Alman Luteryen Kilisesi (Şemkir)

Alman Lüteriyen Kilisesi, Azerbaycan'ın Şemkir şehrinde bulunan tarihi-mimari bir anıttır.

Azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra kilise binası, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarih ve 132 sayılı kararıyla yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edildi.

 Tarihi  
1817 yılında Rus Çarı I. Aleksandr'ın rızasıyla Lüteriyen-pietist dinine mensup yüzlerce Alman aile, Almanya'nın Schwaben bölgesinden imparatorluk topraklarına nakledildi. 1819 yılında 500 Württembergli Alman ailesi Azerbaycan'ın Yelizavetpol Guberniyasına yerleştirildi. Azerbaycan'daki ilk Alman kolonisi Helenendorf'tan sonra, 40 km uzaklıktaki ikinci Alman kolonisi Annenfeld kuruldu. 1909'da Annenfeld'de Johann Beppl ve Johann Beck'in bağışıyla Roman Gotik tarzda bir Luteran kilisesi inşa edildi. Kilisenin mimarı Ferdinand Lemkul'dur.

 Sovyet işgali sırasında 
1920'de Sovyetlerin Azerbaycan'ı işgal etmesinden sonra 1928'den itibaren resmen dine karşı mücadeleye başladılar. Aynı yılın Aralık ayında Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi birçok cami, kilise ve sinagogu eğitim amaçlı kullanılmak üzere kulüplere devretti. 1936-1938'de ülkede faaliyet gösteren tüm Luteran kiliselerinin rahipleri tutuklandı. Kilisenin son rahibi Emil Reusch ilk kez 1931'de tutuklandı. Daha sonra serbest bırakılmasına rağmen, 1937'de tekrar tutuklandı, Sovyet karşıtı propaganda ve dini propaganda yapmakla suçlandı ve NKVD üçlüsü tarafından vurulmaya mahkûm edildi. 1941'de Almanların ülkeden sınır dışı edilmesinin ardından kilise faaliyetini durdurdu. Daha sonra burada Kültür Evi, Öğretmenevi ve Yerel Tarih Müzesi faaliyet gösterdi.

 Bağımsızlıktan sonra 
Azerbaycan bağımsızlığını kazandıktan sonra kilise binası, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulunun 2 Ağustos 2001 tarih ve 132 sayılı kararıyla yerel öneme sahip taşınmaz tarihi ve kültürel anıtlar listesine dahil edildi.

1990'lı yıllarda yapı, uzun süre onarım ve restorasyon çalışmalarının yapılmaması nedeniyle bakımsız bir duruma düştü. Haydar Aliyev Vakfı'nın hayata geçirdiği "Hoşgörünün adresi Azerbaycan" projesi kapsamında 2012 yılında Azerbaycan Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın girişimiyle kilise binası temelden restore edildi ve kilisenin etrafına park yapıldı. Dini törenlerin ve müzik etkinliklerinin gerçekleştirilmesi için kiliseye bir org yerleştirildi.

 Kaynakça 

Kategori:Azerbaycan'daki görülecek yerler
Kategori:Mezheplerine göre Azerbaycan'daki kiliseler
Kategori:1909'da tamamlanan kiliseler