İtalya'daki eski devletler listesi

İtalya, 1861'de birleşip tek bir devlet olana kadar, şehir devletleri, cumhuriyetler ve diğer bağımsız oluşumlardan meydana geliyordu. Aşağıda, İtalya'daki oluşumların tarihsel bir listesi bulunmaktadır. Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılmasının ve Orta Çağ'ın gelişinin ardından (özellikle 11. yüzyıldan itibaren), İtalya Yarımadası çok sayıda devlete bölündü. Bu devletlerin çoğu, İtalya Yarımadası'ndaki gücü dengeleyen büyük siyasi birimlerde birleşti: Papalık Devleti, Venedik Cumhuriyeti, Floransa Cumhuriyeti, Milano Dükalığı, Napoli Krallığı ve Sicilya Krallığı. Diğer tüm İtalyan devletlerinden farklı olarak Venedik ve Ceneviz cumhuriyetleri, deniz güçleri ve ticaret ağları sayesinde İtalyan Yarımadası'ndaki bölgesel fetihlerin ötesine geçerek Akdeniz ve Karadeniz'deki çeşitli bölgeleri fethettiler.

 Arkaik dönem 
küçükresim|Demir Çağı'nda İtalya'daki etnik gruplar

 Etrüskler
 İtalikler:
 Latino-Faliskan dilleri:
 Latinler (Roma Krallığı)
 Romalılar
 Falisci
 Osko-Umbriyalılar, (Sabelyalar olarak da bilinir):
 Umbriyalılar
 Marsi
 Umbri
 Volsci
 Oscalılar
 Marrukinler
 Osciler
 Aurunciler
 Ausoneler
 Campanialılar
 Paeligniler
 Sabinler
 Samnitikler
 Bruttiiler
 Frentaniler
 Lukanlar
 Samnitler
 Pentriler
 Caraceniler
 Caudiniler
 Hirpiniler
 Diğer:
 Aequi
 Fidenates
 Hernici
 Picenler
 Vestini
 Siciller
 Veneticler
 Liguryalılar
 Sardinyalılar
 İtalyotlar

 Klasik İtalya 
alt=|küçükresim|upright=1.82|Roma İmparatorluğu'nun en geniş sınırları, 117
 Roma Krallığı
 Roma Cumhuriyeti
 Roma İmparatorluğu

 Erken Orta Çağ 

 İtalya Krallığı
 Ostrogot Krallığı
 Lombardlar Krallığı
 Roma Dükalığı (Bizans İmparatorluğu'na bağlı olarak)
 Ravenna Eksarhlığı
 Kartaca Eksarhlığı
 Sicilya Theması
 İtalya Katepanlığı
 Benevento Dükalığı
 Spoleto Dükalığı
 Napoli Dükalığı
 Papalık Devleti
 Venedik Cumhuriyeti

 İleri Orta Çağ 
küçükresim|upright=1.36|1000 yılında İtalya'nın siyasi haritası
küçükresim|upright=1.36|1112'de Güney İtalya

 Orta ve Kuzey İtalya'daki devletler 

 Papalık Devleti
 Venedik Cumhuriyeti
 Ceneviz Cumhuriyeti
 Pisa Cumhuriyeti
 Floransa Cumhuriyeti
 Lucca Cumhuriyeti
 Siena Cumhuriyeti
 Ancona Cumhuriyeti
 Noli Cumhuriyeti
 Ragusa Cumhuriyeti
 San Marino

 Güney İtalya'daki devletler 

 Benevento Prensliği
 Salerno Prensliği
 İtalya Katepanlığı (Bizans İmparatorluğu'na bağlı)
 Capua Prensliği
 Gaeta Dükalığı
 Napoli Dükalığı
 Amalfi Cumhuriyeti
 Sorrento Dükalığı
 Sicilya Emirliği (Fâtımîler'e bağlı)
 Sicilya Kontluğu
 Puglia ve Kalabriya Kontluğu
 Sicilya Krallığı

