Hırvatistan hükümdarları listesi

Hırvatistan hükümdarları listesi, Hırvatistan Krallığı'nın yerli etnik ve yöneten hanedanlara mensup Hırvatistan hükümdarlarının listesidir.

 Aşağı Pannonia Dükleri (7. yüzyıl–896) 
Pannonia ovasında bulunan, günümüz Hırvatistan bölgeleri de dahil olmak üzere Orta Çağ'ın başlarında Slav kabileleri ile iç içe yaşanmaktaydı. O bölgenin yöneticileri şu kişilerdir;

 Resim İsim Başlangıç  Bitiş Notlar  Vojnomir y. 790  y. 810  100px Ljudevit y. 823   Ratimir y. 829  y. 838   Braslav y. 882  y. 896  

 Hırvatistan Dükleri (7. yüzyıl–925) 

 Resim İsim Başlangıç  Bitiş Notlar 100px Višeslav y. 785  y. 802 100pxBorna y. 810  821  Višeslav'ın oğlu. Frank İmparatoru Şarlman'ın vasalı.  Vladislav 821  y. 823  Borna'nın yeğeni Ljudemisly. 823y. 835 Bazı kaynaklar, Pannonian dükü Ljudevit'i öldürmüş olabileceğini iddia etmektedir.  Mislav y. 835  y. 845 Trpimirović Hanedanı 100px Trpimir y. 845  864  Trpimirović hanedanının kurucusu  Zdeslav 864  864  Trpimir'in oğlu Domagojević Hanedanı100pxDomagoj 864  876  Zdeslav'ı devirip tahta geçti.  Domagoj'un isimsiz oğlu 876  878 Bir iç savaş sırasında öldürüldü.Trpimirović Hanedanı  Zdeslav 878  879 İkinci kez tahta çıktı, Domagoj'un isimsiz oğlunu devirdi. Mayıs 879'da Branimir tarafından öldürüldü.Domagojević Hanedanı100pxBranimir 879  y. 892  Trpimirović Hanedanı  Muncimir 892  910  Trpimir'in oğlu. Mutimir olarak da adlandırılır.I. Tomislav 910  925 

 Hırvatistan kralları (925–1102) 

 Resim İsim Başlangıç  Bitiş NotlarTrpimirović Hanedanı 120px| I. Tomislav  925  928  Muhtemelen Muncimir'in oğludur. Ölümünden sonra iç savaşlar devleti zayıflattı ve Bosna da dahil olmak üzere bazı topraklar kaybedildi. rex (kral) unvanı iki çağdaş belgeye dayanmaktadır:

 925 tarihli bir yazışmada Papa X. Ioannes kendisine Rex Croatorum (Hırvatların kralı) unvanıyla hitap etti
 "rex" olarak da anıldığı Split Birinci Kilise Konseyi'nden bir transkript

Ayrıca başka durumlarda prens (prens) ve dux (dük) olarak da anılırdı. Bununla birlikte, modern Hırvatistan'da geleneksel olarak ilk (ve tartışmasız en ünlü) Hırvat kralı olarak kabul edilir.   II. Trpimir 928935Tomislav'ın küçük erkek kardeşi veya oğlu 100px|  I. Krešimir   935945II. Trpimir'in oğlu 100px|  Miroslav  945949I. Krešimir'in oğlu  100px|  II. Michael Krešimir  949969 Miroslav'ın küçük erkek kardeşi. 100pxZadarlı Helen 969976969'dan 8 Ekim 976'daki ölümüne kadar oğlu Stephen Držislav'ın naibi olarak hüküm sürdü.  Stephen Držislav 969997 Michael Krešimir ve Zadarlı Helen'in oğlu.Thomas the Archdeacon: Historia Salonitana, caput 13. 100px|  Svetoslav Suronja  9971000 Stephen Držislav'ın oğlu. Kardeşleri III. Krešimir ve Gojslav tarafından tahttan indirildi. 100px| Gojslav 10001020Svetoslav Suronja'nın küçük erkek kardeşi. III. Krešimir ile birlikte yönetti. 100px|  III. Krešimir 10001030 Svetoslav Suronja'nın küçük erkek kardeşi. 1020'de Gojslav'ın ölümünden sonra tek başına yönetti. 100px|  I. Stephen 10301058 III. Krešimir'in oğlu 100x100px IV. Krešimir   10581074 I. Stephen'ın oğlu, hükümdarlığı sırasında Hırvat Krallığı yükselişe geçtiframeless|221x221pxDemetrius Zvonimir 10751089 IV. Peter Krešimir'in kuzeni. Macaristan kralı I. Béla'nın kızı Prenses Helen ile evlendi (y. 1063). 100px|  II. Stjepan 1089 1090/91 Büyük Kral IV. Peter Krešimir'in küçük kardeşi II. Gojslav'ın oğlu. Árpád Hanedanı 100px|  I. Ladislaus   10911095 Kral Demetrius Zvonimir'in 1089'da ölümünden sonra, Macaristan kralı I. Ladislaus (1077–1095) Slavonya'da hüküm sürdü.  Svačić Hanedanı frameless|100pxPetar Svačić  10931097 Hırvat soyluları kral olarak seçildi.

