Džemal Bijedić

Džemal Bijedić (Kiril: Џемал Биједић, Boşnakça telaffuzu: [bijěːdit͡ɕ]; 12 Nisan 1917 - 18 Ocak 1977), Temmuz 1971'den Ocak 1977'deki bir uçak kazasındaki ölümüne kadar Yugoslavya Başbakanı olarak görev yapan Bosnalı ve Yugoslav bir politikacıydı. Ayrıca Temmuz'dan Aralık 1971'e kadar İçişleri Bakanı olarak görev yaptı. Bijedić aynı zamanda 1967'den 1971'e kadar SR Bosna-Hersek Halk Meclisi Başkanıydı. Mostar'da adını taşıyan üniversite bulunmaktadır.

 Çocukluğu ve gençliği 
12 Nisan 1917'de Mostar, Bosna-Hersek'te (o zamanlar Avusturya-Macaristan'ın bir parçasıydı) doğdu. Ebeveynleri 1915'te Gacko'dan Mostar'a taşınan önde gelen Boşnak tüccar Bajramaga Bijedić'in oğlu Adem ve Zarifa idi.. babası Adem 1919'da İspanyol gribinden öldüğünde henüz bir yaşındaydı; 1920'lerde ailesinin bakımını annesi Zarifa ve amcası Bećir üstlendi.

Bijedić, ilk ve orta öğrenimini Mostar'da bitirdi. Yüksek eğitimini Belgrad Üniversitesi, Hukuk Fakültesi'nde tamamladı ve 1939'da Yugoslavya Komünist Partisi'ne katıldı. Ekim 1939'da, sadece iki ay sonra SKOJ (Yugoslavya Sosyalist Gençlik Ligi)'a ve Komünistler Birliğinin Mostar şubesine üye oldu. Siyasi eylemleri nedeniyle Mostar'da üç kez gözaltına alındı.

II. Dünya Savaşı'nı NOB'un aktif bir üyesi olarak anti-faşist hareket içinde geçirmiştir.

 Kariyeri 
Yugoslavya'nın kurtuluşundan sonra Bijedić, Bosna-Hersek Sosyalist Cumhuriyeti hükûmetinde İçişleri Bakan Yardımcılığı da dahil olmak üzere birçok siyasi görev üstlendi. Müslümanların Yugoslav kurucu bir ulus olarak onaylanmasında kilit bir rol oynadı.

Bijedić'in liderliğinde, Aluminijum Kombinat gibi ağır sanayinin kurulması ve Saraybosna-Ploče demiryolunun modernizasyonuyla Hersek ekonomisinde önemli ilerleme kaydedildi.

Bijedić, 1967'den Temmuz 1971'e kadar SR Bosna-Hersek Halk Meclisi Başkanı olarak görev yaptı.

Görev süresi boyunca Bijedic, aralarında dünyanın en büyük güçleri olan Amerika Birleşik Devletleri, Sovyetler Birliği ve Çin'in de bulunduğu çok sayıda ülkeyi ziyaret etti. Özellikle bağlantısız ülkeler ve Yakın ve Orta Doğu ülkeleriyle temaslarda aktifti.

30 Temmuz 1971'den 18 Ocak 1977'deki ölümüne kadar SFR Yugoslavya Federal Yürütme Konseyi Başkanı olarak görevde kalmıştır.

 Ölümü 
18 Ocak 1977'de Bijedić, eşi Razija ve beraberindeki altı kişi, Learjet 25'lerinin Bosna-Hersek'in Kreševo yakınlarındaki Inač dağına düşmesi sonucu öldü. Uçak, Belgrad'daki Batajnica Hava Üssü'nden havalanmış ve Saraybosna'ya doğru giderken, görünüşe göre kötü hava koşulları nedeniyle düşmüştü. Siyasî teorisyenler olayın bir kaza olmadığını, daha ziyade rakiplerinin oyunu olduğunu öne sürdüler, çünkü kendisi yaşlı ve hasta Tito'nun potansiyel halefi olarak görülüyordu. Bu kazada eşi Razija da kendisiyle birlikte hayatını kaybetmiş, ancak arkalarında iki oğlu ve bir kızı hayatta kalmıştır.

Mostar'daki üniversitenin adı onun onuruna Džemal Bijedić Üniversitesi olarak değiştirildi. Doğduğu ev de müzeye dönüştürüldü. 2016 yılında Mostar'da Bijedić ile ilgili bir sergi düzenlenmştir.

 Ayrıca Bakınız 

 Džemal Bijedić Üniversitesi

 Kaynakça 

Kategori:Hava kazalarında ölen liderler
Kategori:Yugoslavya başbakanları
Kategori:1917 doğumlular
Kategori:1977'de ölenler