Valkür Harekâtı

Valkür Harekâtı (Almanca: Unternehmen Walküre), II. Dünya Savaşı'nda Alman hükûmetinin hükûmet sürekliliği için Yedek Ordu'ya tebliğ edilen ve Müttefiklerin Alman şehirlerini bombalaması nedeniyle ulusal sivil düzende genel bir bozulma veya Alman fabrikalarında çalışan milyonlarca yabancı zorunlu işçinin ayaklanması durumunda uygulanacak acil harekât planlarıydı. 
Alman Kara Kuvvetleri (Heer) subayları General Friedrich Olbricht, Generalmajor Henning von Tresckow ve Oberst Claus von Stauffenberg, planı Alman şehirlerinin kontrolünü ele almak, SS'i silahsızlandırmak ve Hitler 20 Temmuz Komplosu'nda suikaste uğradığında Nazi liderliğini tutuklamak amacıyla planı değiştirdiler. Hitler'in ölümü (tutuklanmasının aksine), Alman askerlerinin kendisine ettiği sadakat yemininden (Reichswehreid) kurtulmaları için gerekliydi. 
Uzun süren hazırlık sürecinin ardından komplo 1944'te aktif edildi fakat başarısızlığa uğradı. 
Orijinal Harekât
Acil durumlarda iç karışıklıklarla başa çıkmak için tasarlanan orijinal plan, Yedek Ordu'nun dağınık unsurları arasındaki birimlerin savaşa hazır olmasını sağladı. Genel Ordu Dairesi'nin başkanı sıfatıyla General Friedrich Olbricht'in kurmayları tarafından geliştirildi ve Hitler tarafından onaylandı. Fakat Valkür Harekâtı'nı Hitler'in kendisi dışında yalnızca 1938'den beri Yedek Ordu'nun komutanı olan Generaloberst Friedrich Fromm başlatabilirdi. 
Planda Darbe Odaklı Yapılan Revizyonlar
küçükresim|upright|left|Friedrich Olbricht
Almanya'da Yedek Ordu'yu Nazi rejimini indirmek üzere kullanma fikri daha önceleri vardı fakat Fromm'un olası bir darbe durumunda iş birliğini reddetmesi komploculara ciddi bir engel teşkil etti. Yine de 13 Mart 1943'te gerçekleşen başarısız suikast girişiminden çıkarılan derslerin ardından Olbricht, daha kendiliğinden bir ayaklanmayı öngören orijinal darbe planının yetersiz olduğunu hissetti ve Yedek Ordu'nun Fromm'un iş birliğinden yoksun biçimde dahi kullanılabilmesi gerektiğini düşündü. 
Orijinal Valkür Emri yalnızca Yedek Ordu birliklerinin savaşa hazırlık durumlarıyla ilgiliydi. Olbricht, emre bu birliklerin savaş grupları dahilinde çarpışmaya hazır biçimde hızlıca toplanmasını sağlamak için ikinci bir bölüm ekledi, "Valkür II".
küçükresim|upright|Henning von Tresckow, 1944
Ağustos ve Eylül 1943'te komploculardan Generalmajor Henning von Tresckow, Olbricht'in revizyonunu yetersiz bularak en sadık Nazi kuruluşlarını Hitler'in ölümüne dahil ederek baltalayan yeni ek emirlerle Valkür Planı'nı büyük ölçüde genişletti. Gizli bir bildiri "Führer Adolf Hitler öldü! Bir grup hain parti lideri, güç durumdaki askerlerimize arkadan saldırarak iktidarı kendi ellerine almak için durumu istismar etmeye kalkıştı." sözleriyle başlıyordu. 
