Gezegen türleri listesi

Aşağıdaki liste kütlelerine, yörüngelerine, fiziksel ve kimyasal bileşenleri veya diğer sınıflandırmalara göre tasnif edilmiş gezegen türlerinin bir listesidir.

UAB tanımına göre Güneş Sistemi'ndeki bir gezegen, Güneş'in yörüngesinde olmalıdır, hidrostatik dengeyi sağlamak için yeterli kütleye sahip ve "çevresi temiz" olmalıdır.

Üzerinde çalışılan ötegezen tanımı şöyledir:

UAB tanımına göre, gerçek veya "büyük gezegenler", cüce gezegen veya  kahverengi altcüce gibi diğer gezegen kütleli cisimlerden ayırt edilebilir.

Bununla birlikte, belirli gezegen türleri diğer gezegen kütleli nesnelere uygulanmıştır; Örneğin Plüton-Charon sistemine "çift cüce gezegenler" adı verilmektedir.

 Kütlesine göre 
Gezegen türüAçıklamaÖrnekSüper-JupiterJüpiter gezegeninden daha fazla kütleli astronomik cisim.Kepler-1704bDev gezegenBüyük gezegen. Çoğunlukla 'gaz'dan (hidrojen ve helyum) veya 'buzlardan' (su, metan ve amonyak gibi uçucu maddeler) oluşurlar, ancak aynı zamanda birincil olarak kayadan da oluşmuş olabilirler (karasal), karasal olursa bu onu Mega Dünya yapar. Kütle bileşimlerine bakılmaksızın dev gezegenler normalde kalın bir hidrojen ve helyum atmosferlerine sahiptir.JupiterSüper-NeptuneNeptün'den daha büyük bir gezegen. Bu gezegenlerin genellikle Dünya'dan yaklaşık 5-7 kat daha büyük olduğu ve tahmini kütlelerinin 20-80 ME olduğu tanımlanmaktadır.Buz devi (Neptünyen gezegen)Uranüs veya Neptün'e benzer kütleli gezegenler; gaz devlerinden daha küçüktür ama yine de Dünya'dan çok daha büyüktür.TOI-332bAlt-NeptünDaha büyük bir kütleye sahip olmasına rağmen Neptün'den daha küçük yarıçapa sahip bir gezegendirMini-NeptünGaz cücesi veya geçiş gezegeni olarak da bilinir. 10 Dünya kütlesine kadar olan ancak Uranüs ve Neptün'den daha az kütleye sahip bir gezegen. Mini-Neptünler, muhtemelen derin buz, kaya veya sıvı okyanus katmanları (su, amonyak, her ikisinin karışımı veya daha ağır uçucu maddelerden oluşan) içeren kalın hidrojen-helyum atmosferlerine sahiptir.Kepler-138dMega-DünyaDünya'nın kütlesinin en az on katı olan devasa bir karasal ötegezegen için önerilen yeni sözcükDev Dünya (Süper Dünya)Kütlesi Dünya'nınkinden daha yüksek, ancak Güneş Sistemi'nin sırasıyla 14,5 ve 17,1 Dünya kütlesi olan daha küçük gaz devleri Uranüs ve Neptün'ün kütlesinden önemli ölçüde daha düşük olan güneş sistemi dışı bir gezegen.Kepler-10bAlt-DünyaDünya ve Venüs'ten "oldukça daha az kütleli" gezegenlerin sınıflandırılması.Merkür

