Çin'de demiryolu ulaşımı

küçükresim|Hexie (Harmony) tren seti
küçükresim|DF4B dizel lokomotif
küçükresim|SS3 elektrikli lokomotif

Demiryolu taşımacılığı, Çin'de uzun mesafe taşımacılığının önemli bir şeklidir. 2024 yılı itibarıyla ülkede  fazla demir yolu hattı vardı ve bu, dünyanın en uzun ikinci ağıydı.

2023 sonu itibarıyla Çin, dünyanın en uzun YHT ağı olan 'den fazla yüksek hızlı demiryoluna (HSR) sahipti.

Neredeyse tüm demiryolu işletmeleri, Demiryolları Bakanlığı'nın dağılmasının ardından Mart 2013'te (Çin Demiryolu Şirketi olarak) kurulan devlete ait bir şirket olan China State Demiryolu Grup Şirketi Limited tarafından yürütülmektedir. Haziran 2019'da anonim şirkete dönüştürülerek Maliye Bakanlığı kontrolüne geçmiştir.

Çin demiryolları dünyanın en işlek demiryollarıdır. 2019 yılında Çin'deki demiryolları 3.660 milyar yolcu yolculuğu gerçekleştirdi, 1.470.66 milyar yolcu-kilometre ve 4.389 milyar ton yük taşıyarak 3.018 milyar kargo ton-kilometre yaptı.(Çince) 2019 年铁道统计公报 – 2019 Railway statistical bulletin  Yük trafiği cirosu 1980–2013 döneminde beş kattan fazla arttı ve yolcu trafiği cirosu aynı dönemde yedi kattan fazla arttı. 2016-2020 arasındaki beş yıl boyunca, Çin'in demiryolu ağı 14,9 milyar yolcu yolculuğu gerçekleştirdi; bunların 9 milyarı hızlı trenlerle, geri kalan 5,9 milyarı ise geleneksel demiryoluyla tamamlandı. Üç rakam, 12. Beş Yıllık Plan dönemine göre sırasıyla yüzde 41 artarak (10,6'dan 14,9 milyara), yüzde 152 (3,6 milyardan 9 milyara) ve yüzde 16 azalarak (7'den 5,9 milyara) oldu.

Yük kapasitesini artırma ihtiyacından hareketle demiryolu ağı, ülkenin 2014 yılında demiryolu yatırımı için 130,4 milyar dolar bütçelemesiyle büyüdü ve ağı 2050 yılına kadar  kadar genişletmeye yönelik uzun vadeli bir planı vardır. Çin 2015 yılında 9.000 km yeni demiryolu inşa etti.

Demiryolu idaresi
Çin'deki demiryolları üç ana yasal kategoriye ayrılmaktadır: ulusal demiryolları, yerel demiryolları ve belirlenmiş demiryolları. Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Konseyi

Ulusal demiryolları, ulusal hükümetin Devlet Konseyi tarafından yönetilir ve Çin'deki demiryollarının büyük bir kısmını oluşturmaktadır.

İl veya belediye yönetimleri tarafından işletilen yerel demiryollarının toplamı 2013 yılında yalnızca 'dir, bu da ulusal toplamın %4'ünden azdır. Belirlenen demiryolları madenler ve çelik fabrikaları gibi işletmeler tarafından işletilmektedir. 1980'lerden bu yana, ulusal ve yerel yönetimler, bazen özel sermaye kullanarak demiryolu inşaatını ortaklaşa finanse etmektedir. Anonim demiryolları 2013 yılında ulusal ağın yaklaşık %32'sini oluşturuyordu. 2001 yılında yerel ve ulusal hükûmetlerin yatırımlarıyla anonim demiryolu olarak inşa edilen Guangdong'daki Luoding Demiryolu, kademeli olarak özelleştirilmiştir ve özel sektöre ait az sayıdaki yolcu demiryollarından biridir.

Elli yıldan fazla bir süre boyunca, Kültür Devrimi sırasındaki kısa bir ara dönem dışında, tüm ulusal demiryolları Çin Halk Cumhuriyeti Demiryolları Bakanlığı tarafından işletildi ve düzenlendi. Mart 2013'te Devlet Konseyi, demiryolu düzenlemelerini denetlemek için Demiryolu Bakanlığı'nı Ulusal Demiryolu İdaresi'ne ve ulusal demiryollarını işletmek için devlete ait bir şirket olan Çin Demiryolu Şirketi'ni ayırdı. Ulusal Demiryolu İdaresi, Ulaştırma Bakanlığına bağlı bir alt bakanlık bürosudur. Çin Demiryolu Şirketi, Devlet Konseyi'ne bağlı bakanlık düzeyinde bir devlet şirketidir. Son demiryolu bakanı Sheng Guangzu, Çin Demiryolu Şirketi'nin genel müdürü oldu. Daha önce demiryolu bakan yardımcısı olan Ulusal Demiryolları İdaresi başkanı Lu Dongfu'yu geride bıraktı.