Yedek Ordu'nun devlet organlarının kontrolünü ele geçirmesi için inandırıcı motivasyonu sağlayan bu öncül ile Berlin'deki hükûmet binalarının, Doğu Prusya'da Himmler'in karargâhının, radyo istasyonlarının, telefon santrallerinin, askeri bölgeler boyunca diğer Nazi altyapı tesislerinin ve toplama kamplarının ele geçirilmeleri için detaylı talimatlar yazılmıştı. (Önceden Oberst Claus Schenk von Stauffenberg'in Valkür Planı'nın ana sorumlusu olduğuna inanılıyordu fakat savaştan sonra Sovyetler Birliği tarafından kurtarılan ve 2007'de erişime açılan belgeler ışığında detaylı bir planın 1943 Sonbaharı'nda Tresckow tarafından geliştirildiği anlaşılıyor.) Tüm belgeler Treckow'un eşi Erika ve sekreteri Margarete von Oven tarafından teslim edildi. İkisi de belgelerde parmak izi bırakmamak adına eldiven takıyordu.
Özünde darbe planı, Yedek Ordu'nun SS'in bir darbe girişiminde bulunup Hitler'e suikast düzenlediğine dair yanlış iddialar etkisinde sivil hükûmetin ve savaş zamanı Almanya'nın paramiliter örgütlerinin ortadan kaldırılması amacı doğrultusunda kandırılmasını içeriyordu. Komplocular, Valkür Harekâtı'nı yürütmek üzere görevlendirilen eratın ve astsubayların Nazi sivil liderliğinin devlete ve ordunun bağlılık yemini ettiği lidere karşı sadakatsizlik ve ihanetle davrandığına dair yanlış inançları temelinde bunu yapmaya ve bu sebepten ötürü ortadan kaldırılmaları gerektiğine dair motive olacakları varsayımına dayanıyordu. Komplocular Hitler'in varsayımsal ölümünü takip eden acil durumda askerlerin emirlerine meşru bir kanaldan geldiği sürece, yani Yedek Ordu Yüksek Komutası'ndan, itaat edeceklerini düşünüyorlardı. 
Valkür Harekâtı'nı Hitler'in kendisi dışında yalnızca Yedek Ordu Komutanı olan Generaloberst Friedrich Fromm başlatabilirdi. Planlanmış darbenin başarılı olması için komplocular ya komplo konusunda Fromm'u kazanmak ya da onu bir şekilde tarafsız bırakmak durumundalardı. Fromm, tıpkı diğer birçok yüksek rütbeli subay gibi, genel olarak Hitler'e karşı planlanan askeri komploları biliyordu fakat ne bu komploları destekliyor ne de Gestapo'ya bildiriyordu. 
20 Temmuz'da iletilen fakat hiçbir zaman tam anlamıyla uygulanmayan emirler planlamanın kapsamını ve ayrıntılarını olduğu kadar hem askeri hem de siyasi amaçları gösteriyor: hükûmet ve askerî eylemlerin komplocuların Nazi rejiminin kanunsuzluğu olarak değerlendirdiği şeylerden uzaklaştırılmasının yanı sıra SS ve SD'nin silahsızlandırılması.
Wehrkreise'lere (Askeri Bölgeler) İlk Emir
küçükresim|Hitler'in öldüğünü ilan eden Valkür Harekâtı teleksi
Kaynağa bakınız.

