Biyolojinin ana hatları

Biyoloji - Yaşamı inceleyen doğa bilimi. Odaklandığı alanlar arasında yapı, işlev, büyüme, köken, evrim, dağılım ve taksonomi yer alır.

 Biyoloji tarihi 

 Anatomi tarihi
 Biyokimya tarihi
 Biyoteknoloji tarihi
 Ekoloji tarihi
 Genetik bilimi tarihi
 Evrim düşüncesinin tarihi
 Darwinizmin tutulması - katastrofizm - Lamarkizm - ortojenez - mutasyonizm - yapısalcılık - Vitalizm
 Modern (evrimsel) sentez
 Moleküler evrimin tarihi
 Türleşmenin tarihi
 Tıp tarihi
 Model organizmaların tarihi
 Moleküler biyoloji tarihçesi
 Doğa tarihi
 Bitki sistematiğinin tarihçesi

 Genel bakış 
Biyoloji
Bilim
Yaşam
Özellikler: adaptasyon - enerji işleme - büyüme - düzen - regülasyon - üreme - çevreye tepki
Biyolojik organizasyon: atom - molekül - hücre - doku - organ - organ sistemi - organizma - popülasyon - topluluk - ekosistem - biyosfer 
Yaklaşım: indirgemecilik - beliren özellik - mekanistik
Bir bilim olarak biyoloji: 
Doğa bilimleri
Bilimsel yöntem: gözlem - araştırma sorusu - hipotez - sınanabilirlik - tahmin - deney - veri - istatistik
Bilimsel teori - bilimsel yasa
Araştırma yöntemi
Biyolojide araştırma yöntemleri listesi
Bilimsel literatür
Biyoloji dergileri listesi: akran denetimi

 Kimyasal temel 
Biyokimyanın ana hatları
 Atomlar ve moleküller
 Madde - element - atom - proton - nötron - elektron - Bohr modeli - izotop - kimyasal bağ - iyonik bağ - iyonlar - kovalent bağ - hidrojen bağı - molekül
 Su:
 Suyun özellikleri - çözücü - kohezyon - yüzey gerilimi - adezyon - pH
 Organik bileşikler:
 Karbon - karbon-karbon bağları - hidrokarbon - monosakkarit - amino asitler - nükleotit - fonksiyonel grup - monomer - adenozin trifosfat (ATP) - lipitler - yağ - şeker - vitaminler - nörotransmitter - mum
 Makromoleküller:
 Polisakkarit: selüloz - karbonhidrat - kitin - glikojen - nişasta
 Proteinler: birincil yapı - ikincil yapı - üçüncül yapı - konformasyon - doğal durum - protein katlanması - enzim - reseptör - transmembran reseptör - iyon kanalı - zar taşıyıcı - kollajen - pigmentler: klorofil - karotenoid - ksantofil - melanin - prion
 Lipitler: hücre zarı - yağlar - fosfolipidler
 Nükleik asitler: DNA - RNA

 Hücreler 
Hücre biyolojisinin ana hatları
 Hücre yapısı:
 Robert Hooke tarafından icat edilen hücre terimi
 Teknikler: hücre kültürü - mikroskop - ışık mikroskobu - elektron mikroskobu - SEM - TEM
 Organeller: sitoplazma - vakuol - peroksizom - plastit
 Hücre çekirdeği
 Nükleoplazma - çekirdekçik - kromatin - kromozom
 Endomembran sistemi
 Çekirdek zarı - endoplazmik retikulum - golgi aygıtı - veziküller - lizozom
 Enerji yaratıcıları: mitokondri ve kloroplast
 Biyolojik zarlar:
 Plazma zarı - mitokondriyal zar - kloroplast zarı
 Diğer hücre altı özellikler: hücre duvarı - psödopod - hücre iskeleti - mitotik iğ - kamçı - sil
 Hücre taşınması: difüzyon - osmoz - izotonik - aktif taşıma - fagositoz
 Hücresel üreme: sitokinez - sentromer - mayoz
 Nükleer üreme: mitoz - interfaz - profaz - metafaz - anafaz - telofaz
 Programlanmış hücre ölümü - apoptozis - hücre yaşlanması
 Metabolizma:
 Enzim - aktivasyon enerjisi - proteoliz - kooperativite
 Hücresel solunum
 Glikoliz - Piruvat dehidrojenaz kompleksi - Sitrik asit döngüsü - elektron taşıma sistemi - fermantasyon
 Fotosentez
 Işıklı devre reaksiyonları - Calvin döngüsü
 Hücre döngüsü
 Mitoz - kromozom - haploid - diploid - poliploidi - profaz - metafaz - anafaz - sitokinez - mayoz

