Sigiliografya

Sigiliografya, arşiv belgelerini doğrulamak için kullanılan balmumu, kurşun, kil ve diğer mühürleri inceleyen bilimsel bir disiplindir. Mühürlerin sanatsal tasarımı ve üretimi (hem matrisler hem de baskılar) ile ilgili yönlerini araştırmanın yanı sıra bunların kullanıldığı yasal, idari ve sosyal bağlamları da göz önünde bulundurmaktadır. Belgebilim, hanedanlık armaları, sosyal tarih ve sanat tarihi ile bağlantıları vardır ve tarihin yardımcı bilimlerinden biri olarak kabul edilir. Mühürler üzerine çalışan öğrenciye Sigiliografcı denir.

 Etimoloji 
Sigilografya kelimesi Latince ''Mühür'' anlamına gelen sigillum kelimesi ve Grekçe "Açıklama" anlamına gelen γραφή ekinin birleşmesiyle oluşmuştur. Kelime 1682'de Anton Stefano Cartari tarafından İtalyancada "sigillografia" olarak kullanıldı. İngilizceye ise çok daha sonraki bir tarihte girmiştir. Oxford English Dictionary tarafından kaydedilen en eski kayıtlar olan sigilografi ve sigilographer sırasıyla 1879 ve 1882 tarihlerine aittir. Alternatif terim olan sphragistics, Grekçe "Mühür" anlamına gelen σϕρᾱγίς kelimesinden türetilmiştir. Bu kelime ilk defa İngilizce olarak kaydedilmiştir.
sağ|küçükresim|Title page of Olivier de Wree's  (1639)

Thomas Elmham ve John Rous gibi antika meraklıları, 15. yüzyılda mühürlerin tarihi kullanımını kaydetmeye ve tartışmaya başlamışlardır. 16. ve 17. yüzyıllarda mühürlerin incelenmesi oldukça yaygın bir antikacılık faaliyeti haline gelmiştir. İlk önemli öğrenciler ve koleksiyoncular arasında Robert Glover, John Dee, Sir Robert Cotton ve Nicolas-Claude Fabri de Peiresc vardır.

Mühürler ile ilgili ilk yayınlanan incelemeler arasında Giorgio Longo'nun  (Milano, 1615); Olivier de Wree'nin  (Bruges, 1639); ve Theodorus Hoepingk'in  (Nürnberg, 1642) vardır. Disiplinin şekillenmesinde Jean Mabillon'un  (1681) ve Johann Michael Heineccius'un  (1710) eserleri özellikle etkilidir. İngiltere'de John Anstis "Aspilogia" başlıklı önemli bir çalışma derlemiş ancak bu el yazması olarak kalmıştır: Baskıya ulaşan ilk çalışma, John Lewis tarafından yazılan İngiltere'de Antik Çağ ve Mühür Kullanımı Üzerine Tez (1740) çok daha yüzeysel bir broşürdür.Harvey and McGuinness 1996, pp. 24–25.Harris 2019, p. 148. 19. yüzyılın ikinci yarısında sigiliografya,  ve  gibi Alman bilim insanları ve  ve  gibi Fransız bilim insanları tarafından daha da geliştirildi.

Sigiliografya aynı zamanda Bizans kurşun mühür baskılarının ve bunların üzerindeki metin ve görsellerin incelenmesini içeren Bizans araştırmalarının önemli bir alt disiplinidir. Önemi, hem hayatta kalan Bizans belgelerinin azlığından, hem de çok sayıda (40.000'den fazla) mevcut mühürden kaynaklanmaktadır. Bizans mühürlerinin en büyük özetleri 1904'te yayınlanan Gustave Schlumberger'in  büyük cildinde bulunabilir.

Bizans işaret yazısı üzerine ilk uluslararası kolokyum Ağustos 1986'da Dumbarton Oaks'ta düzenlenmiştir.Oikonomidès Nicolas, Dumbarton Oaks International Colloquium on Byzantine Sigillography and International Congress of Byzantine Studies. 1987. Studies in Byzantine Sigillography. Washington D.C: Dumbarton Oaks Research Library and Collection.

 Popüler kültür 
Tenten'in Maceraları'ndan biri olan Ottokar'ın Asası'nın (1939/1947) olay örgüsünde de mühür özellikleri yer alır. Tenten, bir Sigiliografcı olan Profesör Alembick'e, kurgusal Balkan ülkesi Syldavia'ya yaptığı bir araştırma gezisinde eşlik eder, ancak Kral'ı tahttan indirmeye yönelik bir komploya bulaşır.

 Ayrıca bakınız 
 Hanedanlık armaları
 Amblem

 Kaynakça 

Kategori:Damgalar
Kategori:Tarihyazımı