Kanun Hükmü (film)

Kanun Hükmü, Nejla Demirci'nin yönettiği 2023 yapımı belgesel.

Türkiye'de kanun hükmünde kararname (KHK) ile kamu görevinden çıkarılan kişilerin sorunlarını konu alır. Belgeselde, yönetmenin kardeşi olan ve KHK ile görevinden çıkarılmış doktor Yasemin Demirci ile arkadaşı öğretmen Engin Karataş'in hayatında bu uygulamanın yarattığı tahribat ve verdikleri adalet mücadelesi aktarılır.

Filmin çekimleri Bodrum'da yapılmıştır. Yasemin Demirci ve Engin Karataş belgeselde kendilerini canlandırmıştır.

Bodrum Kaymakamlığı'nın belgeselin çekimleri için izin  talebini reddetmesi dava konusu olmuş; Anayasa Mahkemesi 2023 yılında sonuçlanan davada, izin talebinin reddedilmesi nedeniyle yönetmenin sanatsal ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetmiştir.

Belgesel, 60. Altın Portakal Film Festivali'nin belgesel seçkisinde yer aldı; karakterlerinden birinin yargı sürecinde olduğu iddiasıyla söz konusu seçkiden çıkarıldı. Belgesel gerek seçkiden çıkarılması gerek karara tepkiler üzerine tekrar seçkiye alınması, ardından yeniden seçkiden çıkarılması sebebiyle  kamuoyu gündemine geldi. Filmin seçkide yer alması ile ilgili bu süreç üzerine başlayan tartışmalar sonucunda 60. Altın Portakal Film Festivali iptal edilmiştir.

 Belgeselin çekimleri ve ifade özgürlüğü davası 
Belgeselin çekimleri 2017 yılında başladı. Öğretmen Engin'in, görevinden ihracına dikkat çekmek için Bodrum Belediye Meydanı'nda yaptığı etkinlikleri görüntülemek üzere yapılan çekimlere kolluk kuvvetleri tarafından müdahale edildi, yönetmenin çekimlere izin verilmesi için Bodrum Kaymakamlığı'na başvurusu reddedildi.

Yönetmen Nejla Demirci'nin, izin talebinin reddi ile ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasıyla 2018 yılında İdare Mahkemesi'nde açtığı dava reddedildi. Demirci, mahkemenin kararının ardından hukuk mücadelesini sürdürdü ve 2019 yılında Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı  bireysel başvuru, 2022'de sonuçlandı. Mahkeme, Nejla Demirci'nin ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti ve tazminat ödenmesine karar verdi.

 Altın Portakal Film Festivali'nin iptaline giden süreç 
'Kanun Hüküm Filmi, 60. Altın Portakal Film Festivali'nde belgesel seçkisine alınan sekiz filmden biri oldu. Ancak festival yönetimi 22 Eylül 2023'te, filmin karakterlerinden biri olan Engin Karataş'ın yargı sürecinde olduğu belirtilerek "yargılama sürecini ve tarafsızlığını etkilememek" gerekçesiyle filmi seçkiden çıkardı.

Filmin seçkiden çıkarılması üzerine bir grup yönetmen ve yapımcı bir bildiri yayınlayarak bu kararı "sanat özgürlüğüne açık bir tehdit" olarak nitelendirdi ve Kanun Hükmü seçkiye alınıncaya kadar filmlerini festivalden çekme kararı aldı. Festival Seçici Kurulunda görevli jüri üyeleri de bir bildiri yayınladı ve Kanun Hükmü filminin belgesel yarışma seçkisine geri alınmasıyla festivaldeki görevi yerine getirebileceklerini açıkladı. Filmin yönetmeni Demirci ise belgeselde yer alan kişilerle ilgili hâlihazırda yürüyen bir dava bulunmadığını belirtti; festivalin düzenleyicisi Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne seçkiden çıkarılma kararının iptali ve yürütmenin durdurulması talebiyle dava açtı.

Festival Yönetimi, yargılama sürecinin devam etmediğinin belgelendiği gerekçesiyle filmi tekrar seçkiye dahil etti. Kanun Hükmü belgeselinin tekrar seçkiye geri alınmasından sonra Kültür ve Turizm Bakanlığı, "festivalin FETÖ propagandası yapılmasına vesile olduğu" iddiasıyla festivalden desteğini çekti.

Film, 28 Eylül'de yeniden seçkiden çıkarıldı ve Festival başkanı, belgeselin seçkiye alınması nedeniyle hakkında soruşturma başlatıldığını bildirdi. Filmin seçkiden yeniden çıkarılmış olmasına rağmen Gençlik ve Spor Bakanlığı 'Kanun Hükmü' belgeseli nedeniyle festivale desteğini çektiğini duyurdu. Belgesel ile ilgili bu gelişmeler üzerine jüri başkanı oyuncu Demet Akbağ festivaldeki jüri başkanlığı görevinden ayrıldı. 29 Eylül'de Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı, 60. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nin  yaşanan bu süreç nedeniyle iptal edildiğini duyurdu.

 Gösterimi 
Filmin basın gösterimi, 10 Ekim 2023'te İstanbul'da, Beyoğlu'nun Asmalımescit mahallesindeki 14 kişilik bir salonda yapıldı. Film şu festivallerde gösterildi:

 2023 Napoli İnsan Hakları Film Festivali
 2023 Münih DOK.fest
 2023 10. Duhok Uluslararası Film Festivali

 19. İşçi Filmleri Festivali 
Kanun Hükmü, 2024'te 19. Uluslararası İşçi Filmleri Festivali'nin Ankara programının açılış filmi olarak belirlenmiştir.   Çankaya Kaymakamlığı, 2 Mayıs 2024 akşamı gösterilmesi planlanan filmin gösterimine bir saat kala, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nu gerekçe göstererek  izin vermemiş ve gösterim gerçekleşmemiştir.

 Ödüller 
 Napoli İnsan Hakları Film Festivali Mansiyon Ödülü

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Filmin fragmanı
 Anayasa Mahkemesi Kararına ilişkin basın duyurusu

Kategori:2023 çıkışlı Türk filmleri
Kategori:Türk belgesel filmleri
Kategori:Türkiye'de ifade özgürlüğü