 Genetik 
Genetiğin ana hatları
 Kalıtım
 Kalıtım - Mendel kalıtımı - gen - lokus - özellik - alel - polimorfizm - homozigot - heterozigot - melez - dihibrit çaprazlama - Punnett karesi - soy içi üreme
 Genotip-fenotip ayrımı - genotip - fenotip - baskın gen - çekinik gen
 Genetik etkileşimler - Mendel'in ayrışma kanunu - genetik mozaik - maternal etki - penetrans - komplementasyon - baskılama - epistaz - genetik bağlantı
 Model organizmalar: Drosophila - Arabidopsis - Caenorhabditis elegans - fare - Saccharomyces cerevisiae - Escherichia coli - Lambda fajı - Xenopus - tavuk - zebra balığı - Ciona intestinalis - batrak
 Teknikler: genetik tarama - bağlantı haritası
 DNA
 Nükleik asit çift sarmalı
 Nükleobaz: adenin (A) - sitozin (C) - guanin (G) - timin (T) - urasil (U)
 DNA replikasyonu - mutasyon - mutasyon oranı - prova okuması - DNA yanlış eşleşme tamiri - nokta mutasyonu - krosover- rekombinasyon - plazmid - transpozon
 Gen ifadesi
 Moleküler biyolojinin santral dogması: nükleozom - genetik kod - kodon - transkripsiyon faktörü - transkripsiyon - translasyon - RNA - histon - telomer
 Heterokromatin - promotör - RNA polimeraz
 Protein biyosentezi - ribozomlar
 Gen düzenlemesi
 operon - aktivatör - represör - korepresör - hızlandırıcı - alternatif birleştirme
 Genomlar
 DNA dizileme - yüksek hacimli dizileme - biyoenformatik
 Proteom - proteomik - metabolom - metabolomik
 DNA babalık testi
 Biyoteknoloji (ayrıca bkz. Biyokimyasal tekniklerin ana hatları ve Moleküler biyoloji):
 DNA parmak izi - genetik parmak izi - mikrosatelit - gen nakavtı - damgalama - RNA interferaz Genomik - hesaplamalı biyoloji - biyoenformatik - jel elektroforezi - transformasyon - PCR - PCR mutajenezi - primer - kromozom yürüyüşü - RFLP - restriksiyon enzimi - dizileme - av tüfeği dizileme - klonlama - kültür - DNA mikroçip - elektroforez - protein etiketi - afinite kromatografisi - x-ışını kırınımı - proteomik - kütle spektrometrisi
 Genler, gelişim ve evrim
 Apoptoz
 Fransız bayrağı modeli
 Örüntü oluşumu
 Evo-devo gen araç seti
 Transkripsiyon faktörü

