Poliprotik asit

Poliprotik asit terimi (bazen polibazik asit), molekül başına birden fazla proton sağlayabilen asitleri tanımlamak için kullanılır.

Poliprotik asitlerin iki örneği H2SO4, sülfürik asit ve H3PO4, fosforik asittir. Reaksiyonda, poliprotik asitler genellikle bir seferde sadece bir proton aktarır.

 Uygulamalar 
Örneğin, suya yerleştirildiğinde, H2SO4bir protonu H2O'ye aktarır:

H2SO4 + H20 -> H3O+ HSO4-

Bu reaksiyon esasen tamamlanmıştır; bu anlamda H2SO4'e güçlü elektrolit denir.

Bir mol sodyum hidroksit içeren bir çözelti, bir mol sülfürik asit içeren bir çözelti ile karıştırıldığında, bir mol H3O, bir mol OH-'yi nötralize eder. Elde edilen çözeltinin buharlaşması, bir mol tuz NaHSO4, sodyum hidrojen sülfat verecektir. (Bu tuza sodyum bisülfat da denir ve birincil sodyum sülfat olarak adlandırılır.)  HSO4- iyonu kendi başına bir asittir. Oldukça zayıf olmasına rağmen, SO4^2-vermek için ayrıştırılabilir. Bu tepkimede şöyle yazılabilir

HSO4- + H2O -> H3O+ + SO4^2-

Diprotik asit H2SO4'ün ayrışmasında ikinci adım olarak düşünülebilir ve sadece protonlar için büyük bir talep olduğunda önemli ölçüde ortaya çıkar. Örneğin, bir mol H2SO4, iki mol sodyum hidroksit ile çözelti içinde karıştırıldığında, iki mol OH- iki mol H+ 'yı nötralize eder. Çözeltinin buharlaştırılması, NaSO4 tuzu, sodyum sülfat üretecektir.

Triprotik asit H3PO4 üç adımda ayrışmaya uğrar:

H3PO4 + H2O ->[][{slight}] H3O+ + H2PO4-

H3PO4 + 2OH- ->[][{slight}] 2H2O + HPO4^2-

H3PO4 + 3OH- ->[][{slight}] 3H2O + PO4^3-

Çözeltilerin buharlaşması, tuzlara NaH2PO4, monosodyum dihidrojen fosfat verecektir; Na2HPO4, disodyum monohidrojen fosfat; ve Na3PO4, trisodyum fosfat. Bunlar bazen sırasıyla birincil, ikincil ve üçüncül sodyum fosfatlar olarak adlandırılır.

Kategori:Asitler