1983'te Türkiye

Bu sayfada, 1983 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.Türkiye'nin 70 yılı, Tempo, İstanbul, 1998, pp 309–316

Meclis
TBMM 16. dönem (6 Kasım'a kadar)
TBMM 17. dönem (6 Kasım'dan itibaren)

Görevdekiler
Cumhurbaşkanı – Kenan Evren
Başbakan
Bülent Ulusu (13 Aralık'a kadar)
Turgut Özal (13 Aralık'tan itibaren)
Anamuhalefet lideri
Necdet Calp (13 Aralık'tan itibaren)

İktidar partisi ve ana muhalefet
İktidar partisi
(Teknokrat hükümet) (13 Aralık'a kadar)
Anavatan Partisi (ANAP) (13 Aralık'tan itibaren)
Ana muhalefet
Halkçı Parti (HP) (13 Aralık'tan itibaren)

Kabine
44. Türkiye Hükûmeti  (13 Aralık'a kadar)
45. Türkiye Hükûmeti (13 Aralık'tan itibaren)

Olaylar
 Ocak  
 3 Ocak - Diyarbakır'da bir apartmanın çökmesi sonucu 83 kişi öldü. 
 15 Ocak - TRT televizyonunda "Açık Öğretim Fakültesi Yayınları" başladı.
 16 Ocak - THY'nin İstanbul - Ankara seferini yapan Afyon isimli uçağı, Esenboğa Havaalanı'na inişi sırasında piste çakıldı, 46 kişi öldü.
 27 Ocak - Burhan Felek'e, Fransa'nın en büyük nişanı olan 'Legion d'Honneur' nişanı verildi.
 28 Ocak - Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi, Türkiye'nin insan hakları ihlalleri iddiasıyla sınır dışı edilmesini değerlendiriyor.
 29 Ocak - Sol görüşlü Ramazan Yukarıgöz, Ömer Yazgan, Erdoğan Yazgan ve Mehmet Kambur İzmit'te idam edildi.

 Şubat 

 Mart 
 2 Mart – Aliağa, Antalya ve Yumurtalık'ta serbest bölgeler oluşturuldu .
 7 Mart - Zonguldak'ta meydana gelen maden kazasında 79 kişi öldü.
9 Mart - Türk diplomat Galip Balkar, Ermeni teröristler tarafından öldürüldü.
 13 Mart - İstanbul'da Beylerbeyi Cami çıkan yangında büyük hasar gördü.
 22 Mart- Polis Özel Harekat Daire başkanlığı kuruldu.

 Nisan  
24 Nisan - Milli Güvenlik Konseyi'nin siyasi partilerin faaliyetlerini yasaklayan kararı kaldırıldı.

 Mayıs  
 4 Mayıs - Doğu Perinçek 12 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
 7 Mayıs - İstanbul'da bir otelde çıkan yangında 37 turist öldü. 
 10 Mayıs - Ajda Pekkan'ın rekorlar kıran albümü Süperstar '83 yayınlandı.
16 Mayıs - 12 Eylül'den sonra ilk siyasi parti olarak Milliyetçi Demokrasi Partisi (MDP) kuruldu.
19 Mayıs - Halkçı Parti kuruldu. 
20 Mayıs - Turgut Özal, Anavatan Partisi'ni kurdu . 
20 Mayıs - Büyük Türkiye Partisi kuruldu. 
26 Mayıs – Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) kuruldu
29 Mayıs - Profesör Erdal İnönü, Sosyal Demokrasi Partisi'ni kurdu . 
31 Mayıs - Askeri yönetim Büyük Türkiye Partisi'ni kapattı.

 Haziran  
1 Haziran - BTP askeri yöneticiler tarafından kapatıldı. Eski Başbakan Süleyman Demirel ile eski Adalet Partisi ve Cumhuriyet Halk Partisi'nin diğer siyasetçileri tutuklandı.
23 Haziran - Doğru Yol Partisi kuruldu.
 29 Haziran - Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Genelkurmay Başkanlığı görevinden ayrıldı, yerine Org. Nurettin Ersin atandı. Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na Org. Necdet Üruğ, MGK Genel Sekreterliği'ne Org. Necip Torumtay getirildi.