Demiryolu büroları ve yönetimi
Çin Demiryolları Şirketi, Demiryolları Bakanlığı'nın varlıklarının çoğunu üstlendi ve demiryollarını ulusal düzey, büro veya yan şirket düzeyi ve istasyon düzeyinde olmak üzere üç düzeyde yönetmeye devam edmektedir. Aşağıda China Rail Corporation'ın 18 demiryolu bürosu ve her bir büronun 2013 yılında yönettiği yolcu istasyonu sayısı yer almaktadır.Not: bu sayıya bazı yüksek hızlı tren istasyonları dahil değildir. (Çince) 中国铁路客运车站数量和分布统计  Ulusal Demiryolu İdaresi'nin, Çin Demiryolu bürolarını denetlemek için Shenyang, Şangay, Guangzhou, Chengdu, Wuhan, Xi'an ve Lanzhou'da bulunan yedi gözetim bürosu vardır.

Çin Demiryolu Pekin Grubu (138)
Çin Demiryolu Chengdu Grubu (105)
Çin Demiryolu Guangzhou Grubu (97)
Çin Demiryolu Harbin Grubu (280)
Çin Demiryolu Hohhot Grubu (52)
Çin Demiryolu Jinan Grubu (280)
Çin Demiryolu Kunming Grubu (40)
Çin Demiryolu Lanzhou Grubu (54)
Çin Demiryolu Nanchang Grubu (84)
Çin Demiryolu Nanning Grubu (107)
Qinghai-Tibet Demiryolu Grubu (8)
Çin Demiryolu Şangay Grubu(138)
Çin Demiryolu Shenyang Grubu (408)
Çin Demiryolu Taiyuan Grubu (82)
Çin Demiryolu Urumçi Grubu (22)
Çin Demiryolu Wuhan Grubu (66)
Çin Demiryolu Xi'an Grubu (94)
Çin Demiryolu Zhengzhou Grubu (62)

Gelirler ve yatırımlar
küçükresim|Şanghay tren istasyonundan ayrılan bir yolcu treni.
2013 yılında demiryolu taşımacılığı, bir önceki yıla göre %14,1 artışla 605 milyar Yen gelir elde etti.

Demiryolu hizmetine yönelik artan talebi karşılamak için devlet, demiryolu araçlarına ve altyapıya büyük yatırımlar yapmaktadır. 2013 yılında demiryoluna yapılan yatırımların toplamı 808,8 milyar Yen oldu; bunun 662,3 milyar Yen'i demiryolu altyapısına ve 146,5 milyar Yen'i demiryolu araçlarına yapıldı.

İstihdam
Demiryollarında 2013 yılında bir önceki yıla göre 139.000 artışla 2.184.400 işçi istihdam edildi. İşçi çıktısı kişi başına ortalama 482.600 YTL oldu.

Enerji kullanımı
2014 yılında demiryolları, 2013'e göre %4,6 veya 801.000 ton düşüşle 16.526 milyon ton kömür eşdeğeri enerji tüketti. bir milyon ton-km yük taşımaya eşdeğer 4,51 ton kömür aldı.

Demiryolu ağı
2019 itibarıyla Çin'deki demiryollarının uzunluğu, %59'u çift hatlı () ve %71,9'u elektrikli) () dahil olmak ve  yüksek hızlı tren (HSR) ağı olmak üzere toplam 'ye ulaştı. Demiryolu elektrifikasyonu AC 27,5kV 50 Hz sistemi ile yapılmaktadır.

Çin, dünyanın ikinci en uzun demiryolu ağına ve en uzun yüksek hızlı demiryolu ağına sahip olup, ekstrem arazi yapısı ve seyrek nüfus nedeniyle Tibet dışındaki tüm il ve bölgeler yüksek hızlı demiryolu ile birbirine bağlanmaktadır.

2011 yılında ağ uzunluğu, %41,1'i çift hatlı () ve %46,6'sı elektrikli () olmak üzere yaklaşık  idi.

