Anadolu Selçuklu Devleti kronolojisi

Anadolu Selçuklu Devleti'nin (1077–1307) kronolojisi aşağıda özetlenmiştir.Prof Dr. Ali Sevim - Prof Dr. Yaşar Yücel: Türkiye tarihi I, AKDTKTTK Yayınları, İstanbul,Melik Tekin: Türk Tarih Ansiklopedisi, Milliyet yayınları, 1991

1048 yılındaki Pasinler ve 1071 yılındaki Malazgirt savaşlarından sonra Türkler Anadolu'da birçok devlet kurmuşlardır. Bu devletler Büyük Selçuklu Devleti'nin vasallarıydı. Bu vasal devletlerin en güçlülerinden biri yine Selçuklu soyu tarafından kurulmuş Anadolu Selçuklu Devleti'dir.

 11. yüzyıl 
Yıl Olay 1071 Büyük Selçuklu hükümdarı Alp Arslan,Malazgirt'te Bizans İmparatorluğu'ndan Romen Diyojen'i mağlup etti. 1077 I. Süleyman Şah, Anadolu'daki Selçuklu topraklarına vali olarak atandı ancak bağımsız hareket ederek yeni bir devlet kurdu. 1081 Süleyman, İznik'in kontrolünü ele geçirerek şehri başkent yaptı. Süleyman daha sonra hükümdarlığını tanıyan Aleksios Komnenos ile bir anlaşma yaptı ve Draco nehrini sınır olarak belirledi. Aynı dönemlerde bir Türkmen beyi olan Çaka Bey, Smyrna'da (modern İzmir) bir beylik kurdu. 1084 Süleyman Antakya'yı fethetti. Aynı zamanda İlhan adlı bir başka Türkmen beyi Apollonias ve Kizikos'un kontrolünü ele geçirdi. 1086 Süleyman, Suriye'yi kendi topraklarına katmaya çalıştı ancak Suriye'deki Ayn Seylem Muharebesi'nde kuzeni I. Tutuş'a yenildi ve öldü. Oğulları  Kılıç Arslan ve Kulan Arslan da esir düştü ve 6 yıllık bir fetret dönemi başladı. Bu dönemde İznik'te bulunan Ebu'l Kasım ülkeyi yönetmeye başladı. 1092 Ebu'l Kasım, Emir Bozan tarafından öldürüldü. Kardeşi Ebu'l-Gazi İznik'i kısa bir süre idare etti. I. Kılıç Arslan, 1092'de Melik Şah'ın ölümünden sonra hapisten kaçarak İznik'e geldi. Ebu'l Gazi burayı ve idareyi ona teslim etti. Kılıç Arslan 1107'deki ölümüne kadar hüküm sürdü. 1094/1095 Kılıç Arslan, kayınpederi Çaka Bey'i, bir ziyafet sırasında öldürdü. 1096 Kılıç Arslan, Kuzeybatı Anadolu'da gerçekleşen Kserigordos ve Kırkgeçit savaşlarında Halkın Haçlı Seferi komutanları Walter Sans Avoir ile Peter'i yendi. 1097 Birinci Haçlı Seferi'nde I. Kılıç Arslan önce İznik önündeki savaşta, ardından da Dorileon Muharebesi'nde iki kez yenildi. Başkent olan İznik, Haçlı Seferinin yardımıyla Bizanslılara kaybedildi. Birkaç yıl sonra Iconium yeni başkent oldu. 1100 Bağımsız bir bey olan Danişmend Gazi, Malatya Muharebesi'nde Antakyalı I. Bohemond'u mağlup etti.

 12. yüzyıl 
Yıl Olay 1101 I. Kılıç Arslan, Birinci Haçlı Seferleri'nin ikinci dalgası sırasında Bloisl Kontu Stephen ve Vermandois'li Hugh'u Mersivan Muharebesi'nde (bugünkü Merzifon yakınında) yendi. 1107 Kılıç Arslan Musul kentini ele geçirdi ancak savaşta mağlup olarak öldü. 1110 Şahinşah (Melikşah olarak da anılır) tahta çıktı. Haçlılarla sürekli mücadeleye devam etti ve devlet zayıfladı. 1116 I. Mesud tahta çıktı. Saltanatının ilk yıllarında Anadolu'daki rakip Türk devleti Danişmendlilerin hakimiyetini kabul etmek zorunda kaldı. 1142 Danişmendli Mehmed öldü ve Anadolu Selçuklu Sultanlığı ikinci kez Anadolu'nun hakim gücü oldu. 1147 I. Mesut, İkinci Haçlı Seferi sırasında Kutsal Roma İmparatoru III. Konrad'ı Dorileon Muharebesi'nde (bugünkü Eskişehir yakınlarında) yendi. 1147 I. Mesud, İkinci Haçlı Seferi sırasında Fransız kralı VII. Louis'i Laodikya'ya (modern Denizli yakınında, Batı Anadolu) yendi. 1156 II. Kılıç Arslan tahta çıktı. (1156–1192) 1176 II. Kılıç Arslan Miryakefalon Muharebesi'nde Bizans İmparatorluğu'ndan I. Manuel Komnenos'u yendi. 1178 II. Kılıç Arslan Danişmendlileri ilhak etti. (Sivas ve çevresi, İç Anadolu.) 1186 II. Kılıç Arslan ülkeyi her biri kendi oğullarından biri tarafından yönetilen 11 vilayete böldü. 1190 Üçüncü Haçlı Seferi sırasında Kutsal Roma İmparatoru I. Frederick Batı Anadolu'ya yürüdü. Ana Türk ordusu çatışmadan kaçınırken, birkaç düzensiz birlik savaşmaya çalıştı ancak geri püskürtüldü. Başkent Konya'nın geçici Alman işgali altında kaldı. 1190 I. Frederick, Mersin ilinin Silifke ilçesi yakınlarında öldü. 1192 I. Keyhüsrev tahta çıktı. (1192–1196) 1194 Büyük Selçuklu Devleti'nin yıkılmasından sonra Anadolu Selçukluluarı, Selçukluların ayakta kalan tek kolu haline gedli. 1196 II. Süleyman tahta çıktı. (1196–1204)

