Prekaz Baskını

{{Çatışma bilgi kutusu
| çatışma           = Prekaz Baskını
| parçası           = Kosova Savaşı
| resim             = Adem Jashari Memorial in Prekaz January 2013 01.JPG
| resim_boyutu      = 280
| resim_başlığı     = Sırp polisinin saldırdığı evlerden biri
| tarih             = 5 Mart 1998 - 7 Mart 1998
| yer               = Prekaz, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti
| sonuç             = Yugoslav zaferi                                               • Kosova Savaşı'nın başlangıcı         • Adem Yaşari ve ailesi öldürüldü      • KKO'nun yeniden organizasyonu
| savaşan1          =  Yugoslavya Federal Cumhuriyeti
| savaşan2          = 22px Kosova Kurtuluş Ordusu
| komutan1          = 
| komutan2          =  22px Şaban Yaşari 
| birlik1           =  Yugoslav Ordusu
25px Sırp polisi
20px Özel Antiterörist Birim
| birlik2           = 22px Kosova Kurtuluş Ordusu
| güç1              =  Bilinmiyor
| güç2              = 22px 28 militan
| kayıp1            =  2 polis öldü, 7 yaralı (Sırp iddiası)
| kayıp2            = 22px 28 ölü
| kayıp3            = Yaşari ailesinin 30 sivil mensubu öldürüldü.
}}Prekaz katliamı olarak da bilinen Prekaz baskını''', Sırbistan Özel Antiterörist Birimi liderliğinde 5-7 Mart 1998 tarihleri arasında süren ve Kosova Kurtuluş Ordusu (KKO) zanlılarını ve ailelerini ortadan kaldırmak amacıyla yürütülen bir operasyondu. Operasyon sırasında, KKO lideri Adem Yaşari ve kardeşi Hamëz, yaklaşık 60 diğer aile üyesiyle birlikte öldürüldü.

Saldırı, Uluslararası Af Örgütü tarafından eleştirildi ve raporunda "tüm kanıtlar, saldırının silahlı Arnavutları yakalamayı değil, şüphelileri ve ailelerini ortadan kaldırmayı amaçladığını gösteriyor." diye belirtildi. Öte yandan Sırbistan, baskının KKO'nun polis karakollarına yönelik saldırılarından dolayı gerçekleştirildiğini iddia etti.

 Arka plan 
Adem ve Hamëz Yaşari, Kosova'nın Yugoslavya'dan bağımsızlığını isteyen etnik Arnavut militanlardan oluşan bir grup olan Kosova Kurtuluş Ordusu'nun (KKO) üyeleriydi. Adem Yaşari, 1991'de İskenderay'daki ilk silahlı siyasi oluşumun örgütlenmesinden sorumluydu.

Adem Yaşari'yi bir Sırp polisinin öldürülmesinden dolayı takip eden Sırp güçleri, 22 Ocak 1998'de Prekaz'daki Yaşari yerleşkesine tekrar saldırmaya çalıştı.  28 Şubat'ta, küçük Likoşane köyünde Arnavut militanlarla bir Sırp polis devriyesi arasında çatışma çıktı. Dört Sırp polisi öldürüldü ve çok sayıda kişi yaralandı. Adem Yaşari'nin de aralarında bulunduğu KKO militanları kaçtı. Ardından, Sırp polisi yakındaki bir evde on üç kişiyi öldürdü. Aynı günün ilerleyen saatlerinde, Sırp polisi komşu Çirez köyüne saldırdı ve 26 Arnavut'u öldürdü. Ancak Arnavut militanlar yine kaçmayı başardılar ve polis, doğrudan Adem Yaşari ve ailesinin üzerine gitmeye karar verdi. Drenitsa vadisinde, Yaşari evde kalmaya karar verdi ve askerlerine da orada kalmaları ve son adama kadar direnmeleri talimatını verdi. 

