Zoltan Hajos

Zoltán George Hajós (d. Zoltán György Hajós; 3 Mart 1926 - 9 Ekim 2022), Macar asıllı Amerikalı organik kimyacıdır. Aslen memleketi Budapeşte'de akademisyenlik yapan ve daha sonra ilaç endüstrisinde endüstriyel kimyager olan Hajos, en çok Hajos-Parrish-Eder-Sauer-Wiechert reaksiyonuyla tanınır (ilk olarak 1985'te Claude Agami tarafından Hajos-Parish reaksiyonu olarak adlandırılmıştır).

 Tarih 

 Kimya eğitimi 
Hajos, Macaristan'daki Budapeşte Teknik Üniversitesinde (BME) kimya okudu ve yüksek lisansını 1947'detamamladı. 1950'de Organik Kimya Teknolojisi Enstitüsünde Zoltan Csuros'un yanında doktora çalışmasını tamamladı.

 Akademik faaliyetleri 
Hajos, BME'de organik kimya alanında yardımcı doçentlik pozisyonunu kabul etti ve 1948'den 1957'ye kadar bu görevde kaldı. 1956 Devrimi'ni takip eden Ekim ayındaki karışıklıklarla beraber, Hajos BME'den ve komünist Macaristan'dan ayrılarak Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. Burada 1957'den itibaren Princeton Üniversitesi Kimya Bölümü'nde organik kimya alanında, kıdemli doktora sonrası bir pozisyonda çalıştı.

1960 yılında Hajos, Nutley, New Jersey'deki Hoffmann-La Roche İlaç Araştırma Enstitüsü'nde kimya alanında bir pozisyonu kabul etti. Vermont Üniversitesi Kimya Bölümü'ne (1972–1973) ve ardından Toronto Üniversitesi Eczacılık Bölümü'ne (1973–1973) geçtiği 1970 yılında akademik kariyerinin ikinci aşaması başlayana kadar bu pozisyonda kaldı. 1974). Hajos, 1975 yılında ilaç endüstrisine geri döndü ve 1990 yılında emekli olana kadar Johnson & Johnson Araştırma Enstitüsü'nde çeşitli görevlerde bulundu.

Hajo S, Hajos-Parrish-Eder-Sauer-Wiechert reaksiyonu László Kürti, Barbara Czakó: Strategic Applications of Named Reactions in Organic Synthesis. Elsevier Academic Press, Burlington/San Diego/London 2005, , p. 192-193. ve Hajos-Wiecher ketonunun (S) -prolin -katalizli sentez yolu ile bilinir ve organokataliz içermeyen alanda öncü araştırmacı olarak kabul edilir.Jonathan Clayden, Nick Greeves, Stuart Warren: Organische Chemie, Springer Spektrum, 2013, 2. Auflage, pp. 1240-1241. .

 Kişisel yaşam ve ölüm 
Hajos, 9 Ekim 2022'de 96 yaşında Budapeşte'de öldü.

 Ödüller ve tanınma 
Mayıs 2013'te Hajos, 65 yıllık yıllık hizmeti karşılığında k TU Budapeşte'den "Yairon Ödülü" adı verilen bir sertifika aldı.

Hajos, 2017 yılında 70 yıllık hizmeti karşılığında  TU Budapeşte'den Ruby Ödülü'ne layık görüldü.

Hajos, 2022 yılında 75 yıllık hizmeti karşılığında TU Budapeşte'den Platin Ödül Sertifikası aldı.

 Kaynakça 

Kategori:1926 doğumlular
Kategori:Budapeşte doğumlu bilim insanları
Kategori:2022'de ölenler
Kategori:Macar kimyagerler
Kategori:Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Macar göçmenler