Kiskimi Şapeli

Kiskimi Şapeli (Gürcüce: კისკიმის ეკლესია), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı ve eski adı Kiskimi olan Alanbaşı köyünde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma kilisedir.Fahriye Bayram - Turgay Yazar, "Artvin, Ardahan, Erzurum İli ve İlçelerinde Gürcü Mimarisi Yüzey Araştırması - 2006", 25. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Ankara, 2008, 1. Cilt, s. 265.  ISBN 978-975-17-3315-3 Kansasi (კანსასი) mahallesinde bulunmasından dolayı Kansasi Kilisesi veya Kansasi Şapeli olarak da bilinir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 85.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Tarihçe

Kiskimi köyünün yer aldığı Tao bölgesi Orta Çağ'da tarihsel Gürcistan'ın bir parçasını oluşturuyordu. Nitekim Osmanlılar bu yerleşimi ve bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre köyün nüfusu 256 Hristiyan haneden oluşuyordu.Tao (Gürcüce), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 99.  ISBN 978-9941-25-828-2 Köyde bugüne kalıntıları ulaşan iki kiliseden biri olan Kiskimi Şapeli, bu tarihten birkaç yüzyıl önce, 9. yüzyılda, Gürcü krallığı döneminde inşa edilmiştir.Fahriye Bayram - Turgay Yazar, "Artvin, Ardahan, Erzurum İli ve İlçelerinde Gürcü Mimarisi Yüzey Araştırması - 2006", 25. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Ankara, 2008, 1. Cilt, s. 265.  ISBN 978-975-17-3315-3 Köyün halkının Osmanlı döneminde Müslüman olmasıyla kilisenin cemaatini ve işlevini yitirdiği, zaman içinde harap hale geldiği anlaşılmaktadır.

Mimari

Kiskimi Şapeli, köyün batı kısmında, Kansasi olarak adlandırılan mahallede yer alır. Dolgu duvar tekniğinde sarı renkli moloz taşlarla harç kullanılarak inşa edilmiştir. Dikdörtgen planlı (5,10x3,80 m) ve tek nefli bir yapıdır. Giriş kapısı güneyde yer alır; ancak bu duvar büyük ölçüde yıkılmış olup kapı açıklığının formu da bozulmuştur. Doğu ve batı duvarında birer adet pencere açıklığı bulunmaktadır. Beşik tonoz çatı örtüsü küçük hasarın dışında günümüze ulaşmıştır.Fahriye Bayram - Turgay Yazar, "Artvin, Ardahan, Erzurum İli ve İlçelerinde Gürcü Mimarisi Yüzey Araştırması - 2006", 25. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Ankara, 2008, 1. Cilt, s. 265.  ISBN 978-975-17-3315-3

Kaynakça

Kategori:Artvin ilindeki Gürcü Ortodoks kiliseleri