 Hırvatistan'ın Macar kralları (1102–1527) 

1102'den itibaren Macaristan kralları, Hırvat soylularıyla uzlaşıp Hırvatistan Krallığı'nın da hükümdarı oldular.Catholic Encyclopedia

 Resim İsim Başlangıç  Bitiş Notlar Árpád Hanedanı 100px  Coloman   11023 Şubat 1116 1095'ten ve daha sonra 1102'den 1116'daki ölümüne kadar Hırvatistan kralı. Hırvatlar tarafından desteklenen Coloman, Gvozd Dağı Muharebesi'nde Petar Svačić'in müttefiki Hırvat ve Dalmaçyalı soylulardan oluşan bir orduyu yendi. Hırvat soylularından oluşan bir konsey ("sabor") tarafından tanındı ve 1102'de Hırvatistan kralı olarak taç giydi. 100px  II. Stephen  3 Şubat 11163 Nisan 1131  Coloman'ın oğlu 100px  II. Béla   3 Nisan 113113 Şubat 1141 Álmos'un oğlu, I. Géza'nın torunu. Coloman'ın küçük erkek kardeşiydi. 100px  II. Géza 13 Şubat 114131 Mayıs 1162  II. Béla'nın oğlu 100px  IV. Stephen|III. Stephen   31 Mayıs 11624 Mart 1172  II. Géza'nın oğlu 100px  II. Ladislaus 31 Mayıs 116214 Ocak 1163II. Géza'nın küçük erkek kardeşi 100px  IV. Stephen   14 Ocak 1163Haziran 1163  Asi kral karşıtı, II. Géza'nın küçük kardeşi 100px  III. Béla  4 Mart 117213 Nisan 1196  III. Stephen'in küçük erkek kardeşi 100px  Emeric   13 Nisan 119630 Kasım 1204  III. Béla'nın oğlu 100px  III. Ladislaus 30 Kasım 12047 Mayıs 1205  Emeric'in oğlu, çocukken öldü 100px  II. András 7 Mayıs 120521 Eylül 1235 Emeric'in kardeşi 100px  IV. Béla  21 Eylül 12353 Mayıs 1270  II. Andrew'in oğlu. Birinci Moğol istilası (1241–1242) sırasında hüküm sürdü. 1242'de, Zagreb ve Samobor'u özgür bir kraliyet şehri olduığunu belirten bir bildiri yayınladı.  100px  V. István   3 Mayıs 12706 Ağustos 1272  1246'dan 1257'ye kadar Slavonya Prensi 100px  IV. Ladislaus Kuman   6 Ağustos 127210 Temmuz 1290  V. Stephen'in oğlu. Katolik din adamlarının isteklerine aykırı olarak göçebe Kuman kabilelerle birlikte yaşadı ve bu nedenle aforoz edildi.  