 Evrim 
Evrimin ana hatları (ayrıca bkz. evrimsel biyoloji)
 Evrimsel süreçler
 Evrim
 Mikro evrim: adaptasyon  - doğal seçilim - yönlendirilmiş seçilim - cinsel seçilim - genetik sürüklenme - eşeyli üreme - eşeysiz üreme - koloni - alel frekansı - moleküler evrimin nötral teorisi - popülasyon genetiği - Hardy-Weinberg ilkesi
 Türleşme
 Türler
 Filogeni
 Soy (evrim) - evrim ağacı - kladistik - tür - takson - klad - monofiletik - polifili - parafili - kalıtım - fenotipik özellik - nükleik asit dizisi - sinapomorfi - homoloji - moleküler saat - dış grup (kladistik) - maksimum parsimoni - hesaplamalı filogenetik
 Linnaean taksonomi: Carl Linnaeus - üst âlem - âlem - şube - sınıf - takım - familya - cins - tür
 Üç üst âlem sistemi: arkealar - bakteriler - ökaryotlar - protistler - mantarlar - bitkiler - hayvanlar
 İkili adlandırma: bilimsel sınıflandırma - Homo sapiens
 Yaşamın tarihi
 Yaşamın kökeni - yaşam hiyerarşisi - Miller-Urey deneyi
 Makro evrim: adaptif radyasyon - yakınsak evrim - soy tükenmesi - yok oluş - fosil - tafonomi - jeolojik zaman - levha tektoniği - Kıta Kayması Teorisi - allopatrik türleşme - Gondvana - Pangea - endosimbiyont

 Çeşitlilik 
 Bakteriler ve Arkealar
 Protistler
 Bitki çeşitliliği
 Yeşil algler
 Chlorophyta
 Charophyta
 Bryophyte
 Marchantiophyta
 Anthocerotophyta
 Yapraklı kara yosunları
 Pteridophyte
 Lycopodiophyta
 Polypodiophyta
 Tohumlu bitkiler
 Cycadophyta
 Ginkgophyta
 Pinophyta
 Gnetophyta
 Magnoliophyta
 Mantarlar
 Maya - küf
 Hayvan çeşitliliği
 Omurgasızlar:
 Süngerler - knidliler - mercanlar - denizanaları - hidralar - denizşakayıkları
 Yassı solucanlar - nematodlar
 Eklembacaklılar: kabuklular - keliserliler - çok bacaklılar - örümceğimsiler - böcekler - halkalı solucanlar - yumuşakçalar
 Omurgalılar:
 Balıklar: agnatha - chondrichthyes - osteichthyes
 Tiktaalik
 Tetrapodlar
 Amfibiler
 Sürüngenler
 Kuşlar
 Uçamayan kuşlar - neognathae - dinozorlar
 Memeliler
 Plasental: primatlar
 Keseliler
 Monotreme
 Virüsler
 DNA virüsleri - RNA virüsleri - retrovirüsler

 Bitki formu ve işlevi 

 Bitki gövdesi
 Organ sistemleri: kök - sürgün - gövde - yaprak - çiçek
 Bitki beslenmesi ve taşınması
 Vasküler doku - kabuk - Kaspari şeridi - turgor basıncı - ksilem - floem - transpirasyon - odun - gövde (botanik)
 Bitki gelişimi
 Tropizm - taktizm
 Tohum - kotiledon - meristem - apikal meristem - vasküler kambiyum - mantar kambiyumu
 Nesillerin değişimi - gametofit - anterozoit - archegonium - sporofit - spor - sporangium
 Bitki üremesi
 Angiospermler - çiçek - üreme - sperm - tozlaşma - kendi kendine tozlaşma - çapraz tozlaşma - nektar - polen
 Bitki tepkileri
 Bitki hormonu - olgunlaşma - meyve - etilen - toksin - tozlayıcı - fototropizma - skototropizma - fototropin - fitokrom - oksin - fotoperiyodizm - kütleçekim

