541132 Leleākūhonua

541132 Leleākūhonua (geçici adlandırması ) Güneş Sistemi'nin en dış kısmında bulunan bir aşırı Neptün ötesi nesne ve sednoiddir. İlk olarak 13 Ekim 2015'te Hawaii'de bulunan Mauna Kea Gözlemevi'nde gözlemlenmiştir. Cadılar Bayramı tarihine yakın bir tarihte keşfedilmiş olması ve geçici adlandırması olan 'de yer alan harflere dayanarak, kaşifleri tarafından gayri resmi olarak "Goblin" olarak adlandırılmış ve daha sonra yörüngesini Pasifik altın yağmur kuşunun uçuşuna benzemesi sebebiyle Leleākūhonua adını almıştır.  ve 'ten sonra keşfedilen üçüncü sednoiddir ve yaklaşık  çapındadır.

 Keşif 
Leleākūhonua ilk olarak 13 Ekim 2015'te Mauna Kea Gözlemevi'nde , Amerikalı gök bilimciler David Tholen, Chad Trujillo ve Scott Sheppard tarafından Kuiper Kuşağı'nın ötesinde bulunan nesnelere yönelik olarak yürütülen astronomik araştırmalar sırasında gözlemlenmiştir. Resmi olmayan ilk keşfi 1 Ekim 2018'de kamuoyuna duyurulmuştur. Araştırmada iki ana teleskop kullanılmıştır. Bunlar, Kuzey yarımküre için Hawaii'deki Mauna Kea Gözlemevi'ndeki Hyper Suprime Kamerasıyla birlikte 8,2 metrelik Subaru Teleskobu ve Güney yarımküre için Şili'de bulunan Cerro Tololo Gözlemevinde bulunan 4 metrelik Blanco Teleskobu ile Karanlık Enerji Kamerası'dır. Nesnenin yörüngesini belirlemek amacıyla yapılan takip gözlemleri için gök bilimciler Magellan ve Lowell Discovery teleskoplarını kullanmaktadır. Araştırmanın diğer keşifleri arasında ,  ve  adlı cisimler yer almaktadır.

 Yörünge ve sınıflandırma 
Leleākūhonua, Güneş'in etrafında, Güneş'e yaklaşık 65 ila 2000 AU arasında değişen bir mesafede bulunan ve kabaca her 32.000 yılda bir (yarı büyük eksen yaklaşık 1000 – 1200 AU) tekrarlanan yörüngesinde hareket etmektedir. Yörüngesinin ekliptiğe göre 0,94'lük çok yüksek bir dışmerkezliği ve  derecelik bir yörünge eğikliği vardır. Yarı büyük eksen değerinin büyüklüğüne göre tanımlanan aşırı Neptün ötesi nesneler ile  ve  ("Biden")'ten sonra keşfedilen üçüncü cisim olarak sednoidler grupları içinde yer almaktadır.

 Yörüngesinin etkileri 
Diğer uzak Neptün ötesi nesnelerde de görülen benzer yörüngelerin yanı sıra, Leleākūhonua'nın yörüngesi, dış Güneş Sistemi'nde varsayımsal bir Dokuzuncu Gezegenin bulunduğuna ilişkin iddiaları desteklemekte ancak kanıtlamamaktadır.

Nesne, Nisan 2024 itibarıyla Plüton'un şu anki konumundan yaklaşık iki buçuk kat daha ötede, Güneş'ten 76,4 AU uzaklıkta bulunmaktadır. Günberi (Güneş'e en yakın yaklaşma) noktasına 2078 yılında ulaşması öngörülmektedir. Tıpkı Sedna'da olduğu gibi, uzun periyotlu yörüngesinin iç kısmında olmamış olsaydı bulunmasının imkansız olduğu kabul edilmektedir. Bu durum, günümüz teknolojik yöntemleriyle tespit edilemeyecek kadar uzakta pek çok benzer cisim olabileceğini düşündürmektedir. Leleākūhonua'nın keşfinin ardından Sheppard ve arkadaşları, bunun   büyük, toplam kütlesi , yani yaklaşık Plüton kütlesinde (Ay'ın kütlesinin bir kısmı, ancak asteroit kuşağının kütlesinin birkaç katı) yaklaşık 2 milyon iç Oort bulutu cismi popülasyonuna işaret ettiği sonucuna varmışlardır.

 Numaralandırma ve adlandırma 
Bu küçük gezegen, 10 Ekim 2019'da Küçük Gezegen Merkezi tarafından numaralandırılmıştır. (). Haziran 2020'de resmi olarak Leleākūhonua adını almıştır.MPC açıklamasına göre, bu Hawaii yaratılış miti Kumulipo'da bahsedilen bir yaşam formudur. Bu isim Hawaii dili programı A Hua He Inoa'daki öğrenciler tarafından önerilmiştir. Nesne, öğrencilere Alaska'dan Hawaii'ye göç eden kolea veya Pasifik altın yağmurcunun göçleri göz önüne alınarak adlandırılmıştır.Meghan Bartels, 'The Goblin' dwarf planet and an ancient quasar receive Hawaiian names  Space.com, July 01, 2020 İngilizce açıklamada, ismin "yörüngeyi göçmen kuşların uçuşuyla karşılaştırdığını ve Dünya'ya yakın olma özlemini çağrıştırdığını" belirtilmiştir. Hawaii dilinde; "Güneşin etrafında dönen bir yolda ilerleyen bir kuş gibi, sonsuza kadar evine doğru rüzgardan esen rüzgarı arar." olarak ifade edilmiştir.

 Fiziksel özellikleri 
Leleākūhonua'nın boyutu, albedo varsayımına bağlıdır. Daha karanlık bir nesne ise o zaman daha büyük olması gerektiği; daha yüksek bir albedo değeri bulunuyorsa daha küçük bir cisim olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Soluk nesnenin büyüklüğü 24,64 olup, bu değer Plüton'un daha küçük uydularının görsel parlaklıklarıyla karşılaştırılabilir. Başlangıçta cismin 0,15'lik bir albedo varsayımı altında  çapında olduğu tahmin edilmiş; ancak 20 Ekim 2018'de Penticton, Kanada'da yapılan tek-akorlu yıldız tutulum gözlemleri 0,21'lik daha yüksek bir albedo varsayımıyla 'den daha küçük bir çapı olabileceğini ortaya atmıştır.

 Görselleştirmeler 

 Ayrıca bakınız 

 Neptün ötesi cisim
 Sednoid
 Güneş Sistemi'ndeki cisimlerin listesi

 Kaynakça 


 Dış bağlantılar 

 List Of Centaurs and Scattered-Disk Objects, Minor Planet Center



Kategori:2015'te keşfedilen astronomik cisimler
Kategori:Adlandırılmış küçük gezegenler
Kategori:Chad Trujillo'nun keşifleri
Kategori:Sednoitler
Kategori:Aşırı Neptün ötesi cisim
Kategori:Neptün ötesi bölge
Kategori:David J. Tholen'in keşifleri