Güneş benzeri

Güneş tipi yıldızlar, Güneş benzerleri (veya analogları) ve Güneş ikizleri, büyük ölçüde Güneş'e benzeyen yıldızlardır. Yıldız sınıflandırması, Güneş ikizlerinin Güneş'e en çok benzediği, ardından Güneş benzerlerinin (solar analog) ve son olarak Güneş tipi yıldızların geldiği hiyerarşik bir yapıdır. Bu tip yıldızların gözlemleri, Güneş'in diğer yıldızlarla ilişkili özelliklerini ve gezegenlerin yaşanabilirliğini daha iyi anlamak açısından önemlidir.

 Güneş'e benzerliği nedeniyle 
Üç kategorinin Güneş'e benzerliklerine göre tanımlanması astronomik gözlem tekniklerinin evrimini yansıtmaktadır. Başlangıçta Güneş tipi, Güneş'e benzerliğin tanımlanabileceği en yakın kategoriydi. Daha sonra, daha hassas ölçüm teknikleri ve gelişmiş gözlemevleri, sıcaklık gibi önemli ayrıntıların daha hassas bir şekilde belirlenmesini sağlayarak, özellikle Güneş'e benzeyen yıldızlar için bir güneş analogu kategorisinin oluşturulmasını mümkün kılmıştır. Daha sonra, hassasiyette devam eden gelişmeler, mükemmele yakın eşleşmeler için bir güneş-ikiz kategorisinin oluşturulmasına izin verdi.

Güneş'e benzerlik, renk indeksinden türetilen sıcaklık gibi türetilmiş niceliklerin, sıcaklığı kesin olarak bilinen tek yıldız olan Güneş'e karşı kontrol edilmesini sağlar. Güneş'e benzemeyen yıldızlar için bu çapraz kontrol yapılamaz.

 Güneş tipi 
Bu yıldızlar genel olarak Güneş'e benzerler. B-V rengi 0,48 ile 0,80 arasında olan anakol yıldızlarıdır, Güneş'in B-V rengi 0,65'tir. Alternatif olarak, spektral tipe dayalı bir tanım da kullanılabilir, örneğin F8V'den K2V'ye kadar, bu da 0,50 ila 1,00 B-V rengine karşılık gelir. Bu tanım yıldızların yaklaşık %10'una uymaktadır, bu nedenle güneş tipi yıldızların bir listesi oldukça kapsamlı olacaktır.

Güneş tipi yıldızlar dönme hızları ile kromosferik aktiviteleri (örn. Kalsiyum H ve K çizgisi emisyonu) ve koronal aktiviteleri (örn. X-ışını emisyonu) arasında yüksek korelasyon gösterirler. Güneş tipi yıldızlar manyetik frenleme nedeniyle anakol ömürleri boyunca döndüklerinden, bu korelasyonlar kabaca yaşların türetilmesine izin verir. Mamajek & Hillenbrand (2008), Güneş'in 52 ışık yılı (16 parsek) içindeki 108 güneş tipi (F8V-K2V) anakol yıldızının yaşlarını kromosferik aktivitelerine (Ca, H ve K emisyon çizgileri ile ölçüldüğü gibi) dayanarak tahmin etmişlerdir.

Aşağıdaki tabloda, 50 ışık yılı içinde bulunan ve mevcut ölçümlere göre güneş benzeri kriterlerini (B-V rengi 0,48 ile 0,80 arasında) neredeyse karşılayan güneş tipi yıldızların bir örneği gösterilmektedir (Güneş karşılaştırma için listelenmiştir):
+ Güneş benzeri yıldızlara örnekler Tanımlayıcı J2000 koordinatları Uzaklık(Iy) Yıldızsınıfı Sıcaklık(K) Metallik(dex) Yaş(Milyar yıl) Notlar Sağ açıklık Dik açıklık Güneş — — 0,0000158 G2V 5778 +0,00 4,6     4,37 G2V 5790 +0,20 4,4 Alfa Centauri B4,37K0V52604,4    10,4 K2V 5084 -0,13 0,4-0,8    11,9 G8V 5344 –0,525,8     19,8 G8V 5338 –0,546,1     19,9 G8IV 5604 +0,33~7     39,9 K1V 5257 −0,203,7     41,3 G5V 5432 −0,469,6     42,1 G8IV 5538 +0,188,5     42,7 G5V 5610 −0,324,3     46,9 G0V 5662 −0,375     46,9 G8V 5415 −0,316,6     47,5 G4V 5664 −0,3410,3 

 Güneş benzeri 
Bu yıldızlar fotometrik olarak Güneş'e benzer ve aşağıdaki özelliklere sahiptir:

