Tatça (İran)

Tatça (, tâti zobun) İran'un kuzeybatısında Hazar Denizi'nin güneyinde Tatlar tarafından konuşulan ve Eski Azerice, Talışça, Zazaca, Gilekçe ve Mazenderanca ile yakından ilişkili bir Kuzeybatı İran dilidir.A Grammar of Southern Tati Dialects, Ehsan Yarshater, Median Dialect Studies I. The Hague and Paris, Mouton and Co., 1969. Bazı kaynaklar, Eski Azerice terimini, Türk dillerinin yayılmasından önce Azerbaycan'da konuşulan Tatçayı belirtmek için kullanmaktadır. Tatça Erdebil, Kazvin, Zencan gibi bölgelerde konuşulmaktadır.Paul, Ludwig (1998a). The position of Zazaki among West Iranian languages. In Proceedings of the 3rd European Conference of Iranian Studies, 11-15.09.1995, Cambridge, Nicholas Sims-Williams (ed.), 163-176. Wiesbaden: Reichert.Andrew Dalby, Dictionary of Languages: the definitive reference to more than 400 languages, Columbia University Press, 2004, pg 496."Azari, the Old Iranian Language of Azerbaijan," Encyclopædia Iranica, op. cit., Vol. III/2, 1987 by E. Yarshater. External link:   Zazaca ve Talışça gibi ergatiflik özelliği gösteren bir dildir;Ergative in Tāti Dialect of Khalkhāl, Jahandust Sabzalipoor aynı zamanda Zazaca gibi gramatik cinsiyet özelliği taşımaktadır.Vardanian, A. (2016). Grammatical gender in New Azari dialects of Šāhrūd. Bulletin of the School of Oriental and African Studies, 79(3), 503 511.A Morpho-phonological Analysis of Vowel Changes in Takestani-Tati Verb Conjugations: Assimilation, Deletion, and Vowel Harmony Glottolog Tatçayı Türkiye'de konuşulan Zazaca ile Hazar Denizi'nin güney kıyılarında konuşulan Talışça lehçeleri ile birlikte Eski Azerice'den türeyen Azeri dilleri grubu içinde sınıflandırmaktadır.

 Eski Azerice 
Tatçanın Talışça ve Zazaca ile birlikte ölü bir İran dili olan Eski Azericeden türediği varsayılmaktadır. Eski Azerice İran Azerbaycan'ında Herzenebad, Halhal, Erdebil, Zencan, Kazvin gibi bölgelerde yerli İrani halklar tarafından konuşulmuş bir dildir.

 Gramatik cinsiyet 
Tatça, Zazaca, Simnanca, Sengserce gibi kuzeybatı İran dilleri gibi gramatik cinsiyet özelliği taşımaktadır. Cinsiyetinin farklılaştırılması, Tatçada da bu dillerdeki gibi isim, sıfat, zamir ve fiil gibi cinsiyeti belirten gramer unsuruna eklenen özel bir biçim birimi veya ek kullanılarak gerçekleştirilmektedir.

Diyalektleri
Tatçanın lehçeleri aşağıdaki gibir:
 Alamutça
 Merkezi Tat: Halhalca (Kecelce, Kereni [Dizi, Gandomabi, Hezarrudi, Kerence, Karnaq, Kelasi, Lerdi, Nowkiani], Şahrudi-Güney Talışça [Shali-Kolur, Shandermani, Güney Talışça, Massali Masulei]), Hoinice, Meragaca [Dikini], Kuzey-Merkezi Talışça (Merkezi Talış [Asalemi, Hashtpari], Kuzey Talış [Astara, Lenkoran, Lerik], Taromi [Kabate, Kalasi])
Kuzey Tat: Herzendi-Kilit (Herzendice, Kilitçe), Keringani-Kelasuri-Hoynarutdi (Keringanca, Kelasurca-Hoynarudi)
Güney Tat: Elviri-Videri (Elvirice, Viderice), Vefsi (Aştiyanca [Amorei Kahaki Nuclear Ashtiani Tafresh], Vefsçe)
Remend-Kerec: İştihardca, Rezecerdice,Takistanca (Khalkhal,Kharaqani, Ramand, Tarom, Zanjan),

Kaynakça

Kategori:İran dilleri
Kategori:Kuzeybatı İran dilleri