2014 yılı itibarıyla demiryollarının %50,8'i çift hatlı () ve %58,3'ü elektriklidir (). Demiryolu ağının yoğunluğu 10.000 km2 başına 116,48 km idi.


Ray ölçüsü
upright=1.82|küçükresim|sağ|Sichuan Eyaletindeki  2 ft 6 inç (762 mm) kalibreli Jiayang Kömür Demiryolu, faaliyetteki tek buharlı trendir ve genellikle tatillerde turistlerle doludur.
 Standart hat açıklığı:   ölçü (2008)
 Metre hat açıklığı:   (Kunming-Hai Phong demiryolu)
 Dar ölçü:   yerel endüstriyel hatların ölçüsü (1998 tahmini)

Ana Hatlar
Dikeyler olarak adlandırılan kuzey-güney yönünde uzanan sekiz, yataylar olarak adlandırılan doğu-batı yönünde uzanan sekiz koridordan oluşan on altı ana demiryolu koridoru 81 büyük şehri birbirine bağlar.(Çince) 江世杰, 鐵路強化八縱八橫, 《人民日報》  11 Ocak 2001 16 ana hat, hatların yaklaşık 'sinin hala inşa edilmemiş olduğu Ocak 2001'de belirlendi. O dönemde mevcut ana hatlar ülkedeki demiryollarının %43'ünü oluşturuyordu ancak yolcuların %80'ini taşıyordu. Dikey ana hatların sonuncusu 2009 yılında tamamlanmış, son yatay hat ise 2010 yılında açılmıştır.(Çince) 中国“八纵”中最后一“纵”洛湛铁路正式开通 China.com  1 Temmuz 2009

Sekiz Dikey
 Pekin-Harbin demiryolu
 Hangzhou–Fuzhou–Shenzhen demiryolu
 Pekin-Şanghay demiryolu
 Pekin-Kowloon demiryolu
 Pekin-Guangzhou demiryolu
 Datong–Zhanjiang Koridoru (Datong–Puzhou, Taiyuan–Jiaozuo, Luoyang–Zhanjiang) 
 Baotou–Liuzhou Koridoru (Baotou–Shenmu, Shenmu–Yan'an, Xi'an–Yan'an, Xi'an–Ankang, Xiangyang–Chongqing, Sichuan–Guizhou, Guizhou–Guangxi)  
 Lanzhou–Kunming Koridoru (Longhai, Baoji–Chengdu, Chengdu–Kunming)

Sekiz Yatay
Beijing–Tibet (Beijing–Baotou, Baotou–Lanzhou, Lanzhou–Qinghai, Çinghay–Tibet)
Kuzey Kömür Taşıma Koridoru
Güney Kömür Taşıma Koridoru
Trans-Avrasya Koridoru (Longhai, Lanzhou–Xinjiang, Northern Xinjiang)
Nanjing-Xi'an demiryolu
Yangtze Nehri Koridoru (Nanjing–Tongling, Tongling–Jiujiang, Wuhan–Jiujiang, Changjiangbu-Jingzhou, Yichang–Wanzhou, Dazhou–Wanzhou)
Şanghay-Kunming demiryolu
Güneybatı Kıyı Erişim Koridoru (Nanning–Kunming, Hunan–Guangxi, Litang–Zhanjiang)

upright=1.82|küçükresim|Çin demiryolunun 8 yatay ve 8 dikey ana hattı

Yüksek hızlı hatlar
küçükresim|sağ|upright=1.14|Guiyang–Guangzhou Yüksek Hızlı Demiryolu, Ağustos 2013'te Yangshuo, Guangşi'de inşa edilirken.

Geçtiğimiz on yılda Çin, mevcut demiryolu ağının üzerine yerleştirilen geniş yüksek hızlı demiryolu ağı inşa etmektedir. Bu ızgara, toplam uzunluğu  olan sekiz yüksek hızlı demiryolu koridorundan, dördü dikey ve dört yataydan oluşur. Yeni hatların çoğu mevcut ana hatların güzergahlarını takip etmektedir ve yalnızca yolcu seyahati için tasarlanmıştır. Ulusal şebekenin çeşitli bölümleri, özellikle güneydoğu kıyı koridoru boyunca, daha önce demiryolu bağlantısı olmayan şehirleri birbirine bağlamak için inşa edildi. Bu bölümler yolcu ve yük karışımını taşıyacaktır. Yolculara ayrılmış hatlardaki yüksek hızlı trenler genellikle  hıza ulaşabilir. Karma kullanımlı YHT hatlarında yolcu treni hizmeti  azami hızlara çıkabilir. Bu iddialı ulusal şebeke projesinin 2020 yılına kadar inşa edilmesi planlandı, ancak hükûmetin teşviki birçok hattın zaman çizelgelerini önemli ölçüde hızlandırdı.

