Post-Politika

Post-Politika, Soğuk Savaş sonrası dönemde küresel ölçekte bir uzlaşı politikasının ortaya çıkışının eleştirisine atıfta bulunmaktadır: Berlin Duvarı'nın yıkılmasının ardından Doğu Komünist Bloku'nun dağılması, ideolojik uzlaşı sonrası için bir umut oluşturmuştur. Post-komünist ülkelerdeki siyasi gelişim, her birinin komünist parti üyeleriyle başa çıkma konusunda benimsediği yaklaşıma bağlı olarak iki farklı yönde ilerlemiştir. Daha sonra AB'ye katılan Doğu Avrupa ülkelerinde aktif bir komünizmden arındırma  süreci yaşanmıştır. Rusya'da ve eski SSCB cumhuriyetlerinin çoğunda ise komünistler eşit şartlarda birçok siyasi partiden biri haline gelmişlerdir.

Jacques Rancière, Alain Badiou ve Slavoj Žižek gibi önde gelen bir grup filozof tarafından üretilen ve radikal, aktif eşitlik kurumu olarak siyasetle ilgilenen bu eleştiri, post-ideolojik uzlaşı siyasetinin gerçek anlamda siyasi olanın sistematik bir şekilde ortadan kaldırılmasına yol açtığını iddia etmektedir: bir dizi yeni "post-demokratik" yönetim tekniğinin kurulmasıyla birlikte, iç siyaset sosyal idareye indirgenmektedir. Bu arada, postmodernist "benlik siyaseti "nin yükselişiyle birlikte, Chantal Mouffe'un "ahlak sicilindeki siyaset" olarak adlandırdığı, siyasi değerlerin yerini ahlaki değerlerin aldığı yeni bir "davranış siyaseti" ortaya çıkmıştır.

 Post-Politika fikir birliğinin kökleri 

 1989 sonrası küresel siyasi manzara 
1989'da Berlin Duvarı'nın yıkılmasının akabinde Doğu komünist bloğunun dağılması, Soğuk Savaş döneminin ve bununla birlikte Doğu ile Batı, komünist ve kapitalist dünyalar arasındaki büyük ideolojik çekişmenin sona erdiğini ilan etmiştir. Batı toplumunun gözünde kapitalizm galip gelmiş, liberal demokrasi de buna karşılık gelen siyasi doktrin olmuştur. Doğu Avrupa ve Avrasya'da devlet komünizminin zaten kriz içindeki bir sisteme son darbe olarak düşmesiyle birlikte, komünizmin yanında kilit bir siyasi aktör olarak SSCB sosyal demokrat, Keynesyen biçimini terk etti; ve neoliberalizm yeni bir küresel aşamaya girmiştir. SSCB'de bu değişimin ana itici gücü, Andrey Saharov'un Nobel ödülü konuşmasında formüle ettiği sosyalizm ve komünizm arasındaki "yakınlaşma" düşüncesiydi. Francis Fukuyama'nın Tarihin Sonu adlı kitabının kurucu ifadesi olarak bu, post-politik, post-ideolojik "Zeitgeist "ın doğuşuydu.

 Entelektüel iklim 
Fukuyama'nın yanı sıra, diğer çeşitli entelektüel akımlar da post-politik uzlaşının pekiştirilmesiyle ilişkilendirilmektedir. Örneğin post-endüstriyel sosyologlar Anthony Giddens ve Ulrich Beck'in "düşünümsel modernite" tezi, Üçüncü Yol siyasetine entelektüel bir eşlik görevi görmektedir. Bu yazarlara göre "düşünümsel modernite "de siyasi eylemin merkezi zorunluluğu, yeniden dağıtım siyaseti olan sosyal refah meselelerinden "dağıtımsal sorumluluk" siyaseti olan "risk" yönetimine, yani tekno-ekonomik ilerlemenin giderek daha görünür, istenmeyen yan ürünleri olan "çevresel dışsallıklar "a kaymaktadır. Hem Beck hem de Giddens için, savaş sonrası dönemin derin toplumsal değişimlerini yönlendiren şey, araçsal rasyonalite ya da en önemlisi siyasi mücadeleden ziyade, bu zorunluluk ve buna yanıt olarak gelişen yeni "toplumsal düşünümsellik "tir. Gerçekten de Giddens'a göre, "geleneksel sonrası" toplumda sosyo-teknolojik bilginin ve riskin yayılmasıyla ortaya çıkan bireysel eylemin gelişmiş özerkliği olan "sosyal düşünümsellik" bu değişimin önünü açmıştır:

