Palaeoloxodon cypriotes

Palaeoloxodon cypriotes, Geç Pleistosen döneminde Kıbrıs adasında yaşayan soyu tükenmiş bir cüce fil türüdür. Kalıntılar, adanın kuzeyinde bulunan 44 azı dişinden, güneydoğuda bulunan 7 azı dişinden, ölçülebilen tek bir uyluk kemiğinden ve çok seyrek ek kemik ve diş parçaları arasındaki tek bir savunma dişinden oluşuyor. Azı dişleri, büyük düz dişli filden (Palaeoloxodon antiquus) türediği düşüncesini destekler. Tür muhtemelen geç Orta Pleistosen yaşlı daha eski, daha büyük olan P. xylophagoudan türemiştir; bu tür, belki düşük deniz seviyelerinin Kıbrıs ve Küçük Asya arasında düşük olasılıklı bir deniz geçişine müsaade ettiği Pleistosen buzul maksimumu sırasında adaya ulaşmıştı. Sonraki izolasyon dönemlerinde popülasyon, var olan azı dişi fosil dizisinin bir dereceye kadar doğruladığı, ada cüceliğinin evrim mekanizmaları dahilinde uyum sağladı. Tam gelişmiş Palaeoloxodon cypriotes'in ağırlığı 200 kg'dan fazla değildi ve yaklaşık 1 metre yüksekliğe sahipti. Türün soyu yaklaşık 12.000 yıl önce, insanların Kıbrıs'ta ilk kolonileştiği sıralarda tükenmişti.

 Kronoloji 
Kıbrıs cüce fili, erken Geç Pleistosen'den en erken Holosen'e, yaklaşık MÖ 11.000'e kadar uzanan fosillerden bilinmektedir. P. cypriotes'in, Orta Pleistosen sonuna (DİK 7, 243-191.000 yıl önce) tarihlenen, Güneydoğu Kıbrıs'taki Xylofagou köyü yakınlarında toplanan parçalı bir kafatasından bilinen, P. cypriotes'ten yaklaşık 3,5 kat daha büyük olan, ama yine de anakaradaki atasının yalnızca %7'si kadar büyük olan bir tür olan Palaeoloxodon xylophagou'nun soyundan geldiği öne sürülmektedir. Her iki türün de Avrupa anakarası ve Batı Asya'daki çok büyük Palaeoloxodon antiquus'tan (düz dişli fil) türediği düşünülmektedir. Kıbrıs'a, deniz seviyesinin düşük olduğu bir dönemde, Karpaz Yarımadası ile Güneydoğu Anadolu arasındaki mesafeyi yüzerek ulaşmış olmaları muhtemeldir; bu mesafe, açıkta kalan ek kara alanı dikkate alındığında bile, en az 60 km'dir ve filler için bilinen yüzme mesafesi rekorundan (48 kilometre) daha fazladır. P. cypriotes'''in en genç kalıntıları günümüzden yaklaşık 12.000 yıl öncesine aittir.

 Tanım 
sol|küçükresim| Paleoloxodon cypriotes, boyut olarak Sicilya'daki Palaeoloxodon falconeri ile karşılaştırılabilir düzeydeydi (betimlenmiştir)Palaeoloxodon cypriotes yaklaşık 1 metre boyundaydı, Sicilyalı Palaeoloxodon falconeri ile birlikte cüce filler olarak bilinen en küçük fillerden biridir. P. cypriotes'un tahmini beden ağırlığı yalnızca 200 kg'dı, yaklaşık 10 ton ağırlığındaki atalarına göre %98 oranında daha hafifti. Yine de onların azı dişleri, ana karadaki düz dişli fillerin azı dişlerinin yaklaşık %40'ı kadardı (dişler P. antiquus'un süt azı dişleri boyutundaydı), aynı uzunluk-genişlik oranını koruyordu, ancak lamel sayısı azalmıştı. Ana karadaki P. antiquusun dişinde 18 lamel bulunurken, cüce filin üçüncü azı dişinde yalnızca 11 lamel vardı.P. Davies, A.M. Lister (2001) Palaeoloxodon cypriotes, the dwarf elephant of Cyprus: size and scaling comparisons with P. falconeri (Sicily-Malta) and mainland P. antiquus  Boyutun küçülmesi ada cüceleşmesinin bir sonucuydu; bu muhtemelen mevcut yiyeceklerin, avlanmanın ve rekabetin azalmasının bir sonucuydu.

 Paleoekoloji 
Kıbrıs, Geç Pleistosen döneminde geri kalmış bir fauna sergiledi; diğer tek büyük memeli türü Kıbrıs cüce su aygırıydı; diğer tek karasal memeli türleri Kıbrıs faresi (hala mevcut) ve bir genetta türüydü (Getta plesictoides).

 Kazılar 
sağ|küçükresim|upright=1.14| Genç bir P. cypriotes'in dişleri
1902'de Kıbrıs'ın Girne tepelerindeki bir mağarada ilk buluntu Dorothea Bate tarafından kaydedilip 1903'te Royal Society için bir makaledeBate, D. M. A.: "Preliminary Note on the Discovery of a Pygmy Elephant in the Pleistocene of Cyprus" in Proceedings of the Royal Society of London Vol. 71 (1902–1903), pp. 498–500 ve 1905'te Londra Kraliyet Cemiyeti'nin Felsefi Kayıtları için daha sonraki bir makalede tanımlanmıştır."Further Note on the Remains of Elephas cypriotes from a Cave-Deposit in Cyprus"  by Dorothea M. A. Bate in Philosophical Transactions of the Royal Society of London, Series B, Containing Papers of a Biological Character, Vol. 197 (1905), pp. 347–360 Tür aynı zamanda Elephas cypriotes olarak sinonim diye de bilinmektedir.Reese, David S.: Men, Saints, or Dragons? in Folklore, Vol. 87, No. 1 (1976), pp. 89–95 Bu filin tam veya parçalı iskeletlerinin bulunması çok nadirdir ve Kıbrıs cüce su aygırının sayıca çok gerisindedir.

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili yayınlar 

 Davies, P., & Lister, A. M., Palaeoloxodon cypriotes, the dwarf elephant of Cyprus: size and scaling comparisons with P. falconeri (Sicily-Malta) and mainland P. antiquus pp. 479–480
 Masseti, M., Did endemic dwarf elephants survive on Mediterranean islands up to protohistorical times? in Cavarretta, Gioia, Mussi & Palombo, La terra degli Elefanti, The World of Elephants (Rome, 2001) pp. 402–406
 Palombo, M. R., Endemic elephants of the Mediterranean Islands: knowledge, problems and perspectives in Cavarretta et al., op. cit. Simmons, Alan H. (1999). Faunal extinction in an island society: pygmy hippopotamus hunters of Cyprus''. Interdisciplinary Contributions to Archaeology. Kluwer Academic/Plenum Publishers. p. 382. doi:10.1007/b109876. ISBN 978-0-306-46088-3. OCLC 41712246

 Dış bağlantılar 

 Kıbrıs'ta ikinci bir endemik fil türünün varlığına dair kafatası kanıtı

Kategori:Holosen devri soy tükenmeleri
Kategori:Otomatik taksonkutu eklenmesi gereken sayfalar