Düşbere

Düşbere, Orta Asya, Güney Kafkasya ve Orta Doğu'da popüler olan bir tür etli hamur yemeğidir. Kare şekilde kesilmiş hamur içerisine konan kıyma ve çeşni karışımıyla doldurulur. İslami beslenme kurallarına uygun olarak, kıyma genellikle domuz etinden olmaz.

 Etimoloji 
Düş, "kaynatmak" anlamına gelirken bere, Eski Farsça'da "bit" için kullanılan bir terimdir. Bu sözcük 10. yüzyıldan önce yaygın olarak kullanılmış ve yerini modern Farsçada "kuzu kulağı" anlamına gelen gosh e-barreh sözcüğüne bırakmıştır; Azerice (düşbərə, dushbara), Başkurtça (сөсбәрә, süsbərə) Kazakça (тұшпара) Kırgızca (чүчпара, chuchpara), Tacikçe (тушбера, tushbera), Özbekçe (chuchvara) ve Uygurca (چۆچۈرە, chöchürä). Arapça şişbarak (شيشبرك) veya şuşbarak (شُشْبَرَك) sözcüklerinin İslam öncesi dönemlerde düşbereden türediği düşünülmektedir.

Sözcüğün etimolojisine ilişkin bir başka teori de sözcüğün Türk dillerindeki düşbərə sözcüğünden geldiğidir. Toş ve daş kelimeleri "dolmak" ve "dökülmek", berek ise "yemek" (hamurdan yapılan yemekler) anlamına gelir. Bu, düşbərə'nin su kaynarken ve tencereden dökülürken eklenmesi gerektiği gerçeğini ima eder.

 Bölgesel türleri 

 Türk dünyası ve İran mutfağı 
küçükresim|Özbek çuçvarası
Bu yemek Azerbaycan, İran, Tacik, Özbek, Uygur ve diğer Orta Asya mutfaklarında bulunur.

Orta Asya'da tüketiken chuchvara veya tushbera hamuru un, yumurta, su ve tuz ile yapılır. İnce bir tabaka halinde açılır ve kare olarak kesilir. Doğranmış soğan, karabiber, tuz ve kekikle tatlandırılmış kıyma, her bir karenin ortasına yerleştirilir ve hamurun köşeleri sıkıştırılarak katlanır. Hamurlar yüzeye çıkana kadar et suyunda kaynatılır. Chuchvara, çorba içinde veya tek başına, sirke veya ince kıyılmış yeşillik, domates ve acı biber bazlı sos ile servis edilebilir. Chuchvara'yı servis etmenin bir diğer popüler yolu da üzerine syuzma (süzülmüş katık) veya smetana (ekşi krema) eklemektir.

Azerbaycan'da kıymalar daha küçük ve hamur daha kalındır. Düşbərə tipik olarak hamur (buğday unu, yumurta, su), kemiksiz koyun eti, soğan, sirke, kuru nane, biber ve tuzdan yapılır. Su veya et suyu ile haşlanır. İsteğe bağlı olarak koyun eti yerine sığır veya tavuk eti de kullanılabilir. Et suyu, koyun kemiklerinden yapılır ve kıyma, soğan ve çeşitli baharatlarla harmanlanır. Hamur daha sonra yuvarlanır, küçük kareler halinde kesilir ve kıyma ile doldurulur. Kareler üçgen şeklinde sıkıştırılır ve kenarları birbirine yapıştırılarak kabuk şeklinde figürler oluşturulur. Hamur kaynayan tuzlu suyun içine atılır ve yüzeye çıkana dek pişirilir. Düşbərə üzerine kuru nane serpilerek servis edilir. Rendelenmiş sarımsak ile karıştırılmış sirke de eklenebilir veya ayrı olarak servis edilebilir. Bir kaşığa genellikle 5-8 düşbərə sığar; ancak Abşeron'un kırsal kesimlerinde bir kaşığa 20 kadar düşbərə sığabilecek kadar küçük yapılır.

 Arap mutfağı 
küçükresim|Arap mutfağından yoğurt sosuyla servis edilen şişbarak
Şişbarak Irak, Ürdün, Lübnan, Filistin, Suriye, Hicaz ve Suudi Arabistan'ın kuzey bölgesinde hazırlanmaktadır. Kıyma ve baharatlarla doldurulduktan sonra yoğurtta pişirilen ince hamurlar, sosuyla birlikte sıcak olarak servis edilir. Yüzyıllardır Arap mutfağının bir parçası olan şuşbarak tarifi, 15. yüzyılda Şam'da basılan Kitab al-tibakha adlı Arapça yemek kitabında da yer almaktadır.

 Ayrıca bakınız 
 Pelmeni
 Mantı

 Kaynakça 

Kategori:Arap mutfağı
Kategori:Azeri mutfağı
Kategori:Kafkas mutfağı
Kategori:Orta Asya mutfağı
Kategori:Irak mutfağı
Kategori:Ürdün mutfağı
Kategori:Kazak mutfağı
Kategori:Kırgız mutfağı
Kategori:Lübnan mutfağı
Kategori:Orta Doğu mutfağı
Kategori:Filistin mutfağı
Kategori:Özbek mutfağı
Kategori:Tacik mutfağı
Kategori:Suriye mutfağı
Kategori:Uygur mutfağı
Kategori:Doldurulmuş yemekler