Suhbeçi Kilisesi

Suhbeçi Kilisesi (Gürcüce: სუხბეჩის ეკლესია), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı İşhani köyünde Orta Çağ'dan kalma bir Gürcü kilisesidir.Mine Kadiroğlu,Zafer Karaca, Turgay Yazar, Fahriye Bayran, Bülent İşler, "Çoruh Vadisi Ortaçağ Gürcü Mimarisi 2001 Yılı Yüzey Araştırması" - 20. Araştırma Gezisi Toplantıları, Ankara, 2003, I. Cilt, s. 33.  ISBN 975-17-3083-X Subheçi Kilisesi olarak da bilinir.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar - Katalog (ტაო-კლარჯეთი - ისტორიისა და კულტურის ძეგლები - კატალოგი), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 106, ISBN 9789941478178.

Tarihçe

Suhbeçi Kilisesi, Tao bölgesinnde, İşhan köyünün 3 kilometre kuzeyinde Kargieli (ქარგიელი) olarak adlandırılan tepede ve deniz seviyesinden yaklaşık 1800 metre yükseklikte yer alır. Günümüze yıkık haldeki kilisenin bir kitabesi bulunmadığı için inşa tarihi de bilinmemektedir. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1917 yılında kiliseyi görmüş ve tanımlamıştır. Takaişvili, yapısal özellikleri üzerinden kilisenin 5-6. yüzyıllarda inşa edilmiş olması gerektiğini yazmıştır. Yazar, Karieli Dağı'nın eteklerinde de Suhbeçi köyünün bulunduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte Suhbeçi Kilisesi'nin Gürcü krallığı döneminde, 9. yüzyılda inşa edilmiş olan Gürcü manastırı İşhani Manastırı'na ait bir kilise olabileceği de yazılmıştır.

Mimari

Suhbeçi Kilisesi, kubbesi ve çatısı çökmüş, duvarlarının bir kasımı ayakta kalmış halde günümüze ulaşmıştır. Ekvtime Takaişvili'nin 1917 yılındaki ziyareti sırasında da kilise yıkık halde bulunuyordu. Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre bu yapı, kaba yonu taşlarla inşa edilmişti. Tipik dört kollu bir yapı olan kilisenin batı tarafında bir şapel bulunuyordu. Kilisenin tek giriş kapısı vardı ve bu kapı batı taraft yer alıyordu. Kilisenin batı ve doğu cephelerinde birer pencere vardı. Şapelin kapısı ise batıda, penceresi de güneyde yer alıyordu. Kilisenin kubbesi ve çatısı çökmüştü. Güney duvarı insan boyundan daha alçak olmasına rağmen, kuzey duvarının yüksekliği 3,2 metreyi buluyordu. Kubbe kasnağının sekiz cepheli olduğu anlaşılıyordu. Kubbe ise, İsi Kilisesi’nde olduğu gibi trompluydu. Kilisenin içten uzunluğu 6,84 metre, şapelle birlikte ise, yaklaşık 11 metreydi; genişliği de yaklaşık 7 metereydi.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 57.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Kaynakça

Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Artvin ilindeki Gürcü Ortodoks kiliseleri