Virchow üçlüsü

Virchow üçlüsü veya Virchow triadı, tromboza katkıda bulunduğu düşünülen üç geniş faktör kategorisini tanımlar:

 Hiperkoagülabilite
 Hemodinamik değişiklikler (staz, türbülans)
 Endotel hasarı/işlev bozukluğu

Adını ünlü Alman doktor Rudolf Virchow'dan (1821-1902) almıştır. Ancak Virchow üçlüsünü oluşturan unsurlar Virchow tarafından önerilmemiştir. Virchow venöz trombozun patogenezini tanımlamak için bir üçlü de önermemiştir. Aslında, Virchow'un ölümünden onlarca yıl sonra trombozun kan akışındaki değişiklikler, vasküler endotel hasarı veya kan yapısındaki değişikliklerin bir sonucu olduğunu öne süren bir fikir birliğine varılmıştır. Yine de emboliye yol açan faktörlere ilişkin modern anlayış Virchow tarafından yapılan tanımlamaya benzemektedir. Virchow üçlüsü, tromboza katkıda bulunanları anlamada hem klinisyenler hem de patologlar için yararlı bir kavram olmaya devam etmektedir.

 Üçlü 
Üçlü, üç bileşenden oluşmaktadır:
Virchow'un Modern NotlarKesintili kan akışı ile ilgili fenomeni Stazİlk kategori olan normal kan akışındaki değişiklikler çeşitli durumları ifade eder. Bunlar arasında venöz staz, uzun cerrahi operasyonlar, uzun süreli hareketsizlik (uzun bir uçak veya araba yolculuğu sırasında, hastanede yatarken yatağa bağlı kalma) ve varisli damarlar yer almaktadır. Virchow'un versiyonu ile modern versiyonun eşdeğerliği tartışmalıdır.Damar ve çevresinde tahriş ile ilişkili fenomeniEndotel hasarı veya damar duvarı hasarıİkinci kategori olan endotel hasarı ve/veya travması, damar delinmelerini ve kayma gerilmesi veya hipertansiyondan kaynaklanan hasarları içerir. Bu kategori yüzey olayları ve bakteriler, yabancı madde parçaları, implantların veya tıbbi cihazların biyomateryalleri, aktive trombositlerin membranları ve kronik inflamasyondaki monositlerin membranları gibi prokoagülan yüzeylerle temas tarafından yönetilir.Kan pıhtılaşması fenomeniHiperkoagülabiliteSon kategori olan kan yapısındaki değişiklikler, hiperviskozite, pıhtılaşma faktörü V Leiden mutasyonu, pıhtılaşma faktörü II G2021A mutasyonu, antitrombin III eksikliği, protein C veya S eksikliği, nefrotik sendrom, ciddi travma veya yanık sonrası değişiklikler, kanser, geç gebelik ve doğum, ırk, ileri yaş, sigara kullanımı, hormonal kontraseptifler ve obezite gibi çok sayıda olası risk faktörüne sahiptir. Tüm bu risk faktörleri hiperkoagülabilite (kanın aşırı kolay pıhtılaşması) adı verilen duruma neden olabilir.

 Tarihçe 
"Virchow'un Üçlüsü" teriminin kökeni tarihsel olarak ilgi çekicidir ve son yıllarda yeniden yorumlanmıştır. Hem Virchow'un hem de modern üçlü trombozu tanımlarken, önceki üçlü "trombozun sonuçları", modern üçlü ise "trombozun nedenleri" olarak nitelendirilmiştir.

Rudolf Virchow, pulmoner embolinin etiyolojisini, özellikle ekstremitelerdeki venlerde oluşan pıhtıların yerinden oynayarak pulmoner vaskülatüre geçmesi şeklinde açıklamıştır. Tanımını 1856 yılında yayınlamıştır. Pulmoner emboliyi çevreleyen patofizyolojiyi detaylandırırken, venöz tromboza katkıda bulunduğu bilinen faktörlerin çoğuna atıfta bulundu. Bu faktörler tıp literatüründe daha önce başkaları tarafından belirlenmiş olsa daWiseman R. Several Chirurgical Treatises. (2nd ed.) London, Norton and Macock, 1686, pp. 64–66. belirsiz nedenlerden dolayı Virchow üçlüsü olarak bilinmeye başlandı. Bu eponim, Virchow'un ölümünden çok sonrasına kadar literatürde ortaya çıkmamıştır. İfadenin ilk kullanımına ilişkin bir tahmin, 1950'lerin başlarına tarihlenmektedir.

Üçlü kavramı genellikle Virchow'a atfedilse de Virchow tanımlamasına endotelyal hasarı dahil etmemiştir. Bu durum, Virchow'un pulmoner arter trombozu gelişiminde lokal travmanın birincil öneme sahip olduğunu düşünen Jean Cruveilhier ile yaşadığı bir anlaşmazlığa bağlanmıştır.Aschoff L. Thrombosis, in Lectures on Pathology. New York, Paul B. Hoeber, Inc., 1924, pp 253–278.

 Kaynakça 

Kategori:Hematoloji
Kategori:Tıbbi üçlüler