Tanrının Antonius'u Bırakması

"Tanrının Antonius'u Bırakması" (Yunanca: Ἀπολείπειν ὁ θεὸς Ἀντώνιον) veya "Tanrı Antonius'u Terk Ediyor", Konstantinos Kavafis'in 1911'de yayınlanan bir şiiridir.

 Şiirin hikayesi 
Tanrının Antonius'u Bırakması Plutarkhos'un Parallel Yaşamları'nda Marcus Antonius'un İskenderiye'de Octavianus (sonradan Augustus) tarafından son kez kuşatılma hikâyesine gönderme yapar. Bu Marcus Antonius'un Kleopatra ile beraber intihar etmeden önceki son savaşıdır.

Plutarkhos'a göre Octavianus'un saldırısının arifesinde, gecenin bir yarısı birdenbire çeşitli enstrüman sesleri görünmez bir geçit töreni olarak uyum içinde şehrin içinden geçer. Bu oluşan mistik sesler, Antonius'un koruyucu tanrısı Dionysos'un (Bacchus) onu terk ettiğinin bir işareti olarak algılanır. Şiirin başlığı Plutarkhos'un metninden bir alıntıdır.

 Şiir (Yunanca ve Türkçe) 
+Yunanca AslıTürkçe Çevirsi1Σὰν ἔξαφνα, ὥρα μεσάνυχτ', ἀκουσθεῖBirdenbire duyarsan geceyarısı2ἀόρατος θίασος νὰ περνᾶgörünmeyen bir alayın geçtiğini3μὲ μουσικὲς ἐξαίσιες, μὲ φωνές—eşsiz ezgilerle, seslerle-4τὴν τύχη σου ποῦ ἐνδίδει πιά, τὰ ἔργα σουartık boyun eğen yazgına başarısız5ποῦ ἀπέτυχαν, τὰ σχέδια τῆς ζωῆς σουyapıtlarına, tasarladığın işlere6ποῦ βγῆκαν ὅλα πλάνες, μὴ ἀνοφέλετα θρηνήσεις.hepsi aldanışlarla biten, ağlamayasın boş yere.7Σὰν ἕτοιμος ἀπὸ καιρό, σὰ θαρραλέος,Çoktan hazırmış gibi bir yiğit gibi8ἀποχαιρέτα την, τὴν Ἀλεξάνδρεια ποῦ φεύγει.hoşçakal de ona, giden İskenderiye'ye.9Πρὸ πάντων νὰ μὴ γελασθεῖς, μὴν πεῖς πῶς ἦτανHele kendini aldatmayasın demeyesin:10ἕνα ὄνειρο, πῶς ἀπατήθηκεν ἡ ἀκοή σου·bu bir düştü, kulaklarım iyi duymadı;11μάταιες ἐλπίδες τέτοιες μὴν καταδεχθεῖς.böyle boş umutlara eğilmeyesin.12Σὰν ἕτοιμος ἀπὸ καιρό, σὰ θαρραλέος,Çoktan hazırmış gibi bir yiğit gibi13σὰν ποῦ ταιριάζει σε ποῦ ἀξιώθηκες μιὰ τέτοια πόλι,böyle bir kente erişmiş sana yaraşırcasına,14πλησίασε σταθερὰ πρὸς τὸ παράθυρο,kesin adımlarla yaklaş pencereye,15κι ἄκουσε μὲ συγκίνησιν, ἀλλ' ὄχιdinle duygulanarak, ama16μὲ τῶν δειλῶν τὰ παρακάλια καὶ παράπονα,yanıp yıkılmalarıyla değil korkakların-17ὡς τελευταία ἀπόλαυσι τοὺς ἤχους,son bir kez, dinle doya doya ezgileri,18τὰ ἐξαίσια ὄργανα τοῦ μυστικοῦ θιάσου,o gizli alayın eşsiz çalgılarını,19κι ἀποχαιρέτα την, τὴν Ἀλεξάνδρεια ποῦ χάνεις.hoşçakal de ona, yitirdiğin İskenderiye'ye.