 Kutsal Roma İmparatorluğu'na bağlı eyaletler 

 İtalya Krallığı
 Milan Komünü
 Toskana Marklığı
 Verona Marklığı
 Treviso Marklığı
 İvrea Marklığı
 Turin Marklığı
 Montferrat Marklığı
 Ceneviz Marklığı
 Aquileia Patrikliği (Friuli Marklığı, İstirya Marklığı)
 Spoleto Dükalığı
 Brixen Prens-Piskoposluğu
 Trent Prens-Piskoposluğu
 Savoy Kontluğu
 Gorizya Kontluğu
 Saluzzo Margravlığı
 Ceva Margravlığı
 İncisa Margravlığı
 Finale Margravlığı

 Sardinya Orta Çağ Krallıkları 

 Agugliastra Hakimliği
 Arborea Hakimliği 
 Cagliari Hakimliği 
 Gallura Hakimliği 
 Logudoro Hakimliği

 Geç Orta Çağ 
küçükresim|upright=1.36|1494 yılında İtalya
küçükresim|upright=1.36|1499'da İtalya

 Büyük devletler 

 Papalık Devleti
 Venedik Cumhuriyeti
 Floransa Cumhuriyeti
 Napoli Krallığı
 Milano Dükalığı
 Ceneviz Cumhuriyeti

 Küçük devletler 

 Sardinya ve Korsika Krallığı
 Sicilya Krallığı
 Ferrara Dukalığı
 Modena ve Reggio Dükalığı
 Brixen Prens-Piskoposluğu
 Trent Prens-Piskoposluğu
 Bastia Margravlığı
 Ceva Margravlığı
 Finale Margravlığı
 Fosdinovo Margravlığı
 İncisa Margravlığı
 Mantova Margravlığı
 Massa Margravlığı
 Saluzzo Margravlığı
 Montferrat Margravlığı
 Asti Kontluğu
 Correggio Kontluğu
 Gorizia Kontluğu
 Guastalla Kontluğu
 Masserano Kontluğu
 Mirandola Kontluğu
 Montechiarugolo Kontluğu
 Novellara Kontluğu
 Pitigliano Kontluğu
 Santa Fiora Kontluğu
 Savoy Kontluğu (1416'da Savoy Dükalığı oldu)
 Nice Kontluğu (Savoy'la şahsi birlik içinde)
 Scandiano Kontluğu
 Sovana Kontluğu
 Tende Kontluğu
 Urbino Kontluğu (1443'te Urbino Dükalığı oldu)
 Altın Ambrosi Cumhuriyeti
 Ancona Cumhuriyeti
 Cospaia Cumhuriyeti
 Lucca Cumhuriyeti
 Noli Cumhuriyeti
 Ragusa Cumhuriyeti
 San Marino Cumhuriyeti
 Siena Cumhuriyeti

 İtalya Savaşları sonrası 
küçükresim|upright=1.36|Cateau-Cambrésis Anlaşması sonrasında 1559'daki İtalya haritası
küçükresim|upright=1.36|1600 yılında İtalya

Cateau Cambrésis Anlaşması, 1559'daki İtalya Savaşları'nı sona erdirdi. Sicilya, Sardinya, Napoli (Presidi Eyaleti dahil) krallıkları ve Milano Dükalığı, İspanyol Habsburgların kontrolüne bırakıldı. Fransa birçok kalenin ve özellikle Saluzzo Margravlığı'nın kontrolünü elinde tutuyordu. Bölgenin en güçlüleri olan Venedik Cumhuriyeti, Toskana Dükalığı, Savoy eyaleti, Ceneviz Cumhuriyeti ve Papalık Devleti gibi diğer tüm İtalyan devletleri bağımsız kaldı. Mantova'daki Gonzaga, Modena ve Ferrara'daki Este ve Parma ve Piacenza'daki Farnese önemli hanedanlar olarak kalmaya devam etti. İtalya'nın Kuzeyi'nin bazı kısımları Kutsal Roma İmparatorluğu'nun bir parçası olarak kalmaya devam etti.

