Âşık Veysel Müzesi

Âşık Veysel Müzesi, Türkiye'de Sivas'ta, Şarkışla ilçesinin Sivrialan Köyü'nde ünlü halk ozanı Âşık Veysel'in müze olarak düzenlenen evidir.

Âşık Veysel Şatıroğlu'nun doğduğu ev Kültür Bakanlığı tarafından 1979 yılında kamulaştırılmış, 1982 yılında yenilenerek müze olarak ziyarete açılmıştır. Ev ve 2012'de yapılan ek binadan oluşan müzede Âşık Veysel'in  fotoğrafları, kişisel eşyaları, şiirleri ve onunla ilgili yayınlanan eserler ve balmumu heykeli sergilenmektedir.

İki bina arasındaki "Karanlık Oda" denen bölüm bulunur. Bu bölümde ziyaretçiler görme engelli Âşık Veysel'in dünyasını anlamak için bu karanlık odadan geçerler. Müzede Âşık Veysel, görme engelli ziyaretçilere kabartma yazılarla anlatılır.

 Tarihçe 
Görme yetisini çiçek hastalığı sonucu kaybeden Âşık Veysel, Sivas'ta 1931'de düzenlen Âşıklar Bayramı'nda Ahmet Kutsi Tecer tarafından keşfedilmiş ve şiirleri ülke çapında tanınmıştı. Ozan, birçok vilayeti gezdikten ve 6 köy enstitüsünde saz öğretmenliği yaptıktan sonra "Bütün hislerim kulaklarımda… Şehirde o gürültüler kulağımı kapatıyor." diyerek 1946'da ani bir kararla köyüne dönerek çiftçilikle uğraşan ve 21 Mart 1973'te ölmüştür. Köydeki evi, 1979 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı  tarafından  kamulaştırıldı. İki oda ile  odaların bitişiğindeki mutfak, depo ve salondan oluşan ev, müze olarak düzenlenip 21 Mart 1982'de ziyarete açıldı.

2009 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından restore edildi; 7 Aralık 2012'de yeniden ziyarete açıldı. Tasarımı ve kürasyonu, 2012 yılında Sivas Müze Müdürlüğü tarafından İsveç’in Stockholm kentindeki Synskadades Müzesi ile birlikte yürütülen  "Avrupa Birliği-Türkiye Kültürlerarası Diyaloğu Müzeler Hibe Programı" kapsamındaki "Müzeler Arası Kültür İttifakı Projesi" kapsamında yeniden düzenlendi. Düzenleme esnasında müze binası çevre dostu malzemelerle yenilenmiş, sergi alanı yeniden tasarlanmıştır. Bu  düzenleme sırasında Âşık Veysel'in evinin yanına iki katlı ek bir bina inşa edilmiş, ek binanın ikinci katı bir misafirhane olarak düzenlenmiştir.

Bu proje dahilinde Âşık Veysel'in hayatını konu alan ve daha önce hiç yayımlanmamış bazı radyo ve televizyon kayıtlarının yer aldığı bir belgesel hazırlanmıştır. Hacı Mehmet Duranoğlu'nun hazırladığı  belgesel, Âşık Veysel Müzesi'nde İsveç 'nde düzenli olarak gösterilir. Belgesel, her ziyaretçiye erişilebilir bir deneyim sunmak üzere, İngilizce altyazıyla ve işaret dili seslendirmesi gösterilmektedir 2023 yılında yayımlanan bir habere göre müzeye, bir yıl içerisinde ortalama 20 bin yerli ve yabancı ziyaretçinin gelmektedir.

Müzenin rehberliğini uzun süre sürdürmüş olan Âşık Veysel'in torunu Cemal Şatıroğlu'nun vefatı üzerine bu görevi, Âşık Veysel'in yol arkadaşlarından biri olan Eyüp Güleryüz'ün oğlu Mustafa Güleryüz üstlenmiştir.

 Ziyaret planı 
Müze, görme engeli olanlar dahil tüm ziyaretçiler için erişim kolaylığı sağlamak üzere düzenleniştir. Müzede ziyaretçileri Âşık Veysel fotoğrafları ile Âşık Veysel'in anılarından kesitlerin içeren büyük panolar karşılar. Soldaki ilk oda, Âşık Veysel'in öldüğü odadır. Bu odada ozanın  pipo, ağızlık, tespih, cüzdan, paket tütün, tabaka, fincan gizi özel eşyaları sergilenir. Âşık Veysel'in sazıyla oturur vaziyetteki balmumundan heykeli bu odadadır. Duvarda Âşık Veysel'in imzası ve parmak izinin olduğu bir pano vardır.

Ana kapının sağ tarafında kalan ilk odada  L biçiminde tahta sedirler ve televizyon bulunur. Ziyaretçiler sedirde oturarak Âşık Veysel belgeselini izleyebilir. Bitişik odada mutfak vardır. Mutfakta Âşık Veysel'in kullanmış olduğu bakır tencere, tabaki fincan takımı, güğüm, lüks lambası gibi eşyalar sergilenir. Duvarda geniş aile fotoğrafı ile hakkındaki eski dergilerde hakkında çıkan yazılar asılmıştır.

Salon bölümünde Âşık Veysel'in yağlıboya tablosu, fotoğrafları, yüz maskı, oğlunun sazı bulunur. Ayrıca  içinde onun hakkında yazılmış eserler bulunan bir kütüphane ile ziyaretçi defterinin durduğu bir çalışma masası vardır.

Müzenin ev ile ek binaya bağlantı kuran ve "Karanlık Oda" adı verilen bölümde görme engelli bireyler için braille alfabesiyle yazılmış "Uzun İnce Bir Yoldayım" sözüne yer verilirken diğer misafirler için ise karanlıkta 2-3 saniye, yerleştirme sanatı sonunda Âşık Veysel heykeli beliriyor.

Ziyaretçiler salon bölümünden sonra karanlık odadan geçerek ek binaya girerler. Bu bölümde Âşık Veysel hakkında büyük panolar yardımıyla sunulan tasarımlar bulunur. Âşık Veysel dizelerinin küçük renkli kartlara basılarak tavanda oluşturulmuş gökyüzünden sarkıtıldığı tasarım, en ilgi gören bölümlerdendir.

 Galeri 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Âşık Veysel'in Hayatı Bu Müzede (video)
 Âşık Veysel Sanal Müzesi

Müzeler
Müzeler
Kategori:Sivas ilinde turizm
Kategori:Sivas ilindeki müzeler
Kategori:Sivas ilinde kültür
Kategori:Müzik müzeleri
Kategori:Türkiye'deki sanat müzeleri
Kategori:Türkiye'deki biyografi müzeleri