Sopiko Guramişvili

Sopiko Guramişvili (Gürcüce; სოფიკო გურამიშვილი); (1 Ocak 1991 doğumlu) Uluslararası Usta (IM) ve Kadın Büyük Usta (WGM) unvanlarına sahip Gürcü ve Hollandalı satranç oyuncusu, yazar ve yorumcudur. Oyunculuk kariyerinin büyük bölümünde Gürcistan'ı temsil etmiş, 16 yaş altı kızlarda Dünya Gençler Şampiyonu ve 18 yaş altı kızlarda Gürcistan ulusal şampiyonu olmuştur. En yüksek FIDE derecesi 2441'dir ve kadınlar arasında dünyada 42. sıraya kadar yükselmiştir.

Guramişvili beş yaşında satranç oynamaya başladı. On yaşından itibaren düzenli olarak Dünya Gençler Satranç Şampiyonasına katılmaya hak kazandı. 2003 yılında 12 yaş altı kızlar kategorisinde gümüş madalya, 2006 yılında 16 yaş altı kızlar kategorisinde altın madalya kazandı. Guramişvili ilk kez 17 yaşında Gürcistan Kadınlar Satranç Şampiyonası'na katılmaya hak kazandı. En iyi bitirişi 2009'da oldu. Burada ortaklaşa ikinci sırayı aldı ve WGM normunu kazandı. Guramişvili, 2009 yılında 18 yaşındayken WGM unvanını, 2012 yılında ise 21 yaşında IM unvanını aldı. Son IM normunu 2011 Nahçıvan Açık'ta kazandı. Burada 2662 puanlı Ukraynalı Büyük Usta (GM) Sergey Fedorchuk'u yendi. Guramişvili, Avrupa Bireysel Kadınlar Satranç Şampiyonası'nda rutin olarak iyi bir performans sergileyerek 2010'da çifte IM normu kazandı. 2013 ve 2015'teki puanları sayesinde Kadınlar Dünya Satranç Şampiyonası 64 oyunculu eleme turnuvasına iki kez katılmaya hak kazandı. 2017 Kadınlar Dünya Şampiyonası'nda üst sıralarda yer alan Sarasadat Khademalsharieh'i eledi ve son 16'ya yükseldi. Guramişvili, Tata Steel Tienkamp'ta kariyerinin en iyisi olan 2509'luk derecesiyle 2016'da en iyi iki turnuva performansı notunu elde etti.

Guramişvili, satrançta yarışmanın dışında, özellikle satranç24 için çevrimiçi kurslar ve eğitici videolar da geliştirdi. IM arkadaşı Anna Rudolf ile birlikte Bayan Strateji ve Bayan Taktikler olarak bilinen bir eğitim serisinin sunuculuğunu üstlendi. Aynı zamanda 2014 Dünya Satranç Şampiyonası maçının resmi yorumcularından biriydi. Guramişvili, dünyada 3. sıraya kadar yükselen Hollandalı Büyük Usta Anish Giri ile evlidir.

 Erken yaşam ve arka plan 
Sopiko Guramişvili, 1 Ocak 1991'de Gürcistan SSC'nin başkenti ve Gürcistan'ın günümüz başkenti Tiflis'te doğdu. Satrançla ilk kez beş yaşındayken, büyükannesi ona dama oynamayı öğretirken yanlışlıkla tanıştı. Kullanılmayan satranç taşları ilgisini daha çok çektiği için annesi ona oyunu öğretti. Guramişvili ilk kez 2001 yılında Oropesa del Mar'da on yaşındayken Dünya Gençler Satranç Şampiyonası'na katılmaya hak kazandı. 10 yaş altı kızlar kategorisinde 70 yarışmacı arasında, 11 maçta (7/11) 7 puan alarak, kazanan Tan Zhongyi'nin üç puan gerisinde dokuzuncu sırada yer aldı.

