Maskuri Kilisesi

Maskuri Kilisesi (Gürcüce: მასკურის ეკლესია) veya Meksur Kilisesi, tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Tortum ilçesine bağlı ve eski adı Maskuri olan Cihanlı köyünde Orta Çağ'dan kalma Gürcü kilisesidir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 169.  ISBN 978-9941-9470-8-7Fahriye Bayram - Turgay Yazar, "Artvin, Ardahan, Erzurum İli ve İlçelerinde Ortaçağ Gürcü Mimarisi Yüzey Araştırması-2011", 30. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Çorum, 2013, II. Cilt, s. 321.  ISSN 1017-7663

Tarihçe

Adı Cihanlı olarak değiştirilmiş olan yerleşimin eski adı Maskuri (მასკური), Megrelcede "akarsu kolu" anlamına gelir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 169.   ISBN 978-9941-9470-8-7 Nitekim Laz ve Megrel dillerinde "skuri" (სკური / სქური) "akarsu / dere" demektir. Maskuri Kilisesi'nin bulunduğu Tao bölgesini Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Osmanlı idaresinin 1574 tarihli tahririne göre Meksur köyünün nüfusu 130 Hristiyan haneden oluşuyordu.Tao (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 93.  ISBN 978-9941-25-828-2 Sonraki dönemde köy halkının Müslüman olmasıyla Maskuri Kilisesi'nin cemaatini ve işlevini yitirdiği, zaman içinde yıkıldığı anlaşılmaktadır. Kilise son zamanlarda samanlık olarak kullanılmıştır

Mimari

Maskuri Kilisesi, Cihanlı köyünün güneybatısında bir yamaçta, doğu tarafı bir kayaya yaslanarak inşa edilmiştir. Tek nefli kilise, doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı bir yapıdır. Dolgu duvar tekniğiyle moloz taşlar ve kireç harcı kullanılarak inşa edilmiştir. Kaba ve düzgün kesme taşlarla duvar cepheleri kaplanmıştır. Kilisenin batı kısmı tamamen yıkılmıştır. Kilisenin samanlık olarak kullanılmasına bağlı olarak batı duvarı köylüler tarafından yeniden örülmüştür. Kilisenin girişi kuzey taraftadır. Yarım daire planlı apsis, yarım daire kemerle ana mekâna bağlanmıştır. Apsiste iki küçük niş bulunmaktadır. Kilisenin doğu duvarının üst kısmında mazgal tarzında küçük bir pencere yer alır. Bu pencerenin yatay istiflenmiş tuğlalarla örülmüş yarım kubbeyle örtülmüştür.

Kaynakça

Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Tortum'daki yapılar
Kategori:Erzurum ilindeki Gürcü Ortodoks kiliseleri