 Tamamlanmış hatlar  Kısmen tamamlanmış hatlar.

 Dikey YHT koridorları 
+ Pekin-Harbin yüksek hızlı demiryolu – 350 km/s – Hat[koridor haritası] Rota AçıklamasıTasarımHızı(km/s)Uzunluk(km)İnşaatBaşlangıç TarihiAçılış tarihi45px|solPekin–Harbin(Jingha YHT)Kuzeydoğu Çin'in YHT Koridoru35017002007-08-232021-01-22Pekin–Shenyang(Jingshen Yüksek Hızlı Demiryolu)Pekin'den Chengde, Fuxin ve Chaoyang üzerinden Şenyang'a YH demiryolu3506842014-02-282021-01-22Harbin–Dalian(Hada HSR)Şenyang ve Çangçun üzerinden Harbin'den Dalian'a YH demiryolu3509042007-08-232012-12-01Panjin–Yingkou(Panying YH demiryolu)Harbin-Dalian YH demiryolundaki Yingkou'yu Qinhuangdao-Shenyang YH demiryolundaki Panjin'e bağlar 892009-05-312013-09-12
+ Pekin-Şanghay yüksek hızlı demiryolu – 350 km/s – Hat[koridor haritası] Rota AçıklamasıTasarımHızı(km/s)Uzunluk(km)İnşaatBaşlangıç TarihiAçılış Tarihi45px|solPekin–Şanghay(Jinghu HSR)Doğu Çin'in YHT Koridoru35014332008-01-082012-10-16Pekin–Şanghay(Jinghu HSR)Pekin'den Şanghay'a Tientsin, Jinan, Xuzhou, Bengbu and Nankin üzerinden YHT 35013022008-04-182011-06-30Hefei–Bengbu(Hebeng YHT)Jinghu Bengbu'dan Hefei'ye YHT3501312008-01-082012-10-16
+ Pekin–Guangzhou–Shenzhen–Hong Kong yüksek hızlı demiryolu – 200–350 km/s – Hat[koridor haritası] Rota AçıklamasıTasarımHızı(km/h)Uzunluk(km)İnşaatBaşlangıç TarihiAçılış Tarihi45px|solPekin–Guangzhou–Shenzhen–Hong Kong(Jingguangshengang YHT)Kuzey ile Güney Merkez Çin'i birbirine bağlayan YHT Koridoru200-35022292005-09-012018-09-23Pekin–Shijiazhuang(Jingshi HSR)Pekin'den Shijiazhuang'a YHT3502812008-10-082012-12-26Shijiazhuang–Vuhan(Shiwu YHT)Shijiazhuang'dan Cengcou'ya YHT3508382008-10-152012-12-26Cengcou'dan Vuhan'a YHT2012-09-28Vuhan–Guangzhou(Vuguang YHT)Vuhan'dan Guangzhou'ya Çangşa üzerinden YHT3509682005-09-012009-12-262010-01-30 Guangzhou–Shenzhen(Guangshengang XRL)Shenzhen üzerinden Guangzhou'dan Hong Kong sınırına giden ekspres demiryolu bağlantısının anakara bölümü3501162008-08-202011-12-262014Sınırın ötesinde Çin - Hong Kong içindeki Hong Kong sınırı, raylar ve altyapı Hong Kong'un yetkisi altında, Hong Kong'un KCR Corporation'a aittir ve MTR Corporation Limited tarafından işletilmektedir.:Shenzhen–Hong Kong(Guangshengang XRL)Ekspres Demiryolu bağlantısının Hong Kong bölümü. Shenzhen sınırından Hong Kong'a kadar YHT hattı.2002620102018-09-23
+ Hangzhou-Fuzhou-Shenzhen yüksek hızlı demiryolu – 250–350 km/h – Hat[koridor haritası] Rota AçıklamasıTasarımHızı(km/s)Uzunluk(km)İnşaatBaşlangıçAçılış Tarihi45px|solHangzhou–Fuzhou–Shenzhen(Hangfushen YHT)2020 yılına kadar Hangzhou Körfezi boyunca demiryolu köprüsünün planlandığı, Hangzhou'dan Shenzhen'e YHT Koridoru.250-35014502005-08-012013-12-28Hangzhou–Ningbo(Hangyong PDL)Hangzhou'dan Ningbo'ya YHT3501522009-042013-07-01Ningbo–Taizhou–Wenzhou(Yongtaiwen PDL)Ningbo'dan Wenzhou'ya Taizhou aracılığıyla Zhejiang kıyısı boyunca yolcu ve yük karma YHT hattı2502682005-10-272009-09-28Wenzhou–Fuzhou(Wenfu PDL)Wenzhou'dan Fuzhou'ya yolcu ve yük karma YHT hattı.2502982005-01-082009-09-28Fuzhou–Xiamen(Fuxia PDL) Fujian kıyısı boyunca Fuzhou'dan Putian ve Quanzhou üzerinden Xiamen'e giden yolcu ve yük karma YHT hattı.2502752005-10-012010-04-26Xiamen–Shenzhen(Xiashen PDL)Fujian ve Guangdong kıyıları boyunca Xiamen'den Shenzhen'e, Zhangzhou, Shantou ve Huizhou üzerinden yolcu ve yük karma YHT hattı.2505022007-11-232013-12-28