 Satranç kariyeri 

 2002–06: 16 Yaş Altı Dünya Şampiyonu 
Guramşvili, Uluslararası Satranç Federasyonu (FIDE) aracılığıyla ilk kez Ekim 2002'de, on bir yaşında 2142 puanla başlayarak FIDE derecesini kazandı. 2003 yılının ortalarında Kadın FIDE Ustası (WFM) unvanını kazandı. O yıl, hem Avrupa Gençler hem de Dünya Gençler Satranç Şampiyonası'nda 12 yaş altı kızlar kategorisinde podyuma çıktı. Karadağ'ın Budva kentinde düzenlenen ilk maçta, Elena Tairova ile berabere kaldı. Anastasia Bodnaruk'un ardından 7/9'luk skorla bronz madalya kazandı. Yunanistan'ın Kallithea kentinde düzenlenen ikinci turnuvada daha iyi bir performans sergileyerek gümüş madalya kazandı. 8½/11'lik skorla sadece eşitlik bozma kriterlerinde Tan'ın önünde bitirdi. Tan, Tairova ve Bodnaruk'a karşı oynadığı maçları kazanıp Ding'e yenilerek Ding Yixin'in ardından ikinci oldu. Guramişvili ertesi yıl 14 yaş altı kızlar bölümüne yükseldi ancak daha az başarı elde etti. Sonraki iki yıl boyunca bu klasmandaki en iyi sonucu 2004 Dünya Şampiyonası'nda geldi ve burada dördüncülüğü paylaştı.

Guramişvili, 2150'nin biraz altında istikrarlı bir reytingle üç yılı aşkın bir sürenin ardından, Gürcistan Kadınlar Satranç Şampiyonası eleme turnuvasında güçlü bir performans sergileyerek Nisan 2006'da 2180 gibi yeni bir zirve reytingine ulaştı. 5½/9 puan alarak birinci sırada yer alan Sopiko Khukhashvili ve Tamar Tsereteli'nin bir puan gerisinde kaldı. Eşitlik bozma kriterleri nedeniyle az farkla kalifiye olamasa da 31 reyting puanı kazandı. Guramishvili yılı, ülkesinin Batum'da düzenlediği Dünya Gençler Satranç Şampiyonası'nda muhteşem bir performansla tamamladı. Açılış turunda çok daha düşük reytingli bir oyuncuya yenilmesine rağmen, son on maçın dokuzunu kazanarak 16 yaş altı kızlar müsabakasının geri kalanını domine etmeyi başardı. Ligi 9½/11 ile tamamladı ve klasmanı 1½ puanla kolayca kazandı. Ayrıca ilk kez 2200 reytinge ulaştı. Bu galibiyet, Gürcistan'ın 16 yaş altı kızlar kategorisinde 1999'dan 2008'e kadar on madalyanın yedisinde altın madalya kazandığı serinin bir parçasıydı.

 2007–09: Kadın Büyük Usta unvan 
küçükresim|2009 yılında Guramişhvili
Guramişvili, 2006 Dünya Şampiyonası altın madalyasını 2007'deki başarıyla geçen bir yılla daha pekiştirdi. Yaklaşık 100 reyting puanı daha kazandı ve Kadın Büyük Usta (WGM) unvanı için ilk normunu kazandı. Yılın başlarında, hem Gürcistan 18 yaş altı erkekler şampiyonasında  hem de açık Gürcistan Satranç Şampiyonası eleme turnuvasında iyi bir performans sergilemesi 2267 puana yükselmesine yardımcı oldu. Birkaç ay sonra Gürcistan 20 yaş altı erkekler şampiyonasında da iyi bir performans sergiledi. Guramişvili'nin ilk WGM normu Eylül ayı başlarında Barselona'daki Open Internacional D'Escacs de Sants'ta geldi. 2400 performans puanıyla 6½/10 puan aldı. Bu sonuç aynı zamanda ilk kez WGM şampiyonluğu eşiği olan 2300 reytingine ulaşmasını da sağladı. Yıl sonunda Türkiye'de Antalya'da Guramişvili, 16 yaş altı kızlar dünya şampiyonluğunu korumaya çalıştı ancak dört liderin ½ puan gerisinde tamamladı. Turnuvayı vatandaşı Keti Tsatsalashvili kazandı.

