Yassı Gömüt Kültürü

Yassı Gömüt kültürü (İngilizce: Slab-grave culture), Geç Tunç Çağı ve Erken Demir Çağı'na ait bir arkeolojik kültürdür ve Moğolistan'da bulunur.Н.Наваан, Doronod Moğolyn hürlin üye (Moğolca), N.Navaan, Eastern Mongolia'nın Tunç ÇağıTumen D., "Anthropology of Archaeological Populations from Northeast Asia   sayfa 25,27 Genetik kanıtlar, Hiung-nu'ların temel soy bileşenlerinden birinin Yassı Gömüt kültürü olduğunu göstermektedir. Türk halklarının ve modern Moğolların etnik kökeni, en azından kısmen, tarihî ve arkeolojik kanıtlarla Yassı Gömüt kültürüne bağlantılıdır. "Moğol etnoğenezinin taş mezarlardan oluşan kültürlerle ve Lower Xiàjiādi'yle ilişkilendirilmesi gibi Moğolistan etnik gruplarının tarihine dair diğer türde kaynaklar arkeolojik buluntulardır." Ve Yassı Gömüt kalıntıları üzerinde yapılan genetik araştırmalar tarafından daha da doğrulanmıştır.

Yassı Gömüt kültürü MÖ 1100 ila MÖ 300 yılları arasında tarihlenmektedir. Yassı Gömüt kültürünün kökeni kesin olarak bilinmemektedir, ancak genetik kanıtlar, Tunç Çağı'ndan en azından yerel bir kökene sahip olabilecek çeşitli hipotezlerle uyumludur. Özellikle, Ulaanzuukh kültürü ve Yassı Gömüt kültürü halkı, Eski Kuzeydoğu Asyalılar (ANA) ile yakından ilişkilidir. Ulaanzukh ve Yassı Gömüt kültüründen gelen bireylerin genetik profilleri aynıdır, bu da Yassı Gömüt kültürünün Ulaanzukh'tan ortaya çıktığı arkeolojik hipotezle uyumlu olup, Moğolistan'ın Tunç Çağı ile ilişkilendirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Batıda, Yassı Gömüt kültürü birkaç yüzyıl boyunca Tagar kültürü, Pazırık kültürü ve Aldy-Bel kültürü gibi çeşitli Saka kültürleriyle bitişik ve neredeyse çağdaştır. Yassı Gömüt kültürü, Batı ve Doğu Avrasya'nın geniş bir bölgesine yayılan devasa bir imparatorluk olan Xiongnu kültürü tarafından yerini almış ve Batı ve Doğu Avrasya halklarının ve kültürlerinin melezleşmesini görmüştür.

Alan
küçükresim|Yassı Gömüt kültürünün yayıldığı alanı gösteren harita
Yassı Gömüt kültürel anıtları, kuzey, orta ve doğu Moğolistan, İç Moğolistan, Kuzeybatı Çin (Doğu Türkistan, Qilian Dağları vb.), Mançurya, Küçük Khingan, Buryatya, güney İrkutsk Oblastı ve güney ve orta Zabaykalski Krayı'nda bulunur. Kültürün adı, mezarların ana tipolojisinden türetilmiştir; mezarların içinde taş kurganlar bulunan dikey olarak yerleştirilmiş granit levhaların dikdörtgen çitleri vardır. Bu kültüre ait yerleşimler, gömü ve ritüel yapıları, kaya resimleri, geyik taşıları ve diğer kalıntılar bulunmuştur.

En yeni mezarlara M.Ö. 6. yüzyıldan tarih verilmektedir ve sonraki dönemin Xiongnu kültürüne ait en eski anıtlar M.Ö. 2. yüzyıla aittir. Bu tarihler arasındaki boşluk en az üç yüzyıldır ve bu kronolojik boşluğu dolduracak anıtlar neredeyse bilinmemektedir.

 Genetik 
Yassı Gömüt Kültürüne ait Mitokondriyal haplogruplar F1b1f , C4, C4a1a, C4a1b , D1j, D4, D4b1a2, D4j+(16286), D5a2a, D5a2a1b , G2b2a , M10a1b, M11b ve Y-kromozomal haplogrubu Q1b2, Yassı Gömüt kültürünün temsilcilerinde tanımlandı (Q-Y1151; Q-Y1150), Q1a1 (Q-F1096), Q1a1a1 (Q-M120), Q1a1a1 (Q-M265; Q-M120) ve G2a2b2a1a1c1a2a1a (G-FGC226; G-FGC249)

 Kaynakça 

Kategori:Moğolistan'daki arkeolojik sitler
Kategori:Moğolistan tarihi
Kategori:Rusya'daki arkeolojik sitler