 Yatay YHT koridorları 
+ Qingdao–Taiyuan yüksek hızlı demiryolu – 250 km/s – Hat[koridor haritası] Rota AçıklamasıTasarımHızı(km/s)Uzunluk(km)İnşaatBaşlangıç tarihiAçılış tarihi45px|solQingdao–Taiyuan(Qingtai YHT)Taiyuan, Shijiazhuang, Jinan ve Qingdao'yu birbirine bağlayan üç bölümden oluşan, Kuzey Çin YHT Koridoru.2508732005-06-012018-12-26Jiao'ao (Qingdao)–Jinan(Jiaoji YHT)Qing'i ve Jinan'ı birbirine bağlayan YHT2503642007-01-282018-12-26Jinan–Shijiazhuang(Shijiazhuang–Jinan Yüksek Hızlı Demiryolu)Shijiazhuang ve Jinan'ı Dezhou üzerinden birbirine bağlayan YHT250319beklenen20132017-12-28Shijiazhuang–Taiyuan(Shijiazhuang–Taiyuan Yüksek Hızlı Demiryolu)Shijiazhuang ve Taiyuan'ı birbirine bağlayan YHT.2501902005-06-112009-04-01
+ Xuzhou–Lanzhou yüksek hızlı demiryolu – 350 km/s – hat[koridor haritası] Rota AçıklamasıTasarımHızı(km/s)Uzunluk(km)İnşaatBaşlangıç TarihiAçılış tarihi45px|solXuzhou–Lanzhou(Xulan Yüksek Hızlı Demiryolu)merkez Çin'in Sarı Irmak vadisi boyunca, Xuzhou, Cengcou, Şian, Baoji ve Lanzhou'yu ve Lanzhou'yu birbirine bağlayan dört bölümlü YHT Koridoru.35013632005-06-012021-02-08Xuzhou–Cengcou(Cengcou–Xuzhou Yüksek Hızlı Demiryolu)Xuzhou ve Cengcou birbirine bağlayan YHT3503572012-12-262016-09-10Cengcou–Xi'an(Cengcou–Xi'an Yüksek Hızlı Demiryolu)Cengcou ve Xi'an'ı birbirine bağlayan YHT3504552005-09-012010-02-06Xi'an–Baoji(Xi'an–Baoji Yüksek Hızlı Demiryolu)Xi'an & Baoji'yiu birbirine bağlayan YHT3501482009-11-222013-12-28Baoji–Lanzhou(Baoji–Lanzhou Yüksek Hızlı Demiryolu)Baoji ve Lanzhou'yu birbirine bağlayan YHT3504032012-10宝鸡至兰州铁路客运专线建设项目启动 , Xinhua, 21 Ekim 2012宝鸡至兰州客运专线陕西段工程开工建设 , 21 Ekim 2012宝鸡至兰州的客运专线昨天在榆中奠基 , 27 Ekim 20122017-07-09
+ Şanghay-Vuhan-Chengdu yüksek hızlı demiryolu – 250–350 km/s – Hat[koridor haritası] Rota AçıklamasıTasarımHızı(km/s)Uzunluk(km)İnşaatBaşlangıç tarihiAçılış Tarihi45px|sol Şanghay–Vuhan–Chengdu(Huhanrong PDL)Şehirlerarası bir demiryolu hattından ve Nanjing, Hefei, Vuhan, Yichang, Lichuan, Çongçing, Suining & Çengdu 'yi birbirine bağlayan 7 karma kullanımlı YHT bölümünden oluşan Yangtze Vadisi boyunca uzanan HSR Koridoru,200-35020782003-12-012013-12-28Şanghay–NanjingŞanghay ve Nankin'i birbirine bağlayan YHT3503012008-07-012010-07-01Nanjing–Hefei(Hening PDL)Nanjing ve Hefei'yi birbirine bağlayan karma yolcu ve yük YHT2501662005-06-112008-04-19Hefei–Wuhan(Hewu PDL)Hefei ve Wuhan'ı birbirine bağlayan karma yolcu ve yük YHT2503512005-08-012009-04-01Hankou (Vuhan)–Yichang(Hanyi R.R.)Vuhan'ı Yichang'a bağlayan karma yolcu ve yük YHT2002932008-09-172012-07-01Yichang–Wanzhou(Yichang–Lichuan Yiwan R.R. bölümü.)Yichang ve Lichuan'ı birbirine bağlayan karma yolcu ve yük YHT2003772003-12-012010-12-23Lichuan–Çongçing(Yuli R.R.)Lichuan ve Çongçing'i birbirine bağlayan yolcu ve yük karma YHT2002642008-12-292013-12-28Çongçing–Suining(Suiyu R.R.)Çongçing ve Suining'i birbirine bağlayan yolcu ve yük karma YHT2001322009-01-182012-12-31Dazhou–Chengdu(Suining–Dacheng R.R.'nin Chengdu bölümü)Suining ve Chengdu'yu birbirine bağlayan yolcu ve yük karma YHT.2001482005-052009-06-30
+ Şanghay-Kunming yüksek hızlı demiryolu – 350 km/s – Hat[koridor haritası] Rota AçıklamasıTasarım Hızı(km/s)Uzunluk(km)İnşaatBaşlangıç TarihiAçılış Tarihi45px|leftŞanghay–Kunming(Hukun HSR)Doğu, Orta ve Güneybatı Çin'i birbirine bağlayan YH demiryolu Koridoru. Şanghay, Hangzhou, Çangşa ve Kunming'i birbirine bağlayan üç bölümden oluşur.35020662008-12-282016-12-28Şanghay–Hangzhou(Şanghay–Hangzhou Yüksek Hızlı Demiryolu)Şanghay ve Hangzhou'yu birbirine bağlayan YHT.3501502009-02-262010-10-26Hangzhou–Çangşa(Hangzhou–Çangşa Yüksek Hızlı Demiryolu)Hangzhou ve Çangşa'yı bağlayan YHT3509262009-12-222014-12-10Çangşa–Kunming(Çangşa–Kunming Yüksek Hızlı Demiryolu)Çangşa ve Kunming'i birbirine bağlayan YHT35011752010-03-262016-12-28

