Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ulaşım

Kuzey Kıbrıs'taki ulaşım ağının tarihi 1974'te başlayıp Türkiye'nin adadaki Kalkınma ve Ekonomik İşbirliği Ofisi üzerinden gerçekleştirdiği yatırımlarla gelişmektedir. Bu kapsamda adadaki yollar 1974'ten sonra tamir edilmiş ve yeni anayollar inşa edilmiş; deniz ve hava limanları inşa edilmiş ve yenilenmiştir.

 Tarihçe 
Kuzey Kıbrıs'taki ulaşım ağı, Kıbrıs Cumhuriyeti'nden devralınmıştır. Bu dönemdeki yollar özellikle köyleri birbirine bağlayan ve çoğu durumda köylerin içinden geçen yollardı; üstelik savaş sonrasında pek çoğu ateşkes hattı dolayısıyla kesildiğinden ötürü bazı yerleşim birimlerine ulaşım zorlaşmıştı. Lefkoşa Uluslararası Havalimanı'nın Ara Bölge'de kalması adayı hava ulaşımından mahrum bırakmış, adanın iki bölgesini de yeni bir havalimanı ihtiyacına itmişti.

Bu bağlamda 1970'lerin sonu ve 1980'ler genel olarak eksik kalan yol bağlantılarının sağlanmasıyla geçti ve Kırklar yakınlarındaki eski RAF pisti yenilenerek alana Ercan Havalimanı inşa edildi.

 Kara Ulaşımı 
Kuzey Kıbrıs'taki kara ulaşımı Türkiye'deki Devlet yolları temel alınarak modellenmiş ve inşa edilmiştir. Ülkedeki bütün çift şeritli anayollar bölünmüş yollar olup herhangi bir otoyol bulunmamaktadır. Yakın zamanda ülkedeki yollar sınıflandırılmış; en önemlilerine D kodu verilirken ara yollara ise bağlı oldukları ilçelerin harfleri (LF: Lefkoşa, GM: Gazimağusa, GR: Girne, GZ: Güzelyurt, LK: Lefke, İK, İskele) kod olarak verilmiştir.

 Ana Yollar 
Mevcut yol numaralandırması 2020'den sonra değiştirilmiş olup; referans amacıyla ilk verildikleri numaralar da yazılmıştır.
KoduRotasıGenişliği (Şerit sayısı)NotlarD.100Sadrazamköy - Kayalar - Karşıyaka - Lapta - Alsancak - Girne - Çatalköy - Esentepe - Tatlısu - Kaplıca - Yeni Erenköy - Dipkarpaz1+1İlk olarak D.10 olarak kodlanmıştı, başlangıç noktası Çamlıbel'di. Girne'nin batısındaki kısım iki yönde çift şerit olacak şekilde genişletilmektedir.D.200İskele - Geçitkale - Serdarlı - Demirhan - Ercan Uluslararası Havalimanı1+1İlk olarak D.20 olarak kodlanmıştı. D.300 ile kesiştiği kavşak ile Havalimanı arası kesim iki yönde çift şeritlidir.D.300Gazimağusa - Dörtyol - Kurudere - Demirhan - Haspolat - Göçmenköy - Gönyeli - Türkeli - Serhatköy - Güzelyurt - Aydınköy - Yeşilyurt - Lefke2+2İlk olarak D.30 olarak kodlanmıştı. Doğu-Batı ekseninde kesintisiz giden anayol. Mevlevi'den Kalkanlı'ya yapılması planlanan bağlantı yolu gerçekleşmemiştir.D.400Ercan Uluslararası Havalimanı - Paşaköy - Vadili - Akdoğan - Güvercinlik1+1Başta anayol olarak belirtilmediğinden pek çok LF ve GM kodlarından oluşmaktaydı. Mesarya'nın güneyindeki köyleri birbirine bağlayan anayoldur.D.550Güzelyurt - Kalkanlı - Tepebaşı - Çamlıbel1+1İlk olarak D.05 olarak kodlanmıştıD.575Türkeli - Yılmazköy - Kılıçaslan - Özhan - Çamlıbel1+1İlk olarak D.15 olarak kodlanmıştıD.650Girne - Boğazköy - Gönyeli2+2İlk olarak D.25 olarak kodlanmıştı. Yolun St. Hilarion-Girne arası kesimine ağır vasıta girişi yasaktır.D.750Demirhan - Arapköy - Çatalköy1+1İlk olarak D.35 olarak kodlanmıştı. "Dağyolu" olarak tabir edilir. Ağır vasıtalar bu yolu kullanırlar. Lefkoşa Kuzey Çevreyolu'na bağlanacak bir yol projesi kapsamında iki yönde çift şeritli olacak şekilde genişletilmektedir. D.850Tatlısu - Geçitkale - Dörtyol - Türkmenköy1+1İlk olarak D.45 olarak kodlanmıştı; Dörtyol-Türkmenköy arası kesimin kodu GM.56'ydı. Geçitkale ve Dörtyol arası kesim 2013'te iki yönde çift şerit olacak şekilde genişletildi.D.925Kaplıca - Büyükkonuk - Çayırova1+1İlk olarak İK.05 olarak kodlanmıştı. Yeni numaralandırma ile anayol olarak sınıflandırıldı.D.950Gazimağusa - İskele - Çayırova - Ziyamet - Yeni Erenköy1+1İlk olarak D.55 olarak kodlanmıştı. Gazimağusa-İskele arası kesim iki yönde çift şerittir. Diğer kesimler de genişletilmektedir.
Ülkedeki yollar Türkiye'nin Kalkınma ve Ekonomik İşbirliği Ofisi'nin koordinasyonuyla Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından inşa edilir ve KKTC'nin Karayolları Dairesi tarafından idare edilir ve bakımı yapılır. Ancak vatandaşlar tarafından en çok yapılan şikayet söz konusu bakımın gerçekleşmemesi ve bu sebeple sıkça ölümlü kazaların yaşanmasıdır.

 Deniz Ulaşımı 
Adanın en önemli ulaşım ağı olan deniz ulaşımı, Kıbrıs Cumhuriyeti'nin 1975'te kuzeydeki giriş kapılarını kapattığını ilan etmesinden ötürü sekteye uğramıştır. Girne ve Gazimağusa limanları yolcu ve kargo giriş çıkışını sağlasa da uluslararası açıdan yasadışı işletildiklerinden ötürü sadece Türkiye ile deniz ulaşımı sağlanmaktadır. Bir dönem Gazimağusa'dan Lazkiye'ye yapılan gemi seferleri Suriye'de iç savaş çıkmasından ötürü artık gerçekleşmemektedir.

 Hava Ulaşımı 

Ercan Uluslararası Havalimanı 1970'lerin sonunda Kırklar yakınındaki RAF pistinin yenilenmesiyle inşa edildi ve adaya hava yolu ile sivil ulaşımı sağlar. Havalimanı terminali 2000'lerin başında yenilemeye girdiğinden ötürü bu süre boyunca Geçitkale Havaalanı sivil kullanıma açılmış, sürecin tamamlanması ile birlikte Ercan Havalimanı faaliyetine devam etmiştir. Ekim 2016'da yeni bir terminal ve pistin inşaatına başlandı. Terminali İstanbul'daki Sabiha Gökçen Havalimanı'ndan esinlenilen yeni terminal 20 Temmuz 2023'te kullanıma açıldı ve o zamana kadar kullanılan mevcut terminal ve pist yolcu uçuşlarına kapatıldı.

 Kaynakça 

Kategori:Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ulaşım
Kategori:Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki havaalanları