Gölge Kabine (Türkiye)

Gölge Kabine ya da Ana Muhalefet Partisi Gölge Kabinesi, Cumhurbaşkanlığı Kabinesi'nin çalışmalarını denetleyen Ana Muhalefet Partisi'nin üst düzey üyelerinden oluşan bir komitedir. Gölge kabine üyeleri genellikle Cumhurbaşkanlığı kabine üyesi ile karşılık gelen bir görev alır. Gölge Kabine üyeleri, Gölge Bakanlar olarak bilinir ve Ana Muhalefet Lideri (şu anki lider Özgür Özel) tarafından atanır. Gölge Bakanın rolü, alternatif politikalar geliştirmek, hûkümet eylemleri ve politikaları konusunda hesap verilebilirlik sağlamak ve kendi özel politika alanlarındaki muhalefet temsilcisi olarak hareket etmektir.

11 Kasım 2023'te ana muhalefet partisi Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) lideri Özgür Özel, yeni Merkez Yönetim Kurulu (MYK) üyelerini belirledi. Özgür Özel yönetimindeki Parti Meclisi toplantısında, MYK üyelerinin yanı sıra hükûmetteki bakanlıkların faaliyetlerini izleyecek bir 'Gölge Kabine' oluşturuldu. Bu durum Türkiye'de bir ana muhalefet partisinde bir ilk olarak tarihe geçerek Türkiye siyasetinde ana muhalefet partisi ilk gölge kabineyi oluşturdu.

Daha öncesinde, Türk siyasetinde ilk gölge kabine örneği 2019 yılında kurulan Gelecek Partisi'nde görüldü. Tüzüğünde Politika İzleme Kurulunu oluşturarak, cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi kabinesi bakanlarını ve bakanlık uygulamalarını yakından izleyecek bir yapı kuruldu. Bu kurul, resmi olarak 'gölge kabine' olarak adlandırılmamış olsa da, partinin lideri Ahmet Davutoğlu tarafından bu şekilde tanıtılmış ve kurulun görevleri detaylı olarak tanımlanmıştır. 2022 yılında Altılı Masa'nın CHP'nin ev sahipliğinde gerçekleşen toplantısında dokuz farklı politika başlığında bir temel politika grubunun oluşturulması kararlaştırıldı. Bu durum çeşitli haber sitelerinde "Gölge Kabine" kuruluyor şeklinde haberleştirildi. Ancak, bir parti yetkilisi, "Gölge Kabine" benzetmesinin doğru olmadığını belirterek, bu sürecin tüm partilerin katılımıyla gerçekleştiğini vurguladı.

Türkiye'deki gölge kabine uygulaması resmi yasalarla desteklenmemekle birlikte bu sebeple kabinenin üyeleri diğer ülkelerdeki örnekleri gibi maaş alamamaktadır. Türkiye'deki diğer muhalefet partileri benzer yapıları genellikle politika başkanlıkları olarak adlandırırken, CHP doğrudan bu yapıyı 'gölge kabine' olarak duyurmuştur.

 Mevcut gölge kabine üyeleri 

Kabinenin yarısı kadınlardan oluşmaktadır. Kadınlar, toplumun yarısını temsil ederken, politika oluşturma süreçlerinde söz sahibi olması, cinsiyet eşitliği açısından önemlidir.

Cumhuriyet Halk Partisi Merkez Yönetim Kurulu üyeleri arasındanGölge BakanMakam(lar)Gölge makamKabine gölge bakanlarıalt=|101x101pikÖzgür ÖzelCumhuriyet Halk Partisi genel başkanı
Türkiye Ana Muhalefet Partisi LideriCumhurbaşkanıalt=|91x91pikSelin Sayek BökeCumhuriyet Halk Partisi genel sekreteri
Gölge Kabine KoordinatörüCumhurbaşkanı Yardımcısı100x100pikGökçe GökçenGölge Adalet Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıAdalet Bakanı100x100pikAylin NazlıakaGölge Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıAile ve Sosyal Hizmetler Bakanı100x100pikGamze TaşçıerGölge Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıÇalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanıalt=|100x100pikGülşah DenizGölge Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıÇevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanıalt=|100x100pikİlhan UzgelGölge Dışişleri Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıDışişleri Bakanı orta|100x100pikDeniz YavuzyılmazGölge Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıEnerji ve Tabii Kaynaklar Bakanıalt=|100x100pikSevgi KılıçGölge Gençlik ve Spor Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıGençlik ve Spor Bakanıorta|104x104pikalt=|100x100pikYalçın KaratepeGölge Hazine ve Maliye Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıHazine ve Maliye Bakanıalt=|100x100pikMurat BakanGölge İçişleri Bakanı
CHP Genel Başkan Yardımcısıİçişleri Bakanıalt=|100x100pikKoza YardımcıGölge Kültür ve Turizm Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıKültür ve Turizm Bakanıalt=|105x105pxSuat ÖzçağdaşGölge Millî Eğitim Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıMillî Eğitim Bakanı100x100pikYankı BağcıoğluGölge Millî Savunma Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıMillî Savunma Bakanıalt=|100x100pikZelihe Aksaz ŞahbazGölge Sağlık Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıSağlık Bakanıalt=|100x100pikPınar UzunGölge Sanayi ve Teknoloji Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıSanayi ve Teknoloji Bakanı100x100pikErhan AdemGölge Tarım ve Orman Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıTarım ve Orman Bakanıalt=|100x100pikVolkan DemirGölge Ticaret Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıTicaret Bakanıalt=|100x100pikUlaş KarasuGölge Ulaştırma ve Altyapı Bakanı
CHP Genel Başkan YardımcısıUlaştırma ve Altyapı Bakanı

 Ayrıca bakınız 

 Cumhurbaşkanlığı Kabinesi
 Türkiye hükûmeti
 67. Türkiye Hükûmeti
 2023 Türkiye genel seçimleri
 38. Cumhuriyet Halk Partisi Olağan Kurultayı

 Kaynakça 

Kategori:Türkiye'de siyaset
Kategori:Özgür Özel