100px  III. Andrew 4 Ağustos 129014 Ocak 1301  II. Andrew'in torunu. Árpád hanedanı'nın son Macar kralı. Přemyslid Hanedanı100pxWenceslaus 27 Ağustos 13019 Ekim 1305IV. Béla'nın büyük-büyük torunu Wittelsbach Hanedanı100pxV. Béla 9 Ekim 1305Mayıs 1307IV. Béla'nın torunu Anjou Hanedanı 100px  Charles Martel   12901295  Papa IV. Nicholas tarafından, çocuksuz IV. Ladislaus Kuman'ın halefi olarak seçildi. Kral olarak unvanı, Šubić ve Kőszegi soylu aileleri tarafından tanındı. Hırvatistan'da taç giydi. 100px  I. Károly   14 Ocak 130116 Temmuz 1342  Anjoulu Charles Martel'in oğlu. Charles Robert olarak da bilinir. 100px  I. Lajos   16 Temmuz 134211 Eylül 1382  Ayrıca 1370'ten 1382'ye Polonya kralı 100px  I. Mary 11 Eylül 138217 Mayıs 1395  1385'te Yukarı Macaristan'ı işgal ettikten sonra Lüksemburglu Sigismund ile evlendi.  100px  II. Charles   31 Aralık 138524 Şubat 1386 Ayrıca Napoli kralı. 100px  Ladislaus   13901414  II. Charles'ın oğlu Lüksemburg Hanedanı 100px  Sigismund   31 Mart 13879 Aralık 1437  Ayrıca Bohemia ve 1433'ten 1437'deki ölümüne kadar Kutsal Roma İmparatoru. Habsburg Hanedanı100pxI. Albert 18 December 143727 Ekim 1439  Sigismund'un damadı. Ayrıca 1438'den 1439'daki ölümüne kadar Bohemya kralı. Jagiellon Hanedanı 100px  I. Władysław   15 Mayıs 1440  10 Kasım 1444 Ayrıca 1434'ten 1444'teki ölümüne kadar Polonya kralı. Habsburg Hanedanı100pxV. Ladislaus10 Kasım 144423 Kasım 1457 I. Albert'in oğlu. Hunyadi Hanedanı 100px  Matyas Corvinus    24 Ocak 14586 Nisan 1490  Soylular tarafından seçildi. Jagiellon Hanedanı  100px  II. Vladislaus   15 Temmuz 149013 Mayıs 1516  I. Albert'in torunu. Ayrıca 1471'den itibaren Bohemya kralı. 100px  II. Lajos    13 Mayıs 1516  29 Ağustos 1526  Ayrıca 1516'dan 1526'daki Mohaç Muharebesi'nde ölümüne kadar Bohemya kralı. Zápolya Hanedanı100pxI. János 10 Kasım 152622 Temmuz 1540  Macar soylularının ve daha sonra Kanuni Sultan Süleyman'ın desteğiyle tahta çıktı. Habsburglu I. Ferdinand arasında çekişme yaşadı. I. John'un ölümünden sonra Macaristan'ı yeniden birleştirme hakkını tanımak için I. Ferdinand ile bir anlaşma yaptı.109x109pxII. János13 Eylül 154016 Ağustos 1570 I. John'un oğlu. I. John'un destekçileri tarafından Macaristan kralı olarak seçildi. Hiç taç giymedi.

