Utavi Kalesi

Utavi Kalesi (Gürcüce: უთავის ციხე), Artvin ilinin Yusufeli ilçesine bağlı ve eski adı Utavi olan Bostancı köyünde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kaledir. Köyün Ahalta mahallesinde bulunduğu için Ahalta Kalesi olarak da bilinir.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 97.  ISBN 978-9941-9470-8-7

Tarihçe

Utavi Kalesi, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve kaleyi 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmiştir. Gürcüce bir yer adı olan Utavi (რუთავი), ark başı anlamına gelen Rutavi'den (რუთავი) değişime uğramıştır.Ekvtime Takaişvili -Works / თხზულებანი I, Tiflis, 2016, s. 435. ISBN 978-9941-463-96-9 Kalenin yer aldığı Ahalta (ახალთა) veya Ahalt da yine Gürcüce bir yer adı olup yeni anlamındaki "ahali" (ახალი) kelimesinden türemiştir."ახალი" - A Comprehensive Georgian-English Dictionary, Londra, 2006, 2 cilt  ISBN 0-9535878-3-5 İki adının da Gürcüce olması, Utavi Kalesi veya Ahalta Kalesi'nin Osmanlı dönemi öncesinde inşa edildiğini göstermektedir. Nitekim kalenin Gürcü Bagrationi Hanedanınca askeri amaçla inşa edilmiş, gözetleme ve karakol işlevli bir yapı olduğu tahmin edilmektedir.

Mimari

Utavi Kalesi veya Ahalta Kalesi, Bostancı köyünün arazisi içinde, Ahalta (Çayağzı) mahallesinin yakınında iki derin vadisi arasında kalan Parhali (Barhal) Çayı'nın kıyısındaki kaya silsilesinin zirvesinde inşa edilmiştir. Kalenin inşasında kireç harcı ve orta büyüklükte kaba yonu taşlar kullanılmıştır. Eski yazılı kaynaklardan da varlığı bilinen orta büyüklükteki kaleden (60 × 33 m) geriye 5 metre yüksekliğe ulaşan sur duvarlarının bazı kısımları ve su sarnıcı kalmıştır.Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 275, ISBN 9789941478178.Taner Artvinli, Yusufeli Külliyâtı, İstanbul, 2013, 2 cilt, I. cilt, s. 137, ISBN 9786058624818.

Kaynakça

Kategori:Tao-Klarceti
Kategori:Artvin ilindeki kaleler