 Temmuz  
 1 Temmuz - İstanbul'da taksilerde taksimetre uygulaması başladı.
5 Temmuz – 1983 Biga depremi
7 Temmuz - Milli Güvenlik Konseyi, Doğru Yol Partisi'nin 30 kurucusunu veto etti. 
14 Temmuz - Türk diplomat Dursun Aksoy, Ermeni teröristler tarafından öldürüldü .
 15 Temmuz - Paris'in Orly Havaalanı'nda bulunan THY bürosuna, ASALA militanlarınca bomba atıldı. 7 kişi öldü, 56 kişi yaralandı.

 Ağustos 
24 Ağustos - Anavatan Partisi 6 Kasım seçimlerine katılma izni aldı. 
24 Ağustos - DYP ve SDP seçimlerden diskalifiye edildi.

 Eylül 

 Ekim  
 30 Ekim - 1983 Erzurum depremi: Erzurum'da meydana gelen 6.9 Ms büyüklüğündeki depremde 1.155 kişi öldü, 537 kişi yaralandı. On bine yakın konut hasar gördü.

 Kasım  
2 Kasım – İstanbul'da ilk başarılı böbrek nakli .
 6 Kasım - 1983 Türkiye Cumhuriyeti genel seçimleri
 15 Kasım - Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) bağımsızlığını ilan etti. Türkiye, KKTC'yi tanıdığını ilan etti.
 16 Kasım - Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. (TÜPRAŞ) kuruldu.
 24 Kasım - TBMM açıldı. Başbakan Bülend Ulusu istifa etti.Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Hükûmeti kurma görevini ANAP Genel Başkanı Turgut Özal'a verdi.

 Aralık  
 13 Aralık - I. Özal Hükümeti (- 21 Aralık 1987) TBMM'de güvenoyu aldı.
18 Aralık - Erdal İnönü, Cezmi Kartay'ın yerine SODEP başkanlığına getirildi.

 Doğumlar 
 16 Ocak - Erkan Kolçak Köstendil, oyuncu
 8 Ağustos - Bade İşcil, oyuncu
 20 Ağustos - İbrahim Büyükak, oyuncu

 Ölümler 
8 Ocak - Hüseyin Alp, basketbolcu (d. 1935)
 11 Ocak - Şadi Dinççağ, karikatürist
19 Ocak – Muhittin Taylan, hukukçu ve siyasetçi (d. 1910)
 21 Ocak - Kemal Bilbaşar, yazar
9 Mart - Galip Balkar, büyükelçi (suikast sonucu öldürüldü) (d. 1936) 
7 Nisan - Fakhiye Öymen, siyasetçi 
10 Nisan - Şevket Aziz Kansu, akademisyen 
24 Nisan - Erol Güngör, psikolog 
24 Mayıs – Necip Fazıl Kısakürek, şair (d. 1904)
28 Mayıs – Çiğdem Talu (d. 1939), söz yazarı
29 Temmuz - Mürüvvet Sim, oyuncu 
2 Eylül – Feri Cansel, oyuncu (d. 1944)
9 Kasım - Rüştü Erdelhun, asker (d. 1894)
 6 Kasım - Münif Fehim Özarman, ressam
 10 Kasım - Osman Yüksel Serdengeçti, yazar ve siyasetçi (d. 1917)
 18 Kasım - İsmail Bilen, siyasetçi
 4 Aralık - Doğan Avcıoğlu, gazeteci
 31 Aralık - Sevim Burak, yazar

Ayrıca bakınız
1982-83 Türkiye 1. Futbol Ligi
1982-83 Türkiye Basketbol Ligi
1983 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye
1983 yapımı Türk filmleri
1983 Sedat Simavi Ödülleri
20. Altın Portakal Film Festivali

Kaynaklar


Kategori:20. yüzyılda Türkiye
Türkiye
Türkiye