Kırgızistan'ın Somut Olmayan Kültürel Mirasları listesi

UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri, bir halkın gerçekleştirdiği fiziksel olmayan gelenek ve uygulamalardır. Bir ülkenin kültürel mirasının bir parçası olarak kutlamalar, festivaller, gösteriler, sözlü gelenekler, müzik ve el sanatları yapımını içerir. "Somut olmayan kültürel miras", 2003 yılında hazırlanan Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi'nde tanımlanmaktadır. Yeni miras unsurlarının UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listelerine kaydedilmesi, sözleşmeyle kurulan uluslararası Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Komitesi tarafından belirlenmektedir. Kırgızistan anlaşmayı 27 Kasım 2005 yılında imzalamıştır.

 Somut Olmayan Kültürel Miras Unsurları[değiştir | kaynağı değiştir] 
İsimKayıt tarihino.AçıklamaNevruz201601161Nevruz Bayramı ya da kısaca Nevruz dünya çapında çeşitli halklar tarafından kutlanan geleneksel yeni yıl ya da doğanın uyanışı ve bahar bayramı.Yufka yapma ve paylaşma kültürü201601181Yufka ya da sac ekmeği baklava, börek yapımında kullanılan yufka hamurunun saç üzerinde gevreyene kadar hafifçe pişirilmesi ile elde edilir.
Yufka ekmeğinin en önemli özelliği dayanıklı olmasıdır. Türk kültüründe yardımlaşarak bir seferde komşu ve akrabaların da katılımıyla yapılır. Yapıldığı zaman ise herkes için çok miktarda yapılır. Üst üste dizilerek katman halinde stoklanır ve üzeri örtülür. Kullanılacağı zaman üzerine su serpiştirip biraz bekletilerek yumuşaması sağlanır. Yenmeye hazır hale gelen yufka, öylece yenilebildiği gibi, dürüm olarak ya da çeşitli yemek malzemesi olarak da kullanılabilir.Nasreddin Hoca202201705Nasreddin Hoca (Osmanlıca: نصر الدین خوجه; 1208, Hortu - 1284, Akşehir), Anadolu Selçuklu Devleti döneminde, Hortu ile Akşehir çevresinde yaşamış olan efsanevi kişi ve mizah kahramanıdır.Mangala202001597Mangala, bir Türk zeka oyunu olan Köçürme; dünyadaki yaygın adıyla Mankala oyunudur. Gaziantep, Urfa, Hatay gibi illerde oynanan Köçürme oyununun adıdır. Köçürme oyunu Türkiye'de de Mangala adıyla piyasaya sürülmüştür.Ebelik: bilgi, beceri ve uygulamalar202301968Ebelik, gebelik döneminde gebeliğin teşhisi ve gözetimi ile normal doğum yaptırmakla görevli kişilerin oluşturduğu tıbbî bir meslektir. Bu mesleği icra eden kişiler "ebe" olarak isimlendirilir.Eleçek, Kırgız kadın baş örtüleri: geleneksel bilgi ve ritüeller202301985Eleçek, Kazakistan, Karakalpakistan (Özbekistan) ve Kırgızistan'da çocuklu evli kadınların geleneksel baş örtüsüdür.Doğancılık, yaşayan bir insanlık mirası2021 01708Doğancılık, evcilleştirilmiş ve eğitilmiş doğanların kullanıldığı bir avcılık şeklidir.Ak-kalpak işçiliği, Kırgız erkek şapkalarının yapımı ve giyilmesinde geleneksel bilgi ve beceri2019 01496Ak-kalpak, Kırgız erkeklerinin geleneksel olarak giydiği beyaz keçe şapkadır.Gökbörü, geleneksel at oyunu2017 01294Gökbörü, Türk ve Orta Asya halk kültüründe atla oynanan bir tür oyundur. Kökpar, Kokbor, Kökper, Kökbörü olarak da söylenir.Aytışma, doğaçlama sanatı201500997Halk edebiyatında âşıkların karşılıklı şiir söylemesidir. Kelimenin kökeninde iki anlam vardır: 1. Atmak: Birbirine laf atmak manası. 2. Aytışmak: Karşılıklı konuşmak, deyişmek (Ayıtmak/Aytmak: Konuşmak). Sözcüğün eski biçimi Aytışma şeklindedir. Deyişme de denir.Kırgız ve Kazak yurtlarının (Türk göçebe meskenleri) yapımında geleneksel bilgi ve beceriler2014 00998Yurt ya da ger, Orta Asya'da Türk ve Moğol göçebelerinin ev olarak kullandığı çadırlara verilen ad.Kırgız destan üçlemesi: Manas, Semetey, Seytek2013 00876Kırgız destan üçlemesi olan Manas, Semetey ve Seytek, dağınık boyları tek bir ulus haline getiren kahramanların hikayesini anlatır. Bu destan, Kırgız halkının tarihi hafızasını yansıtır ve her yaştan, kadın ve erkeklerden oluşan bir destancı topluluğu tarafından yaşatılır.Kırgız destan anlatıcıları Akyünlerin sanatı2008 00065Akyün Kazak ve Kırgız kültürlerinde doğaçlama şair ve şarkıcılardır. Akyünler, destan anlatıcıları veya şarkı söyleyen jirovlar veya manasçılardan farklıdır.

 Acil Korunması Gereken Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi 
Ala-kiyiz ve Şırdak, Kırgız geleneksel keçe halı sanatı201200693Geleneksel keçe halılar, Kırgız halkının en önemli sanatlarından biridir ve kültürel mirasının ayrılmaz bir parçasıdır. Kırgızlar geleneksel olarak iki tür keçe halı üretir: Ala-kiyiz ve Shyrdak.

 İyi Koruma Uygulamaları Kaydı 
+Göçebe oyunları, mirasın yeniden keşfedilmesi, çeşitliliğin kutlanması2021 01738

 Kaynakça 

Kategori:Kırgızistan'ın Somut Olmayan Kültürel Mirasları