Atmosfer döngüsü

küçükresim|upright=1.59| Aylara göre uzun vadeli ortalama yağış
Atmosferik döngü veya sirkülasyon, havanın büyük ölçekli hareketidir ve okyanus sirkülasyonu ile birlikte termal enerjinin Dünya yüzeyinde yeniden dağıtıldığı bir araçtır. Dünya'nın atmosfer döngüsü yıldan yıla değişir ancak sirkülasyonunun büyük ölçekli yapısı sabit kalır. Daha küçük ölçekli hava sistemleri - orta enlem çöküntüleri veya tropikal konvektif hücreler - kaotik bir şekilde meydana gelir ve bunların uzun vadeli hava tahminleri pratikte on günden fazla veya teoride bir aydan fazla yapılamaz (bkn: kaos teorisi ve kelebek etkisi ).

Dünyanın hava durumu, Güneş tarafından aydınlatılmasının ve termodinamik yasalarının bir sonucudur. Atmosfer döngüsü, Güneş'in enerjisiyle çalışan ve soğutucusu eninde sonunda uzayın karanlığı olan bir ısı motoru olarak görülebilir. Bu motor tarafından üretilen iş, hava kütlelerinin hareketine neden olur ve bu süreçte Dünya'nın tropik bölgelere yakın yüzeyi tarafından emilen enerjiyi kutuplara yakın enlemlere ve oradan da uzaya yeniden dağıtılır.

Büyük ölçekli atmosferik döngü "hücreleri" daha sıcak dönemlerde kutuplara doğru kayar (örneğin, buzullarla karşılaştırıldığında buzullar arasına) ancak temelde Dünya'nın boyutunun, dönüş hızının, ısınmasının ve atmosfer derinliğinin bir özelliği oldukları için büyük oranda sabit kalırlar. Çok uzun zaman dilimlerinde (yüz milyonlarca yıl), tektonik bir yükselme jet akıntısı gibi ana unsurları önemli ölçüde değiştirebilir ve levha tektoniği okyanus akıntılarını değiştirebilir. Mezozoik'in aşırı sıcak iklimlerinde, Ekvator'da üçüncü bir çöl kuşağı var olmuş olabilir.

 Enine sirkülasyon özellikleri 
sağ|küçükresim| Yüzey rüzgarlarını gösteren üç büyük sirkülasyon hücresinin idealize edilmiş bir görünümü
sağ|küçükresim| 500 hPa'da dikey hız, Temmuz ortalaması. Yükseliş (negatif değerler; maviden mora) güneş ekvatoruna yakın yerlerde yoğunlaşmıştır; iniş (pozitif değerler; kırmızıdan sarıya) daha dağınıktır ancak esas olarak Hadley hücresinde de meydana gelir.
Gezegeni çevreleyen rüzgar kuşakları her yarımkürede üç hücre halinde düzenlenmiştir: Hadley hücresi, Ferrel hücresi ve kutup hücresi. Bu hücreler hem kuzey hem de güney yarımkürede bulunmaktadır. Atmosferik hareketin büyük bir kısmı Hadley hücresinde meydana gelir. Dünya yüzeyine etki eden yüksek basınç sistemleri başka yerlerdeki düşük basınç sistemleri tarafından dengelenir. Sonuç olarak, Dünya yüzeyine etki eden bir kuvvetler dengesi mevcuttur.

At enlemleri, rüzgarların Hadley veya Ferrel hücrelerinin bitişik bölgelerine ayrıldığı ve tipik olarak hafif rüzgarlara, güneşli gökyüzüne ve az yağışa sahip olan, yaklaşık 30° ila 35° enlemde (kuzey veya güney) yüksek basınç alanlarıdır.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Hava durumu uydu görüntülerine dayalı olarak bir ay boyunca küresel bulut dolaşımını gösteren animasyon 
 Tayland Hükümeti hava durumu departmanında hava-deniz etkileşimleri ve Okyanus Dolaşımı modelleri 

Kategori:Atmosfer bilimleri