 Büyük devletler 

 Papalık Devleti
 Venedik Cumhuriyeti
 Toskana Büyük Dükalığı
 Napoli Krallığı
 Ceneviz Cumhuriyeti
 Savoy Dükalığı
 Milano Dükalığı

 Küçük devletler 

 Sardinya Krallığı (İspanyol İmparatorluğu'na bağlı)
 Sicilya Krallığı
 Brixen Prens-Piskoposluğu
 Trent Prens-Piskoposluğu
 Piombino Prensliği
 Monako
 Mantova Dükalığı
 Ferrara Dükalığı
 Modena ve Reggio Dükalığı (Ferrara Dükalığı ile şahsi birlik)
 Parma ve Piacenza Dükalığı
 Castro Dükalığı
 Urbino Dükalığı
 Bastia Margravlığı
 Castiglione Margravlığı (1609'da Castiglione Prensliği oldu)
 Finale Margravlığı
 Fosdinovo Margravlığı
 Massa Margravlığı (1568'de Massa Prensliği oldu)
 Carrara Margravlığı (Massa Margravlığı ile şahsi birlik)
 Masserano Margravlığı
 Montferrat Margravlığı
 Sabbioneta Margravlığı
 Torriglia Margravlığı
 Correggio Kontluğu (1616'da Correggio Prensliği oldu)
 Guastalla Kontluğu
 Pitigliano Kontluğu
 Mirandola Kontluğu
 Montechiarugolo Kontluğu
 Novellara Kontluğu
 Aziz Fiora Kontluğu
 Tende Kontluğu
 Hospitalier Maltası
 Ancona Cumhuriyeti
 Cospaia Cumhuriyeti
 Lucca Cumhuriyeti
 Noli Cumhuriyeti
 Ragusa Cumhuriyeti
 San Marino Cumhuriyeti

 18. Yüzyıldaki İspanya Veraset Savaşı sonrası 
küçükresim|upright=1.36|1789 yılında İtalya
küçükresim|upright=1.36|1796'da İtalya
18. yüzyıldaki İspanya Veraset Savaşı'nın ve Medici Hanedanı'nın yok olmasının ardından Toskana Büyük Dükalığı, Habsburg-Lorraine Hanedanı'nın yönetimine girdi. Orta ve Kuzey İtalya'daki Parma ve Mantova gibi bazı küçük dükalıklar Avusturya monarşisine geçti. Güney İtalya, Bourbon Hanedanı'nın Bourbon-Sicilyateyn Hanedanı olarak bilinen alt şubesine geçti. Ceneviz, Savoy, Modena ve Lucca gibi diğer devletlerin hükûmetleri değişmeden kaldı. Medici, Farnese, Gonzaga, Este ve Cybo gibi hanedanlar dahil olmak üzere birçok İtalyan hanedanı 18. yüzyılda yok oldu.

 Büyük devletler 
 Papalık Devleti
 Venedik Cumhuriyeti
 Toskana Büyük Dükalığı (1737'den sonra Habsburg-Lorraine Hanedanı'nın yönetimine girdi)
 Napoli Krallığı (1714'ten 1735'e kadar Habsburglar'ın; bundan sonraki yıllarda da Bourbon-Sicilyateyn yönetimi altında Sicilya ile şahsi birlik içinde)
 Ceneviz Cumhuriyeti
 Savoy Dükalığı
 Milano Dükalığı (Habsburglar'ın yönetimi altında)

 Küçük devletler 

 Sardinya Krallığı (1714'ten 1720'ye kadar Habsburg Monarşisi altında; daha sonra Savoy'la şahsi birlik)
 Sicilya Krallığı (1714'ten 1720'ye kadar Savoy yönetimi; 1720'den 1734'e kadar Habsburg Monarşisi; daha sonra ise Bourbon-Sicilyateyn Hanedanı yönetimindeki Napoli Krallığı ile şahsi birlik altında)
 Mantova Dükalığı (1708'e kadar Gonzaga Hanedanı, daha sonra ise Habsburg Monarşisi tarafından yönetildi)
 Parma ve Piacenza Dükalığı (1734'ten 1748'e kadar Habsburg Monarşisi, daha sonra Bourbon-Parma Hanedanı'nın yönetimi altında)
 Guastalla Dükalığı (1748'den sonra Parma ile şahsi birlik içinde)
 Modena ve Reggio Dükalığı
 Massa ve Carrara Dükalığı (1731'den sonra Modena ile şahsi birlik içinde)
 Mirandola Dükalığı (1710'dan sonra Modena ile şahsi birlik içinde)
 Brixen Prens-Piskoposluğu
 Trent Prens-Piskoposluğu
 Masserano Prensliği
 Torriglia Prensliği
 Piombino Prensliği
 Monako
 Montferrat Dükalığı (1708'den sonra Savoy Hanedanı yönetimine girdi)
 Fosdinovo Margravlığı
 Bastia Margravlığı
 Lucca Cumhuriyeti
 San Marino
 Ragusa Cumhuriyeti
 Noli Cumhuriyeti
 Cospaia Cumhuriyeti
 Fiume Şehri ve Bölgesi