 Hayvan formu ve işlevi 

 Genel özellikler: morfoloji (biyoloji) - anatomi - fizyoloji - doku - organ - organ sistemi
 Su ve tuz dengesi
 Vücut sıvıları: osmotik basınç - iyonik bileşim - hacim
 Difüzyon - osmoz - tonisite - sodyum - potasyum - kalsiyum - klor
 Boşaltım
 Beslenme ve sindirim
 Sindirim sistemi: mide - bağırsak - karaciğer - beslenme - birincil besin grupları metabolizması - böbrek - boşaltım
 Nefes alma
 Solunum sistemi: akciğerler
 Dolaşım
 Dolaşım sistemi: kalp - atardamar - toplardamar - kılcal damar - kan - kan hücresi
 Lenfatik sistem: lenf düğümü
 Kas ve hareket
 İskelet sistemi: kemik - kıkırdak - eklem - tendon
 Kas sistemi: kas - aktin - miyozin - refleks
 Sinir sistemi
 Nöron - dendrit - akson - sinir - elektrokimyasal gradyan - elektrofizyoloji - aksiyon potansiyeli - sinyal iletimi - sinaps - reseptör -
 Merkezi sinir sistemi: beyin - omurilik
 limbik sistem - hafıza - vestibüler sistem
 Periferik sinir sistemi
 Duyusal sinir sistemi: göz - görme - işitme - propriyosepsiyon - koku alma -
 Örtü sistemi: deri hücresi
 Hormonal kontrol
 Endokrin sistem: hormon
 Hayvan üremesi
 Üreme sistemi: testis - yumurtalık - hamilelik
 Balık#Üreme sistemi
 Memeli üreme sistemi
 İnsan üreme sistemi
 Memeli penisi
 Os penis
 Penis dikenleri
 Şişe burunlu yunusların genital organları
 Keseli hayvanların genital organları
 At üreme sistemi
 Çift toynaklılar#Genitoüriner sistem
 Boğa#Üreme anatomisi
 Etoburların üreme sistemi
 Fossa#Dış genital organ
 Benekli sırtlanların dişi cinsel organları
 Kedi anatomisi#Genital organlar
 Köpeklerin cinsel organları
 Köpek penisi
 Bulbus glandis
 Hayvan gelişimi
 Kök hücre - blastula - gastrula - yumurta (biyoloji) - fetüs - plasenta - gamet - spermatid - ovum - zigot - embriyo - hücresel farklılaşma - morfogenez - homeobox
 Bağışıklık sistemi
 Antikor - konak - aşı - bağışıklık hücresi - AIDS - T hücresi - lökosit
 Hayvan davranışları
 Davranış: çiftleşme - hayvan iletişimi - barınak arama - göç (ekoloji)
 Sabit eylem yapısı
 Altürizm (biyoloji)

 Ekoloji 
Ekolojinin ana hatları
 Ekosistemler:
 Ekoloji - biyoçeşitlilik - habitat - plankton - termoklin - saprobe
 Abiyotik bileşen: su - ışık - radyasyon - sıcaklık - nem - atmosfer - asitlik
 Mikrop - biyokütle - organik madde - ayrıştırıcı - ayrışma - karbon - besin döngüsü - güneş enerjisi - topoğrafya - eğiklik - rüzgar yönü ve rüzgaraltı yönü - yağış - biyom
 Popülasyon
 Popülasyon ekolojisi: organizma - coğrafi alan - eşeyli üreme - nüfus yoğunluğu - nüfus artışı - doğum oranı - ölüm oranı - göç oranı - üstel büyüme - taşıma kapasitesi - lojistik fonksiyon - doğal çevre - rekabet (biyoloji) - çiftleşme - biyolojik yayılma - endemizm - büyüme eğrisi (biyoloji) - habitat - içme suyu - kaynak - insan nüfusu - teknoloji - Yeşil Devrim
 Komüniteler
 Komünite - ekolojik niş - kilittaşı türler - mimikri - simbiyoz - tozlaşma - mutualizm - kommensalizm - parazitizm - predasyon - istilacı türler - çevresel heterojenlik - kenar etkisi
 Tüketici-kaynak etkileşimleri: besin zinciri - besin ağı - ototrof - heterotrof - otçul - etçil - trofik seviye
 Biyosfer
 Litosfer - atmosfer - hidrosfer
 Biyojeokimyasal döngü: azot döngüsü - karbon döngüsü - su döngüsü
 İklim değişikliği: fosil yakıt - kömür - petrol - doğalgaz - Dünya enerji tüketimi - İklim değişikliği geri bildirimi - albedo - su buharı - karbon yutağı
 Koruma
 Biyoçeşitlilik - habitatlar - ekosistem hizmetleri - biyoçeşitlilik kaybı - soy tükenmesi - sürdürülebilirlik - Holosen yok oluşu

