İzole piyon

Satrançta izole bir piyon, bitişik dikeylerinde kendi renginde piyon bulundurmayan bir piyondur. İzole piyonlar genellikle bir zayıflıktır çünkü diğer piyonlar tarafından korunamazlar. Piyonun önündeki kare, rakibin taşları oturtması için iyi bir karakol olabilir. Piyonu korumak için daha az taş olduğundan, izole piyonlar genellikle oyun sonunda zayıflar.Bununla birlikte, izole piyonlar, zayıf yönlerini dengeleyen ve hatta daha da ağır basan ilerlemiş bir gelişim ve ilgili karşı oyun fırsatları sağlayabilir. İzole piyonun yanındaki hatlar ya açık ya da yarı açık olup kaleler ve vezir için iki saldırı dikeyi sağlar.  Bitişik piyonların olmaması, oyuncunun atlarının ve fillerinin harekete geçirilmesine de yardımcı olabilir.

D hattındaki izole bir piyona izole vezir piyonu veya basitçe isolani denir.  Açık veya yarı açık c ve e dikeylerine ek olarak izole vezir piyonu, piyonun çapraz ilerisindeki c ve e dikeyi karelerinde iyi ileri karakollar sağlayabilir ve bunlar özellikle oyuncunun atları için uygundur. İzole edilmiş vezir piyonu konumu, şah kanadı saldırısını destekler ve c ve e hatlarında kendi renginde piyonların bulunmaması nedeniyle hem beyaz hem de siyah karedeki fili serbest bırakır.  Ancak izole vezir piyonları diğer izole piyonlarla aynı zayıflıklara sahiptir. 

Fransız Savunması, Nimzo-Hint Savunması, Caro-Kann ve Vezir Gambiti gibi çeşitli açılışlar izole piyonlara yol açabilir.

 Zayıflık 
Oyun sonunda izole piyonlar piyon yapısında bir zayıflıktır çünkü bağlı piyonlarda olduğu gibi diğer piyonlar tarafından savunulamazlar. Diyagramda e4'teki beyaz piyon ve a7'deki siyah piyon izoledir.

İzole piyonlar iki nedenden dolayı zayıftır. Birincisi, onlara saldıran taşlar genellikle onları savunan taşlardan daha fazla esnekliğe sahiptir. Yani, saldıran taşlar diğer tehditleri yapma konusunda daha fazla özgürlüğe sahipken, savunan taşlar piyonun savunmasıyla sınırlıdır. Saldıran taş hareket edene kadar yerinde sabit kalması gerektiğinden, savunma parçasının piyona "bağlandığı" söylenir.

İkinci sebep ise izole piyonun hemen önündeki karenin zayıf olması ve bir piyonun saldırısına karşı bağışıklığı olduğundan genellikle bir at veya başka bir düşman taşı için mükemmel bir ileri karakol sağlamasıdır. Ayrıca bu karedeki bir düşman taşı, üzerinde bulunduğu dikey izole piyon tarafından bloke edildiğinden kaleler tarafından saldırıya uğrayamaz. Böylece izole bir piyon, Wilhelm Steinitz'in zayıf kareler olarak adlandırdığı şeyin tipik bir örneğini sağlar.

 İzole vezir piyonu 
İsolani olarak adlandırılan izole vezir piyonu (İVP) genellikle özel bir durumdur. İzole bir vezir piyonu, vezir dikeyi (d dikeyi) piyonudur. Zayıflığı iki faktörden kaynaklanmaktadır:

 Merkezin kontrolünün stratejik ve (genellikle) taktiksel önemi göz önüne alındığında piyon, oyuncunun onu tutarlı bir şekilde savunmasını gerektirecek kadar önemlidir ancak savunması için mevcut piyon olmadığından, oyuncunun hafif veya ağır taşa "bağlaması" gerekir (açılışta genellikle şahın atı veya vezir) bu görevle görevlendirilir.
 Benzer şekilde, isolani üçüncü veya dördüncü sırada olduğunda, bitişik piyonların yokluğu, oyuncunun önündeki kareye saldırmasını veya savunmasını engeller (örneğin beyaz için sırasıyla d4 veya d5 kareleri). Bu kareler önemli merkezî kareler olduğundan, oyuncunun sıklıkla karenin saldırı veya savunmasına bağlı bir veya daha fazla taşı tutması gerekecektir.