 Post-Fordist üretim (esnek üretime ve aşağıdan yukarıya karar almaya dayalı);
 Toplumun otoriteyle (hem devlet içinde hem de ötesinde siyasi, uzman ve idari) ilişkisinin müzakere ve “aktif güven” ilkelerine göre yeniden yapılandırılması.

Hem Beck hem de Giddens'a göre bu değişimler, parti veya sendika gibi geleneksel, kolektif formlar aracılığıyla örgütlenen maddi, sınıf temelli, ideolojik olarak temellendirilmiş siyaseti modası geçmiş hale getirmektedir. Bunların yerine, Beck'te yeni bir "benlik siyaseti" "alt siyaset"; Giddens'ta ise daha geniş post-modern dönüşün bir parçası olarak, daha önce tamamen kişisel olduğu düşünülen konuların siyasi arenaya girdiği "yaşam siyaseti" ortaya çıktığını görmekteyiz.

Bununla birlikte, tüm yorumcular olayların bu versiyonuna katılmamaktadır ve bu bölümde ele alınan eleştirel bakış açıları, post-politik eleştirinin türediği bakış açılarıdır. Örneğin Nikolas Rose, Beck ve Giddens'a karşı çıkarak, Yeni İşçi Partisi yönetimindeki Britanya'da ve buna bağlı olarak sanayi sonrası dönemde gelişmiş ülkelerde Üçüncü Yol siyasetinin ortaya çıkışıyla birlikte ortaya çıkan siyasi öznelliklerin şekillenmesinde yeni bir hükûmet "davranış siyasetinin" rolünü vurgulamaktadır. Giddens'ın "sosyal düşünümsellik" temelli açıklamasına karşı Rose'un bu yeni "etopolitika" üzerine çalışması, özerk, özgürlüğü arzulayan, kendi kendine yeten bireye yapılan son vurguyu yönlendirenin, devletin ötesinde yeni, piyasa bireyci (Schumpeterci) yönetişim biçimlerinin katı kuralları olduğunu öne sürmektedir. Rose'a göre "etopolitik "in en önemli özelliği, öznelerinin siyasi duyarlılıklarından ziyade etik duyarlılıklarıyla ilgilenmesidir; bu da siyasetin neoliberalizm altında aldığı ahlakçı yönelimle tamamen uyumlu bir eğilimdir. Gerçekten de, Britanya'da kamu sektörünün gerilemesi üzerine çalışmasında David Marquand, neoliberal reformları ve devlet tarafından sektöre dayatılan satışları - daha geniş "özelin intikamı" Thatcher ve Blair hükûmetleri aracılığıyla - destekleyen ahlaki ideolojiyi anlatır. Bu, post-politik eleştirinin yanıt verdiği önemli bir gelişmedir: Mouffe burada “ahlakın sicilinde oynanan siyasetten” söz ediyor; Rancière'in siyaseti yeniden tasavvur etmesi ise siyaset felsefesinin 1980'lerin sonlarında Aristotelesçi, “etik” dönüşle ortaya çıkan apolitikleşmesine karşı açık bir meydan okuma olarak görülmektedir.

