Kızılderili mitolojisi

Amerika'nın yerli halkları çok sayıda farklı kültürden oluşur. Her birinin kendi mitolojileri vardır ve bunların çoğu kültürel sınırlar ötesinde belirli temaları paylaşırlar. Kuzey Amerika mitolojilerinde ortak temalar arasında doğa ve hayvanlarla yakın ilişki ve çeşitli şekillerde tasavvur edilen Büyük Ruh inancı yer almaktadır.

 Kuzey Amerika 
küçükresim| 2020 Amerika Birleşik Devletleri Nüfus Sayımı itibarıyla elli eyalet, District of Columbia ve Porto Riko'nun her bir ilçesindeki Yerli Amerikalıların oranı
Yerli Kuzey Amerika halklarının tek bir mitolojisi yoktur ancak din, etik ve inançlarla ilişkili çok sayıda farklı geleneksel anlatı mevcuttur. Bu tür hikâyeler doğaya dayanır ve mevsimler, hava durumu, bitkiler, hayvanlar, toprak, su, ateş ve gök cisimlerinin sembolizmi açısından zengindir. Ortak unsurlar, her şeyi kapsayan, evrensel ve her şeyi bilen Büyük Ruh ilkesi, Dünya ve manzaraları ile bağlantı, gökyüzünde paralel bir dünyaya inanç (bazen yeraltında ve/veya suyun altında), çeşitli yaratılış anlatıları, 'ölüler diyarına' ziyaretler ve eski kutsal ataların toplu hatıralarıdır .

Mitlerin birçoğunun özelliği, insanlarla hayvanlar arasındaki yakın ilişkidir. Genellikle hayvan ve insan formu arasında şekil değiştirme özelliğine sahiptirler. İnsanlar ve farklı türler (özellikle ayılar) arasındaki evlilik ortak bir temadır. Bazı hikâyelerde hayvanlar insan çocuklarını büyütür.

Kuzey Amerika Yerlilerinin çoğu mitleri derin ve ciddi olsa da önemli ruhani ve ahlaki mesajları kurnazca ilettikleri için bazıları eğlendirmek için - genellikle düzenbaz kılığında - hafif mizah kullanır. Alegori kullanımı yaygındır, aşk ve arkadaşlıktan aile içi şiddete ve akıl hastalığına kadar uzanan konular yer alır.

Bazı mitler, dans, müzik, şarkılar ve trans (örneğin güneş dansı) içeren geleneksel dini ritüellerle bağlantılıdır.

 Kuzeydoğu (Büyük Göller dahil Güneydoğu Kanada ve Kuzeydoğu ABD) 
küçükresim|Dolunaydan Nokomis düştü – The Story of Hiawatha'dan, 1910
Bu bölgedeki mitler, yaratıcı Büyük Kaplumbağa gibi kadın tanrıları, ve vücudundan ilk mısır ve tütünü çıkaran İlk Anne'yi içerir. İki büyük ilahi kahraman Glooskap ve Manabus'tur.

Diğer hikâyeler hayvanlar ve insanlar arasındaki karmaşık ilişkileri anlatır.

 Anishinaabe geleneksel inançları - Anishinaabeg halkları (Algonquin/Nipissing, Ojibwa/Chippewa/Saulteaux/Mississaugas, Odawa, Potawatomi ve Oji-Cree)
 Ho-Chunk mitolojisi - Doğu Wisconsin'de bulunan bir Kuzey Amerika kabilesi.
 Iroquois mitolojisi - New York eyalet bölgesinde bulunan bir kabileler konfederasyonu.
 Seneca mitolojisi - Ontario Gölü'nün güneyinde bulunan bir Kuzey Amerika kabilesi.
 Wyandot dini - Ontario Gölü'nün kuzey kıyısında yer alan bir Kuzey Amerika kabilesi.

 Büyük ovalar 
Great Plains'e özgü hikâyeler, ova halklarına yiyecek, giyecek, barınak ve mutfak eşyaları sağlayan bufaloları konu alır. Bazı mitlerde iyi huylu, bazılarında da korkutucu ve kötü niyetlidirler. Güneş önemli bir tanrıdır ve diğer doğaüstü karakterler arasında Sabah Yıldızı ve Thunderbirds yer almaktadır.

Ortak tema genellikle doğaüstü bir yere veya gökyüzündeki paralel dünyaya yolculuk yapmaktır.

Önemli bir doğaüstü kahraman, bir kan pıhtısından dönüştürülmüş olan Blood Clot Boy'dur.

 Ho-Chunk mitolojisi
 Lakota mitolojisi
 Pawnee mitolojisi

 Güney Amerika 

 Brezilya mitolojisiBrezilya'da bulunan çeşitli kökenlere sahip kültürel unsurları içeren, halk hikâyeleri, gelenekler, karakterler ve yerler, insanlar ve varlıklar ile ilgili inançları içerir
 Chaná mitolojisiChaná halkının çevrelerindeki yerler, insanlar ve varlıklar hakkındaki halk hikâyeleri ve inançları içermektedir
 Chilote mitolojisigüney Şili kıyılarında, Chiloé Takımadalarında yaşayan Chono ve Huilliche kültürleridir.
 Guarani mitolojisiGran Chaco'nun yerli halkı, özellikle Paraguay'da ve Arjantin, Brezilya ve Bolivya'nın çevre bölgelerinin bazı kısımlarında bulunmaktadır.
 İnka mitolojisi (İnka İmparatorluğu'nda Din)merkezi And Dağları'nda bulunan bir Güney Amerika imparatorluğudur.
 Mapuçe diniŞili'de yerli bir halktır.
 Muisca mitolojisiKolombiya And Dağları'nın modern Doğu Sıradağları'ndaki Altiplano Cundiboyacense'nin yerli halkı.

 Ayrıca bakınız 

 Kızılderili dinleri

 Kaynakça 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Apache Metinleri
 Chiricahua ve Mescalero Apaçi Metinleri 
 Jicarilla Apaçi Metinleri 
 "Ortabatı-Amazon" Folklor-Mitolojik Paralellikler 

Kategori:Amerika mitolojisi