 Dallar 

 Anatomi - hayvanlarda, bitkilerde ve diğer organizmalarda veya özellikle insanlarda form çalışması. Basitçe, canlı organizmaların iç yapısının incelenmesi.
 Karşılaştırmalı anatomi - anatomilerindeki benzerlikler ve farklılıklar aracılığıyla türlerin evriminin incelenmesi.
 Osteoloji - kemiklerin incelenmesi.
 Osteomyoartroloji - kemikler, eklemler, bağlar ve kaslar dahil olmak üzere hareket aparatının incelenmesi.
 Visseroloji - organların incelenmesi
 Nöroanatomi - sinir sistemi incelenmesi.
 Histoloji - mikroskobik anatomi veya mikroanatomi olarak da bilinir, biyolojik dokuların mikroskobik anatomisini inceleyen biyoloji dalı.
 Astrobiyoloji - evrendeki yaşamın kökeni, erken evrimi, dağılımı ve geleceğinin incelenmesi. Eksobiyoloji ve biyoastronomi olarak da bilinir.
 Biyoarkeoloji - arkeolojik alanlardaki insan ve hayvan kalıntılarının incelenmesi.
 Biyokimya - yaşamın var olması ve işlev görmesi için gerekli kimyasal reaksiyonların incelenmesi, genellikle hücresel seviyeye odaklanılır.
 Biyokültürel antropoloji - insan biyolojisi ve kültürü arasındaki ilişkilerin incelenmesi.
 Biyocoğrafya - türlerin mekansal ve zamansal olarak dağılımının incelenmesi.
 Biyolinguistik - biyoloji ve dilin evriminin incelenmesi.
 Biyolojik ekonomi - insan biyolojisi ve ekonomisinin etkileşiminin incelendiği disiplinler arası bir alan.
 Biyofizik - fiziksel bilimlerde geleneksel olarak kullanılan yöntemlerle biyolojik süreçlerin incelenmesi.
 Biyomekanik - canlı varlıkların mekaniğinin incelenmesi.
 Nörofizik - sinir sisteminin gelişiminin moleküler düzeyde incelenmesi.
 Kuantum biyolojisi - kuantum mekaniğinin ve teorik kimyanın biyolojik nesnelere ve problemlere uygulanması.
 Virofizik - virüs ve hücreler arasındaki etkileşimleri yönlendiren mekanik ve dinamiklerin incelenmesi.
 Biyoteknoloji - genetik modifikasyon ve sentetik biyoloji de dahil olmak üzere canlı maddenin manipülasyonunu inceleyen yeni ve bazen tartışmalı biyoloji dalı.
 Biyoenformatik - genomik ve diğer biyolojik verilerin incelenmesi, toplanması ve depolanması için bilgi teknolojisinin kullanılması.
 Biyomühendislik - uygulamalı bilgiye vurgu yapan ve özellikle biyoteknoloji ile ilgili mühendislik araçlarıyla biyolojinin incelenmesi.
 Sentetik biyoloji - biyoloji ve mühendisliği bütünleştiren araştırma; doğada bulunmayan biyolojik fonksiyonların inşası.
 Botanik - bitkilerin incelenmesi.
 Fotobiyoloji - ışık (teknik olarak iyonlaştırıcı olmayan radyasyon) ve canlı organizmaların etkileşimlerinin bilimsel olarak incelenmesi. Bu alan fotosentez, fotomorfogenez, görsel işleme, sirkadiyen ritimler, biyolüminesans ve ultraviyole radyasyon etkilerinin incelenmesini içerir.
 Fikoloji - alglerin bilimsel olarak incelenmesi.
 Bitki fizyolojisi - bitkilerin işleyişi veya fizyolojisi ile ilgilenen botanik alt disiplini.
 Hücre biyolojisi - tam bir birim olarak hücrenin ve canlı bir hücre içinde meydana gelen moleküler ve kimyasal etkileşimlerin incelenmesi.