 13. yüzyıl 
Yıl Olay 1202 II. Süleyman, Saltuklu diyarını (Erzurum ve çevresi Doğu Anadolu) ilhak etti. 1202 II. Süleyman, Basian Muharebesi'nde Gürcistan Krallığı'na mağlup oldu. 1204 III. Kılıç Arslan tahta çıktı. (1204–1205) 1205 I. Keyhüsrev tahta çıktı. (1205–1211) (ikinci kez) 1207 Antalya'nın ele geçirilmesi ve Akdeniz'e erişim. 1211 I. Keykavus tahta çıktı. (1211–1220) 1214 Sinop'un ele geçirilmesi. 1220 I. Alaaddin Keykubat tahta çıktı. (1220–1237) 1221 Alanya'nın ele geçirilmesi. 1223 Alanya'da bir cephanelik inşaatı yapıldı. Bu durum Alaaddin Keykubat'ın deniz ticaretine olan ilgisinin gösteriyordu. 1224 Alaaddin Keykubat, Artuklu topraklarının bir kısmını (Harput ve çevresi) ilhak etti. 1227 Kırım'daki Sudak ele geçirildi. Bu Selçukluların en dikkat çekici yurt dışı seferidir.A. C. S. Peacock, "The Saliūq Campaign against the Crimea and the Expansionist Policy of the Early Reign of'Alā' al-Dīn Kayqubād" , Journal of the Royal Asiatic Society, Third Series, 16 (2006), pp. 133-149 1228 İran'daki Moğol fetihleri Anadolu'ya mülteci akınına neden oldu. 1228 I. Alaaddin Keykubat, Mengücek bölgesini (Erzincan ve çevresi) ilhak etti. 1230 Alaaddin Keykubat, Erzincan yakınlarında Yassıçemen Muharebesi'nde Celaleddin Harzemşah'ı mağlup etti. 1237 II. Keyhüsrev tahta çıktı. (1237–1246) 1238 Vezir Sadettin Köpek öldürüldü. 1239 Baba İshak isyanı. İsyan bastırıldı ancak saltanat gücünü kaybetti. 1240 Diyarbakır'ın ele geçirilmesi. 1243 Moğol Baycu, Doğu Anadolu'da Kösedağ Muharebesi'nde II. Keyhüsrev'i yendi. Bu savaştan sonra devlet İlhanlıların vasalı haline gelmiştir. 1246 II. Keykavus tahta çıktı ve iki kardeşiyle birlikte ülkeyi yönetmeye başladı. Ancak devletin yönetiminde asıl söz sahibi olan vezir Pervane'dir. 1256 Moğollar, Aksaray yakınlarında gerçekleşen Muharebede Selçukluları bir kez daha mağlup etti. 1258 Moğollar ülkeyi ikiye böldü. 1262 IV. Kılıç Arslan tahta çıktı. 1260–1266 1266 III. Keyhüsrev tahta çıktı. 1266–1284 1277 Yarı bağımsız bir bey olan Karamanoğlu Mehmet Bey, Anadolu'nun bir bölümünü işgal eden Memluk sultanı Baybars ile ittifak kurdu. 1277 Karamanoğlu Mehmed Bey, Konya'yı fetheder ve kuklası Cimri'yi tahta çıkarır. Ancak İlhanlılar müdahale ederek Keyhüsrev'in saltanatını yeniden tesis ettiler. (Konya'da kaldığı kısa sürede Mehmed Bey, Türkçeyi kendi diyarında resmi dil olarak ilan etti). 1284 II. Mesut tahta geçti. 1284–1297 1289 Selçuklu-İlhanlı koalisyonu Germiyanoğulları'nı mağlup etti. 1297 III. Alaaddin Kekubat tahta geçti. 1297–1302

 14. yüzyıl 
Yıl Olay 1302 II. Mesut tahta geçti. 1302–1307 (ikinci kez) 1328 Karamanoğulları son kalan toprakları da ele geçirerek Anadolu Selçuklu Devleti'ne son verdi.

 Ayrıca bakınız 

 Türk tarihinin zaman çizelgesi

 Kaynakça 

Kategori:Türkiye tarihi ile ilgili listeler
Kategori:Anadolu Selçuklu Devleti