 Kullanılan Teknikler 
Tanrının Antonius'u Bırakması, Kavafis'in antolojisinde felsefi şiirler kategorisi altına girer. Kavafis, tarihsel anlatıdaki unsurları alır ve bunu kendi şiir anlayışıyla harmanlayarak okuyucularına felsefi bir mesaj verir.

Verilen mesaj iki bölümde incelenebilir:

(1-8) Birinci bölüm, yenilgi temasını ve insanların karşı karşıya olduğu kaçınılmaz sonu anlatır.

(9-19) İkinci bölüm ise kişinin hayatı için korkmadan veya yalvarmadan olayları durumu bir nevi kabullenme fikri üzerinedir.

 İnceleme 

 İkinci tekil şahıs dilinde yazılmıştır. Böylece okuyucuyla daha samimi bir iletişim kurulur.
 Şair, kuyucularına hayatta yapılması ve yapılmaması gerekenleri uyardığı bir atmosfer yaratır 
 Kavafis, kahramanın her şeyini kaybetmesine rağmen onurunu nasıl sonuna kadar büyük bir cesaretle korumak zorunda olduğunu ele alır.

 Semboller 
Antonius: Bu şiirin baş kahramandır (bir trajik kahraman olarak da okunabilir). Çok seçkin bir hayat yaşamış, başarılı olduğu kadar hırslı bir kişinin simgesidir. Ancak kahramanın yaşadığı bu hayat bir anda yıkımın ve ölümün eşiğine gelir.

İskenderiye: Bu şehir Kavafis'in birkaç şiirinde kullanılmıştır. Burası şairin evi olmakla beraber arzu ve başarının da simgesidir. Bu şiirde, maddi olduğu kadar manevi zevkleriyle de var olan bir şehir olarak nitelendirilebilir.

Dionysos (Bacchus): Şarap ve zevk tanrısıdır. Aniden kopan ve Antonius'un kaçınılmaz felaketine yol açan kaderi sembolize eder.

Ezgiler: Şehrin dört bir yanından duyulan zaferin sesidir. Bir kişinin yaşamının sonunda kutsanan güzel anların, yaşamdaki başarıların bir işaretidir. Buradaki trajik kahraman, bundan sonra sonsuza dek kaybetmiş olarak sayılacak olsa da, kendisi bunun bilincinde hayatındaki zaferleri hatırlar.

Gece Yarısı: Şiir, kaderlerini kabul etmeye veya yüzleşmeye tamamen hazırlıksız olduğu için, kişinin hayatının sona ermesine uygun görülen gece yarısında geçer.

Görünmeyen Geçit Töreni: Bu, uğursuz bir mesajın, kaçınılmaz bir sonun ve kötü alametlerin simgesidir. Şiiri bize Plutarkhos tarafından aktarılan anlatıyla birleştirir. Bu alay, kahramanın hayatının sonunu işaret ettiği için sevinç ve heyecanın kaybını sembolize eder.

 Uyarlamalar 
Leonard Cohen ve Sharon Robinson bu şiiri "Alexandra Leaving" adlı şarkıları için bu şiirden esinlenirler (, 2001). Kavafis'in teması İskenderiye şehrine ithafen yazılıyken, Cohen'in versiyonu Alexandra adında bir kadına yazılmıştır.

Müslüm Gürses'in İstanbul'a Elveda şarkısı Murathan Mungan'ın seçimi üzerine bu şiirden esinlenerek yazılmıştır.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar() 

 Şiirin Yunanca  ve Türkçe çevirisi  ("Tanrının Antonius'u Bırakmasıdır" adı altında, Ionna Kuçuradi ve A. Turan Oflazoğlu)

Kategori:Tarihî şiirler
Kategori:Dionysos
Kategori:Yunan edebiyatı