Polonya Genel Hükümetine Emir
küçükresim|Oberst Claus von Stauffenberg'den Polonya Genel Hükümetine Valkür Harekâtı Teleksi, 3 sayfalık emrin ilk sayfası
küçükresim|Oberst Claus von Stauffenberg'den Polonya Genel Hükümetine Valkür Harekâtı Teleksi, 3 sayfalık emrin ikinci sayfası
Bilhassa "siyasi mahkumların" işgal edilmiş Polonya'nın Genel Hükûmet bölgesindeki toplama kamplarından serbest bırakılmasına yönelik bariz beklenti açısından dikkate değerdir. Teleks, Bundesarchiv'de muhafaza edilmiştir. Kaynağa bakınız.https://www.was-konnten-sie-tun.de/uploads/tx_iobio/c_stauffenberg_fernschreiben_1989b_24_03.pdf  

Harekâtın İcrası

Harekâtın esas icrasında kilit rolü 20 Temmuz 1944'te Hitler'e düzenlediği suikast girişiminin ardından Oberst  Claus Schenk Graf von Stauffenberg oynamıştır. Stauffenberg ayrıca Valkür Planı'nı daha da geliştirdi ve değişen durumlara yanıt verecek değişiklikler yaptı.
Stauffenberg'in Yedek Ordu Kurmay Başkanlığı makamı kendisine raporlar için Hitler'e erişim imkanı veriyor ve aynı zamanda Valkür'ün uygulanması için karargâhta bulunmasını gerektiriyordu. İlkin Tresckow ve Stauffenberg, Hitler'e erişim için Hitler'e suikasti gerçekleştirebilecek başka bir subay arıyordu. 
General Hellmuth Stieff, OKH Organizasyon Şefi, suikastçi olmaya gönüllü oldu fakat daha sonra geri adım attı. Tresckow, birçok kez Hitler'in karargâhına atanabilmek için başarısız girişimlerde bulundu. Nihayet, Stauffenberg başarı şansını çok büyük ölçüde düşürür biçimde hem suikast girişimini hem de Valkür Harekâtı'nı yürütmeye karar verdi. İki sonuçsuz denemenin ardından Stauffenberg, 20 Temmuz'da bombayı yerleştirdi ve harekâtın icrasındaki önemli rolünü üstlenmek üzere aceleyle Berlin'e döndü. 
küçükresim|upright=1.3|Bombanın infilakının ardından Wolfsschanze 
Feldmarschall Wilhelm Keitel'den bombanın Hitler'i öldürmediğini öğrenen Fromm, Valkür'ü başlatmayı reddetti, sadece General Friedrich Olbricht'in onun adına harekâtı başlattığını öğrendi; işbirliği yapmayı reddedince komplocular tarafından görevden alındı ve tutuklandı ve yerine General Erich Hoepner getirildi. Bu sırada Carl-Heinrich von Stülpnagel, İşgal Fransası Askeri Valisi, SD ve SS'i silahsızlandırmayı ve liderlerinden birçoğunu tutuklamayı başarmıştı. Günther von Kluge'nin karargâhına gitti ve kendisinden Müttefikler'le temas kurmasını istedi fakat kendisine Hitler'in hayatta olduğu bildirildi. 
Bu zamana kadar Reichsführer-SS Heinrich Himmler durumun sorumluluğunu üstlendi ve Ulbricht'in Valkür Harekâtını seferber etmesine yönelik karşı emirler yayınladı. Bu, komutanların çoğunun Hitler'in hayatta olduğunu öğrenmesi ve operasyonlarını iptal etmesiyle darbenin başarısız olmasına yol açtı.
Darbenin başarısız olduğu netleşince Berlin'deki komplonun daha az kararlı üyeleri taraf değiştirmeye başladı. Fromm gözaltı odasından serbest bırakıldı ve kısa bir çatışmanın ardından Bendlerblock'un kontrolünü yeniden ele geçirmeyi başardı. Bu işe karıştığını gizlemek adına umutsuz bir girişimle General Friedrich Olbricht, Kurmay Başkanı Oberst Albrecht Mertz von Quirnheim, Oberst Claus von Stauffenberg ve emir subayı Leutnant Werner von Haeften'in idam edilmesini emretti. Gece yarısından kısa bir süre sonra mahkûmlar, rölantide çalışan araçlarla arkadan aydınlatılan bir toprak yığınına götürüldü ve burada her biri Bendlerstraße karargâhının avlusunda idam mangası tarafından idam edildi. (Cadde o zamandan beri Albay Stauffenberg'in onuruna Stauffenbergstraße olarak yeniden adlandırıldı.) Obersturmbannfüher Otto Skorzeny komutasındaki Waffen-SS personelinin gelişinin ardından daha fazla infaz yasaklandı.
Ayrıca Bakınız
20 Temmuz suikastçıları listesi
Adolf Hitler'e yönelik suikast girişimleri
Avcı Pilotları İsyanı Olayı
Kaynakça
Alıntılar

Bibliyografya











Dış Bağlantılar
 German Resistance to Hitler – Valkyrie Conspiracy – German Conspiracy against the German government culminating in the Coup Attempt of 20 July 1944
 The Conference Room at the "Wolf's Lair" after the Assassination Attempt (20 July 1944) from German History in Documents and Images a project of the German Historical Institute
 Adolf Hitler – antihero of the 20th century
 Telex Message by the Conspiratorial Stauffenberg Group to the holders of executive Power (20 July 1944) from German History in Documents and Images a project of the German Historical Institute
 The assassination attempt from 20 July 1944 and operation "Valkyrie" 
 Operation Valkyrie (History Channel documentary)
 Consequences 

Kategori:1944'te çatışmalar
Kategori:1944'te Almanya
Kategori:20 Temmuz suikast girişimi
Kategori:Nazi karşıtı hareketler
Kategori:Nazi Almanyası askeriyesi