Aşamalı devrim teorisi

Aşamalı devrim teorisi veya aşamacılık, Çarlık Rusyası gibi az gelişmiş ülkelerin, sosyalist rejime geçmeden önce ilk olarak burjuva devrimi ile Kapitalist üretim biçimine geçerek ardından sosyalist rejime geçmesi gerektiğini savunan Marksist-Leninist bir politik teoridir.

Aşamacılık dünya çapında kapitalist aşamadan henüz geçmemiş olan ülkelerde uygulanmıştır. Sovyetler Birliği'nde iki aşamalı teoriye Troçkist sürekli devrim teorisi karşı çıkmaktaydı.

Aşamacılık tartışması Rus Devrimi'ne odaklanmış durumdayken, Yeni Demokrasi gibi Maoist teorilerde ise başka yerlerdeki mücadelelere iki aşamalı bir teori uygulama yapılması yönündeki fikirlere sahiptir.

 Teori 
Marksist-Leninist teoride Joseph Stalin döneminde iki aşamalı teori tekrar canlandı. Yakın zamanda Güney Afrika Komünist Partisi ve Sosyalist İttifak iki aşamalı teoriyi yeniden ele almıştır, fakat Sosyalist İttifak kendi pozisyonlarını Stalinist yaklaşımdan farklılaştırmaktadır.

 Eleştiri 
Aşamalı devrim teorisi genellikle Karl Marx ve Friedrich Engels'e dayandırılmaktadır, bununla birlikte David McLellan ve diğerleri gibi eleştirmenler bu teorinin kapitalizmin Batı'daki mevcut gelişiminin dışında katı bir şekilde uygulanabileceğini öngördükleri fikrine itiraz etmişlerdir.

Marx ve Engels'in Batı kapitalizminin sosyalizm için gerekli teknolojik ilerlemeleri ve işçi sınıfı biçimindeki kapitalist sınıfın "mezar kazıcılarını" sağladığı konusunda herkes hemfikir olsa da, Troçkizminçoğu eğilimi de dahil olmak üzere aşamalı teoriyi eleştirenler, Marx ve Engels'in her koşulda tüm ülkelere uygulanacak bir formül ortaya koyduklarını reddettiklerini ileri sürerler. McLellan ve diğerleri Marx'ın Mihaylovski'ye Cevabından alıntı yapıyor:

Marx ve Engels, 1882 tarihli Komünist Manifesto'nun Rusça baskısına yazdıkları önsözde, Rusya için sosyalizme giden alternatif bir yolun ana hatlarını özellikle belirtirler 

Rusya'da Menşevikler aşamalı teorinin Çarlık Rusya'sına uygulandığına inanmaktaydılar. Bunlar, 1905'te sürekli devrim teorisi haline gelen teoride Leon Troçki tarafından eleştirilmiştir. Daha sonra Vladimir Lenin'in ölümünün ardından Sovyetler Birliği'nde aşamalı teori yeniden ortaya çıkınca, sürekli devrim teorisi Sol Muhalefet tarafından desteklenmiştir. Sürekli devrim teorisi, aşamalı teoride kapitalist sınıfa verilen görevlerin ancak yoksul köylülüğün desteğiyle işçi sınıfı tarafından yerine getirilebileceğini ve işçi sınıfının daha sonra sosyalist görevlere geçerek kapitalist sınıfı mülksüzleştireceğini savunur. Ancak devrim burada duramaz ve izolasyondan kaçınmak ve uluslararası sosyalizme doğru ilerlemek için dünya çapında devrim arayışı anlamında kalıcı olmalıdır.

 Ayrıca bakınız 

 Tarihsel materyalizm
 Menşevik

 Kaynakça 

Kategori:Marksizm
Kategori:Marksist terminoloji
Kategori:Pasaj içeren maddeler