I. Fraates

I. Fraates, ( Frahāt) MÖ 170/168'den MÖ 165/64'e kadar Arşak hanedanının kralıdır. Mardialılara boyun eğdirmiş, Elburz Dağları'ndaki topraklarını fethetmiş ve Hyrkania'yı Seleukos İmparatorluğu'ndan geri almıştır. MÖ 165/64'te ölmüş ve yerine varisi olarak atadığı kardeşi I. Mithridatis ( 165/64 ) geçmiştir.

 İsim 
Phraátēs () Partça Frahāt (𐭐𐭓𐭇𐭕) adının Yunanca çevirisidir ve kendisi de Eski İranca *Frahāta- ("kazanılan") kelimesinden gelmektedir. Günümz Farsça versiyonu Farhād'dur ().

 Arka plan 
Fraates, Part hükümdarı II. Arsakes'in yeğeni Priapatius'un () en büyük oğludur. Fraates'in Mithridatis, Bagasis ve Erdevân adında üç erkek kardeşi daha vardır. Nisa'dan elde edilen yeni epigrafik kanıtlar, Priapatius'un MÖ 170'teki ölümünden sonra yerine iki yıl boyunca kısa bir süre hüküm süren IV. Arsakes adlı belirsiz bir kişinin geçmiş olabileceğini öne sürmektedir. Ancak bu, tarihçi Marek Jan Olbrycht tarafından reddediliyor ve bunu "tamamen spekülasyon" olarak nitelendiriyor. II. Arsakes'in 208 yılında Yunan Selefkî İmparatorluğu'na karşı yenilgisinden bu yana Partlar onların ikinci dereceden müttefiki olmuşlardı. Ancak MÖ 180'lerde Selefkîlerin gerilemesiyle Partlar eski özerkliklerinin çoğunu yeniden ele geçirebildiler.

 Hükümdarlığı 
MÖ 165'in başlarında Fraates, doğuda Hyrkania ve güneybatıda Media sınırındaki Elburz Dağları'nda yaşayan güçlü Mardialılara (Amardianlar olarak da bilinir) saldırdı. Coğrafi konumları nedeniyle Mardialılar, Hyrcania ve Batı Parthia'dan Batı İran'a kadar uzanan ticaret yollarına tehdit oluşturabiliyorlardı. Saldırı muhtemelen Partların İran'daki nüfuz alanlarını genişletme ve Hyrcania üzerinde güvenli kontrol sağlama çabalarının bir parçasıydı. Partların asıl arzusu Media Rhagiane'den başlayarak tüm  Medya'yı fethetmekti. Fraates'in Mardialılara saldırısı başarılı oldu ve Hazar Kapıları'nın yanı sıra Medyan metropolü Rhaga'ya yakın olan Charax şehrini de ele geçirdi. Ayrıca Hyrcania'yı Selefkîlerden geri aldı. Hazar Kapılarını korumak için bir grup Mardialıyı Charax'a sürgün ettirdi ve Parthia'daki Tapuryalıları Hazar kıyılarına sürgün ettirdi, bu da tarihi Taberistan bölgesinin adının ortaya çıkmasına neden oldu. Fraates'in fetihleri, haleflerinin Part krallığını daha da genişletmesinin yolunu açtı.

Fraates'in batıya yayılması, Partlar ve Seleukoslar arasındaki geleneksel statükonun ihlaliydi. Bu dönemde Seleukoslar Yahudiye'yi işgal etmişti, bu da Fraates'in Seleukoslara yanıt veremediği bir dönemde kasıtlı olarak seferini düzenlediğini gösteriyor. Seleukos kralı IV. Antiohos ( ) Partlara karşı bir misilleme kampanyası düzenlemeye hazırlanmak için Yahudiye'den ayrıldı, ancak MÖ 164'ün sonunda Gabae yakınlarında muhtemelen hastalık nedeniyle öldü. Halefi dokuz yaşındaki V. Antiohos () saltanatı çatışmalar, siyasi entrikalar ve Roma etkisiyle damgasını vurduğu için Partlara odaklanamadı.

Fraates, özellikle kardeşi Mithridates'i halefi olarak atadı. Orta Asya göçebeleri arasında bir hükümdarın yerine oğlu yerine erkek kardeşinin geçmesi yaygın bir durumdu. Bu uygulama, göçebe kökenleri nedeniyle Arşaklar arasında da varlığını sürdürmüş olabilir. 2. yüzyıl Romalı tarihçi Justinus'un bir pasajı, Priapatius'un Fraates'in halefi olarak Mithridatis'i seçtiğini öne sürüyor. Olbrycht, hükümdarlığının kısa olması nedeniyle Fraates'in tek başına oğulları yerine kardeşini seçemeyeceğini belirterek bu teoriyi destekliyor. Justinus, I. Fraates için ülkenin çıkarlarının oğullarının çıkarlarından daha önemli olduğunu belirtiyor, bu da babasının verasetle ilgili verdiği kararı desteklediğini gösteriyor. I. Fraates, MÖ 165 veya 164'te öldü ve yerine I. Mithridatis geçti.

 Madeni para 
Fraates döneminde basılan madeni paralar seleflerininkilerle aynıydı. Ön yüzde sakalsız olan ve Ahameniş satrapları tarafından da giyilen, kyrbasia olarak bilinen yumuşak bir başlık takan Arşak hükümdarı tasvir edilmiştir. Arka tarafta İran binici kostümü giymiş oturan bir okçu vardır.

 Kaynakça 
Özel

Genel












Kategori:MÖ 2. yüzyılda İranlılar
Kategori:Doğum tarihi bilinmeyenler
Kategori:MÖ 160'larda ölenler
Kategori:Part kralları