EDEK Sosyalist Parti

EDEK Sosyalist Parti, () bir dönemki adıyla Sosyal Demokrasi Hareketi, () Kıbrıs Cumhuriyeti içerisinde faaliyet gösteren sosyal demokrat bir siyasi partidir. Genel başkanı 2015 yılından itibaren Marinos Sizopulos'tur.

 Tarihçe 
Kuruluş ve 20. yüzyıl
Parti Vasos Lissaridis tarafından 1969 yılında Birleşik Demokrat Merkez Birliği () adıyla kuruldu. O dönemde Yunanistan'da faal olan Merkez Parti ve Yorgo Papandreu'dan etkilenerek kurulan parti Albaylar Cuntası'na karşı tavır aldı ve Cumhurbaşkanı Makarios yaşadığı sürece onun yakın bir müttefiki oldu. Lissaridis aynı zamanda Makarios'un özel doktoruydu ve "Kızıl Bereliler" olarak tabir edilen bir milis gücünü yönetiyordu. 15 Temmuz 1974'te gerçekleştirilen darbe sürecinde EDEK, parti ve milis gücü olarak darbecilere karşı mücadele etti.

1974'ten itibaren PASOK ile ilişkiler kuran EDEK, 1980'li yılların başında Avrupa tarzı bir sosyal demokrat partiye dönüştü ancak milliyetçi yönelimlerinden vazgeçmedi.

1990'ların sonlarından itibaren bir üçüncü büyük blok kurmak için diğer ufak partilerle müzakere eden EDEK, Şubat 2000'de Yenilenme Hareketi ve Bağımsız Şahsiyetler Grubu ile birleşerek "Sosyal Demokrasi Hareketi" () veya kısaca KİSOS olarak bir birliktelik oluşturdu. Ancak bu gruplar kısa bir süre sonra güvensizlik sebebiyle KİSOS'tan ayrıldı; bu durum sonucunda EDEK ve KİSOS birebir aynı yapı oldu. Birlikteliğin bozulmasına rağmen EDEK, Sosyal Demokrasi Hareketi adını kullanmaya devam ederken KİSOS kısaltmasını bıraktı, bu da partinin yaygın adı ile kısaltmasının uyuşmamasına yol açtı.

21. yüzyıl

2001 yılında Lissarides parti liderliğinden ayrıldı ve yerini Yannikis Omiru aldı. Annan Planı sürecinde hayır oyu yanlısı olan parti 2003 yılı cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Tasos Papadopulos'a destek verdi. Diğer büyük partilerle beraber yürütülen kampanya sonucunda Annan Planı'na %75 hayır oyu çıktı.

2008 yılı cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda EDEK, AKEL adayı Dimitris Hristofyas'a destek verdi. Bu yönde EDEK Siyasi Büro'da gerçekleştirilen oylamada üyelerin 109'u destek ve 5'i karşı çıkarken 2 üye çekimser kaldı."Cyprus Socialists supports Christofias's candidacy", Financial Mirror, February 21, 2008. Ancak EDEK, Şubat 2010'da Kıbrıs müzakereleri konusunda Hristofyas ile anlaşmazlığa düşerek hükûmetten çekildi.

Şubat 2013'teki başkanlık seçimlerinde EDEK, Tasos Papadopulos'un dışişleri bakanı olan bağımsız aday Yorgos Lillikas'a destek verdi. Seçimlerin ikinci turunda EDEK tarafsız kalmış, DİSİ adayı Nikos Anastasiades'e veya AKEL adayı Stavros Malas'a destek vermemiştir.

Ocak 2015'te, parti başkanı Yannakis Omiru EDEK liderliğinden istifa etti. Mart ayında yardımcısı Marinos Sizopulos parti başkanı oldu.

2018 yılı cumhurbaşkanlığı seçimlerinde merkez kanattaki partilerle birlikte bir ortak aday çıkarma girişiminde bulundu. Partilerin gerek Kıbrıs Sorunu, gerek ekonomik ve sosyal konulardaki uyuşan görüşleri neticesinde EDEK 24 Nisan 2017'de DİKO lideri ve adayı Nikolas Papadopulos'a destek verme kararı aldı. Ancak Papadopulos'un ilk turda 3. olduğu için parti ikinci turda herhangi bir adaya destek vermedi.

Kasım 2022'de partinin ismi "EDEK Sosyalist Parti" olarak değiştirildi ve Sosyal Demokrasi Hareketi adı tamamen terk edildi.

 Seçim Sonuçları 
Temsilciler Meclisi

 Yıl Parti lideri Oy sayısı Oy yüzdesi Sandalye Sıra 1970 Vasos Lissaridis 26.906 13,74%  4. 1976 Vasos Lissaridis 163.207(DİKO ve AKEL ile koalisyon) 71,2%(DİKO ve AKEL ile koalisyon)  1. 1981 Vasos Lissaridis 23.772 8,17%  4. 1985 Vasos Lissaridis 35.371 11,07%  4. 1991 Vasos Lissaridis 37.264 10,89%  4. 1996 Vasos Lissaridis 30.033 8,13%  4. 2001 Vasos Lissaridis 26.770 6,51%  4. 2006 Yannakis Omiru 37.531 8,91%  4. 2011 Yannakis Omiru 36.113 8,93%  4. 2016 Marinos Sizopulos 21.732 6,18%  4. 2021 Marinos Sizopulos 24.022 6,72%  5.

Avrupa Parlamentosu
 Yıl Parti Lideri Oy sayısı 	Oy yüzdesi Sandalye Sıra Avrupa Grubu 2004 Yannakis Omiru 36.075 10,79%  5. - 2009 Yannakis Omiru 30.169 9,85%  4. S&D 2014 Yannakis Omiru 19.894 (KOSP ile koalisyon)  7,68% (KOSP ile koalisyon)   4. S&D 2019 Marinos Sizopulos 29.715 10,58%  4. S&D 2024 Marinos Sizopulos 18.681 5,07%  6. -

Cumhurbaşkanlığı
YılAday1. Tur2. TurSayı%SıraSayı%Sıra 1973 III. Makariostek aday  1978 Spiros Kiprianutek aday  1983 Vasos Lissaridis 29.307  9,53  1988 Vasos Lissaridis 30.865 9,22 Yorgo Vasiliu'yu destekledi 1993 Pashalis Pashalidis 66.300 18,60 serbest 1998 Vasos Lissaridis 41.978 10,60 serbest 2003 Tasos Papadopulos 213.353 51,51  2008 Tasos Papadopulos 143.249 31,79 Dimitris Hristofyas'ı destekledi 2013 Yorgos Lillikas 109.996 24,93 serbest 2018 Nikolas Papadopulos 99.490 25,70 serbest 2023 Nikos Hristodulidis 127.305 32,04  204,867 51.97 

Kaynakça

Kategori:Kıbrıs Cumhuriyeti'ndeki siyasi partiler
Kategori:Sosyal demokrat partiler
Kategori:Sosyalist Enternasyonal'e tam üye partiler
Kategori:Avrupa Sosyalistler Partisi üyeleri
Kategori:1969'da kurulan siyasi partiler
Kategori:Kıbrıs Rum milliyetçiliği
Kategori:İlerici İttifak
Kategori:Sol milliyetçi partiler