 Yörünge biçimine göre 
Gezegen türüAçıklamaÇift yörüngeli gezegenİki yıldızın yörüngesinde dönen ötegezegen.İkili gezegenİkili gezegen olarak da bilinir. Birbiri etrafında yörüngede dönen iki gezegen kütleli nesne.Eksantrik Jüpiter 
(Dışmerkezli Jüpiter)Yıldızının etrafında eksantrik bir yörüngede dönen bir gaz devi.ÖtegezegenGüneş'in yörüngesinde dönmeyen ama farklı bir yıldız, yıldız kalıntısı veya kahverengi cüce yörüngesinde dönen gezegen.Ekstragalaktik gezegen (ötegalaktik gezegen)Samanyolu Galaksisi dışındaki ötegezegen.Yaşanabilir bölgeli gezegenYıldızın yaşanabilir bölgesi içinde yer alan yörüngeye sahip bir gezegen. Sıcak JüpiterÖzellikleri Jüpiter'e benzeyen, ancak ana yıldızlarına çok yakın, yaklaşık 0.015 ve 0.5 AU (2.2×106 and 74.8×106 km) arasında, yörüngede döndükleri için yüksek yüzey sıcaklıklarına sahip olan bir güneş dışı gezegen sınıfı. 52 AU'daki (7.800×106 km) ana yıldız (Güneş), düşük yüzey sıcaklıklarına neden oluyor.Sıcak NeptünUranüs veya Neptün'ünkine benzer bir kütleye sahip, yıldızına yakın bir yörüngede (normalde bir astronomik birimden daha az uzaklıkta) bulunan güneş sistemi dışı bir gezegen.Alt gezegenYörüngeleri Dünya'nın yörüngesi içinde olan gezegenler.İç gezegenGüneş Sistemi'nde asteroit kuşağından daha küçük yörüngelere sahip bir gezegen.The four inner or terrestrial planets have dense, rocky compositions, few or no moons, and no ring systems. They are composed largely of refractory minerals, such as the silicates, which form their crusts and mantles, and metals, such as iron and nickel, which form their cores. Three of the four inner planets (Venus, Earth and Mars) have atmospheres substantial enough to generate weather; all have impact craters and tectonic surface features, such as rift valleys and volcanoes. The term inner planet should not be confused with inferior planet, which designates those planets that are closer to the Sun than Earth is (i.e. Mercury and Venus).Dış gezegenGüneş Sistemi'nde asteroit kuşağının ötesinde yer alan bir gezegendir ve dolayısıyla gaz devlerini ifade eder.Pulsar gezegenBir pulsarın veya hızla dönen bir nötron yıldızının yörüngesinde dönen bir gezegen.Yetim gezegenAyrıca yıldızlararası gezegen olarak da bilinir..Doğrudan galaksi yörüngesinde dönen gezegen-kütleli bir cisimdir.Üst gezegenlerYörüngeleri Dünya yörüngesinin dışında kalan gezegenler.Eş-yörünge gezegenBaşka bir gezegenle aynı yörüngede dönen bir gezegen. Bir çift eş-yörüngeli ötegezegenin keşfedildiği bildirildi, ancak daha sonra geri çekildi. Yaşanabilir bölge için bir olasılık, yıldızına yakın eş-yörüngeli bir gaz devidir.

