Taç giymiş cumhuriyet

Aynı zamanda monarşik cumhuriyet olarak da bilinen, Taç giymiş cumhuriyet, monarşinin rolünün neredeyse tamamen sembolik olarak görüldüğü ve hemen hemen tüm kraliyet ayrıcalıklarının, monarşın kişisel olarak yürütme ve anayasal konularda çok az güce sahip olduğu bir sistem için kullanılan gayri resmi bir terimdir. Bu terim, Avustralya ve Birleşik Krallık gibi hükûmetleri tanımlamak için çok az sayıda yazar tarafından gayri resmi olarak kullanılmıştır, ancak bu ülkeler genellikle anayasal monarşi olarak sınıflandırılır. Taçlı cumhuriyet, aynı zamanda devlet başkanı doge olan tarihi bir cumhuriyeti de ifade edebilir (Venedik, Cenova ve San Marino Cumhuriyeti).

 Tarihçe 
"Taç giymiş cumhuriyet" terimi, anlamı konusunda herhangi bir belirli tanım içermemekte ve anayasal monarşi ile "crowned republic" arasındaki kesin fark belirsiz kalmaktadır. Farklı kişiler, çeşitli nedenlerle çeşitli devletleri taçlı cumhuriyetler olarak tanımlamışlardır. Örneğin, James Bryce 1921 yılında şunları yazmıştır:"Monarklığı Ben, Şeyin İsmi Değil Anlarım, yani Kral veya İmparator olarak adlandırılan devlet değil, monarşinin devamlı etkili ve nihai olarak hükümetin baskın faktörü olduğu bir devlet. Bu nedenle, Norveç gibi bir monarşi aslında Taçlı Cumhuriyet ve hatta demokratik bir cumhuriyetken, monarşi 1917 Rusya'sı, 1905 (Meşrutiyet) öncesi Türkiye'de, 1918'e kadar Almanya'da ve Avusturya-Macaristan'da önemli bir güçtü."1763'te John Adams, Britanya İmparatorluğunun bir cumhuriyet türü olduğunu savundu:"İngiliz kanunları, bir imparatorluktan çok bir cumhuriyet gibidir. Bir cumhuriyeti, yasaların değil insanların yönetimi olarak tanımlarlar. Eğer bu tanım doğru ise, İngiliz kanunları, kralın birinci magistrat olduğu bir cumhuriyetten başka bir şey değildir. Bu makamın kalıtsal olması ve böylesine geniş ve görkemli ayrıcalıklara sahip olması, hükümetin bir cumhuriyet olmasına bir itiraz değildir, çünkü halkın katılımıyla oluşturulan sabit yasalara bağlıdır ve savunma hakkına sahiptir. Bir imparatorluk bir despotizmdir ve bir imparator kendi isteği dışında hiçbir yasa veya sınırlamaya bağlı değildir; bu mutlak monarşinin ötesinde bir zorbalık genişlemesidir."Avustralya Cumhuriyet Danışma Komitesi, ülkeyi "taç giymiş cumhuriyet" olarak tanımladı ve "egemenliğin halkında bulunduğu ve sistemde en üstteki makam hariç tüm kamu görevlerinin doğrudan veya dolaylı olarak halktan aldıkları yetkiye dayandığı bir devlet" olduğunu belirtti, bu nedenle "Avustralya'nın taç giymiş bir cumhuriyet olarak kabul edilmesi uygun olabilir." Avustralya'nın kurucu babalarından Richard Chaffey Baker, "taç giymiş cumhuriyet" terimini kullanmasa da, bu görüşü ilk ifade edenlerden biri olarak tanımlanmıştır. "Kraliçe'ye olan sadakatini gururla açıklarken kendisini bir cumhuriyetçi olarak ilan etti" ve cumhuriyetçiliğin yalnızca monarşinin olmamasıyla ilgili olmadığını savundu.

HG Wells (1866–1946) bu terimi A Short History of the World adlı kitabında Birleşik Krallık'ı tanımlamak için kullanmıştır,  Alfred, Lord Tennyson'ın 1873'te Idylls of the King'in sonsözünde yaptığı gibi.  Avustralya Cumhuriyeti Danışma Komitesi, Birleşik Krallık'tan taçlı bir cumhuriyet olarak söz ederken, "İngiltere muhtemelen 18. yüzyılın sonlarından beri anayasal bir monarşi değildir" dedi.

Yunanistan Krallığı'nda, Βασιλευομένη Δημοκρατία (Vasilevoméni Dimokratía, kelimenin tam anlamıyla taçlı demokrasi veya taçlı cumhuriyet) terimi, 1864 anayasasının yürürlüğe girmesiyle sonuçlanan 23 Ekim 1862 Devrimi'nden sonra popüler hale geldi.  1952 Anayasası, hükûmet biçimini Taçlı Cumhuriyet olarak ilan ederek bu kavramı yasaya dahil etti.

 Kraliçe I. Elizabeth'in Monarşik Cumhuriyeti 
1987 yılında Patrick Collinson, Elizabeth dönemi İngiltere'sinin (1558-1603) "monarşik cumhuriyet" olarak tanımlanabileceğini savundu; çünkü kraliçenin bağımsız otoritesinde ciddi sınırlamalar vardı ve bazı gizli danışmanlar, kraliçenin Katolik düşmanları tarafından öldürülmesi durumunda kısa bir saltanatın mümkün olmasını sağlayacak bir planı destekledi. Birçok tarihçi bu tezi kabul etmiş ve genişletmiştir.John F. McDiarmid, ed. The Monarchical Republic of Early Modern England: Essays in Response to Patrick Collinson (Aldershot: Ashgate, 2007). Ancak, 2019 yılında Jonathan McGovern, bu formulün abartılı olduğunu ve tarihçiler tarafından fazla ciddiye alındığını öne sürdü.Jonathan McGovern, ‘Was Elizabethan England Really a Monarchical Republic?’, Historical Research 92, no. 257 (2019), 515-528.

 Ayrıca bakınız 



 Notlar 

 Kaynakça 








Kategori:Monarşi