Taba (Mısır)

Taba (Arapça: طَابَا Ṭābā, IPA: [ˈtˤɑːbɑ]), Akabe Körfezi'nin kuzey ucuna yakın bir Mısır şehridir. Taba, Mısır'ın komşu İsrail'in Eilat kentiyle olan en işlek sınır kapısının bulunduğu yerdir. Mısır'ın Kızıldeniz Rivierası'nın en kuzeydeki tatil beldesidir.

Tarih
1906'daki Taba Krizi, İngiltere'ce işgal edilen Mısır Hidivliği'nin Osmanlı'dan ayrılması üzerine çıkan bir meseledir. Zira Osmanlı- Mısır sınırı 1840 antlaşmasına rağmen son derece belirsiz bir sınır olup İngiliz işgali ile Sina yarımadasında pek çok alan tartışmalı bir konuma düşmüştür. Osmanlı İmparatorluğu Sultanı II.Abdülhamid'in Taba'da bir karakol inşa etmeye karar vermesiyle başladı. İngilizler Nakb el Akabe ve Taba'yı yeniden işgal etmek üzere bir Mısır Sahil Güvenlik vapuru gönderdi. Karaya çıkmalarına izin vermeyen bir Türk subayıyla karşılaşan Mısır kuvvetleri, bunun yerine yakındaki Firavun Adası'na çıktı. İngiliz Donanması Doğu Akdeniz'e savaş gemileri gönderdi ve Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bazı adaları ele geçirmekle tehdit etti. Sultan 13 Mayıs 1906'da Taba'yı boşaltmayı kabul etti. Hem İngiltere hem de Osmanlı İmparatorluğu, Refah'tan güney-doğu yönünde yaklaşık olarak düz bir şekilde Akabe Körfezi'nde Akabe'den en az 5 kilometre (3 mil) uzaklıktaki bir noktaya kadar uzanacak resmi bir sınır belirlemeyi kabul etti.  Sınır başlangıçta telgraf direkleri ile işaretlendi ve daha sonra bunların yerini sınır sütunları aldı.

Taba, 1949 yılında kabul edilen ateşkes hattının Mısır tarafında yer alıyordu. 1956'daki Süveyş Krizi sırasında kısa bir süreliğine İsrail tarafından işgal edilmiş ancak 1957'de Mısır'ın çekilmesiyle Mısır'a geri dönmüştür. İsrail 1967'deki Altı Gün Savaşı'ndan sonra Sina Yarımadası'nı yeniden işgal etti ve ardından Taba'da 400 odalı bir otel inşa edildi. 1979 İsrail-Mısır barış anlaşmasının ardından, Mısır ve İsrail sınırın tam konumunu müzakere ederken, İsrail Taba'nın 1906 yılında Osmanlılar ve İngiliz Mısır'ı arasında kararlaştırılan bir sınırın Osmanlı tarafında olduğunu ve bu nedenle önceki iki anlaşmada hata yapıldığını iddia etti. Uzun bir tartışmanın ardından konu bir İsrailli, bir Mısırlı ve üç yabancıdan oluşan uluslararası bir komisyona sunuldu.

Her iki taraf da, 1916 tarihli bir Türk-Alman haritası hariç, 1915'ten bu yana tüm haritaların Taba'yı Mısır tarafında gösterdiğini ve aradan geçen yıllarda bu konuda daha önce herhangi bir ihtilafın gündeme gelmediğini kabul etmiştir. Ancak İsrail, 1906-1907 yıllarında telgraf direkleri sınır direkleriyle değiştirilirken hata yapıldığını ve yasal sınırın sınır direkleriyle çizilen sınırdan ziyade 1906 tarihli yazılı anlaşma olduğunu iddia etti. Komisyon sınır direklerinin hatalı olduğunu kabul etmedi ancak her halükarda bu kadar uzun bir süre boyunca tüm taraflarca kabul edilen çizilmiş bir sınırın yasal statü kazandığına karar verdi. Komisyon, Mısır-İsrail barış anlaşmasının lafzına dayanarak, Manda döneminde kabul edilen sınırın geçerli olduğuna karar verdi, ancak bu sınırın daha önceki sınırdan farklı olduğunu kabul etmedi. Akabe Körfezi yakınlarında kaybolmuş olan son sınır sütunu özel bir endişe kaynağıydı. Taba'nın kuzey doğusunda bir sütunun eski fotoğrafları var, ancak İsrail bunun yanlışlıkla yerleştirildiğini iddia etti. Komisyon İsrail'in iddiasını kabul etmedi ve sütunu tarihi konumuna yakın bir yere yerleştirdi.