 Histoloji - mikroskopi kullanarak bitki ve hayvanların hücre ve dokularının anatomisinin incelenmesi.
 Kronobiyoloji - canlı organizmalardaki periyodik (döngüsel) olayları ve bunların güneş ve ay ile ilgili ritimlere adaptasyonunu inceleyen biyoloji alanı.
 Dendrokronoloji - doğal tarihin farklı dönemlerindeki atmosferik koşulları analiz etmek amacıyla tam olarak oluştukları yılı tarihlendirmek için kullanılan ağaç halkalarının incelenmesi.
 Gelişim biyolojisi - zigottan tam yapıya kadar bir organizmanın oluştuğu süreçlerin incelenmesi
 Embriyoloji - embriyonun gelişiminin incelenmesi (döllenmeden doğuma kadar).
 Gerontoloji - yaşlanma süreçlerinin incelenmesi.
 Ekoloji - canlı organizmaların birbirleriyle ve çevrelerindeki cansız unsurlarla olan etkileşimlerinin incelenmesi.
 Epidemiyoloji - halk sağlığı araştırmalarının ana bileşeni, nüfusun sağlığını etkileyen faktörlerin incelenmesi.
 Evrimsel biyoloji - türlerin zaman içindeki kökeni ve soyunun incelenmesi.
 Evrimsel gelişim biyolojisi - farklı organizmaların gelişimsel süreçlerini karşılaştırarak aralarındaki atasal ilişkiyi belirleyen ve gelişimsel süreçlerin nasıl evrimleştiğini keşfeden biyoloji alanı.
 Paleobiyoloji - yaşam bilimlerinin yöntem ve bulgularını yer bilimi olan paleontolojinin yöntem ve bulgularıyla birleştiren disiplin.
 Paleoantropoloji - insan soyundaki morfolojik ve davranışsal değişikliklerin yanı sıra insan evriminin gerçekleştiği ortamı belirlemek için esas olarak soyu tükenmiş hominin ve diğer primat türlerinin kalıntılarını kullanarak insan evrimine ilişkin fosil kanıtların incelenmesi.
 Paleobotanik - fosil bitkilerin incelenmesi.
 Paleontoloji - fosillerin ve bazen tarih öncesi yaşamın coğrafi kanıtlarının incelenmesi.
 Paleopatoloji - kemiklerde veya mumyalanmış yumuşak dokularda gözlemlenebilen patojenik durumların ve beslenme bozukluklarının, zaman içinde kemiklerin boyunda veya morfolojisinde meydana gelen değişikliklerin, fiziksel travma kanıtlarının veya mesleki kaynaklı biyomekanik stres kanıtlarının incelenmesi.
 Genetik - genlerin ve kalıtımın incelenmesi.
 Kantitatif genetik - ayrı ayrı tanımlanabilen fenotiplerin ve gen ürünlerinin (göz rengi veya belirli bir biyokimyasalın varlığı gibi) aksine sürekli olarak değişen fenotiplerin (boy veya kütle gibi karakterlerde) incelenmesi.
 Jeobiyoloji - fiziksel Dünya ile biyosfer arasındaki etkileşimlerin incelenmesi.
 Deniz biyolojisi - okyanus ekosistemleri, bitkiler, hayvanlar ve diğer canlı varlıkların incelenmesi.
 Mikrobiyoloji - mikroskobik organizmaların (mikroorganizmalar) ve bunların diğer canlılarla etkileşimlerinin incelenmesi.
 Bakteriyoloji - bakterilerin incelenmesi
 İmmünoloji - büyün organizmalardaki bağışıklık sistemlerinin incelenmesi.
 Mikoloji - mantarların incelenmesi
 Parazitoloji - parazitlerin ve parazitliğin incelenmesi.
 Viroloji - virüslerin incelenmesi
 Moleküler biyoloji - biyoloji ve biyolojik işlevlerin moleküler düzeyde incelenmesi, biyokimya ile bazı kesişmeler.
