Levedi

Levedi veya Lebed, Levedias, Lebedias ve Lebedi (Yunanca: Λεuεδίας) Macarların bilinen ilk lideri olan bir Macar reisiydi.Gyula Moravcsik, Constantine Porphyrogenitus de Administrando Imperio , Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies, 1967, p 171

Konstantin VII Porphyrogenitus'un De Administrando Imperio'suna göre, Macar halkının Hazarlarla yaptığı tüm savaşlarda gösterdiği ittifak ve cesaret nedeniyle "ilk voyvoda" Levedi ("protos voevodos", Yunanca: πρώτος βοέβοδος) Yiğitliğiyle de ünlü olan Macarlardan biri, "ondan çocuk sahibi olsun diye" Hazar soylu bir hanımla evlendirilmişti. Ancak Levedi'nin bu hanımdan çocuk yapmadığı ortaya çıktı.

Daha sonra Hazarlar, Peçenekleri yenerek onları Macar topraklarına yerleşmeye zorladıktan sonra onları mağlup edip ikiye böldüler ve Hazarlar Levedi'yi seçtiler, "Macarlar arasında ilk" ve "[Hazarların] sözüne ve [onların] emirlerine itaat edebilmesi" için onu Macar kabilelerinin prensi yapmaya çalıştı. Böylece Konstantin'e göre Hazar kağanı, Macar kabileleri üzerindeki hükümdarlığını güçlendirmek için onların komutasının merkezileştirilmesini başlattı. Ancak Levedi, "bu kural için yeterince güçlü" olmadığı için reddetti. Konstantin bunun yerine Levedi'nin Macarların prensi olarak başka bir Macar voyvodası Álmos veya oğlu Árpád'ı önerdiğini iddia ediyor.

Ad ve unvan
Levedi'nin yaşamına ilişkin tek kaynak, Bizans İmparatoru Constantine Porphyrogenitus'un 950 civarında yazdığı De Administrando Imperio adlı kitaptır. Bir teoriye göre adı, ortak Slav sözcüğü olan "Lebedi", kuğudan türemiştir. Tarihçi Omeljan Pritsak'a göre Levedi'nin adı -aslında bir unvandır- Türkçedeki "alp edi" veya "cesur efendi" ifadesinden türemiştir. Pritsak'ın teorisini reddeden Macar tarihçi Gyula Kristó, Levedi'nin adının Macarca "lesz" ("olmak") fiiliyle bağlantılı olduğunu söylüyor. Diğer akademisyenler ismin kökeninin muhtemelen Fin-Ugor olduğu konusunda hemfikirdir.

 Kaynakça 

Kategori:Hazarlar
Kategori:Macar hükümdarları