Bu nedenle İsrail ve Mısır, Şubat 1989'da sona eren müzakereleri yeniden başlatmış ve sonuç olarak Taba, Mısır'a iade edilmiş, Hüsnü Mübarek 19 Mart 1989'da şehre Mısır bayrağını çekmiştir. Bu anlaşmanın bir parçası olarak, seyahat edenlerin İsrail'den Eilat-Taba sınır kontrol noktasından geçmelerine ve "Sina'nın Akabe Sahili Bölgesi "ni (Taba'dan Şarm el Şeyh'e kadar uzanan ve Nuweiba, Saint Catherine Manastırı ve Dahab'ı içeren) 14 güne kadar vizesiz ziyaret etmelerine izin verilmesi, Taba'yı popüler bir turizm merkezi haline getirmiştir. Taba Heights tatil beldesi, Taba'nın yaklaşık 20 km (12 mil) güneyinde yer almaktadır. Hyatt Regency, Marriott, Sofitel ve Intercontinental dahil olmak üzere birçok büyük otel bulunmaktadır. Aynı zamanda birçok insanın serbest dalış, tüplü dalış yapmak ya da mevcut birçok dalış kursu aracılığıyla dalış yapmayı öğrenmek için geldiği önemli bir dalış alanıdır. Diğer rekreasyon tesisleri arasında yeni bir çöl tarzı golf sahası bulunmaktadır.

24 Eylül 1995 tarihinde Taba Antlaşması İsrail ve FKÖ tarafından Taba'da imzalanmıştır.

7 Ekim 2004'te Hilton Taba'ya atılan bir bombayla aralarında çok sayıda İsraillinin de bulunduğu 34 kişi hayatını kaybetti. Yirmi dört gün sonra Mısır İçişleri Bakanlığı tarafından bombalı saldırılarla ilgili olarak yapılan soruşturmada faillerin dışarıdan yardım almadığı ancak yarımadadaki Bedeviler tarafından desteklendiği sonucuna varıldı.

Şubat 2014'te turistleri Sina'daki Saint Catherine Manastırı'na götüren bir otobüs İsrail sınırını geçmeden kısa bir süre önce Taba'da patladı. En az iki Güney Koreli öldü ve 14 kişi yaralandı. Patlamadan teröristler sorumlu tutuldu.

Uyarılara rağmen, İsrail'den Taba'ya turizm 2016'da arttı ve birçok kişi Kızıldeniz'in en kuzeyindeki tatil beldesinin tadını çıkarmak için seyahat etti.

27 Ekim 2023 tarihinde, muhtemelen İran destekli Husi isyancılar tarafından Yemen'den fırlatılan ve İsrail'e gitmekte olan bir insansız hava aracı, bir hastane binasının yakınına düşerek 6 kişinin yaralanmasına neden oldu.

 Coğrafya 
 İklim 
Köppen iklim sınıflandırması iklimini, Mısır'ın geri kalanı gibi, sıcak çöl (BWh) olarak sınıflandırır,

Taba'nın Taba Heights denen gelişim bölgesinde, sıcaklıkları biraz daha düşüktür ve biraz daha yağmurlu günleri vardır. Biraz daha az güneş ışığı alır.

+Taba ortalama deniz sıcaklığıOcakŞubatMartNisanMayısHaziranTemmuzAğustosEylülEkimKasımAralık

 Taba Koruma Alanı 
küçükresim|right|upright=1.36|Nadir bir kıyı köpekbalığı üreme alanı olan Fiyord Körfezi korunmuş ve turistlere kapatılmıştır

Taba'nın hemen güneybatısında yer alan  koruma alanı, mağaralar, bir dizi vadi ve dağlık geçitler gibi jeolojik oluşumları içermektedir. Bölgede bazı doğal kaynaklar da bulunmaktadır. Bölgede 25 memeli türü, 50 nadir kuş türü ve 24 sürüngen türü bulunmaktadır.
 Ulaşım 
küçükresim|right|upright=1.36|Taba, Plaza Meydanında, dalgalanan bayrak

Taba sadece küçük bir Bedevi köyü olarak var olduğundan, hiçbir zaman gerçek bir ulaşım altyapısı olmamıştır. Yakın zamanda, Sina platosunda Taba'dan  uzaklıkta bulunan Al Nakb Havaalanı geliştirilmiş ve Taba Uluslararası Havaalanı (IATA: TCP, ICAO: HETB) olarak yeniden adlandırılmıştır ve şimdi İngiltere'den haftada yarım düzine charter uçuşunun yanı sıra Belçika, Rusya, Danimarka ve Hollanda'dan haftalık charter uçuşları gerçekleştirmektedir. Birçok turist İsrail'in Eilat kentinden Taba Sınır Kapısından giriş yapmaktadır ve Taba'nın  güneyinde yer alan ve Ürdün'deki Akabe'ye sık sık feribot seferleri düzenleyen yeni Taba Heights (Taba Tepeleri) gelişim bölgesinde bir marina inşa edilmiştir, ancak bu seferler organize turlara katılan turistlerle sınırlıdır.

 Galleri 

 Ayrıca bakınız 
 Ras Muhammed Ulusal Parkı
 Taba Zirvesi
 Mısır'da kültür turizmi

Kaynakça

 Dış bağlantılar 

 Photographical Impressions 
 Taba at Google Earth
 Orascom Development (Taba Heights)

Kategori:Kızıldeniz
Kategori:Mısır'daki görülecek yerler
Kategori:Mısır'da turizm