Sosyal vicdan

Sosyal vicdan, toplumun sorunlarına ve adaletsizliklerine karşı bir sorumluluk veya endişe duygusudur.

Vicdan günlük yaşamda bireylere ilişkin ahlaki davranışlarla ilgiliyken, sosyal vicdan toplumun daha geniş kurumlarıyla ve var olması gereken toplum ile var olan toplum arasında algılanabilecek uçurumla ilgilidir.

“Sosyal vicdan” terimi, finanstan sanata çok farklı alanlarla bağlantılı olarak kullanılmıştır.

 Tarihsel gelişim 
Bireyin sosyal vicdanı George Herbert Mead'in genelleştirilmiş ötekisi ile ilişkilendirilebilir. Toplumun kendilerinden ne beklediğine dair içselleştirilmiş bir beklentiye sahip olmak yerine, birey toplumdan belirli beklentilere sahiptir. Bu beklentiler genellikle ahlaki değerleriyle bağlantılıdır. Birey, doğru ve yanlış olduğunu düşündüğü şeylere karşı çıkan ya da bunlara ters düşen bir olaydan etkilendiğinde, bu konuya yönelik bir sosyal vicdan geliştirir. Bir sonraki adım, bu dürtüyle hareket edip etmemeye karar vermektir. Eğer birey harekete geçmeyi seçerse, bu konuya ilişkin kaygılarını çeşitli şekillerde göstermeyi seçebilir; örneğin karşı koymak, protesto etmek veya toplumun bu gerçekçi biçimine isyan etmenin diğer çeşitli yollarıdır.

 Modern zamanda sosyal vicdan  
 Protestolar 

Kişinin sosyal vicdanını takip etmesi, empati kurması ve bunu bir davayı desteklemek üzere yönlendirmesidir. Protesto, kişinin belirli bir konuya ilişkin fikirlerini, var olması gerektiğini düşündüğü toplum şekline uyacak şekilde sonucu değiştirme umuduyla göstermenin popüler bir yoludur.

Protestolar, bir veya birden fazla kişinin ideal toplum anlayışıyla örtüşmeyen  bir soruna yanıt olarak  hayal kırıklıklarından ve şikayetlerden kaynaklanabilir.

Sosyal psikolog Albert Bandura'ya göre, protesto ederek bir şeyin sonucunu değiştirebilme beklentimiz öz yeterlilik  olarak bilinir. İnsanlar sorunların bir grup çabasıyla çözülebileceğine inanma eğilimindedir, bu nedenle protesto popüler bir seçenek olarak görülmektedir.

 İş dünyası 
Bir işletmenin finansal kararlarının veya yatırımlarının ardındaki etik kaygılar, bu kararlara karşı bir sorumluluk duygusunu tetikleyebilir. Eğer bir şirketin işleyiş biçiminde hoş olmayan bir yön varsa, insan zihninin sosyal vicdanı bu adaletsizlikleri fark eder ve bu eylemlere karşı bir dizi sorumluluk geliştirebilir.

Japonya'da hükûmet, şirketlerin çevre politikalarının vatandaşlar üzerinde ne gibi etkileri olabileceğini yıllık bazda rapor etmelerini beklemektedir. Bu şeffaflık, vatandaşların bu daha geniş kurumların kararlarına yanıt olarak sosyal vicdanlarını geliştirmelerine olanak sağlamaktadır.
 Sosyal vicdan ve sanat 
 Edebiyat 

Edebiyat, kişinin duygularını aktarmak için kullanılan yaygın bir yöntemdir ve etik kaygıları aktarmak için popüler bir platform olmuştur. Bu kaygılar genellikle bir kişinin sosyal vicdanından kaynaklanır ve belirli bir konuya ya da ele alınması gerektiğini düşündüğü çeşitli konulara yönelik şiir, hikaye ve roman gibi araçlarla ses bulur.

Portreler ve resimler gibi pek çok görsel sanat biçimi, özellikle bu olayların duygusal etkilerine dikkat çekerek, yaşanmış olayların hatırlatıcısı olarak işlev görebilir. Tarihi sanat eserleri, izleyicinin ahlakı için bir referans işlevi görebilir ve geçmişte neyin işe yarayıp neyin yaramadığına yanıt olarak sosyal vicdanlarını gözden geçirmelerine olanak tanır.

Müzik, bir kişinin bir konudaki sosyal bilincini başkalarına aktarmanın işitsel bir biçimi olarak kullanılabilir. Hikayeler anlatan ve idealler sunan rap gibi çeşitli müzik türleri, zamanın sosyal sorunlarına bir yanıt olarak ortaya çıkmıştır. Müzik aynı zamanda kabul görmeyen ideolojileri ileterek toplumsal normlara karşı isyan etmek için de kullanılabilir.

Kaynakça

Kategori:Sosyoloji terimleri