Guramişvili'nin 2008'deki en büyük başarılarından biri ilk kez Gürcistan Kadınlar Satranç Şampiyonası'na katılmaya hak kazanarak eleme turnuvasını 6½/9 puanla eşit ikinci sırada bitirmesiydi. 14 oyunculu bir lig usulü turnuva olan ana şampiyonayı 5½/12  ile orta sıralarda bitirdi. Bu da kendi reytingiyle tutarlı bir sonuçtu. 2009'da tekrar Kadınlar Şampiyonası'na katılmaya hak kazandı. Oyunda sadece 12 oyuncu varken çok daha iyi bir sonuç elde etti ve 6½/11 puan alan diğer dört oyuncuyla eşit ikinci sırada, kazanan Maia Lomineishvili'nin ½ puan gerisinde bitirdi. Ayrıca ikinci WGM normunu da kazandı. Guramişhvili üçüncü ve son WGM normunu bir sonraki turnuvası olan Avrupa Bireysel Kadınlar Satranç Şampiyonası'nda, Haziran ayında 18 yaşındayken kazandı. Aynı Mayıs ayında, Gürcistan 18 yaş altı kızlar şampiyonasını kazandı. Aynı zamanda Gürcistan 20 yaş altı kızlar şampiyonasını da eşit birincilikle tamamladı ve eşitlik bozma kriterlerinde Miranda Mikadze'nin ardından az farkla ikinci oldu.  Tiflis'teki bir turnuvada 2504 puan alan Ermeni Büyük Usta (GM) Gevorg Harutjunyan'a karşı galibiyet elde etti. Yıl sonunda Guramişvili, Dünya Gençler Satranç Şampiyonası'nda 18 yaş altı kızlar klasmanını kazanmak için çekişme içindeydi. Ancak sondan bir önceki turda kazanan Olga Girya'ya yenildi ve turnuvayı altıncı sırada tamamladı.

 2010–13: Uluslararası Usta unvanı 
Her ne kadar Guramişvili, 2011'in ortalarına kadar 2300'lerin düşük seviyelerinde kalmayı sürdürse de, bu aralıkta Uluslararası Usta (IM) unvanı için gerekli üç normu da elde ederek ilerlemeye devam etti. İlk iki IM normunu çift norm olarak 2010 Avrupa Bireysel Kadınlar Satranç Şampiyonası'nda kazandı. 2009'daki 6/11 sonucunu 6½/11 puanla geliştirdi, bu da 2467 performans puanına karşılık geliyor. Ağustos ayında Guramişvili, Polonya'nın Chotowa kentinde düzenlenen 20 Yaş Altı Dünya Gençler Satranç Şampiyonasına katıldı ve kazanan Anna Muzychuk'un 2½ puan gerisinde sekizinci sırada tamamladı. Bir ay sonra, Zürih'teki 2010 Dünya Üniversiteler Satranç Şampiyonası'nda kadınlar yarışmasına da katıldı ve çok daha iyi bir sonuç elde ederek bronz madalya kazandı. Ljilja Drljević ile ortak ikinci ve kazanan Batkhuyagiin Möngöntuul'un ½ puan gerisinde bitirdi. Guramişhvili'nin 2010'un sonundan 2011'in ilk yarısına kadar en iyi sonuçları İspanya'daki 2010 Torneo Internacional Femenino Gran Hotel Bali ve Azerbaycan'daki 2011 Nahçıvan Açık'ta elde edildi. On oyunculu kadınlar turnuvası olan eski turnuvayı, yüksek reytingli oyuncular Alina l'Ami ve vatandaşı Ana Matnadze'nin önünde kazandı. İkinci turnuvada üçüncü ve son IM normunu kazandı. Sadece 4/9 puan almasına rağmen, 2492 gibi çok daha yüksek ortalama puana sahip rakiplerle karşılaştığı için hala 2451 performans puanına sahipti. Turnuva sırasında, Ukraynalı GM 2662  Sergey Fedorchuk'u yendi. Her üç IM normunda da unvana hak kazanmak için yalnızca 2400 puan alması yeterliydi.

Sonraki on iki ay içinde Guramişvili yaklaşık 100 reyting puanı daha kazandı. Bu, Mayıs 2011'de Nahçivan Açık'tan sonra başlayan bir yükselişti. Özellikle Yunanistan'daki Paleochora Uluslararası Satranç Turnuvasını kazananın ½ puan gerisinde bitirerek 31 reyting puanı kazandı. Daha sonra iki turnuva kazandı; Aralık ayındaki Gürcistan Kadınlar Satranç Şampiyonası eleme turnuvasını ve ardından Ocak ayındaki Reggio Emilia turnuvasında kadınlar turnuvasını kazandı. İkinci turnuvadaki açık etkinliği gelecekteki kocası Anish Giri kazandı. Mart ayındaki Avrupa Bireysel Kadınlar Satranç Şampiyonası'nda 6½/11'lik bir puan daha alan Guramishvili, 21  IM unvanını kazanmak için 2400 reyting eşiğini geçti. 2012 yılını Torneo Internacional Femenino Gran Hotel Bali'yi ikinci kez kazanarak tamamladı.

