar gücüyle çalışan (mekanik) pervaneler, Brunelleschi tarafından özel olarak icat edilen cihazlar ve mekanizmalarla hareket ettiriliyordu. 'Nave', 'Badalone' (uzun boylu ve beceriksiz kişi, biraz aptal) adını aldı. Bu kısa ömürlü oldu çünkü denize indirilmesinden birkaç ay sonra bir sel onu yok etti ve 1428 yılında taşıdığı malzemelerin bir kısmını kaybederek Montelupo yakınlarında karaya oturmasına neden oldu. Brunelleschi'nin onu kurtarmak için yaptığı girişimler boşa gitmiştir. Bu mekanik geminin Leonardo da Vinci'ye atfedilen bir kopya çizimi vardır ve Prof. Massimo Ricci buna dayanarak çalışan bir model yapmıştır. Bu model şu anda Floransa Opera del Duomo'nun Piazza San Giovanni 7'deki binasında, Brunelleschi'nin Santa Maria del Fiore Kubbesinin Fenerinin inşası için kullandığı üç makineyle birlikte sergilenmektedir.

 Edebi eser 
Cino Rinuccini'nin öğrencisi olan yazar, aynı zamanda çeşitli tekerlemeler, Il Giuoco d'Amore başlıklı bir şiir, mistik karakterli bir polimetro şeklinde yazılmış Trattato d'una angelica cosa mostrata per una divotissima visione adlı eserin de yazarıydı, Dante'yi taklit eden alegorik karakterde iki kitaplık bir şiir ve Biblioteca Nazionale Centrale di Firenze'de ms. Magliabechiano VII, 702 olarak işaretlenmiş olan Philomena adlı tamamlanmamış bir eser yazmıştır.

Boccaccio'nun Filocolo'sunu taklit ederek, romanların, mitoloji öykülerinin, Toskana manzaralarının tasvirlerinin, hayali yolculukların ve 1389 baharında Antonio Alberti'nin Bandino köyündeki Villa del Paradiso'da kültürlü bir Floransalı tugay tarafından yapılan hayal ve konuşmaların anlatıldığı beş kitaptan oluşan düzyazı bir eser ona atfedilmiştir. Eser 1864 yılında Aleksander Wesselofsky tarafından yeniden keşfedilmiş, yazarının kimliği tespit edilmiş ve esere Paradiso degli Alberti (“Alberti'nin Cenneti”) adı verilmiştir; eserin ilk yayını (1867-69), geniş bir eleştiri yazısı eşliğinde onunki olmuştur.

Giovanni da Prato'ya karşı L'Acquettino adlı şiiri 1406 yılı civarında bestelenmiştir.

Giovanni da Prato karakteri, Niccolò Biffoli tarafından canlandırılan Lorenzo Andreaggi'nin I trabocchetti del Bandino filminde Antonio Alberti ile birlikte Convento del Paradiso (Cennet Manastırı)'nın konuk odalarında görünür.

 Notlar 

 Kaynakça 

 Elena Capretti, Brunelleschi, Firenze, Giunti Editore, 2003. ISBN 88-09-03315-9
 C. Del Balzo, Philomena, in Poesie di mille autori intorno a Dante, III, Roma, Forzani, 1891, pp. 311–412.
 F. Garilli, Il Paradiso degli Alberti, Palermo, Libreria Athena, 1976.
 A. Lanza, Il Paradiso degli Alberti, Roma, Salerno, 1975.
 A. Lanza, Le Rime in Lirici toscani del Quattrocento, Roma, Bulzoni, 1973, I, pp. 609–660.
 C. Mazzotta, Il polimetro tardo-trecentesco "Il Giuoco d'Amore" di G. da Prato, in "Studi e problemi di critica testuale. IX, 1974, pp. 29–67.
 Massimo Ricci, L'accusa di Giovanni di Gherardo Gherardi a Filippo Brunelleschi, Firenze, Salimbeni, maggio 1987.
 A. Wesselofsky, Trattato d'una angelica cosa, in appendice a Il Paradiso degli Alberti, ritrovi e ragionamenti del 1389, Bologna, Romagnoli, 1867, vol. I, parte 2, pp. 385–435 (archive.org).

 Ayrıca bakınız 
 Antonio Alberti (yazar)
 Paradiso (Floransa)
 Bandino
 Villa del Bandino

 Dış bağlantılar 


Kategori:15. yüzyıl İtalyan matematikçileri
Kategori:14. yüzyıl İtalyan yazarları
Kategori:15. yüzyıl İtalyan yazarları
Kategori:Prato doğumlular
Kategori:İtalyan hümanistler
Kategori:İtalyan yazarlar