 Güneşinkinden 500 K dahilindeki sıcaklık (5278 ila 6278 K)
 Metaliklik Güneş'inkinin %50-200'ü (± 0,3 dex ) kadardır; bu, yıldızın proto-gezegen diskinin, gezegenlerin oluşabileceği benzer miktarda toza sahip olacağı anlamına gelir
 Yakın arkadaş yok (yörünge süresi on gün veya daha az), çünkü böyle bir arkadaş yıldız aktivitesini teşvik ediyorDaha katı güneş ikizi kriterlerini karşılamayan güneş analogları, 50 ışık yılı içinde ve artan mesafe sırasına göre (Güneş karşılaştırma için listelenmiştir.):
 Tanımlayıcı J2000 koordinatları Uzaklık(Iy) Yıldızsınıfı Sıcaklık(K) Metallik(dex) Yaş(Milyar yıl) Notlar Sağ açıklık Dik açıklık Güneş — — 0,0000158 G2V 5.778 +0,00 4,6     18,8 G9–K0 V 5.297 −0,20 4,7     27,4 G0V 5.930 −0,30 6,0     27,8 G5V 5.558 −0,02 6,3     28,0 F9.5V 5.956 −0,14 2,5     29,8 G0V 5.970 −0,06 2,0     31,1 G8V 5.483 −0,12 1,0     32,8 K0V 5.333 +0,05 3,0     33,1 G5V 5.594 +0,10 5,4     40,6 K0V 5.410 −0,03 10,6     41,2 G1.5V 5.848 −0,05 7,0     42,0 G1V 5.858 +0,03 0,4     43,3 G3V 5.868 +0,02 0,6     45,9 G1V 5.954 +0,06 6,0     47,8 G5V 5.683 0,04 3,2     48,5 F8V 6.167 −0,03 3,1     48,6 G3V 5.878 −0,03 1,2     49,1 G3V 5.741 +0,20 6,5     49,3 F8V 6.140 +0,18 5,7     50,9 G2.5IVa 5.804 +0,20 7,0 

 Güneş ikizi 
Bugüne kadar Güneş'e tam olarak benzeyen bir güneş ikizi bulunamamıştır. Bununla birlikte, Güneş'inkine çok yaklaşan bazı yıldızlar vardır ve astronomi topluluğu üyeleri tarafından güneş ikizleri olarak kabul edilirler. Tam bir güneş ikizi, 5,778K yüzey sıcaklığına sahip, 4.6 milyar yaşında, doğru metalikliğe ve %0.1 güneş parlaklığı varyasyonuna sahip bir G2V yıldızı olacaktır  Yaşı 4,6 milyar yıl olan yıldızlar en kararlı durumdadır. Uygun metaliklik ve boyut da düşük parlaklık değişimi için çok önemlidir.
sağ|küçükresim|upright=1.59| Yıldızların Morgan-Keenan spektral sınıflandırması. Evrendeki en yaygın yıldız türü %76 ile M-cüceleridir. Güneş 4,6 milyar yaşında G sınıfı (G2V) bir yıldızdır ve tüm yıldızların %95'inden daha büyüktür. Sadece %7,6'sı G-sınıfı yıldızdır
Aşağıdaki yıldızlar Güneş'e daha çok benzer ve aşağıdaki niteliklere sahiptir:

 Sıcaklık Güneş'inkinden 50 K dahilinde (5728 ila 5828 K)  (güneşten 10 K dahilinde (5768–5788 K)).
 Metalikliği Güneş'inkinin %89-112'si (± 0,05 dex ) kadardır, bu da yıldızın propidinin gezegen oluşumu için neredeyse tamamen aynı miktarda toza sahip olacağı anlamına gelir
 Güneş'in kendisi tek bir yıldız olduğu için yıldız arkadaşı yok
 Güneş'inkinden 1 milyar yıl uzaktaki bir yaş (3,6 ila 5,6 Ga)

Aşağıda güneş ikizi kriterlerini karşılamaya en çok yaklaşan bilinen yıldızlar verilmiştir. Güneş karşılaştırma için listelenmiştir. Vurgulanmış kutular bir güneş ikizi için aralık dışındadır. Yıldız geçmişte güneş ikizi olarak kaydedilmiş olabilir, ancak daha çok bir güneş analogudur.
 Tanımlayıcı J2000 koordinatları Uzaklık(Iy) Yıldızsınıfı Sıcaklık(K) Metallik(dex) Yaş(Milyar yıl) Notlar Sağ açıklık Dik açıklık Güneş — — 0,0000158 G2V 5.778 +0,00 4,6     45.1 G2Va5.433 −0,032,9     88 G2 5.750 −0,046,2     91 G2 5.810−0,06 4,5     92 G5 5.760 −0,042,9     98 G3 5.730 −0,106,1     99 G5IV–V 5.757 +0,007,1     124 G2 5.701 −0,075 8,1     135 G4V 5.759 −0,02 2,3     141 G0 5.768 +0,00 3,8     154 G2V 5.749 −0,02 8,2     171 G0 5.808 +0,02 6,3     184 G35.675 +0,00 4,5     190 G5V 5.760–0,059 4,1     208 G5V 5.795 +0,027,1     250 G3V 5.723 −0,013 8,2     1400 G2V 5.757+0,21 6,0     2934 G5V 5.780 +0,023 ~ 4,2 
Diğer bazı yıldızlardan bazen güneş ikizi adayı olarak bahsedilir: Beta Canum Venaticorum; ancak güneş ikizi için çok düşük metalikliğe (-0,21) sahiptir. 16 Cygni B bazen ikiz olarak belirtilir, ancak üçlü bir yıldız sisteminin parçasıdır ve 6,8 Ga ile bir güneş ikizi için çok yaşlıdır. İki güneş ikizi adayı (benzer yaş, metaliklik ve kinematik) Gaia DR2 1927143514955658880 ve 1966383465746413568'dir.