Guramişvili, 2013'ün büyük bölümünde notunu istikrarlı bir şekilde artırmaya devam etti ve Kasım ayında kariyerinin en iyi puanı olan 2441'e ulaştı. Ayrıca bir ay önce kariyerinde en iyi kadınlar sıralamasında dünya sıralamasında 42. sıraya yükseldi. Ortalamanın altında bir performans sergilediği ve reyting puanı kazanamadığı birkaç turnuvadan biri Gürcistan Kadınlar Satranç Şampiyonasıydı ve burada 6½/11'lik skoru onu yalnızca dördüncü sıraya yerleştirdi. Yıl içindeki daha iyi performansları arasında, Avrupa Bireysel Kadınlar Satranç Şampiyonası'nda kariyerinin en iyi skoru olan 7/11'lik skor ve eşitlik bozma kriterlerinde ikinci olduğu Torneo Cerrado Internacional Femenino Ciudad De Linares'te ortak birincilik yer alıyor. Yıl sonunda Guramişvili, Hindistan'daki Chennai Açık'ta kötü bir performans sergiledikten sonra 2400'ün altına düştü ve burada ortalama puanı daha düşük olan rakiplerine karşı negatif puan aldı.

 2014-günümüz: Dünya Şampiyonası yarışmacısı 
sol|küçükresim| Guramishvili 2017 Tata Steel Challengers'da
Guramişvili, 2014 yılından bu yana genel olarak daha az turnuva oynayarak 2400'ün biraz altında sabit bir puan elde etti. Bu dönemdeki en büyük turnuvası, o zamanlar 64 oyunculu eleme usulü olarak oynanan Kadınlar Dünya Satranç Şampiyonasıydı. 2015'te 46. ve 2017'de 45. sıra olmak üzere iki kez dünya şampiyonası turnuvasına katılmaya hak kazandı. Sırasıyla 2013 ve 2015'te Avrupa Bireysel Kadınlar Satranç Şampiyonası'nda gösterdiği performansla 7/11 ve 6½/11 puan alarak turnuvaya katılmaya hak kazandı. 2015 yılında 10+10 hızlı formatta oynanan ikinci eşitlik bozma setindeki iki maçtan birini kaybederek vatandaşı Lela Javakhishvili tarafından ilk turda elendi. Her biri iki klasik oyundan birini kazanmıştı ve eşitlik bozmaların ilk setindeki 25+10 hızlı oyunların her ikisi de beraberlikle sonuçlandı. Guramişhvili 2017'de çok daha iyi bir sonuç elde ederek iki tur kazanarak son 16'ya yükseldi. Onun üç maçı da eşitlik bozmalara göre kararlaştırıldı. İlk turda, 2445 IM puanı olan 20. seribaşı Sarasadat Khademalsharieh'i mağlup etti. Her biri bir klasik oyun kazandıktan sonra Guramishvili, hızlı eşitlik bozmaların yapıldığı ilk sette her iki oyunu da kazandı ve ilerlemeye başladı. Bir sonraki turda, daha düşük reytingli bir rakip olan 52. seribaşı Nataliya Buksa ile karşılaştı ve kendisi de yenilgiyle ilerledi. Ancak maçın kaderi 5+3 yıldırım eşitlik bozmaları ile belirlendi. Her biri bir klasik oyun ve bir 10+10 hızlı oyun kazandı ve aradaki 25+10 hızlı oyun da berabere kaldı. Yıldırım eşitlik bozmalarında Guramishvili ilerlemek için ikinci oyunu kazandı. Bir sonraki turda 2539 puanlı GM 4. seribaşı Dronavalli Harika tarafından elendi. Hem klasik hem de 25+10 hızlı oyunlarda berabere kaldıktan sonra Dronavalli, ilerlemek için iki 10+10 hızlı oyundan ilkini kazandı.

