Blagoje Marjanović

Blagoje "Moša" Marjanović (, ; 9 Eylül 1907, Belgrad - 1 Ekim 1984, Belgrad), eski Sırp futbolcu ve teknik direktördür.

 İlk yılları 
Tüccar babası Dimitrije ve ev hanımı annesi Sofija'nın çocuğu olarak dünyaya gelen genç Blagoje, Belgrad'ın eteklerinde 7 Đakovačka Sokağı'nda aynı zamanda futbolcu olan abisi Nikola ile birlikte büyüdü.

 Kulüp kariyeri 
Marjanović, Yugoslavya Krallığı'nın en iyi forvetlerinden biriydi. BSK'de oynadı (1927-39), orada beş lig şampiyonluğu (1931, 1933, 1935, 1936 ve 1939) kazandı ve üç kez lig gol kralı oldu (1930, 1935, 1937).

Bu muhteşem forvet, Güney Amerika'dan döndükten sonra (takım arkadaşı Tirnanić ile birlikte) Yugoslavya'nın ilk profesyonel futbolcusu oldu (her ne kadar maaşı Tirnanić'ten biraz daha yüksek olsa da). BSK'deki hizmetleri karşılığında Marjanović'e ayda 1.800 YUS ödendi. Aralık 1930'da dinarın ABD doları karşısındaki döviz kuru 1 $ = 56,39 YUS şeklindeydi, yani aylık maaşı 32 dolardı (2014 dolarında yaklaşık 446 $). O ve Tirnanić, Yugoslav futbol tarihinin en büyük ortaklıklarından birini kurdular.

Kısa sürede A takım ve millî takıma katıldı. Marjanović'in OFK Beograd adına gol atmadan maçın bitmesi neredeyse düşünülemezdi. Sırp gazetesi Politica köşe yazarı Ljubomir Vukadinović, Yugoslavya'da bir sporcu hakkında ilk olan "Moše Marjanović'in 1000 Golü" (1936) kitabının maç günü gazetemizde yazıldığını belirterek, 1928'den bu yana en iyi Yugoslav futbolcusu olduğunu yazdı. Marjanović'in Fransa'ya gitmek için cazip teklifleri vardı, ancak hiçbirini kabul etmedi.

 Oyun tarzı 
Tirnanić'i çok iyi anlasa da kendi kulübünden ve millî takımdan diğer takım arkadaşlarıyla da hemen hemen aynı anlayışa sahipti. Marjanović son derece zeki bir oyuncuydu ve takım arkadaşlarının nasıl oynadığını anlayabiliyordu. Oyun sırasında, topla ya da topsuz ne yapacağını her zaman biliyormuş gibi görünüyordu (özellikle rakibin ceza sahasında son derece beklenmedik ve akıllıca gol attığı durumlarda). Çok isabetli şut çekerdi ama ortalama atış gücüne sahipti. Marjanović neredeyse her pozisyondan gol atabiliyordu (topuğuyla, göğsüyle ve hatta bazen karnıyla epeyce gol attı) ve topun aşağıdan mı yoksa yukarıdan mı geldiğini umursamıyordu çünkü aynı zamanda havada top kontrolü ve şutlarda da çok iyiydi. Uzmanlık alanı volelerdi. Bunun yanı sıra Yugoslavya'nın en iyi serbest vuruş atan oyuncularından biriydi.

"Moša ne Sindelar, ne Meazza, ne Hitrec, ne de Lešnik'ti. O sadece kendisiydi, tüm selef ve haleflerinden tamamen farklı, kendi tarzı ve çekiciliğinin bir oyuncusuydu. Gözleri nazik ve sıcak olan bu sarı saçlı, güçlü atlet, büyük bir çocuk gibi zararsızdır, spor formasındaki figürü binlerce gözle okşanır, kaleye koşması nefesleri keser ve atışını hızlandıran kalbin atışını hızlandırır. şut çekmesi zevk verir. Şutu döner, kaynar ve kükrer, binlerce kişi sevinir veya acı çeker." - Aleksandar Tirnanić.

