Kotasi Kilisesi

Kotasi Kilisesi (Gürcüce: კოტასის ეკლესია), Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı ve eski adı Kotasi olan Sabaholdu köyünde Orta Çağ'dan kalma Gürcü kilisesidir. Günümüze kilisenin bazı kısımları ulaşmıştır.2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce: ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 54.  ISBN 978-9941-0-7362-5

Tarihçe
Kotasi Kilisesi'nin bulunduğu Kotasi köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Cavaheti'de yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu köyü 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterindeki kayda göre Kotasi köyünde sadece 2 Hristiyan hane yaşıyordu. Osmanlıların eline geçmesiyle köyün boşaldığı ve Kotasi Kilisesi'nin cemaatinin iyice azaldığı anlaşılmaktadır. Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1902 yılında bu kiliseyi görmüş ve tanımlamıştır. Bu tarihte Kotasi Kilisesi büyük ölçüde yıkılmıştı ve kalan kısmı da samanlık olarak kullanılıyordu.

Mimari

Kotasi Kilisesi, tek nefli bir köy kilisesidir. Kilise, Ekvtime Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, Çomardo ve Ampuri köylerindeki taşlarla inşa edilmişti. Orta büyüklükteki kilisenin (yaklaşık 10 x 6,5 m) büyük ve yarım daire şeklinde pencereleri vardı. Bu pencerelerden biri batı, ikisi güney cephesinde bulunuyordu. Güneyden kiliseye ekli küçük bir yapı (yaklaşık 5,5 x 3 m) vardı. Giriş kapıları güney ve batıya açılıyordu. Kilise, kabartmalı bir frizle süslenmişti. Doğudaki pencere açıklığında, paleografik olarak özgün harflerle yazılmış Hutsuri yazısıyla Gürcüce bir yazıt bulunuyordu.

 Yazıt 
გ(ე)ვ(ე)დ(რე)ბ(ით) ყ(ოველ)თა

ძმ(ა)თა მღ(დელ)თა

ვ(ი)ნ სწ(ირა)ვ(დე)თ პ(ირველა)

თ მ(ო)გ(ჳ)ჴ(სენე)ბ(დეთ) ს(უ)ლი

ჩემი ღ(ვ)თ(ი)ს გდა / გლა(?)

 Çeviri: "Şimdi veya gelecekte ayin düzenleyen bütün rahip kardeşlerimin ilk önce, Tanrı’nın garibanı benim ruhumu anmalarını istirham ederim…"

Kaynakça

Kategori:Ardahan ilindeki Gürcü Ortodoks kiliseleri
Kategori:Gürcü yazıtları