 Yapısal biyoloji - biyolojik makromoleküllerin moleküler yapısıyla ilgilenen moleküler biyoloji, biyokimya ve biyofizik dalı.
 Nörobilim - anatomi, fizyoloji ve ortaya çıkan özellikler dahil olmak üzere sinir sisteminin incelenmesi.
 Davranışsal nörobilim - insanlarda ve diğer hayvanlarda davranışın fizyolojik, genetik ve gelişimsel mekanizmalarının incelenmesi.
 Hücresel nörobilim - nöronların hücresel düzeyde incelenmesi.
 Bilişsel nörobilim - zihinsel süreçlerin nöral alt katmanlarına odaklanarak bilişin altında yatan biyolojik alt katmanların incelenmesi.
 Hesaplamalı nörobilim - sinir sisteminin bilgi işleme işlevlerinin incelenmesi ve sinir sistemini incelemek için dijital bilgisayarların kullanılması.
 Gelişimsel nörobilim - beyin gelişiminin hücresel temelinin incelenmesi ve altta yatan mekanizmaların ele alınması.
 Moleküler nörobilim - sinir sisteminin biyolojisini moleküler biyoloji, moleküler genetik, protein kimyası ve ilgili metodolojilerle inceler.
 Nöroanatomi - sinir dokusunun anatomisi ve sinir sisteminin nöral yapılarının incelenmesi.
 Nöroendokrinoloji - sinir sistemi ile endokrin sistem arasındaki etkileşimi, yani beynin vücuttaki hormonal aktiviteyi nasıl düzenlediğini inceler.
 Nöroetoloji - hayvan davranışlarının ve sinir sistemi tarafından altta yatan mekanik kontrolünün incelenmesi.
 Nöroimmünoloji - sinir sistemi ve immünolojinin incelenmesi, bağışıklık sisteminin incelenmesi.
 Nörofarmakoloji - ilaçların sinir sistemindeki hücresel işlevi nasıl etkilediğinin incelenmesi.
 Nörofizyoloji - sinir sisteminin işlevinin (yapısının aksine) incelenmesi.
 Sistem nörobilimi - sinir devrelerinin ve sistemlerinin işlevini inceler. Sinir hücrelerinin sinir ağları oluşturmak üzere birbirine bağlandığında nasıl davrandığı ile ilgili bir dizi çalışma alanını kapsayan bir şemsiye terimdir.
 Fizyoloji - organizmaların iç işleyişinin incelenmesi.
 Endokrinoloji - endokrin sistemin incelenmesi.
 Onkoloji - virüs veya mutasyon, onkogenez, anjiyogenez ve dokuların yeniden şekillenmesi dahil olmak üzere kanser süreçlerinin incelenmesi.
 Sistem biyolojisi - biyolojik sistemlerin hesaplamalı modellemesi.
 Teorik biyoloji - biyolojik olayların matematiksel modellemesi.
 Zooloji - sınıflandırma, fizyoloji, gelişim ve davranış dahil olmak üzere hayvanların incelenmesi. Alt dalları şunları içerir:
 Artropodoloji - eklemli uzuvlara sahip olmaları ile karakterize edilen böcekler, araknidler, kabuklular ve diğerlerini içeren bir hayvan şubesi olan artropodların incelenmesi ile ilgili biyolojik disiplin.
 Akaroloji - akarları ve keneleri içeren araknid taksonunun incelenmesi.
 Araknoloji - topluca araknidler olarak adlandırılan örümcekler ve akrepler, psödoskorpionlar, hasatçılar gibi ilgili hayvanların bilimsel olarak incelenmesi
 Entomoloji - böceklerin incelenmesi.
 Coleopteroloji - kın kanatlıların incelenmesi.
 Lepidopteroloji - güveler ve kelebekleri (lepidopteranlar olarak adlandırılır) içeren geniş bir böcek takımının incelenmesi.
 Mirmekoloji - karıncaların bilimsel olarak incelenmesi.