Kendisi millî takım tarihinin en iyi ikililerinden biri olarak kabul edilen Moša - Tirka ikilisindeki meşhur Moša'dır.

 Millî takım kariyeri 
İlk millî maçına 28 Haziran 1926'da Zagreb'de Çekoslovakya'ya karşı bir hazırlık maçında (2-6) çıktı. İlk golünü 15 Mayıs 1927'de Sofya'da  Bulgaristan'a karşı 85. dakikada attı, ikinci golünü aynı maçta 89. dakikada attı. Kariyeri boyunca millî takımda 58 maçta rekor 37 gol attı (rekoru Bobek 63 maçta 38 gol atarak kırdı, ancak Marjanović maç başına 0,63 golle daha iyi bir gol oranına sahip) ve kulübü BSK'de 14 sezonda 575 gol attı. Amsterdam'da düzenlenen 1928 Olimpiyat Oyunları'nda oynadı ve Uruguay'da düzenlenen ilk FIFA Dünya Kupası'nda ülkesinin bronz madalya kazanmasına yardımcı oldu. O turnuvada Bolivya'ya karşı oynanan maçta bir gol attı. 1986'da FIFA'nın aldığı idari kararla Yugoslavya, herhangi bir üçüncülük maçı oynanmadığı hâlde bu turnuvada ABD takımının hemen arkasında 4. sıraya yerleşti. FIFA, ABD ve Yugoslavya takımlarının şampiyonada aynı sayıda galibiyet ve mağlubiyete sahip olduğu (2-1), ancak ABD'nin daha fazla averaja sahip olduğu gerçeğini yönlendirdi, bu nedenle FIFA, ABD'yi 1930 Dünya Kupası'nda resmî olarak üçüncü sıraya aldı. Ancak üçüncülük maçı oynanmadığı için hangi takımın daha iyi olduğu sorusu cevapsız kalacak.

Marjanović, ülkesi adına birkaç hat-trick yaptı; en önemlisi 1934'te Belgrad'da oynanan bir hazırlık maçında Brezilya'ya karşı, takımının 8-4 galibiyet almasına yardımcı oldu. O zamanın pek çok futbol uzmanı "Moša'nın" becerilerini büyük takdirle karşıladı; Hugo Meisl (Avusturya "Wunderteam"in yaratıcısı ve koçu) Marjanović'in hücum hattında olmasıyla "Wunderteam"in mükemmel olacağını iddia etti. Daha sonra 1934-35 ve 1935'te Yugoslavya ile arka arkaya Balkan Kupaları'nı kazandı ve sırasıyla 1 ve 3 golle katkıda bulundu. Balkan Kupası'nda attığı 9 golle, turnuva tarihinde tüm zamanların en çok gol atan oyuncuları arasında yer alıyor. Millî takımdaki son maçına 3 Nisan 1938'de Dünya Kupası elemelerinde Polonya'ya karşı çıktı ve maçın tek ve galibiyet golünü atarak şık bir veda etti.

Onun zamanındaki biyografisine göre Marjanović kariyerinde 1.000'den fazla gol attı.

 Kişisel yaşamı 

Marjanović büyük bir şöhrete sahipti. Takımı Split kulübü Hajduk'a karşı oynadığı ana kadar ulusal bir yıldızdı ama aynı zamanda bir hovardaydı. Maçın arifesinde Hajduk taraftarı Dalmaçyalı bir kızla tanıştı. Halkın ve gazetecilerin büyük ilgisiyle 1938'de evlendiler. Almanya'nın Yugoslavya'yı işgali sırasında Marjanović, Yugoslav Kraliyet Ordusu'nda kamyon şoförü olarak yakalandı ve Almanya'nın Fürstenberg kentindeki bir esir kampına yerleştirildi. Bu zorlukların ortasında bazen "savaş esirleri" ile "gardiyanlar" arasında futbol maçları düzenlediler. Savaş bittiğinde Yugoslavya'ya döndü ve Dinamo Pančevo'da (1945-48) oynadı. Kariyeri Osijek takımı Proleter'de sona erdi (1949).