İstasyonlar
Çin'deki tren istasyonları altı sınıfa ayrılır: özel, birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü ve beşinci. Özel sınıf bir istasyon günde en az 60.000 yolcu ve 20.000 parça bagajın işlemlerini yapabilir, en az 750 yük vagonu yükleyebilir veya en az 6.500 vagon tahsis edebilir. Birinci sınıf bir istasyon günde en az 15.000 yolcu ve 1.500 parça bagajı taşıyabilir, 350 vagon yükleyebilir veya 3.000 vagon tahsis edebilir. İkinci sınıf bir istasyon günde en az 5.000 yolcu ve 500 parça bagajı idare edebilir, 200 vagon yükleyebilir veya 1.500 vagon tahsis edebilir. 2008 yılında 50'si özel sınıf istasyon, 236'sı birinci sınıf istasyon, 362'si ikinci sınıf istasyon ve 936'sı üçüncü sınıf istasyon olmak üzere 5.470 tren istasyonu vardı.

Köprüler
küçükresim|upright=1.14|sağ|Çin'in güneybatısındaki Guizhou'daki Liupanshui-Baiguo demiryolu üzerinde bulunan Beipan Nehri Köprüsü, 2001'den 2016'ya kadar dünyanın en yüksek demiryolu köprüsüydü. Köprü tabliyesi, Beipan Nehri'nin  üzerinde, derin bir vadidedir.