İki Kadınlar Dünya Şampiyonası arasında yarışan Guramişvili, 2016'da performans derecesine göre kariyerinin en iyi iki turnuvasını yaşadı. Hollanda'nın Wijk aan Zee kentinde Tata Steel Masters'la birlikte oynanan on oyunculu bir elemeli turnuva olan Tata Steel Tienkamp'ın katılımcılarından biriydi. Düzenli partneri Anna Rudolf da diğer katılımcılardan biriydi. Guramişvili 6/9 puanla, GM puanı 2518 olan kazanan Vladimir Dobrov'un ½ puan gerisinde ikinci sırada yer aldı. Etkinlikteki tek kaybı Dobrov'a oldu. Genel olarak, rakiplerinin ortalama puanı 2384 idi, bu da kendi puanı olan 2374'e benzerdi ve performans puanı 2509'du. Yılın ilerleyen günlerinde Guramişvili, Londra Satranç Klasiğinde de 6/9 puan aldı. Rakiplerinin ortalama 2348 puana sahip olduğu bu puan, 2473 performans puanına karşılık geliyordu. Guramişvili, 2017 yılında daha prestijli olan Tata Steel Challengers'a katılma fırsatı buldu. Bu etkinlikte kazanan, ertesi yıl Tata Steel Masters'ta yarışmaya davet ediliyordu. Ancak iyi bir sonuç elde edemedi ve yarışı son sırada tamamladı. Ortalama 2610 reytingli rakiplerine karşı hiçbir maçını kazanamadı ve on üç rauntta üç kez berabere kaldı. Guramişvili, 2019 yılında Hollanda'yı temsil etmeye başladı ancak transferden bu yana pek fazla maç oynamadı.

 Oyun stili 
Guramişvili öncelikle beyaz taşlarla 1.d4 (Kraliçenin Piyon Oyunu) oynuyor. Ayrıca Af3 (Zukertort Açılışı) veya 1.c4 (İngiliz Açılışı), 1.e4 (Kralın Piyon Oyunu) tercihleri arasındadır. Siyah taşlarla, genellikle Najdorf varyasyonuyla (1.e4 c5 2.Af3 d6 3.d4 cxd4 4.Axd4 Af6 5) başlayıp Sicilya savunmasıyla (1.e4 c5) 1.e4'e karşı savunuyor. Ac3 a6) devam ediyor.

 Kişisel hayat 
Guramishvili, 2013 yılında Gürcistan'daki Ilia Devlet Üniversitesi'nden mezun oldu ve burada İngilizce ve İspanyolca okudu.

Guramişvili, Temmuz 2015'te satranç oyuncusu Anish Giri ile evlendi. Giri, Rusya doğumlu, Nepal asıllı Hollandalı bir Büyükusta olup, 2014 yılından bu yana sık sık dünyada ilk 10'da yer almakta ve 3. sıraya kadar yükselmiştir. 2012 yılında Yeni Yıl civarında düzenlenen Reggio Emilia turnuvasında tanıştılar; Guramişvili kadınlar yarışmasını, Giri ise açık yarışmayı kazandı. Hollanda'nın Lahey kentinde yaşıyorlar  ve sırasıyla Ekim 2016, Haziran 2021 ve Eylül 2023'te doğan iki oğlu ve bir kızı var. Guramişvili, 2019'da federasyonları Gürcistan'dan Hollanda'ya değiştirdi.

Guramişvili satranç24 için düzenli olarak çevrimiçi eğitmenlik yapmaktadır. Uluslararası Usta Anna Rudolf ile birlikte 2014'ten beri Rudolf'un Bayan Strateji ve Guramishvili'nin Bayan Taktikler rolünü oynadığı Miss Strateji ve Bayan Taktikler serisi için videolar çekiyor. Seri, satranca yönelik stratejik ve taktiksel yaklaşımları birleştiriyor. Guramişvili ayrıca Sicilya Najdorf varyasyonunda siyah taşlarla nasıl oynanacağına dair bir satranç24 serisi yazdı. Kabul Edilmiş Vezir Gambiti'nde siyah taşlarla nasıl oynanacağına dair iki Satranç kursuna sahip. Guramişvili, eğitici videoların yanı sıra hem chess24 hem de Chess.com için satranç turnuvaları hakkında da yorum yaptı. Özellikle o ve Peter Svidler, Magnus Carlsen ve Viswanathan Anand arasındaki 2014 Dünya Satranç Şampiyonası maçının resmi İngilizce yorumcularıydı.

 Notlar 

 Dış bağlantılar 

 Sopiko Guramishvili FIDE göstergeleri
 Sopiko Guramishvili 365Chess.com'da oyunları

 Kaynakça 

Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:Gürcü satranç oyuncuları
Kategori:Hollandalı satranç oyuncuları
Kategori:Satranç kadın büyükustaları
Kategori:Satranç uluslararası ustaları
Kategori:1991 doğumlular