Ui-te-Rangiora

Ui-te-Rangiora veya Hui Te Rangiora, Güney Okyanusu'na yelken açan ve Antarktika'yı keşfettiği iddia edilen, Rarotongalı efsanevi bir Polinezyalı denizcidir.

Stephenson Percy Smith tarafından Rarotongan efsanesinin 19. yüzyılda kaleme alınan bir yorumuna göre, Ui-te-Rangiora ve Te Ivi o Atea gemisindeki mürettebatı güneye doğru yolculuk yapmış ve Tai-uka-a-pia (Smith tarafından donmuş bir deniz olarak tercüme edilmiştir) adını verdiği, "güneşin görmediği sisli, puslu ve karanlık bir yer" olan ve kayaların denizden fışkırdığı bir bölgeyle karşılaşmıştır. Smith bunu, buz kütlelerinin ararot tozuna benzemesi dolayısıyla Güney Okyanusu'ndaki buz kütlelerine ve buzdağlarına atıfta bulunulduğu şeklinde yorumlamıştır  Bu durum Ui-te-Rangiora'nın Antarktika'yı keşfeden ilk kişi olduğunun düşünülmesine yol açtı.

Ui-te-Rangiora'nın Antarktika sularına ulaştığı sorgulandı. Anderson ve diğerleri, orijinal efsanede Antarktika seyahatinden söz edilmediğini ve bu seyahatten ilk olarak atasının gördüğü "okyanustaki tüm harika yerleri görmek" isteyen torunu Te Aru Tanga Nuku'nun anlattığı hikâyede bahsedildiğini belirtmektedir. Te Rangi Hīroa, efsaneyi doğru ve eski olarak kabul edilemeyecek kadar Avrupalı malzemelerle kirlenmiş olarak görmektedir. Cook Adaları Maori dilinde buz veya donmuş anlamına gelen Avrupa öncesi bir kelime bulunmadığından, Tai-uka-a-pia'yı donmuş deniz olarak yorumlamanın sadece bir yanlış çeviri olduğuna kanaat getirmiştir. Bunun yerine "ararot gibi köpükle kaplı deniz" olarak çevrilmesi gerektiğini belirtmiştir. Yeni Zelanda iwi Ngāi Tahu, efsaneyi tarihi bir yolculuk anlatımından ziyade efsanevi bir yaratılış hikâyesi olarak görüyor.

Adalıların folklorunun gerçek bir olayı yansıttığını, yani bir denizaltında volkanik bir patlamadan kaynaklanan yoğun bir yüzen ponza taşı tabakasıyla kaplı bir deniz alanı olduğu öne sürülmüştür. Böyle 25.000 km²'lik bir deniz yüzeyi 2012 yılında Kermadec Adaları bölgesinde görülmüş ve 60 cm kalınlığında parlak beyaz bir tabaka buzul şelfini andırmıştır.

 Subantarktik adalar 
küçükresim|Buz kütlelerinin karşılaştırıldığı toz haline getirilmiş pia (Polinezya ararot tozu)
1886'da Antipode Adaları'nda Lapita çanak çömlek parçalarının bulunduğu ve bunun Polinezyalıların o kadar güneye ulaştığını gösterdiği ileri sürülmüştür. Ancak bu iddia doğrulanmamıştır; gerçekten de adaların Avrupalılar tarafından keşfedilmesinden önce insanların adaları ziyaret ettiklerine dair herhangi bir arkeolojik kanıt bulunamamıştır."Captain Fairchild to the Secretary, Marine Department, Wellington ". Appendix to the Journals of the House of Representatives, 1886 Session I, H-24. Wellington: Marine Department. p. 6. Retrieved 9 July 2012. The Museum in which the shard is said to be housed has not been able to locate such an item in its collection, and the original reference to the object in the Museum's collection documentation indicates no reference to Polynesian influences.

Antipodes Adalarının oldukça güneyinde yer alan Enderby Adası'nda 13. veya 14. yüzyılda Māori kullanımına dair kanıtlar bulunmuştur. Benzer şekilde, 1810 yılında Auckland Adaları'nın oldukça güney ve batısında, subantarktik Macquarie Adası'nda 'antik tasarımlı' bir tekne bulunmuştur. Geminin o yıl penguen ve fok yağı yangınlarında yakacak olarak yakıldığı ve muhtemelen bir Polinezya gemisi olduğu öne sürülmüştür. Ancak aynı yıl Kaptan Smith muhtemelen aynı batığı daha ayrıntılı bir şekilde tarif etmiştir: 'bu adada büyük bir gemiye ait birkaç parça kalıntı, görünüşe göre çok eski ve otların arasında, muhtemelen talihsiz De la Perouse'un gemisinin kalıntıları'.

 Kaynakça 

Kategori:Polinezyalı kâşifler
Kategori:Antarktika kâşifleri