 Bileşenine göre 
küçükresim|Artist's impression of COROT-7b (in foreground), likely a lava exoplanet
Gezegen türüAçıklamaKitonyen (Chthonian) gezegenYıldızının çok yakınında yörüngede dönen ötegezegen. Çoğu Kitonyen gezegeninin, atmosferleri soyulup çekirdeklerini bırakan gaz devleri olduğu tahmin ediliyor.Karbon gezegenÖngezegen disklerinin karbon açısından zengin ve oksijen açısından fakir olması durumunda oluşabilecek teorik bir karasal gezegen.Çekirdeksiz gezegenGezegensel farklılaşmaya uğramış ancak metalik çekirdeği olmayan teorik bir gezegen. Oyuk Dünya kavramı ile karıştırılmamalıdır.Çöl gezegeniDünya'nın çöllerine benzer kurak yüzey kıvamına sahip karasal bir gezegen. Mars, tartışmaya açık bir şekilde, çöl gezegeninin bir örneğidir.Gaz cücesi (Mini-neptün)Esas olarak hidrojen ve helyumdan oluşan düşük kütleli bir gezegen.Gaz deviEsas olarak hidrojen ve helyumdan oluşan devasa bir gezegen.Helyum gezegeniDüşük kütleli bir beyaz cücenin kütle kaybıyla oluşabilecek teorik bir gezegen. Helyum gezegenlerinin, aynı kütleye sahip hidrojen-helyum gezegenleriyle kabaca aynı çapa sahip olduğu tahmin ediliyor.Hiyanus gezegeni (hycean planet)Hidrojen açısından zengin bir atmosfere sahip, sıcak, suyla kaplı bir gezegen olarak tanımlanan, yaşanabilir bir gezegenin varsayımsal türü.Buz devi'Gaz'ın (hidrojen ve helyum) aksine, esas olarak 'buzlardan' (su, metan ve amonyak gibi hidrojen ve helyumdan daha ağır uçucu maddelerden) oluşan dev bir gezegen.Buz gezegeniBuzlu bir yüzeye sahip ve küresel bir kriyosferden oluşan teorik bir gezegen.Demir gezegeniTemel olarak demir açısından zengin bir çekirdekten ve çok az mantodan veya hiç mantodan oluşan teorik bir gezegen.Lav gezegeniYüzeyi çoğunlukla veya tamamen erimiş lavlarla kaplı olan teorik bir karasal gezegen.Okyanus gezegeniKütlesinin önemli bir kısmı sudan oluşan teorik bir gezegen.Öngezegen(protogezegen)Öngezegensel disklerden kaynaklanan ve farklılaşmış iç kısımlar oluşturmak için içsel erimeye uğrayan büyük bir gezegensel embriyo. Öngezegenlerin birbirlerini yerçekimsel olarak çeken ve çarpışan kilometrelerce büyüklükteki gezegenlerden oluştuğuna inanılıyor.Puffy gezegen (Şişkin gezegen)Satürn'ünkine benzer veya ondan daha düşük olan çok düşük yoğunlukta, geniş yarıçaplı bir gaz deviSüper-pufKütlesi Dünya'nınkinden yalnızca birkaç kat daha büyük olan ancak Neptün'ünkinden daha büyük bir yarıçapa sahip olan ve çok düşük yoğunluklu bir ötegezegen türü.Silikat gezegen planetEsas olarak silikat kayalarından oluşan karasal bir gezegen. Güneş Sistemi'ndeki dört gezegenin tümü silikon-temellidir.Karasal gezegenKayalık gezegen olarak da bilinir. Esas olarak karbon/silikat kayalardan veya metallerden oluşan bir gezegen.

 Diğer türler 
Gezegen türüAçıklamaKlasik gezegenlerKlasik antik çağda bilinen gezegenler: Ay, Güneş, Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter ve Satürn.Dünya benzeri (Dünya analoğu)Dünya'da bulunanlarla karşılaştırılabilecek koşullara sahip bir gezegen, hatta süper yaşanabilir bir gezegen.Varsayımsal gezegenBazılarının varlığına inandığı ancak varlığı kanıtlanmamış bir gezegen veya benzer cisim

 Ayrıca bakınız 

 Varsayımsal astronomik nesne (Varsayımsal gezegen türleri)
 Cüce gezegen
 Küçük gezegen
 Mega-Dünya
 Bilimkurguda gezegenler (Gezegen türleri)
 Yıldızların sınıflandırılması
 Alt-Neptün
 Yıldızlararası nesne
 Sudarsky gaz devi sınıflandırması

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Periodic Table of Exoplanets at Planetary Habitability Laboratory, University of Puerto Rico at Arecibo
 A Thermal Planetary Habitability Classification for Exoplanets
 A Mass Classification for both Solar and Extrasolar Planets
 What Kinds of Planets Are Out There? at NASA
 Stern and Levison, "Regarding the criteria for planethood and proposed planetary classification schemes," Highlights of Astronomy 12 (2002)
 Lineweaver, C. H. and Robles, J. A. (2006). Towards a Classification System of Terrestrial Planets
 Out There: A Strange Zoo of Other Worlds
 SpaceEngine Planet Classifications
 A Planetary Classification Proposal

Kategori:Gezegen türleri
Kategori:Gezegenler