 Olası yaşanabilirlik açısından 
Güneş ikizini tanımlamanın bir başka yolu da "habstar "dır - yaşam barındıran bir gezegen için özellikle misafirperver olduğuna inanılan niteliklere sahip bir yıldız. Dikkate alınan nitelikler arasında değişkenlik, kütle, yaş, metaliklik ve yakın yoldaşlar yer alır. 

 En az 0,5-1 milyar yaşında
 Anakolda
 Değişken olmayan
 Karasal gezegenleri barındırma kapasitesine sahip
 Dinamik olarak istikrarlı bir yaşanabilir bölgeyi destekleme
 0-1 geniş olmayan yıldız yoldaş yıldızları.

Yıldızın en az 0,5-1 Ga boyunca anakolda kalması gerekliliği, en sıcak A0-B7V spektral tipine karşılık gelen yaklaşık 2,2-3,4 güneş kütlesi üst sınırını belirler. Bu tür yıldızlar Güneş'in 100 katı kadar parlak olabilir. Tardigrad benzeri yaşam (UV akısı nedeniyle), 10 M☉ kütleye ve 25.000 K sıcaklığa sahip, yaklaşık 20 milyon yıllık bir anakol ömrüne sahip B1V kadar sıcak yıldızların yörüngesindeki gezegenlerde potansiyel olarak hayatta kalabilir.

Değişkenlik olmaması ideal olarak %1'den daha az değişkenlik olarak tanımlanır, ancak mevcut verilerdeki sınırlar nedeniyle %3 pratik sınırdır. Dış merkezli bir yörüngeye sahip bir yoldaş yıldız nedeniyle bir yıldızın yaşanabilir bölgesindeki ışınımdaki değişim de bir endişe kaynağıdır..

Üç ya da daha fazla yıldız içeren çoklu yıldız sistemlerindeki karasal gezegenlerin uzun vadede istikrarlı yörüngelere sahip olması muhtemel değildir. İkili sistemlerdeki kararlı yörüngeler iki biçimden birini alır: Yıldızlardan birinin etrafında S-Tipi (uydu ya da yıldız çevresi) yörüngeler ve tüm ikili çiftin etrafında P-Tipi (gezegensel ya da dairesel) yörüngeler. Eksantrik Jüpiterler yaşanabilir bölgelerdeki gezegenlerin yörüngelerini de bozabilir.

Dünya benzeri bir karasal gezegenin oluşumu için en az %40 güneş metalikliği ([Fe/H] = -0.4) gereklidir. Yüksek metaliklik, sıcak Jüpiterlerin oluşumuyla güçlü bir şekilde ilişkilidir, ancak bunlar yaşam için mutlak engeller değildir, çünkü bazı gaz devleri yaşanabilir bölge içinde yörüngeye girerler ve potansiyel olarak Dünya benzeri uydulara ev sahipliği yapabilirler

Böyle bir yıldıza örnek olarak 5533 K sıcaklığındaki bir G5V olan HD 70642 verilebilir, ancak 1,9 milyar yaşıyla Güneş'ten çok daha gençtir.

Bu türden bir başka örnek de Jüpiter benzeri bir gezegenin Güneş Sistemi'ndeki Jüpiter gezegenine benzer bir mesafede yörüngede döndüğü bir gezegen sistemine sahip olan HIP 11915'tir. Benzerlikleri güçlendirmek için yıldız G5V sınıfındadır, 5750 K sıcaklığa sahiptir, Güneş benzeri bir kütleye ve yarıçapa sahiptir ve Güneş'ten sadece 500 milyon yıl daha gençtir. Bu nedenle, yaşanabilir bölge Güneş Sistemi'ndeki bölge ile aynı alana, yaklaşık 1 AU'ya uzanacaktır. Bu da Dünya benzeri bir gezegenin 1 AU civarında var olmasına olanak tanıyacaktır 

 Ayrıca bakınız 

 Yakın Yaşanabilir Sistemler Kataloğu (HabCat)
 En yakın parlak yıldızların listesi
 En yakın yıldızların ve kahverengi cücelerin listesi
 Anakol
 G-tipi anakol yıldızı
 G-tipi anakol yıldızlarının yaşanabilirliği
 Gezegensel yaşanabilirlik
 Uzay kolonizasyonu

 Notlar 

 Kaynakça 

 İleri okumalar