Büyük dil modeli

Geniş dil modeli (GDM) (), genel amaçlı olarak dili anlama ve üretme becerisiyle öne çıkan bir yapay zeka dil modelidir. GDM'ler bu yetenekleri, eğitimleri sırasında milyarlarca parametreyi öğrenebilmek için niceliksel olarak çok büyük miktarda veri kullanarak kazanır. Bu süreçte, aşırı derecede büyük hesaplama kaynakları tüketirler. GDM'ler, gelişmiş yapay sinir ağlarıdır (temelde dönüştürücüler ) ve özdenetimli öğrenme veya yarı denetimli öğrenme yöntemleri kullanılarak eğitilirler.

GDM'ler özbağlanımlı dil modelleri olarak, bir giriş metnini alıp bir sonraki belirteci veya sözcüğü tekrar tekrar tahmin ederek çalışır. 2020 yılına kadar, bir modelin belirli görevleri gerçekleştirebilmesi için uyarlanmasının tek yolu ince ayardı. Ancak günümümüzde GPT-3 gibi popüler olan daha büyük ölçekli modeller, benzer sonuçlar elde etmek için sufle mühendisliğini kullanacak şekilde tasarlanmaya başlandı. GDM'lerin, insan dili derleminde bulunan sözdizimi, anlambilim ve ontoloji hakkında somut bilgi edinebilmenin yanı sıra, aynı zamanda derlemde yer alan hataları ve önyargıları da öğrendikleri düşünülmektedir.

 Uygulama Alanları 
Geniş dil modelleri, aşağıdaki başlıca alanlarda kullanılmaktadır:
 Chatbot ve dijital asistanların geliştirilmesi
 Makine çevirisi ve çok dilli iletişim
 Otomatik özetleme ve bilgi çıkarımı
 Kod üretimi, hata tespiti ve otomasyon
 Eğitim ve içerik üretiminde kişiselleştirilmiş yardımcı sistemler

 Etik ve Eleştiriler 
 Veri gizliliği ve telif hakkı ihlalleri riskleri
 Dil modeli tarafından öğrenilen önyargıların (bias) sonuçlara yansıması
 Enerji tüketimi ve karbon ayak izi gibi çevresel etkiler
 Yanlış bilgi üretme potansiyeli (hallucination) ve güvenilirlik sorunları

 Gelecek Perspektifi 
GDM'lerin çok modlu modeller ile birleşmesi, görsel, işitsel ve metinsel verilerle bütünleşik yapay zeka sistemlerinin oluşmasını sağlayacaktır. Ayrıca, küçük ve verimli modellerin artmasıyla yerel cihazlarda kullanım olanakları genişlemektedir. GDM'ler, yapay genel zekaya (AGI) yönelik kritik bir basamak olarak değerlendirilmektedir.

 Kaynakça 

Kategori:Doğal dil işleme
Kategori:Geniş dil modelleri
Kategori:Derin öğrenme