 Habsburgs Monarşisi (1527–1918) 

1 Ocak 1527'de Hırvat Parlamentosu tarafından yapılan 1527 Cetin Kalesi seçimiyle I. Ferdinand, Hırvatistan'ın yeni Kralı oldu.

 Resim İsim Başlangıç  Bitiş NotlarHabsburg Hanedanı 100px  I. Ferdinand 16 Aralık 152625 Temmuz 1564 Jagiellon Hanedanı ile Habsburg Hanedanı arasındaki anlaşma sonrası tahta çıktı. II. Vladislaus'un damadı 100px  Maximilian   8 Eylül 156312 Ekim 1576 100px  Rudolf   25 Eylül 157226 Haziran 1608 Kulpa Bozgunu sırasında hüküm sürdü. Küçük kardeşi II. Matthias lehine tahttan feragat etti. 100px  II. Matthias 26 Haziran 160820 Mart 1619 Rudolf'un kardeşi 100px  II. Ferdinand  1 Temmuz 161815 Şubat 1637   100px  III. Ferdinand  8 Aralık 16252 Nisan 1657   100px  IV. Ferdinand  16 Haziran 16479 Temmuz 1654  100px  I. Leopold  27 Haziran 16575 Mayıs 1705 1669'da Zagreb Üniversitesi'ni açtı. 100px  I. Joseph   5 Mayıs 170517 Nisan 1711    100px  III. Karl   11 Nisan 171120 Ekim 1740  Erkek soyunun devam etmemesi halinde Avusturya tacının kadına mirasını kabul etti ve böylece kızı Maria Theresa'nın egemen olmasını sağladı. 100px  Maria Theresia 20 Ekim 174029 Kasım 1780 Hırvatistan'ı ilçeler halinde (županije) ayırdı. 1767'de, kaldırdığı 1779 yılına kadar bir Hırvat Kraliyet Konseyi ("Consilium Regium") kurdu. Özellikle serflik ve eğitimle ilgili askeri ve ekonomik reformlar gerçekleştirdi. 100px  II. Joseph 29 Kasım 1780  20 Şubat 1790 Serfliği kaldırdı ve Hırvat topraklarında kısmen Almanlaştırma gerçekleştirdi. 100px  II. Leopold  20 Şubat 1790  1 Mart 1792   100px  I. Franz 1 Mart 1792  2 Mart 1835  100px  V. Ferdinand  28 Eylül 1830  2 Aralık 1848 Epilepsi ve akıl hastası olan yeğeni Franz Joseph (küçük erkek kardeşi Franz Karl'ın oğlu) lehine tahttan çekildi. 100px  Franz Joseph 2 Aralık 1848  21 Kasım 1916  En uzun süre iktidarda kalan Hırvat hükümdarı. 100px  IV. Karl   21 Kasım 1916  16 Kasım 1918  Hırvat Parlamentosuna yaptığı taç giyme töreninde, Rijeka ile Hırvatistan, Dalmaçya ve Slavonya'nın birliğini kabul etti.(Hrvatska) Krunidbena zavjernica Karla IV. hrvatskom Saboru 28. prosinca 1916. (sa grbom Dalmacije, Hrvatske, Slavonije i Rijeke iznad teksta), str. 1.-4. Hrvatski Državni Arhiv./ENG. (Croatian) Coronation oath of Karl IV to Croatian Sabor (parliament), 28th December 1916. (with coat of arms of Dalmatia, Croatia, Slavonia and Rijeka above the text), p.1-4 Croatian State Archives Monarşinin son günlerinde, sözde bir "Zvonimir Krallığı" yaratmaya ilişkin davacı manifestosunu kabul etti.A. Pavelić (lawyer) Doživljaji, p.432.Dr. Aleksandar Horvat Povodom njegove pedesetgodišnjice rodjenja, Hrvatsko pravo, Zagreb, 17/1925., no. 5031Edmund von Glaise-Horstenau,Die Katastrophe. Die Zertrümmerung Österreich-Ungarns und das Werden der Nachfolgestaaten, Zürich – Leipzig – Wien 1929, p.302-303.Same page 132.-133.F. Milobar Slava dr. Aleksandru Horvatu!, Hrvatsko pravo, 20/1928., no. 5160 Devlet işlerine katılmayı bıraktığı, ancak tahttan çekilmediği 1918 yılına kadar hüküm sürdü. Hırvat Parlamentosu, 29 Ekim 1918'de Hırvatistan'ın Macaristan ve Avusturya ile birliğini sona erdirdi, ancak IV. Karl'ı tahttan indirmedi.Hrvatska Država, newspaper Public proclamation of the Sabor 29.10.1918. Issued 29.10.1918. no. 299. p.1. Hayatının geri kalan yıllarını, 1922'deki ölümüne kadar monarşiyi yeniden kurmaya çalışarak geçirdi.

 Yugoslavya kralları (1918–1941) 
I. Dünya Savaşı ve Avusturya-Macaristan'ın dağılmasından sonra, Hırvatistan yeni kurulan bir Sloven, Hırvat ve Sırp Devleti'ne katıldı. Kısa bir özyönetim döneminden sonra, bu devlet Sırplar, Hırvatlar ve Slovenler Krallığı'nın yani Karađorđević hanedanı'nın bir parçası oldu. Krallığın adı 1929'da üniter reformların ortasında Yugoslavya Krallığı olarak değiştirildi. 1941'de Yugoslavya, Yugoslavya'nın geri kalanıyla birlikte Mihver güçleri tarafından işgal edildi. Mihver, Bağımsız Hırvatistan Devleti'ni bir kukla devlet olarak kullanırken, birçok Hırvat Yugoslav Partizanları için savaştı.