Çin'in çeşitli topoğrafyasındaki demiryolu ağı, köprülerden ve tünellerden yoğun şekilde yararlanır. Son yıllarda köprü inşası ve tünel açma tekniklerindeki ilerlemeler, Çinli demiryolu inşaatçılarının toplam hat uzunluğunu azaltmasına ve engebeli arazilerde demiryolu hatlarındaki tren hızlarını artırmasına olanak tanıdı. Vuhan ve Çongçing arasındaki karst arazi boyunca 2003'ten 2010'a kadar inşa edilen Yichang-Wanzhou demiryolunda 159 tünel ve 253 köprü vardır. Bunlar demiryolunun toplam uzunluğunun %74'ünü oluşturur.(Çince) "宜万铁路工程之最"  11 Şubat 2011

Yüksek hızlı demiryolu hatları, arazi edinme ihtiyacını azaltmak için genellikle yükseltilmiş raylar üzerine inşa edilir ve çok uzun köprüleri vardır. Pekin-Şanghay yüksek hızlı demiryolu, ,  ve  uzunluklarıyla dünyanın en uzun üç demiryolu köprüsüne sahiptir. 2003 yılında Guizhou'da inşa edilen Beipan Nehri Shuibai Demiryolu Köprüsü, dünyanın en yüksek demiryolu köprüsüdür. Köprü tabliyesi, Beipan Nehri'nin  yukarısında, derin bir geçittedir.

2008 yılı itibarıyla, Çin anakarasında (Hong Kong ve Tayvan hariç) 47.524 demiryolu köprüsü kullanımdaydı ve bunların 872'si uzunluğu 'nin üzerinde olan büyük köprülerdi.(Çince) "2008年中国铁道概况"  19 Mart 2012

Tüneller
küçükresim|sağ|Harbin-Manzhouli demiryolundaki Büyük Khingan Sırtı Tüneli, 1904'te inşa edildi.

2008 yılı itibarıyla, Çin anakarasında (Hong Kong ve Tayvan hariç) 6.102 demiryolu tüneli kullanımdaydı. Bunların 183'ü  üzerinde ve yedisi  'nin üzerinde uzunluktaydı.

İlk demiryolu tüneli 1888 yılında Tayvan'daki Çing hanedanı tarafından inşa edildi. Keelung yakınlarındaki  uzunluğundaki Shi-chiu-lin Tüneli artık tarihi simge yapıdır.

Anakaradaki en eski demiryolu tüneli, günümüz İç Moğolistan'ındaki Doğu Çin Demiryolu üzerinde 1904 yılında inşa edilen  Büyük Khingan Demiryolu Sırtıdır.

Çin'deki en uzun tünel, kuzey Çin'deki Shijiazhuang-Taiyuan yüksek hızlı demiryolu üzerinde bulunan  Taihangshan Tüneli'dir. Birkaç uzun tünelin inşaatı devam etmektedir.

Tren feribotları
küçükresim|sağ|upright=1.14|Bohai Tren Feribotu'nun kuzey terminali olan Lüshun Limanı'ndaki yük vagonları.
küçükresim|sağ|MV Yue Hai Tie 1 Hao, Guangdong-Hainan demiryolunun bir kısmını oluşturan Qiongzhou Boğazı 'nda çalışan feribotlardan biri

Çin'deki en dikkate değer tren feribotları, Guangdong'un güney kıyısındaki Leizhou Yarımadası ile Hainan adası arasındaki Qiongzhou Boğazı boyunca uzanan Guangdong-Hainan Feribotu ve Liaotung ile Şantung Yarımadalarını Bohai Körfezi boyunca birbirine bağlayan Bohai Tren Feribotu'dur. Bu iki feribot sırasıyla 2003 ve 2007 yıllarında faaliyete geçmiştir.

Bir nehir feribotu, Nanjing ile Şangay'ın ortasında, Jingjiang'daki Yangtze Nehri boyunca Xinyi-Changxing demiryolu üzerinde trenleri taşır. 20. yüzyılın ilk yarısında Yangtze Nehri'nden geçen tüm trenler feribotlara ihtiyaç duyuyordu. Vuhan Yangtze Nehir Köprüsü'nün 1953'te tamamlanmasından bu yana, artık en az on beş demiryolu köprüsü ve iki metro tüneli Yangtze'yi geçer.

Yüksek hızlı tren

küçükresim|Pekin-Şanghay demiryolunda bir CRH5 yüksek hızlı treni.

