Freshta Karim

Freshta Karim (d. 1992), Afgan çocuk hakları aktivisti, televizyon sunucusu, sosyal girişimci.

12 yaşından itibaren yaptığı televizyon programları ile ülkesinde tanınmıştır. Afganistan'da otobüsleri gezici kütüphanelere dönüştürerek özellikle çocuklara kitap ulaştıran Charmagz adlı sivil toplum kuruluşunun kurucusudur.

 Biyografi 
1992 yılında Afganistan'da doğdu. Dört yaşındayken, Taliban'ın Kabil'i ele geçirmesi üzerine ailesi Pakistan'a göç etti. Eğitim yaşamı Pakistan'daki bir Afgan okulunda başladı.  1996-2001 arasında Pakistan'da öğrenim gördükten sonra yaşamına Kabil'de devam etti.

12 yaşındayken yerel televizyon kanalına bir e-posta göndererek iş istedi ve Kabil'deki radyo ve televizyon kanallarında ülkedeki çocuk haklarının durumu hakkında programlar yapmaya başladı. Birkaç ay içinde kendi programını hazırlamaya ve sunmaya başladı. Programın adı: "Freshta Büyüklerle" idi. Ünlüler ve bakanlarla çocuklar ve gençler hakkında söyleşiler yaptı. Ayrıca Afganistan'daki gençlerle sorunları hakkında söyleştiği bir program da yaptı. Ekibinin kaydetttiği ve bir polis memurunun bir çocuğa saldırdığı görüntüleri yayımladığında bu görüntüler viral oldu; Afganistan Bağımsız İnsan Hakları Komisyonu'nun dikkatini çekti. Freshta sonunda polis şefiyle röportaj yaptı. Bu olaydan sonra hayatını çocukların haklarını geliştirmeye adamaya karar verdi.

Hindistan'daki Pencap Üniversitesi'nde siyaset bilimi ve gazetecilik okuduktan sonra yüksek lisans öğrenimi için İngiltere'ye gitti. Oxford Üniversitesi'nde Kamu Politikası alanında yüksek lisans programını 2016 yılında tamamladı. Eğitimini tamamladıktan sonra Afganistan'a döndü.

Oxford'da öğrenci iken Avrupa'daki gezici kütüphanelerden etkilendi. Afgan çocuklara gezici kütüphane otobüsleri ile kitap ulaştırma  fikrini geliştirdi. Topladığı özel bağışlar ve arkadaşlarının desteğiyle 2018'de Ulaştıma Bakanlığı'ndan bir otobüs kiralayıp bir gezici kütüphane yarattı. Otobüs, Kabil'de mahallerleri gezerek yüzlerce çocuğa kitap ve sanat etkinliklerini ulaştırdı. Charmaghz (Farsça "ceviz" anlamındadır) adını verdiği  sivil toplum kuruluşu zamanla genişledi 16 kütüphane ve 52 personele sahip oldu. Ayda  40binden fazla çocuğa hizmet vermeye başladı.

Karım, çalışmaları nedeniyle BBC'nin 2021 Yılı 100 Kadın listesinde yer almış; Dünya Ekonomik Forumu'nun Genç Küresel Lideri ve Asia Society'nin Genç Lideri olarak seçilmiştir. 2024'te  Kongre Kütüphanesi Okuryazarlık Ödülü'ne değer görülmüştür.  Yaşamını İngiltere'de sürgünde sürdürür.

 Kaynakça 

Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:BBC 100 Kadın
Kategori:Afgan kadınlar
Kategori:1992 doğumlular
Kategori:Somerville College, Oxford'da öğrenim görenler