 Resim İsim Başlangıç  Bitiş NotlarKarađorđević Hanedanı100pxI. Petar 1 Aralık 1918  16 Ağustos 1921  100pxI. Aleksandar 16 Ağustos 1921  9 Ekim 1934 1934'te Ustaşa desteğiyle VMRO tarafından öldürüldü.100pxII. Petar 9 Ekim 1934  29 Kasım 1941 1941'de Mihver işgalinden sonra Büyük Britanya'ya sürgün edildi.

 Bağımsız Hırvatistan Devleti kralı (1941–1943) 
Yugoslavya'nın Mihver işgali sırasında, Ante Pavelić'in lideri olduğu Bağımsız Hırvatistan Devleti adlı İtalyan himayesi altında bir kukla devlet kuruldu. Kuruluşundan kısa bir süre sonra, eyalet hükûmeti, ülkeyi yasal olarak krallık yapan üç yasa çıkardı.Hrvatski Narod (newspaper)16.05.1941. no. 93. p.1.,Public proclamation of theZakonska odredba o kruni Zvonimirovoj (Decrees on the crown of Zvonimir), tri članka donesena 15.05.1941.Die Krone Zvonimirs, Monatshefte fur Auswartige Politik, Heft 6(1941) s.434. II. Tomislav, Hırvatistan kralı olarak göreve getirildi. 1943'te tahttan çekildi.

 Resim İsim Başlangıç  Bitiş NotlarSavoy-Aosta Hanedanı 100px  II. Tomislav  18 Mayıs 1941  31 Temmuz 1943Tomislav II, Floransa'da ve daha sonra Roma'da bir Hırvat kraliyetini (kraljevski stol) kurdu.Hrvoje Matković, Designirani hrvatski kralj Tomislav II. vojvoda od Spoleta. Povijest hrvatskotalijanskih odnosa u prvoj polovici XX.st. (Designated Croatian king Tomislav II. Duke of Spoleto. History of Croatian-Italian relationships in first half of the 20th century), Zagreb 2007. İlk başta İtalya'nın Dalmaçya bölgesini ilhakına karşı krallığı yönetmeyi üstlenmeyi reddetmişti,Rodogno, Davide; Fascism's European empire: Italian occupation during the Second World War; p.95; Cambridge University Press, 2006 "Devoid of political experience and ignorant of the Italian government's exact intentions, he [the Duke Aimone] refused to leave for Croatia, saying so in letters to Victor Emmanuel and Mussolini, in which he told them that the question of Dalmatia, 'a land that could never be Italianized', was an obstacle against any reconciliation with the Croats. Never, he declared, would he agree to be a king of a nation amputated from Italy." . bu nedenle bazı kaynaklarda atanmış kral olarak bahsedilir.Pavlowitch, Stevan K.; Hitler's new disorder: the Second World War in Yugoslavia; p.289; Columbia University Press, 2008 0-231-70050-4 Massock, Richard G.; Italy from Within; p.306; READ BOOKS, 2007  Burgwyn, H. James; Empire on the Adriatic: Mussolini's conquest of Yugoslavia 1941-1943; p.39; Enigma, 2005 Royal Institute of International Affairs; Enemy Countries, Axis-Controlled Europe; Kraus International Publications, 1945   Benito Mussolini'nin, III. Vittorio Emanuele'ün emriyle görevden alınmasının ardından 31 Temmuz 1943'te tahttan çekildi.B. Krizman, NDH između Hitlera i Mussolinija (Independent State of Croatia between Hitler and Mussolini,)s.102

 İkinci Dünya Savaşından sonra 
 Yugoslavya devlet başkanları listesi (1945–1991)
 Hırvatistan cumhurbaşkanları listesi (1991–günümüz)
 Hırvatistan cumhurbaşkanı (1991–günümüz)

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Everything2'ye göre Hırvatistan hükümdarları 
 The History Files: Doğu Avrupa Krallıkları: Hırvatistan 
 WHKMLA History of Croatia, ToC 
 Rulers of Croatia and Slavonia 
 Hırvat hükümdarların listesi  PDF, Michigan Üniversitesi

 Hırvat devlet başkanları listesi

Kategori:Hırvatistan Krallığı
Kategori:Avrupa hükümdarlarının listeleri