Reşit Hilmi Pehlivanoğlu

Reşit Hilmi Pehlivanoğlu veya Pehlivanoğlu Reşîdî (Reşid Hilmi Pehlevanoğlu, Reşid Pehlivanoğlu, Raşit Hilmi Pehlivanoğlu; 1840 - 1910), Nikolay Marr'ın Lazistan'a Yolculuk adlı kitabında en iyi Laz ozan olarak bahsettiği Laz şair. İslam Ansiklopedisi'ne göre, Lazca dilde eserler yazan sınırlı sayıdaki şairlerdendir.

Reşid Hilmi 1840 yılında o dönemlerde Viçe olarak bilinen Fındıklı'nın Ğavra (Hürriyet) mahallesinde İbrahim Bey'in oğlu olarak doğdu. 93 Harbi döneminde yazdığı, Osmanlı'ya destek veren destanlarıyla (şiir) bölgede bilinirliği arttı. Bu dönemde yazdığı Kırserdarları Destanı, 93 Harbinde asayişin bozulmasıyla ortaya çıkan ve devlet otoritesine zarar veren eşkiyalarla mücadele eden ve Kırserdar adı verilen bağımsız birlikleri konu almaktadır. Aynı zamanda Lazca şiirler de yazan Pehlivanoğlu, Doğu Karadeniz'e seyahat eden Nikolay Marr'a 1908 yılında önceden yazdığı Bozoşi destani, Lazistanişi destani, Turkia Marrişa ve Turkia şiirlerini verdi.

Pehlivanoğlu'nun İslahat Destanı adını verdiği şiiri şu dizeleri içermektedir:Hamdullah ehli İslam bu zamanı gördüler

Çok yaşasın padişahım cümle memnun oldular

Çok zamandır namı devleti unuttu cühela

Eşkıya doldu cihanda, serseriler evvela

Katlilen sirkat çoğaldı günbegün düştü bela

Ehli İslam, ehli Süphan hep duaya döndüler

Şükrü diye titredi Rize’nin ahalisi

Verdiler bir nam ki ona yaptılar kır valisi

Geldi seyyar, dikti asa koç yiğidin halisi

Beş paralık kurşun ile sandığını yondular

Atina’da bir dahi Çerkez türedi zaleme

Kelle kesti, halkı soydu, muzir oldu aleme

Ardeşen’de postu serdi orda tuttu terleme

Dört refiki de beraber kabri nara kondular

Hasan oğlu teslim oldu Yerebakanda bile

Hasmına hasım idiler başka yok idi hile

Kanlı katil teslim oldu şimdi çektiler çile

Sade tavuk hırsızları bir kenara sindiler

Tadat etsem mümkün olmaz bu kabilden niceler

Mollaoğlu, Kemheloğlu, Telmeşoğlu, İnceler

Zannedersem onları da hükmü kanun pençeler

Kim ne etmiş ise bulur, cümrü bilir kendiler:

Çok şükür gördük bu günler ortalık çok dar idi

Mazlumun gaddar elinden işi ah-u zar idi

On maiyet, bir risayet böyle yüz kol var idi

Kap kapana, yap yapana dünya böyle bildiler

Nahiyemiz Viçedir, kazamız Hopa, kemterun

Bende yazmak dillerin bir ucuna defterun

Razıyım ben bu halime, beteru var beterun

Çok şükür daim Mevlaya eskimiz beslendiler.

Nadim olun eşkiyalar sonu budur isyanın

Evvel Allah sonra Sultan sahibi var insanın

Beşyüz onbeş hesabıyla ismi çıkar destanın

Söyleyenlerde kusur yok hep senden usandılarRize milletvekillerinden Cavit Şadi Pehlivanoğlu'nun dedesi, ayrıca akademisyen Prof. Dr. Ender Pehlivanoğlu'nun büyük dedesidir.

 Kaynakça 

Kategori:1840 doğumlular
Kategori:1910'da ölenler
Kategori:Laz yazarlar
Kategori:Fındıklı doğumlular
Kategori:Rize ili doğumlu yazarlar