Bu devletlerin, 18. yüzyılın sonlarında nüfusları ve diğer askerî istatistikler şu şekildeydi:

 Napoli Krallığı (Sicilya'da dahil): 6.000.000 (Napoli'de 400.000), 60.000 ve 80.000 arası bir ordu, 2 sıra gemi ve birkaç fırkateyn
 Venedik Cumhuriyeti: 3.500.000 (Venedik'te 140.000), 30.000 kişilik daimi ordu, en az 54 silahtan oluşan 12-15 arası fırkateyn ve brik
 Sardinya Krallığı: 2.900.000 (ana topraklarda 2.400.000 ve adalarda 500.000), 12-15 müstahkem şehir ve kasaba (en büyüğü 80.000 askerle Torino), 25.000 kişilik daimi ordu, savaş zamanında bu sayı 50.000'e, hatta milislerle birlikte 100.000'e çıkabilir
 Papalık Devleti: 2.400.000 (Roma'da 140,000), 6.000 ve 7.000 arası kişilik daimi bir ordu
 Avusturya Lombardiyası (Milano Dükalığı, Mantova Dükalığı ve bazı küçük bölgeler): 1.100.000 (Milano'da 40.000)
 Toskana Büyük Dükalığı: 1.000.000 (Floransa'da 80.000), 6.000 kişilik daimi bir ordu ve 3 fırkateynden oluşan bir donanma
 Ceneviz Cumhuriyeti: 500.000 (Cenova'da 100.000)
 Parma Dükalığı: 500.000 (Parma'da 40.000), 2.500 ve 3.000 arası kişilik daimi bir ordu
 Modena Dükalığı: 350.000 (Modena'da 20.000), 5.000 ve 6.000 arası kişilik daimi bir ordu
 Lucca Cumhuriyeti: 100.000

Toplam: 18.3 milyon

 Napolyonik Dönem (1792-1815) 
küçükresim|1810'da İtalya|upright=1.36

 Devrimci Fransa'nın kardeş cumhuriyetleri 

 Alba Cumhuriyeti
 Ancona Cumhuriyeti
 Asti Cumhuriyeti
 Bergamo Cumhuriyeti
 Bologna Cumhuriyeti
 Brescia Cumhuriyeti
 Cisalpin Cumhuriyeti
 Cispadane Cumhuriyeti
 Crema Cumhuriyeti
 İtalya Cumhuriyeti
 Ligurya Cumhuriyeti
 Lucca Jakoben Devleti
 Parthenope Cumhuriyeti
 Pescara Cumhuriyeti 
 Piyemonte Cumhuriyeti
 Roma Cumhuriyeti
 Subalpin Cumhuriyeti
 Tiberina Cumhuriyeti
 Transpadan Cumhuriyeti

 Fransa'yla şahsi birlik 

 İtalya Krallığı

 Birinci Fransız İmparatorluğu'na bağlı devletler 

 Etrurya Krallığı
 Napoli Krallığı
 Lucca ve Piombino Prensliği
 Benevento Prensliği
 Pontecorvo Prensliği

 Diğer devletler 

 Sardinya Krallığı
 Sicilya Krallığı
 Elba Prensliği (sürgünde olan İmparator Napolyon'un yönetiminde kalıtsal olmayan bir monarşik yönetimle idare edildi)
 Cospaia Cumhuriyeti
 San Marino

 Napolyon sonrası dönem 
küçükresim|upright=1.36|1843'te İtalya

Birinci Fransız İmparatorluğu'nun yenilgisinin ardından, Avrupa kıtasının yeniden çizilmesi için Viyana Kongresi (1815) toplandı. Kongre ile, İtalya'da Napolyon öncesindeki gibi başta Avusturya olmak üzere Avrupalı güçler tarafından doğrudan yönetilen veya onlara bağımlı bir şekilde yönetilen bağımsız hükûmetler yeniden kuruldu. Ayrıca kongreyle İtalya'daki iki büyük cumhuriyet son bulmuş oldu: Ceneviz Cumhuriyeti, Sardinya Krallığı tarafından ilhak edildi ve Venedik, Milano ile birlikte Avusturya İmparatorluğu'na bağlı yeni bir krallığa dahil edildi.