 Karsinoloji - kabukluların incelenmesi.
 Miriapodoloji - kırkayakların ve diğer miriapodların incelenmesi.
 Etoloji - genellikle doğal koşullar altındaki davranışlara odaklanan hayvan davranışlarının bilimsel olarak incelenmesi.
 Helmintoloji - solucanların, özellikle de parazit solucanların incelenmesi.
 Herpetoloji - amfibilerin (kurbağalar, semenderler ve gymnophiona dahil) ve sürüngenlerin (yılanlar, kertenkeleler, amfisbaenidler, kaplumbağalar, terrapinler, timsahlar ve tuataralar dahil) incelenmesi.
 Batrakoloji - Herpetolojinin yalnızca amfibilerin incelenmesiyle ilgilenen alt disiplini.
 İhtiyoloji - balıkların incelenmesi. Kemikli balıkları (Osteichthyes), kıkırdaklı balıkları (Chondrichthyes) ve çenesiz balıkları (Agnatha) içerir.
 Malakoloji - omurgasız zoolojisinin, eklembacaklılardan sonra tanımlanan türler açısından ikinci en büyük hayvan şubesi olan Mollusca (yumuşakçalar) ile ilgilenen dalı.
 Teutoloji - Malakolojinin kafadanbacaklıların incelenmesiyle ilgilenen dalı.
 Mammaloji - homeotermik metabolizma, kürk, dört odacıklı kalp ve karmaşık sinir sistemleri gibi özelliklere sahip bir omurgalı sınıfı olan memelilerin incelenmesi. Mammaloji aynı zamanda "mastoloji", "teriyoloji" ve "teroloji" olarak da bilinmektedir. Memeli olarak kabul edilen yaklaşık 4.200 farklı hayvan türü bulunmaktadır.
 Setoloji - Cetacea bilimsel takımında yer alan yaklaşık seksen balina, yunus ve domuzbalığı türünü inceleyen deniz memelileri bilimi dalı.
 Primatoloji - primatların bilimsel olarak incelenmesi
 İnsan biyolojisi - biyoloji/yaşam bilimleri, antropoloji/sosyal bilimler, uygulamalı/tıp bilimleri aracılığıyla insan ve insan popülasyonlarını inceleyen disiplinler arası alan
 Biyolojik antropoloji - evrimsel gelişimleri boyunca insan cinsinin, diğer homininlerin ve hominidlerin fiziksel morfolojisini, genetiğini ve davranışlarını inceleyen antropolojinin alt alanı
 İnsan davranışsal ekolojisi - davranışsal adaptasyonların (yiyecek arama, üreme, ontogeni) evrimsel ve ekolojik perspektiflerden incelenmesi (bkz. davranışsal ekoloji). Çevresel streslere karşı insanların adaptif tepkilerine (fizyolojik, gelişimsel, genetik) odaklanır.
 Nematoloji - Nematodların veya yuvarlak solucanların incelenmesiyle ilgilenen bilimsel disiplin.
 Ornitoloji - kuşların bilimsel olarak incelenmesi.

 Biyologlar 

Önemli biyologlar listeleri
 Önemli biyologlar listesi
 Fizyoloji veya tıp alanında Nobel Ödülü kazananlar listesi
 Yazar kısaltmasına göre biyolog listeleri
 Takson yazarı zoologlar listesi

Biyologların konularına göre listeleri
 Biyokimyacılar listesi
 Ekolojistler listesi
 Nörobilimciler listesi
 Fizyologlar listesi

 Ayrıca bakınız 
 Yeryüzündeki ilk yaşam
 Mühendislik ana hatları
 Biyoloji dergileri

 Dış bağlantılar 

 OSU'nun Phylocode'u
 Yaşam Ağacı: Filogeni ve biyoçeşitlilik hakkında bilgi içeren çok yazarlı, dağıtılmış bir İnternet projesi.

Kategori:Bilimlerin ana hatları
Kategori:Vikipedi ana hatları
Ana hatlar