 Teknik direktörlük kariyeri 
Teknik direktörlük kariyeri boyunca önce Proleter Osijek'i, ardından birlikte ulusal kupayı kazandığı OFK Beograd'ı çalıştırdı.  Bunun ardından Mareşal Tito, Marjanović'i Yugoslavya Halk Liyakat Nişanı ile onurlandırdı. Yine 1955'te Marjanović, Çin Halk Lideri Mao Zedong ile tanışma onuruna sahip olduğu Asya turuna çıktı. Daha sonra İtalyan liginde antrenörlük yaptı (bir yıl AC Torino'da ve bir yıl Calcio Catania'da). Yugoslavya'ya döndü ve FK Pobeda'nın teknik direktörü oldu. 1961'deki bir maçın ardından Marjanović felç geçirdi. Bir daha asla konuşamadı ve vücudunun sağ tarafı felç kaldı. 1984'te öldü. Eski Yugoslavya'da da şu sözüyle anılmıştı: "Futbol benim hayatım."

 Film 
Montevideo, Tanrı Seni Korusun! (2010) ve Montevideo'da Görüşürüz (2014) filmlerinde Marjanović, aktör Petar Strugar tarafından canlandırıldı.

 Kariyer istatistikleri 
+ Kulüp, sezon ve turnuvaya göre maçlar ve gollerKulüpSezonLigKupaKıtasalDiğerToplamKademeMaçGolMaçGolMaçGolMaçGolMaçGolBSK Beograd1927Yugoslav Futbol Şampiyonası52207219282021411929760076193010100010101930-31107001071931-324200421932-3320150020151933-34-1934-3518120018121935-365400541936-3717190017191937-3818131019131938-39301040Toplam119908112791

