Marie-Jeanne de Lalande

Marie-Jeanne-Amélie Le Francais de Lalande ya da doğum adıyla Marie-Jeanne Harlay (1768Poirier Jean-Pierre, Haigneré Claudie, Histoire des femmes en science en France, Du Moyen Age à la Révolution, Pygmalion, 2002. - 8 Kasım 1832), Fransız astronom ve matematikçiydi.

Biyografi
Lalande, 1788'de babasının kendisi gibi astronom olan genç kuzeni Michel Lefrançois de Lalande (1776-1839) ile evlendi. Michel, ayrıca Lalande'ye matematiksel eğilimi nedeniyle değer verdiği söylenen astronom ve yazar Jérôme Lalande'ın yeğeniydi.

Babası, genç çifte astronomi alanında hesaplama ve gözlem yöntemlerini öğretti.

Babasının yanında yoğun bir şekilde çalıştı ve onun birçok yayınına katkıda bulundu.

Bir bilim kadını olarak ünü Carl Friedrich Gauss ile ilgili bir anekdotta yer edinmiştir. Gauss, 1806 yılında Prusya'daki bir askeri sefer sırasında, bilim alanında çalışan tek bir Fransız kadın tanıdığını açıkladı: “Madame Le François de Lalande”Calendrier Astronomes Françaises : du siècle des Lumières à l'ère spatiale, 2010. [French]

1832 yılında 64 yaşında ölmüştür. Kızı Caroline'ye, Caroline Herschel'in adı verilmiştir, doğum tarihi olan 20 Ocak 1790, Herschel tarafından keşfedilen bir kuyruklu yıldızın Paris'ten görülebildiği ilk gündür. Ayrıca oğluna da Isaac Newton'un adı verilmiştir.

Çalışmaları
Jérôme Lalande'ın Abrégé de navigation historique théorique et pratique avec tables horaires (1793) adlı kitabında yayınlanan Tables horaires de marinei hesapladı. Bu hesaplamalar yazara Lycée des Arts'ın seçkin akademisyen ve sanatçılara verdiği madalyalardan birini kazandırdı.

Çalışmaları, 1794'ten 1806'ya kadar babasının yıllık almanağında da yayımlandı.

1789'da Collège de France'da Alexandre Cassini'nin gözetiminde gözlemci olarak çalışmaya başladı. 1798'de Gotha'daki ilk Avrupalı gökbilimciler kongresinde babasına eşlik etti. 1799'da 10.000 yıldızdan oluşan bir katalog oluşturdu.

Ayrıca Lalande tarafından yazılan ve 1801'de yayınlanan L'Histoire céleste françaisein yazımında da işbirliği yaptı. Eserde 50.000 yıldızın konumu belirtilmiştir.

Mirası
Venüs'teki de Lalande adlı çok halkalı çarpma kraterine onun adı verilmiştir.

Kaynakça

Konuyla ilgili okumalar

Kategori:1760 doğumlular
Kategori:1832'de ölenler
Kategori:Fransız astronomlar
Kategori:Kadın astronomlar
Kategori:Kadın bilim insanları
Kategori:19. yüzyıl Fransız astronomları
Kategori:Fransız matematikçiler
Kategori:Kadın matematikçiler