 Operasyon 

 Yugoslav iddiası 
Resmi Sırp kamuoyu raporuna göre, 5 Mart 1998'de KKO, Donji Prekaz'da bir polis devriyesine başka bir saldırı başlattı ve bu, Sırp polisini bir misilleme yapmaya sevk etti. İkinci saldırının ardından polis, Yaşariler için acımasız bir karşılık hazırladı. Yaşari'nin aynı köydeki yerleşkesine çekilmek zorunda kalan yerel KKO militanlarını avlamaya başladılar.

Yugoslav polisleri grubu çevreledi ve onları teslim olmaya davet ederken diğer tüm kişileri binayı boşaltmaya çağırdı. Polis ayrıca, uymaları için kendilerine iki saat süre verdiklerini iddia etti. Verilen süre içinde onlarca sivil emre itaat ederek binadan güvenli bir şekilde çıktı. Polise göre, iki saatlik süre dolduktan sonra Adem Yaşari, erkek kardeşi ve aile üyelerinin çoğu, yine de uymayı reddettiler ve yerleşkenin içinde kaldılar. Resmi Sırp açıklamalarına göre, gergin bir sözlü tartışmanın ardından Yaşari'nin grubu polise otomatik silahların yanı sıra havan topları, el bombaları ve keskin nişancılarla saldırarak karşılık verdi, iki polis öldürüldü ve üç polis yaralandı.

Sırbistan İçişleri Bakanlığı'nda binbaşı olan Goran Radosavljević, "Adem Yaşari'nin kadınları, çocukları ve yaşlıları rehin olarak kullandığını ..." iddia etti.  Yugoslav Ordusu'ndaki General Nebojša Pavković, olayı "Tanınmış bir suçluya karşı normal bir polis eylemiydi. Başarılıydı. Başka detay hatırlamıyorum" diye anlattı.

 Tanık ifadeleri 
Tanık ifadeleri, kamuflaj giymiş ve yüzlerini boyamış, topçu bombardımanı ve zırhlı kişisel taşıyıcılar kullanan özel polis güçlerini içeren polis operasyonunun iyi organize edildiğini anlatıyor.: "According to the Serbian police, the attack on Donji Prekaz was in response to KLA attacks on nearby police patrols. According to witnesses, however, the attack was well orchestrated and included APCs, artillery shelling from the nearby ammunition factory, and special police forces in camouflage and face paint. Polis önce Yaşari aile yerleşkesi ile polisin topçu silahlarının bulunduğu bir cephane fabrikası arasında oturan Luştaku ailesinin yerleşkesine saldırdı. Luştaku ailesi kaçtıktan sonra polis, Yaşarilerin yerleşkesine saldırmaya başladı.: "The first target was the Ljushtaku family compound, which is between the Jashari compound and the ammunition factory. The Ljushtaku family members fled their home as the police turned the focus of their attack on the compound of Shaban Jashari.

Saldırı sırasında Besarta Yaşari dışında Şaban Yaşari'nin evindeki herkes öldürüldü. Ölenler arasında Şaban, Hamëz ve Adem Yaşari ile eşleri ve çocukları vardı. 

Ardından gelen şiddet olaylarında Yugoslav polisi, Yaşari kardeşler de dahil olmak üzere altmıştan fazla kişiyi öldürdü. Hayatta kalan tek kişi, Hamëz Yaşari'nin kızı Besarta Yaşari idi. Polislerin "kendisini bıçakla tehdit ettiğini ve amcasının (Adem Yaşari) teslim olmak isteyen herkesi öldürdüğünü söylemesini emrettiğini" iddia etti.

Daha sonra toplanan kanıtlar, saldırının silahlı Arnavut "militanları" tutuklamayı amaçlamadığını gösterdi; daha ziyade saldırı onları ve ailelerini ortadan kaldırmayı amaçlıyordu. Yaşari aile üyelerinin diğer evleri ve Luştaku ailesinin konutları da polis tarafından saldırıya uğradı. Yanıt olarak, BM Güvenlik Konseyi askeri müdahale olan bölümün nihai önlemine izin vermeden Birleşmiş Milletler Anlaşması'nın VII. Bölümü'nü uyguladı.