 Millî takım golleri 
Yugoslavya'nın golleri ilk sırada verilmiştir. Skor sütunundaki sonuç Marjanović'in attığı golden sonraki maç skorunu, sonuç sütunundaki skor ise maç sonucunu göstermektedir.
+ #  Tarih  Yer  Rakip  Skor  Sonuç  Turnuva 1. 15 Mayıs 1927 Slavia Stadyumu, Sofya, Bulgaristan   1-0  2-0 Dostluk maçı 2.  2-0 3.  25 Mart 1928  Üllői úti stadion, Budapeşte, Macaristan    0-1  2-1  Dostluk maçı 4.  6 Mayıs 1928  Kızılyıldız Stadı, Belgrad, Yugoslavya    2-0  3-1  1928 Kral Alexander Kupası 5.  19 Mayıs 1929  Yves du Manoir Olimpiyat Stadyumu, Colombes, Fransa    2-0  3-1  Dostluk maçı 6. 28 Haziran 1929 Stadion Concordije, Zagreb, Yugoslavya   2-2  3-3 Dostluk maçı 7.  3-2 8.  6 Ekim 1929  ONEF Stadyumu, Bükreş Romanya    1-2  1-2  1929-31 Balkan Kupası 9. 13 Nisan 1930 BSK Beograd Stadyumu, Belgrad, Yugoslavya   2-0  6-1 Dostluk maçı 10.  4-1 11.  17 Temmuz 1930  Estadio Gran Parque Central, Montevideo, Uruguay    2-0  4-0  1930 FIFA Dünya Kupası 12.  3 Ağustos 1930  Estadio Alvear y Tagle, Buenos Aires, Arjantin    1-3  1-3  Dostluk maçı 13.  16 Kasım 1930  Slavia Stadyumu, Sofya, Bulgaristan    2-0  3-0 1929-31 Balkan Kupası 14.  19 Nisan 1931  Stadion SK Jugoslavija, Belgradd, Yugoslavya    1-0  1-0 15.  21 Mayıs 1931  BSK Beograd Stadyumu, Belgrad, Yugoslavya    1-0  3-2  Dostluk maçı 16.  28 Haziran 1931  Maksimir Stadyumu, Zagreb, Yugoslavya    1-1  2-4  1929-31 Balkan Kupası 17.  2 Ağustos 1931  Stadion SK Jugoslavija, Belgrad, Yugoslavya    2-0  2-1  Dostluk maçı 18.  4 Ekim 1931  Yunak Stadyumu, Sofya, Bulgaristan    2-0  3-2  1931 Balkan Kupası 19.  30 Nisan 1933  Stadion SK Jugoslavija, Belgrad, Yugoslavya    1-1  1-1  Dostluk maçı 20.  24 Eylül 1933  BSK Beograd Stadyumu, Belgrad, Yugoslavya    2-0  2-2  1934 FIFA Dünya Kupası elemeleri 21. 18 Mart 1934 Stadion AS 23, Sofya, Bulgaristan   1-0  2-1 Dostluk maçı 22.  2-0 23. 3 Haziran 1934 BSK Beograd Stadyumu, Belgrad, Yugoslavya   3-3  8-4 Dostluk maçı 24.  6-3 25.  8-3 26.  26 Ağustos 1934  Stadion SK Jugoslavija, Belgrad, Yugoslavya    4-1  4-1  Dostluk maçı 27.  16 Aralık 1934  Parc des Princes, Paris, Fransa    1-1  2-3  Dostluk maçı 28.  1 Ocak 1935  Apostolos Nikolaidis Stadyumu, Atina, Yunanistan    2-0  4-0  1934-35 Balkan Kupası 29.  17 Haziran 1935  Yunak Stadyumu, Sofya, Bulgaristan    1-0  2-0 1935 Balkan Kupası 30.  20 Haziran 1935  Yunak Stadyumu, Sofya, Bulgaristan    2-0  6-1 31.  24 Haziran 1935  Yunak Stadyumu, Sofya, Bulgaristan    1-0  3-3 32.  12 Temmuz 1936  Taksim Stadyumu, İstanbul, Türkiye    1-1  3-3  Dostluk maçı 33. 6 Eylül 1936 BSK Beograd Stadyumu, Belgrad, Yugoslavya   1-0  9-3 Dostluk maçı 34.  3-0 35.  5-0 36.  8-1 37.  3 Nisan 1938  BSK Beograd Stadyumu, Belgrad, Yugoslavya    1-0  1-0  1938 FIFA Dünya Kupası elemeleri

 Başarıları 
 Futbolcu olarak 
Jugoslavija
 Yugoslav Şampiyonası: 1924

Beograd
 Yugoslav Şampiyonası: 1930-31, 1932-33, 1934-35, 1935-36, 1938-39
 Yugoslav Kupası: 1934

Yugoslavya
 Balkan Kupası: 1934-35, 1935
 Balkan Kupası ikinci: 1929-31, 1933

 Teknik direktör olarak 
Beograd
 Kup Maršala Tita: 1955

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:1907 doğumlular
Kategori:Erkek forvet futbolcular
Kategori:1930 FIFA Dünya Kupası futbolcuları
Kategori:1984'te ölenler
Kategori:İtalya'daki gurbetçi teknik direktörler
Kategori:FK Dinamo Pančevo futbolcuları
Kategori:FK Čukarički futbolcuları
Kategori:1928 Yaz Olimpiyatları futbolcuları
Kategori:Belgrad doğumlu futbolcular
Kategori:OFK Beograd futbolcuları
Kategori:Yugoslav Olimpiyat futbolcuları
Kategori:Sırp teknik direktörler
Kategori:Sırp erkek futbolcular
Kategori:Serie A teknik direktörleri
Kategori:Torino FC teknik direktörleri
Kategori:Prva Liga (Yugoslavya) futbolcuları
Kategori:Yugoslav gurbetçi teknik direktörler
Kategori:Yugoslav teknik direktörler
Kategori:Yugoslavya millî futbol takımı futbolcuları
Kategori:Yugoslav erkek futbolcular
Kategori:Calcio Catania teknik direktörleri