Çin'de yüksek hızlı demiryolu, ortalama tren hızı saatte  üzerinde olan herhangi bir tren hizmetini (genellikle yalnızca yolcu) ifade eder. Çin Demiryolları'nda yüksek hızlı hizmet Yüksek hızlı (CRH) tren setleri resmi olarak 2007 yılında uygulamaya konulmuştur. Bu trenler, yükseltilmiş geleneksel hatların yanı sıra saatte  kadar hızlara izin verebilen, yolculara ayrılmış yüksek hızlı hatlar üzerinde çalışmaktadır. Çin dünyanın en uzun yüksek hızlı demiryoluna sahiptir.

Yüksek hızlı demiryolunun kullanıma sunulmasından önceki on yılda, ana hatların çoğunda geleneksel trenlerin seyahat hızı artırıldı. 2007 yılına gelindiğinde Jinghu demiryolu, Jingha demiryolu ve Jingguang demiryolu gibi ana hatlarda yolcu trenlerinin azami hızı saatte  ulaştı. Ağır yük taşımacılığı hız limiti de saatte  çıkarıldı. Bu hız artışının yolcu ve kargo kapasitesini sırasıyla yüzde 18 ve yüzde 12 oranında artırması bekleniyordu. Pekin-Tianjin şehirlerarası demiryolu ve Wuhan-Guangzhou yüksek hızlı demiryolu gibi yeni inşa edilen yüksek hızlı yolculara ayrılmış hatların bazıları saatte  azami hıza sahipti. En yüksek tren hızları 2011 yılında saatte  düşürüldü.

Yüksek hızlı demiryolu için geleneksel rayların benimsenmesinden önce, planlama yetkilileri aynı zamanda maglev teknolojisiyle de denemeler yapıyordu. 2004 yılında inşa edilen Şangay maglev treni, saatte  varan hızlarla ülkenin en hızlı treni olmaya devam ediyor. Tren, Pudong Havalimanı'ndan şehre  yolculuğu 7,5 dakikadan daha kısa bir sürede gerçekleştirmektedir.

 Ayrıca bakınız 
Çin'de ulaşım

Notlar

 a.  Çin İstatistik Yıllığı (2015 yıl sonu itibarıyla () tarafından bildirilen Çin demiryollarının toplam uzunluğunda önemli bir tutarsızlık vardır.China Statistical Yearbook 2016 "Length of Transport Routes at Year-end by Region (2015)"  Erişim tarihi: 16 Şubat 2017 ve CIA Factbook 2014'te ()'dir.CIA World Factbook "Country Comparison:Railways" Erişim tarihi: 16 Şubat 2017 CIA Factbook rakamı, "demiryolu ağının ve onu oluşturan parçaların toplam uzunluğuna" dayanmaktadır." 
“İstatistik Yıllığı” rakamı, “tam işletmede veya geçici işletmede yolcu ve yük taşımacılığı için ana hattın toplam uzunluğunu” içermekte ve tren istasyonlarının orta noktaları arasındaki gerçek güzergah mesafesini ölçmektedir.(Çince) 中华人民共和国国家统计局，"国家数据，年度数据，铁路营业里程（万公里），指示解释"  Erişim tarihi: 16 Şubat 2017National Bureau of Statistics of China, National Data, Annual Data, Length of Transport Routes, Length of Railways in Operation (10000 km), Explanatory Notes of Indicators"  Erişim tarihi: 16 Şubat 2017 Herhangi bir çift hatlı rota veya daha kısa mesafeli dönüş yoluna sahip rota, orijinal rotanın uzunluğu kullanılarak sayılır. Dönüş yollarının uzunluğu, istasyonlar içindeki diğer yollar, bakım ve servis yolları (trenleri döndürmek için kullanılanlar gibi), çatal hatları, özel amaçlı hatlar ve gelir sağlamayan bağlantı hatları hariçtir. İstatistik Yıllığı'' demiryolu uzunluğunun yıllar ve bölgeler arası dökümünü sağlar ve rakamları Çin demiryolu makalelerinde sunulur.

Dış bağlantılar
 Demiryolları Bakanlığı 
 Çin Demiryolları
 Bireysel yolcu treni haritaları (çoğunlukla İngilizce, istasyonlar ve tarifeler ayrıca Çincedir)
 Şanghay Maglev Transrapid
 Çin Tren Rehberi
 Çin Tren Seferleri
Çin Demiryolu Bilimleri Akademisi
Çin'deki Trenler Hakkında Gerçekler
2010 Çin Demiryolları Resmi Tanıtım Videosu: Uyumlu Demiryolları
Buharlı Demiryolu Fotoğrafları – Çin

Kaynakça

Kategori:Çin'de demiryolu ulaşımı