O zamanlar, İtalya'nın birleşmesi mücadelesinin özellikle Habsburglara karşı yürütüldüğü düşünülüyordu, çünkü onlar günümüz İtalyası'nın ağırlıklı olarak İtalyanca konuşulan kuzeydoğu bölümünü doğrudan kontrol ediyorlardı ve İtalyan birleşmesine karşı duran en büyük güçtüler. Avusturya İmparatorluğu, imparatorluk topraklarının diğer kısımlarının yanı sıra İtalyaa Yarımadası'ndaki topraklarında büyüyen milliyetçi ayaklanmaları şiddetle bastırdı.

 Papalık Devleti
 Sardinya Krallığı
 Sicilyateyn Kraliyeti
 Lombardiya-Venedik Krallığı (Avusturya İmparatorluğu'na bağlı)
 İlirya Krallığı (Avusturya İmparatorluğu'na bağlı)
 Toskana Büyük Dükalığı
 Parma, Piacenza ve Guastalla Dükalığı
 Modena ve Reggio Dükalığı
 Massa ve Carrara Dükalığı
 Lucca Dükalığı
 Monako
 San Marino
 Cospaia Cumhuriyeti
 San Marco Cumhuriyeti
 Roma Cumhuriyeti
 Orta İtalya Birleşik Devletleri

 Birleşme öncesi 
küçükresim|Roma'nın düşüşü sonrasında İtalya Krallığı (1871)|359x359pik

 İtalya Krallığı
 San Marino
 İtalyan Carnaro Krallığı
 Fiume Özgür Devleti
 İtalyan Sosyal Cumhuriyeti
 Trieste Serbest Bölgesi

 İtalyan Partizan Cumhuriyetleri 
küçükresim|upright=1.36|II. Dünya Savaşı'ndan önce İtalya (1935)
küçükresim|upright=1.36|İtalyan Sosyal Cumhuriyeti (1943)
İtalyan Partizan Cumhuriyetleri, İtalyan partizanlar tarafından 1944'te II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası ve İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'nin yönetiminden ve işgalinden kurtarılan geçici yönetimlerdi. Kısa ömürlü oldular. Çoğu, kuruluşlarından birkaç hafta sonra Wehrmacht tarafından fethedildi ve İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'ne yeniden dahil edildi.

 Alba Cumhuriyeti (10 Kasım - 2 Kasım)
 Alto Monferrato Cumhuriyeti (Eylül - 2 Aralık)
 Alto Tortonese Cumhuriyeti (Eylül - Aralık)
 Bobbio Cumhuriyeti (7 Temmuz - 27 Ağustos)
 Cansiglio Cumhuriyeti (Temmuz - Eylül)
 Carnia Cumhuriyeti (26 Eylül - 10 Ekim)
 Carniola Cumhuriyeti (2 Şubat - Mart 1944)
 Oriental Friuli Cumhuriyeti (30 Haziran - Eylül)
 Pigna Cumhuriyeti (18 Eylül 1944 - 8 Ekim 1944)
 Langhe Cumhuriyeti (Eylül - Kasım)
 Montefiorino Cumhuriyeti (17 Haziran - 1 Ağustos)
 Ossola Cumhuriyeti (10 Eylül - 23 Ekim)
 Torriglia Cumhuriyeti (26 Haziran - 27 Kasım)
 Ceno Vadisi Cumhuriyeti (10 Haziran - 11 Temmuz)
 Enza ve Parma Vadisi Cumhuriyeti (Haziran - Temmuz)
 Maira ve Varaita Vadisi Cumhuriyeti (Haziran - 21 Ağustos)
 Taro Vadisi Cumhuriyeti (15 Haziran - 24 Temmuz)
 Lanzo Vadisi Cumhuriyeti (25 Haziran - Eylül)
 Sesia Vadisi Cumhuriyeti (11 Haziran - 10 Temmuz)
 Varzi Cumhuriyeti (19/24 Eylül - 29 Kasım)

 Ayrıca bakınız 

 İtalyan şehir devletleri
 Denizci cumhuriyetler
 İtalya tarihi

 Kaynakça 

Kategori:İtalya tarihindeki devletler