Hayırsızada Sürgünü

küçükresim|İstanbul surları dışında bir fayton ve yatan köpekler (1903).
küçükresim|İstanbul sokaklarında köpekler (1907).
Hayırsızada Sürgünü, 1910 yılında Kuduz salgınının ortaya çıkması sonucu İstanbul'da yaşayan başıboş köpeklerin toplu bir şekilde İstanbul açıklarında bulunan Sivriada'ya gönderilmesi olayına denir. Adaya bırakılan köpeklerin tamamının açlıktan veya birbirlerini yiyerek öldüğü tahmin edilmektedir.

 Tarihçe 
Avrupa'daki devletlerde sokaktaki köpeklerin toplanarak 'köpeksiz sokaklar' oluşturulmasını örnek alan Osmanlı Hükûmeti aynı uygulamayı İstanbul'da da faaliyete geçirmeye karar vermiştir. İstanbul'da gece saatlerinde gezen bir İngiliz vatandaşının sokak köpekleri tarafından saldırıya uğraması sonucunda İngiltere hükûmetinden ültimatom alan 2. Mahmut yönetimi, aniden çıkartmış olduğu kararla kentteki bütün köpeklerin Sivriada'ya gönderilmesini emretmiştir. Halkın köpeklerin gönderilmesine tepki göstermesi sonucunda üzerlerinde kamuoyu baskısı olan Hükûmet, vermiş olduğu kararla köpeklerin yeniden şehre geri getirilmesini emretmiştir.

Sultan Abdülaziz döneminde sokak köpeklerinin yeniden toplanarak Sivriada'ya nakledilmesine yönelik karar verilmiş ve köpekler toplanarak adaya gönderilmiştir. Bu olaydan sonra Çemberlitaş'tan Kumkapı'ya kadar uzanan büyük bir yangın çıkmış halktan bazıları bunu "köpeklerin laneti" olarak değerlendirerek Hükûmet'e tepki göstermeye başlamıştır. Bunun üzerine Padişah kanunu geri çekerek köpeklerin yeniden şehre geri dönmesini sağlamıştır.

İttihat ve Terakki Hükûmeti, modernleşme hareketleri kapsamında İstanbul'daki köpeklerden kurtulmanın yolunu yeniden aramaya başlamış ve Avrupa'da gelişmekte olan kozmetik sanayisinde kullanılmaları açısından Fransız şirketlerle çeşitli anlaşmalar imzalansa bile halkın tepkisiyle karşılaşılacağı düşünülerek bu plandan vazgeçilmiştir. Bunun üzerine İstanbul Şehremini (Belediye Başkanı) Suphi Bey, şehir bulunan sahipsiz veya başıboş gezen köpeklerin hızlı bir şekilde toplatılmasına karar vermiş ve toplatılan köpekleri Marmara Denizi'ndeki Sivriada'ya naklettirmiştir.

Tartışmalar 
Köpeklerin adaya bırakılmasından iki yıl sonra Marmara Denizi'nde büyük bir deprem meydana gelmiş ve çıkan Balkan Savaşları neticesinde büyük bir toprak kaybı gerçekleşmiştir. Bazı insanlar yaşanan felaketleri adada ölen "köpeklerin laneti" olarak yorumladıkları için bu olayı Hayırsızada sürgünü olarak isimlendirmiştir.

Köpeklerin adaya gönderilmesinden iki yıl sonra Marmara Denizi'nde şiddetli bir deprem meydana gelmiş, İstanbul ve Tekirdağ gibi çevre illerde ciddi zarara neden olmuştur. Aynı yıl başlayan Balkan Savaşları'yla Osmanlı, Balkanlar'daki en büyük toprak kaybını yaşamıştır. Bazıları başlarına gelmiş olan bu iki felaketin adaya sürülen "köpeklerin laneti"ne bağlayarak adayı, Hayırsızada olarak isimlendirmeye başlamıştır.

2012 yılında, ölen köpekleri anmak amacıyla Sivriada'ya bir anıt dikilmiştir.

 Ayrıca bakınız 

 İngiliz evcil hayvan katliamı
 Hayvanları Koruma Kanunu
 Sokak köpeği
 Türkiye'de sokak köpeği sorunu

 Kaynakça 

Kategori:İstanbul ilindeki olaylar
Kategori:1910'da Osmanlı İmparatorluğu
Kategori:1910'larda İstanbul
Kategori:Adalar, İstanbul
Kategori:Sokak köpekleri
Kategori:Hayvan hakları