Benzer şekilde, Beck siyasetin kişiselleştirilmesinin ilerici potansiyelinin paradigma örneği olarak çevreciliğe işaret ederken, Erik Swyngedouw bize gelişmiş dünyada en sık göründüğü kılıkta, çevreciliğin kişisel yaşam tarzı tercihlerine ve çevresel "kötülerin" yerel olarak hissedilen etkilerine karşı tikelci mücadelelere yaptığı vurgunun, dikkati insan toplumunun doğayla yapısal ilişkisine dair doğru politik meseleden uzaklaştırmaya çalışabileceğini hatırlatmaktadır. Benzer şekilde Beck, risk toplumunu karakterize eden evrensel belirsizliğin ilerici bir sonucu olarak post-modern, kimliğe dayalı politikalarla ilişkilendirilen yeni şüpheciliği kutlamaktadır. Buna karşılık eleştirmenler, hakikate dair anti-özcü tutumun " büyük anlatıların " (siyasi teleolojileri okuyun) tahayyülü açısından yarattığı derin sonuçlardan yakınmaktadır.

 Post-Politika eleştirisi 
Post-politika eleştirinin savunucuları birleşik bir teorik yapıyı temsil etmemektedir. Bununla birlikte, Mouffe hariç, bu eleştiriyle ilişkilendirilen filozoflar bazen bir arada ele alınmaktadır:

 Son yıllarda radikal sol düşüncenin yeniden canlanmaya başlamasına yaptıkları katkılar
 Aktif, radikal eşitlik (biçimsel eşitliğin aksine aksiyomatik bir verili olarak eşitlik) ve insan özgürleşmesi ile ilgilenmeleri
 Genel olarak materyalist eğilimleri - daha sonraki çalışmalarında Marksizm ile az ya da çok ilişki kurarken, hepsi ilk yıllarında Marksizmden etkilenmiştir. Buna ek olarak, önemli şekillerde etkilenmiş olsalar da, hepsi post-yapısalcılıktan önemli ölçüde ayrılmaktadır.

Mouffe ile birlikte Rancière, Badiou ve Žižek'in hemfikir olduğu nokta, mevcut post-politik konjonktürde "gerçek anlamda politik boyutun" sistematik olarak ortadan kaldırıldığını gördüğümüz ve bunun yeniden tesisinin politik kavramımızın radikal bir şekilde yeniden tasavvur edilmesine bağlı olacağıdır.

Siyaseti yalnızca ontik ya da ampirik düzeyde ele almaya - yani "siyasetin olguları" ya da "iktidarın kullanılması ya da ortak meselelerin karara bağlanması" olarak siyasetle ilgilenmeye - dair yaygın teslimiyete karşı, bu yeniden tasavvurun siyasetin ontolojik boyutuyla, yani siyasal olanın özüyle ilgilenmesi gerektiğini söylüyorlar. Her biri tam anlamıyla politik olanı farklı şekillerde kavramlaştırsa da, hepsi onun indirgenemez ve içkin antagonistik boyutu konusunda hemfikirdir:  Žižek'e göre radikal-ilerlemeci bir konum, "politik olanın kurucu unsuru olarak içkin antagonizmanın koşulsuz önceliğinde ısrar etmelidir". Dolayısıyla, post-politikanın, tanımlayıcı mantığı olarak uzlaşmayla birlikte, uygun bir şekilde politik olanın önünü kestiği yönünde itham edilmiştir.
 Post-Politika ve Çevre 
Hem Žižek hem de Badiou'nun da açıkça kabul ettiği şekilde, post-politik manzara özellikle ekolojik kısımda oldukça gelişmiş durumdadır. Bu ipucunu takip eden çevre coğrafyacısı Erik Swyngedouw, post-politik durumun klasik semptomlarının çoğunu çevre politikaları içinde tanımlayan yeni bir literatüre öncülük etmiştir.

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili yayınlar 










Kategori:Postmodern teori
Kategori:Siyaset felsefesi