Göktürk hukuku

Göktürk Kağanlığı idaresindeki hukuki yapıya Göktürk hukuku denir.

 Yargı ve Hukuki Cezalandırma 
Göktürk Devleti'nde yüksek devlet mahkemesine "yargu" denirdi. Adliye (könilik) müessesesi mevcuttur.

Mahkemelerin (Yarguların) vazifeleri töreyi ve örfi hukuku uygulamaktı. Göktürk devlet adamı Tonyukuk, mahkeme başkanlığı (yarganlık) görevini yapmıştır. Hükümdarlar da mahkeme başkanlığı (yarganlık) yaparlardı.

Göktürk ülkesinde cari cezai hükümler şunlar idi:

- Zina yapan evlilerin cezası, idam.

- Adam öldürme, idam.

- Soygun yapan, bağlı at çalan, idam.

- Genç kızları aldatanlar ağır bir şekilde mal ile tazminat ödemek zorunda bırakıldıktan sonra, o kızla mutlaka evlenmesi gerekirdi.

- Adam yaralayanlar, yaranın derecesine göre mal-mülk ödemek suretiyle suçlarını tazmin ederlerdi.

- At ve koyun çalanlar on katından fazlasını ödemeye mahkum edilirdi.

- Diğer hafif suçlar 10 günü geçmemek üzere cezalandırılırdı.

- Vatana ihanet edenler, ordudan kaçanlar ölüme mahkum edilirdi. Ceza işlemleri herkese hiçbir fark gözetmeksizin aynen uygulanırdı.

 Özel Hukuk 
Göktürk Devleti'nde kulluk ve kölelik sistemi bulunmamaktadır.

Göktürk hukuk sistemine göre insanların hepsi hürdür.

Kadınların da toplumda önemli yerleri vardır.

Devlet yönetiminde kadınlar da (hatunlar da) söz sahibidir.

Ölen babaların, amcaların, erkek kardeşlerin eşleriyle evlenme (leviratüs) sistemi vardır.Chou Shu 50, s. 908 vd.

Dışarıdan evlenme (egzogami) sistemi vardır.

Göktürk vatandaşlarının vergileri at ve koyun idi.Chou Shu 50, s. 909-910; Suei Shu 84, s. 1864-1 865

Altın uçlu oklar balmumuna sürülür ve mühür (tamga) şeklinde kullanılırdı.

Özel mülkiyet sistemi mevcuttur. Göktürk Devleti'nde herkes bir parça toprağa sahiptir.Suei Shu 85, s. 1 867 vd

Kız çocuklarına önem verilir, kızın miras hakkı çeyiz olarak koca evine giderdi.

Selamlama ise Göktürk yazıtlarında baş eğme ve diz 
çökme şeklinde yapılır.Kafesoğlu, s. 280

 Kaynakça 

Kategori:Göktürk Kağanlığı