İrakli Tsereteli

İrakli Tsereteli, (2 Aralık 1881, Kutaisi, Rus İmparatorluğu - 20 Mayıs 1959, New York, ABD), Gürcü hukukçu ve menşeviklerin ileri gelenlerinden bir politikacıcıydı. Rus Devrimleri döneminde Gürcistan Sosyal Demokrat Partisi'nin ve daha sonra Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi'nin önde gelen sözcülerinden biriydi.

Tsereteli, Rus İmparatorluğu'nun bir parçası olduğunda Gürcistan'da doğup büyüdü. RSDLP'NİN Menşevik fraksiyonunun bir üyesi olan Tsereteli, 1907'de Duma'ya seçildi ve burada hitabet yetenekleriyle ün kazandı. Duma'ya girdikten kısa bir süre sonra Tsereteli tutuklandı ve Çarlık hükûmetini devirmek için komplo kurmakla suçlandı ve Sibirya'ya sürüldü. Menşevik ideolojisine inanan adanmış bir Sosyal Demokrat olan Tsereteli, Rusya'daki hareketin önde gelen isimlerinden biriydi. 1915'te Sibirya sürgünü sırasında Tsereteli, savaşın sona ermesinde İkinci Enternasyonal'in rolünü savunan Sibirya Zimmerwaldizmi olarak bilinen şeyi kurdu. Ayrıca, yalnızca toprak savunmasına izin veren bir savunma savaşı kavramı olan devrimci savunmacılık fikrini geliştirdi ve bunun kullanılmadığını savundu.

1917 Şubat Devrimi'nin ardından hükûmete dönerek Petrograd Sovyeti'nde lider bir pozisyon aldı ve Rusya geçici hükümetinde posta ve telgraf bakanı ve kısa bir süre için de içişleri bakanı görev yaptı. Siyasi parçalanmanın Rusya'da bir iç savaşa yol açacağından endişe eden Tsereteli, Rus Devrimi'ndeki çeşitli sol gruplar arasında uzlaşmalara aracılık etmeye çalıştı ve orta sınıflarla birlikte çalışma çabalarının arkasındaki güç oldu ama sonuçsuz kaldı. Konuşma yeteneği ile tanınan Tsereteli, Duma'da ve Petrograd Sovyeti'nde ateşli konuşmalar yaparak bu konudaki yeteneğiyle takdir topladı.

Ekim Devrimi sırasında Bolşeviklerin Rus hükûmetinin iktidarını ele geçirmesinin ardından Tsereteli Gürcistan'a döndü. Paris Barış Konferansı'nda diplomat olarak çalıştı ve burada yeni bağımsızlığını kazanan Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin uluslararası tanınması ve desteklenmesi için lobi faaliyetleri yürüttü. Bolşevik liderliğindeki Kızıl Ordu'nun 1921'deki işgalinden önce anlamlı bir yardım büyük ölçüde gerçekleştirilemedi. Açık bir enternasyonalist olan Tsereteli, giderek daha milliyetçi eğilimleri benimseyen Gürcü menşeviklerden giderek uzaklaştı. Hayatının geri kalanını sürgünde, özellikle Fransa'da, sosyalist örgütlerle çalışarak ve sosyalizm üzerine yazarak geçirdi ve 1959'da New York'ta öldü.

 Kaynakça 

Kategori:1881 doğumlular
Kategori:1959'da ölenler
Kategori:20. yüzyıl gazetecileri
Kategori:Menşevikler
Kategori:Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi üyeleri