Çala Kilisesi (Uzundere)

Çala Kilisesi (Gürcüce: ჭალის ეკლესია), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurumu ilinin Uzundere ilçesinde, Uzundere kasabasının eski adı Çala olan Çaybaşı mahallesinde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kilisedir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 126.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Tarihçe

Çala Kilisesi'nin bulunduğu Çala köyü, tarihsel Gürcistan'ın bir parçası olan Tao bölgesinde yer alıyordu. Çala (ჭალა), Gürcüce bir yer adı olup dere veya dere kenarındaki verimli toprak, Eski Gürcücede ise orman anlamına gelir."ჭალა" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt   ISBN 0-9535878-3-5 Çala köyü, 16. yüzyılın ortasında, Gürcü idaresi altındayken Osmanlıların eline geçti. 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterine göre Çala köyünde tamamı Müslüman olan yaklaşık 48 kişi yaşıyordu. Çala Kilisesi'nin cemaatinin bu tarihten önce Müslümanlaştığı, cemaatini yitiren kilisenin de zaman için harabeye dönüştüğü anlaşılmaktadır. 2016 yılında kilise büyük ölçüde yıkılmış, duvarlarının bazı bölümleri kalmıştı.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2017, s. 126.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Mimari

Çala Kilisesi, Çaybaşı yerleşiminin 2 kilometre kuzeyinde yer alır. Tek nefli bir köy kilisesidir. Yapı dolgu duvar tekniğinde inşa edilmiştir. Duvarların iç ve dış cephelerindeki düzgün kesme taşlar günümüze ulaşmıştır. Kilisenin girişi güneyde bulunuyordu. Apsiste yarım dairesel iki niş yer alır. Bugüne kalan duvarlarının yüksekliği 4 metreyi bulur.Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 119, ISBN 978-9941-478-17-8.

Kaynakça

Kategori:Erzurum ilindeki Gürcü Ortodoks kiliseleri
Kategori:Uzundere'deki yapılar