Büyük Ay Aldatmacası

"Büyük Ay Aldatmacası", (İngilizceː Great Moon Hoax) aynı zamanda "1835 Büyük Ay Aldatmacası" olarak da bilinir, 25 Ağustos 1835'te The Sun'da (bir New York gazetesi) yayınlanan, Ay'da yaşamın ve uygarlığın var olduğu hakkında altı makaleden oluşan bir yazı diziydi. Ay'daki bu yalan keşifler Sir John Herschel ve onun hayalî arkadaşı Andrew Grant'e atfedildi.

 Aldatmaca 
sağ|küçükresim|upright=1| Napoli'de yayınlanan Ay serisinin bir baskısından bir yarasa adam portresi (" Vespertilio-homo ")

Makalelerde bizonlar, tek boynuzlu keçiler, mini zebralar, tek boynuzlu atlar, iki ayaklı kuyruksuz kunduzlar ve tapınaklar inşa eden yarasa benzeri kanatlı insansı yaratıklar ("Vespertilio-homo") dahil olmak üzere Ay'daki hayvanlar anlatılmıştır. Ayrıca ağaçlar, okyanuslar ve plajlar da vardı. Bu keşiflerin sözde devasa bir teleskopla yapıldığı iddia edilmiştir. New England'dan Güney Afrika'ya nakledilen teleskobun dünyadaki diğer teleskoplardan kat kat daha büyük olduğu söylenmiştir. "24 fit çapında ve 7 ton ağırlığında" olduğu belirtilmiştir.

"Vespertilio-homo" kelimesi Latince'de insan-yarasa, yarasa-adam veya insan-yarasa olarak çevrilebilir.Lunar Bat-men, the Planet Vulcan and Martian Canals , Smithsonian Magazine, Erik Washam, December 2010

1836'da yeniden basılmış bir baskıda, Vespertiliones veya yarasa adamlar adında ikinci bir tür ekledi. Anlatının yazarı görünüşte Sir John Herschel'in seyahat arkadaşı ve danışmanı Dr. Andrew Grant'ti, ancak Grant hayal ürünüydü.

 Yazarlık 
küçükresim|upright=0.86| Ay Sahtekarlığının Görünümü
küçükresim|upright=0.82| Ayın Sakinleri, 1836, Galce baskısı
Makalenin yazarı ilk başta halk tarafından bilinmiyordu. Başlangıçta bu makalenin yazarı, Ağustos 1835'te The Sun için çalışan biri olan Richard Adams Locke idi (1800–1871). Sonunda Locke, 1840 yılında haftalık New World gazetesine yazdığı bir mektupta kitabın yazarı olduğunu itiraf etti. Locke'un iddialarına rağmen, makalelerin yazılmasında başkalarının da olduğuna dair söylentiler devam ediyordu.

Bu aldatmacayla bağlantılı iki kişinin daha olduğu belirlendi: Jean-Nicolas Nicollet, o sırada Amerika'da seyahat eden Fransız gök bilimci (aslında Ay sahtekarlığı ortaya çıktığında New York'ta değil Mississippi'deydi) ve Lewis Gaylord Clark, edebiyat dergisi The Knickerbocker'ın editörüydü. Ancak bu aldatmacanın yazarının Locke'un dışında herhangi biri olduğunu gösteren bir kanıt yoktu.

Yazarın Richard A. Locke olduğu düşünülürse, niyeti muhtemelen The Sun'ın satışlarını artıracak sansasyonel bir hikâye yaratmak ve yakın zamanda yayınlanan daha abartılı astronomi teorileriyle alay etmekti.

 Tepkiler 
sol|küçükresim|upright=0.73| Aldatmacanın bir kopyasını gösteren gazeteci çocuk
küçükresim|upright=0.86| Ay Aldatmacası 1859 NY William Gowans, Richard Adams Locke
küçükresim|upright=0.86| Ay sahnesi
Efsaneye göre, The Sun'ın aldatmaca makalesi nedeniyle satışları önemli ölçüde arttı, böylece The Sun'ın başarılı bir gazete olduğu ortaya çıktı. Bu, dergiye uluslararası üne kavuştu.Burrows, Edwin G. (1999) Gotham: A History of New York City to 1898 , Oxford University Press, pp. 524–525Goodman, Matthew (2008). The Sun and the Moon: The Remarkable True Account of Hoaxers, Showmen, Dueling Journalists, and Lunar Man-Bats in Nineteenth-Century New York, Basic Books 

Ancak bu sahtekârlığın gazetenin tirajını ne ölçüde artırdığı, olayla ilgili açıklamalarda kesinlikle abartılıyordu. Yayımlandıktan sonraki birkaç hafta boyunca bunun bir aldatmaca olduğu ortaya çıkmadı ve o zaman bile gazete makaleyi geri çekmedi.Falk, Doris V. "Thomas Low Nichols, Poe, and the 'Balloon Hoax'"  collected in Poe Studies, vol. V, no. 2. December 1972. p. 48.

Herschel başlangıçta bu aldatmacayı eğlenceli buldu ve kendi gözlemlerinin asla bu kadar heyecan verici olamayacağını belirtti. Daha sonra bu aldatmacanın ciddi olduğuna inanan kişilerin sorularını yanıtlamak zorunda kalınca ɡerɡinlik yaşadı.

 Miras 
küçükresim|upright=0.91| Büyük Ay Aldatmacası, Edinburgh Bilim Dergisi, Lilith de Thierry Freres
Aldatmaca, Pulitzer Tarih Ödülü'nü kazanan Gotham: A History of New York City to 1898'de yer alıyor.Burrows, Edwin G. (1999) Gotham: A History of New York City to 1898 , Oxford University Press, pp. 524–525

Ay Üçlemesi - Polonyalı yazar Jerzy Żuławski'nin 1903-1911'de yayınlanan bir dizi fantastik romanı. Dizi şu romanlardan oluşuyor: Gümüş Küre'de. Ay'dan, Fatih'ten ve Eski Dünya'dan El Yazması.

Nate DiMeo'nun tarihi podcast'i The Memory Palace, 2010 yılında Büyük Ay Aldatmacasına "Güneşteki Ay" başlıklı bir bölüm ayırdı.

Aldatmaca, besteci Matt Dahan'ın müzikal radyo dizisi Pulp Musicals'ın bir parçası olarak üç bölümlük bir müzikale ilham verdi.

Richard Adams Locke ve Büyük Ay Aldatmacası, Félix J. Palma'nın 2012 tarihli Gökyüzü Haritası adlı romanının 14. bölümünde kurgulanmıştır.

Aldatmaca, okuyucuların eğlenceyi ucuz basın gazetelerinden bilgi aldığı bir zamanı yansıtıyordu; bu durum daha sonra etik haberciliğin gelişmesiyle değişecekti.In Defense of Vespertilio-homo: Finding the Truth in the 1835 Moon Hoax , James Eric Black, Georgia State University.

 Ayrıca bakınız 
 Aya Yolculuk, Ay'da böceğe benzer uzaylıların yaşadığı 1902 yapımı Fransız bilimkurgu filmi
 Gerçek Bir Hikaye, Samosata'lı Lucian tarafından yazılan ve Ay'daki tuhaf karşılaşmaları konu alan roman
 Ay'a iniş komplo teorileri

 Kaynakça 

Kategori:İntihal tartışmalarına konu olan eserler
Kategori:19. yüzyılda yalan haber
Kategori:1835'te Amerika Birleşik Devletleri
Kategori:Kurguda Ay
Kategori:Bilimde yalan haber
Kategori:Gazetecilikte yalan haber