 Cenaze 
Polis, cesetleri alması için yerel İnsan Hakları ve Özgürlüklerini Savunma Konseyi ile temasa geçti, ancak belediye merhumlar hakkında belge istediğinde hiçbiri kamuoyuna açıklanmadı. Konseye göre, polis cesetleri Drenitsa bölgesine göndermeden önce Priştine morguna kaldırmıştı. 9 Mart'ta polis, cenazelerin aileleri tarafından gömülmemesi durumunda yetkililer tarafından gömüleceği konusunda uyardı, aileler ise otopsi yapılmasını istedi.

10 Mart'ta polis bir buldozer ile Prekaz yakınlarında bir toplu mezar kazdı ve o sırada on tanesinin kimliği henüz belirlenemeyen cesetleri gömdü. Aileler otopsi yapılmasını ummuştu, ancak Priştine'den bir grup doktor, ölenlerin aileleri, Katolik Kilisesi, Müslüman cemaati ve uluslararası insan hakları örgütlerinden temsilciler dahil olmak üzere girmek isteyen hiç kimsenin bölgeye girişine izin verilmedi. Sırp polisinin başkanları, örgütleri geçmişte bölgeye kaçak silah sokmakla suçladı. 11 Mart'ta, cenazeler İslami usule göre yeniden defnedildi. 

Operasyon sırasında Donji Prekaz'da kırk iki Arnavut'un öldüğü belirlendi.  Yakınlardaki Lauşa köyünde belirsiz koşullar altında altı Arnavut daha öldü. 

 Sonrası 
küçükresim|upright=1.45| Adem Yaşari Anıt Müzesi
Bir KKO komutanı olan Adem Yaşari ve çevredeki Yugoslav birliklerinin 1998'de karıştığı Yaşari aile yerleşkesinde meydana gelen çatışma, Yaşari aile üyelerinin çoğunun katledilmesiyle sonuçlandı.. Yaşari ve ailesinin ölümleri, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'ne karşı uluslararası bir tepki yarattı. Prekaz baskını, KKO'nun etnik Arnavutlar arasındaki popülaritesinin hızla artmasına neden oldu ve Kosova'nın birçok yerinde köy milisleri kuruldu. Katliamın haberleri yayıldıkça, Arnavutlar KKO'na katılmak için akın ederken, Yaşari'nin intikamını almak isteyen silahlı Kosovalı Arnavut milisler, Kosova'nın her yerinde ortaya çıktı. Olay, Yugoslav güçlerine karşı silahlı direnişle ilgili olarak KKO'na katılmak için için bir toplanma çağrısı haline geldi.. "We concentrate on one symbolic event – the massacre of the insurgent Jashari family, killed in the hamlet of Prekaz in March 1998 while fighting Serbs troops. This was neither the only massacre nor the worst during the recent conflict..."; pp: 515–516.

Olayın ardından Yugoslav medyasında Adem Yaşari'nin kendisi "terörist" olarak gösterilirken, Arnavut medyası onu "özgürlük savaşçısı" olarak tasvir etti. Saldırıda hayatını kaybedenler Arnavut medyasında "şehitler" olarak tanımlanırken, Sırp medyasında bunların "terörle mücadelenin yan etkileri" olduğu bildirildi. 13 Mart'ta yaklaşık 50.000 kişi saldırılara karşı gösteri yaparken, 15 Mart'ta Katolik Kilisesi bölge genelinde ayinler yapılması çağrısında bulundu ve ardından Priştine'de yaklaşık 15.000 kişi gösteri yaptı.

Mart 1998'in sonlarında, 100.000'den fazla insan saldırıyı protesto etmek için sekiz Amerikan şehri ve Avrupa başkentinde yürüdü. Nihayetinde, olaylar kontrolden çıktı ve Kosova Savaşı'nın patlak vermesine sebep oldu.

 Ayrıca bakınız 

 Drenitsa katliamları

 Kaynakça 

 Alakalı eserler 









Kategori:Kosova'daki katliamlar
Kategori:Kosova Kurtuluş Ordusu
Kategori:1998'de çatışmalar
Kategori:İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar