Guennol Yıldız Avcısı

Guennol Yıldız Avcısı, Anadolu kökenli, yaklaşık 5.000 yıllık ve 23 cm (9 inç) boyunda bir mermer idoldür.

Heykel, yukarı bakan bir insan figürünü betimlemektedir; bu yüzden "yıldızlara bakan" (İng. stargazer) olarak adlandırılmıştır. Günümüze sağlam ulaşmış yaklaşık on beş benzer figür bilinmektedir. Bu figürlerin boyun kısmında yer alan kesikler, mezara gömülmeden önce ritüel amaçla "öldürülmüş" olabileceklerini düşündürmektedir.

Eser, 2017 yılında New York'ta müzayedeye çıkarıldığında, Türkiye Cumhuriyeti hükûmeti heykelin yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarıldığını iddia ederek hukuki süreç başlatmıştır. 2023 yılı itibarıyla bu dava Türkiye aleyhine sonuçlanmıştır.

 Tarihçe 
Heykelin MÖ 4800 ile 4100 yılları arasında, günümüz Türkiye'sinde yer alan Manisa'nın Akhisar ilçesi sınırlarında kalan Kulaksızlar idol atölyesinde üretildiği düşünülmektedir. Christie's müzayede evi ise heykelin tarihini yaklaşık bin yıl daha geç bir döneme tarihlendirmiştir. Eser, Alastair ve Edith Martin çifti tarafından, J.J. Klejman adlı bir sanat simsarından 1961 yılında satın alınmıştır. Klejman'ın bu eseri nasıl edindiği ise kesin olarak bilinmemektedir. Metropolitan Müzesi’nin eski direktörü Thomas Hoving tarafından “en sevdiğim kaçakçı-simsar”lardan biri olarak tanımlanan Klejman, Lidya Hazinesi’nin ABD’ye kaçırılması sürecinde de rol oynamıştır.

Heykel daha sonra Martin çiftinin oğluna ve ardından bir galeriye geçmiştir. Amerikalı yatırımcı Michael Steinhardt, 1993 yılında eseri 1,5 milyon dolara satın almıştır. Heykel, 1966 ile 1993 yılları arasında dönemsel olarak Metropolitan Müzesi’nde sergilenmiş, 1999 ile 2007 arasında tekrar müzede teşhir edilmiştir.

 İade davası 
Heykelin sahibi Michael Steinhardt tarafından 2017 yılında Christie’s’te satışa sunulması üzerine, Türkiye Cumhuriyeti ABD’de New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi'nde Steinhardt ve Christie's'e karşı dava açmıştır. Heykel 14,4 milyon dolara satılmış; ancak alıcı sonradan teklifini geri çekmiştir. Eser o tarihten itibaren Christie's'in güvenli bir deposunda saklanmaktadır.

2021 yılında federal yargıç Alison Nathan tarafından yürütülen davada Türkiye, heykelin 1906 tarihli Osmanlı Asar-ı Atîka Nizamnamesi uyarınca kamu malı olduğunu iddia etmiştir. Ancak mahkeme, Türkiye’nin eserin 1906 sonrasında çıkarıldığını kanıtlayamadığına ve davayı açmakta geciktiğine kanaat getirerek davayı reddetmiştir.Republic of Turkey v. Christie's, Inc.  (S.D.N.Y. 7 Eylül 2021) Bu karar, 2023 yılında İkinci Daire ABD Temyiz Mahkemesi tarafından da onanmıştır.

 Ayrıca bakınız 
Guennol Lioness

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

Kategori:Mermer heykeller
Kategori:Çıplak heykeller