Bununla birlikte, açık veya yarı açık şah (e dikeyi) ve vezir kanadı fili (c dikeyi) dikeylerinin yanı sıra e5 ve c5'teki ileri karakolların (beyaz için) varlığı, oyuncuya oyun ortasında İVP'ye uygun atak şansı sağlar. Oyun oyun sonuna ulaştığında piyonun izolasyonu bir güçten ziyade bir zayıflık haline gelir. Bu nedenle İVP'ye sahip oyuncunun oyun sonuna varılmadan önce gücünün avantajından yararlanması gerekir.  her biri dört hafif taştan oluşan İVP'nin bir avantaj olduğunu öne sürdü, her biri üç küçük parçayla neredeyse eşit; ve her birinde iki veya daha az küçük parça olması bir dezavantajdır. Beyazın piyonu feda etmesi ve siyahın piyonunun bloke olması ortak temalardır. 

 Strateji 
Diyagram, İVP pozisyonunda her iki taraf için en uygun taş yerleşimlerinden bazılarını göstermektedir.

 Beyaz 

 açık c hattına ve yarı açık e hattına yerleştirilmiş kaleler vardır.
 İVP'nin desteklediği e5 karesine zıplamaya hazır bir atı var. Bu bir saldırı için bir sıçrama noktası olabilir.
 İVP'nin önündeki zayıf d5 karesini kontrol eden iki taşa sahiptir (vezir atı ve açık renkli fil).
 tematik d4 – d5 ilerlemesini hazırlayan üç taşı vardır (vezir atı, açık renkli fil ve vezir).
 g5'teki siyah kare fili ile f6 atını siyah vezirle sıkıştırdı ve siyahın önemli d5 karesi üzerindeki kontrolünü azalttı.

Taşların bu düzenlemesinden yararlanarak beyaz, konumu açarak ve İVP'yi çözerek d4 – d5 ile tematik olarak ilerlemeyi planlayabilir veya muhtemelen bir at için e5 karesini kullanarak bir saldırı başlatmak için taşlarının daha büyük aktivitesini kullanmayı planlayabilir ve muhtemelen bir şah kanadında kale asansörü yapmayı planlıyor. Tipik olarak e6 veya f7'de de bir fedakarlık olabilir. Beyazın bir saldırıyı desteklemek için İVP'yi kullanmaya çalışması veya oyun sonundan önce onu dağıtması önemlidir çünkü daha sonra zayıflayacaktır. d4-d5 ilerlemesi veya siyahı e5'teki bir taşı ele geçirmeye zorlayan ve ardından d4 piyonuyla yeniden ele geçirme taktiği, bunu başarmanın tipik yolları olacaktır.

 Siyah 

 zayıf d5 karesini kontrol eden üç taşı var (şah atı, açık renkli fil ve e6 piyonu). Bu, beyazın tematik d4-d5 ilerlemesini önlemeye yardımcı olur.
 Beyazın kritik d5 karesi üzerindeki kontrolünü azaltmak için siyah kare fili, beyazın vezirinin atını e1 kalesine sabitliyor.
 açık renkli fil, tahtanın ortasındaki zayıflamış açık renkli kareleri kontrol etmek için iyi yerleştirilmiş.

Siyah, d4'teki piyonu bir taşla (büyük olasılıkla bir at) bloke etmeye veya piyonu alana kadar üzerindeki baskıyı artıracak kadar ilerlemesini engellemeye karar verebilir. Büyük ihtimalle siyah, açık c hattına ve yarı açık d hattına kalelerini yerleştirerek onların aktivitelerini artırmaya ve d4 üzerindeki baskıyı artırmaya çalışacaktır. Siyahın d4-d5 yarmasını engellemesi veya başka bir şekilde onu zararsız hale getirmesi çok önemlidir. Siyah mümkün olduğu kadar çok taş değiştirmeye çalışacaktır çünkü tahtadaki taşlar ne kadar az olursa İVP o kadar zayıf olur. Siyahın, saldırı başlatmak için e5 karesini kullanan beyaza karşı dikkatli olması ve e6 ve f7'deki fedalara karşı tetikte olması gerekiyor.

 Ayrıca bakınız 
 Geri kalmış piyon
 Bingeç piyonlar

 Kaynakça 

Kategori:Satranç terimleri
Kategori:Satranç stratejisi
Kategori:İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar