Sihçeki Kilisesi

Sihçeki Kilisesi (Gürcüce: სიხჩეკის ეკლესია), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı ve eski adı Sihçeki olan Güzelsu köyünde Orta Çağ'dan kalma bir Gürcü kilisesidir.

Tarihçe

Sihçeki Kalesi ile Sihçeki Kilisesi'nin bulunduğu Tao bölgesi, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlıların eline geçmesinden önce Gürcistan'ın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlı idaresinin 1574 tarihinde gerçekleştirdiği tahrire göre Sihçeki köyü, tamamı Hristiyan olan 60 haneden oluşuyordu.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 76.  ISBN 978-9941-25-828-2 Bu dönemden kalmış olan kilisenin köy halkının Müslüman olmasıyla cemaatini ve işlevini yitirdiği anlaşılmaktadır. Nitekim Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1907 yılında köyünün nüfusunun Müslümanlaşmış Gürcülerden oluştuğunu yazmıştır. Buna rağmen kilise bu tarihte ayakta duruyordu. Kilisenin bu tarihten sonra yıkıldığı anlaşılmaktadır.Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 105, ISBN 978-9941-478-17-8. Kiliseden geriye sadece kuzeydoğu köşesi kalmıştır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 218.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Mimari

Sihçeki Kilisesi, bugünkü yerleşimin 400 metre güneybatısında, Sihçeki Kalesi'nin güneybatı eteğinde yer alıyordu. Günümüzde ortadan kalkmış olan kilisesi, 1907 yılında ayakta duruyordu. Ekvtime Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, kilise dikdörtgen planlı ve tek nefli bir yapıydı. Batıda bir girişi, doğuda penceresi bulunuyordu. Doğudaki apsiste iki küçük niş bulunuyordu. Kilisenin kuzeyinde bitişik bir şapel bulunuyordu. Şapel, kiliseye kıyasla daha düzgün kesme taşlarla inşa edilmişti. Şapelin de kiliseye bezer biçimde, batısında kapısı, doğusunda apsiste bir penceresi vardı. Kilise ile şapel arasında bir bağlantı kapısı bulunmuyordu. Kilise gibi şapel de tamamen duvar resimleriyle donatılmıştı. Takaişvili'nin bulunduğu tarihte şapelin apsisindeki duvar resimlerinin bir kısmı fark ediliyordu. Kilisenin çatısı düz taşlarla örtülüydü.Tao-Klarceti: Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 271, ISBN 978-9941-478-17-8. Güzelsu köyünde, 2016 yılında bir evin girişinde tespit edilmiş ve üzerinde Gürcü alfabesinin Nushuri harfleriyle kazınmış Gürcüce yazıtın bulunduğu taş, Sihçeki Kilisesi veya Sihçeki Kalesi'nden alınmış olabilir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 219.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Kaynakça

Kategori:Erzurum ilindeki Gürcü Ortodoks kiliseleri
Kategori:Oltu'daki yapılar