Toprakada Deniz Muharebesi

Toprakada Deniz Muharebesi, 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nda evre.

Mandalzade Hüsameddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması ile Kont Orlov komutasındaki Rus donanması arasında Çeşme'nin kuzeybatısındaki Toprak Adası civarında 5 Temmuz 1770 tarihinde meydana gelen küçük çaplı deniz muharebesinde"Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi (1683-1793)", ATASE Yayınları, Ankara (1982), s.256 taraflar birer kalyon kaybederken birbirine üstünlük sağlayamadılar.

 Muharebe 
Osmanlı donanması ile Rus donanması arasında 27 Mayıs 1770'teki Benefşe, 28 Mayıs'taki Anabolu ve 4 Haziran'daki Suluca deniz muharebelerinin ardından Mandalzade Hüsameddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanması
Termiye, Mukene, Sisam ve Sığacık civarında seyredip gerekli onarımları yaptıktan sonra Çeşme civarına geldi."Gazavât-ı Cezâyirli Gazî Hasan Paşa (Tahlil ve Tenkidli Metin)", Tevfik Temelkuran, İstanbul Üniversitesi, İstanbul (2000), s.21-22

Eşzamanlı olarak, 'un Rus askerlerin desteğiyle başlayan Mora İsyanı eski Sadrazam ve Mora Seraskeri Muhsinzade Mehmet Paşa tarafından kesin bir yenilgiye uğratılmıştı. Bunun üzerine Kont Orlov hayatta kalan askerlerini gemilerine bindirerek Ege Denizi'ne ilerledi ve 22 Haziran'da Lord Elphinstone ve Amiral Spiridov komutasındaki Rus donanmasıyla birleşti. Ardından Osmanlı donanması'nın demirlediği Çeşme'ye yöneldi."Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.285

Rus donanması 5 Temmuz 1770'te Osmanlı donanmasına rastladığında en ön saflardaki Cezayirli Gazi Hasan Paşa'nın kalyonuyla öndeki Rus gemileri (Evropa, Rostislav ve Spiridov'un komutasındaki Sv. Evstafii) arasında saat 11.45 civarında şiddetli bir bombardıman başladı. Amiral Spiridov'un gemisinin dümeni vurulup Hasan Paşa'nın kalyonuna doğru sürüklenirken, Trech Svyatitelei ağır hasar aldı ve Osmanlı gemilerinin arasına düştü. Spiridov ile Hasan Paşa'nın gemileri rampalayarak askerleri göğüs göğüse çarpışmaya girmişken Hasan Pala'nın gemisinden ateşlenen bir top Spiridov'un gemisinin cephaneliğini havaya uçurdu, ancak Hasan Paşa'nın gemisi de kıç tarafından alev aldı. Sv. Evstafii infilak ederek 700 askeriyle batarken Amiral Spiridov dahil az sayıdaki subay kurtarılabildi. Hasan Paşa'nın gemisi de hemen ardından batarken Hasan Paşa dahil yüzerek kurtulabilen Osmanlı denizcileri Çeşme'de zorlukla karaya çıktılar."Gazavât-ı Cezâyirli Gazî Hasan Paşa (Tahlil ve Tenkidli Metin)", Tevfik Temelkuran, İstanbul Üniversitesi, İstanbul (2000), s.22-25

 Muharebe sonrası 
Toprakada önündeki bu muharebe  Kaptan-ı derya Mandalzade Hüsameddin Paşa'yı Çeşme limanına sığınmaya sevketti. Bu da bir gün sonra Çeşme Deniz Muharebesi'nde Osmanlı donanmasının felakete uğramasına neden olan ölümcül bir hata oldu."Osmanlı Deniz Harp Tarihi", Afif Büyüktuğrul, İstanbul (1970), s.233

 Kaynakça 

Kategori:Osmanlı donanması
Kategori:Ege Denizi tarihi
Kategori:Yunanistan tarihi
Kategori:Rusya tarihi
Kategori:İzmir ilindeki olaylar
Kategori:1770'lerde çatışmalar
Kategori:1770'lerde Osmanlı İmparatorluğu
Kategori:Osmanlı İmparatorluğu'nun deniz muharebeleri
Kategori:Rusya'nın deniz muharebeleri
Kategori:Osmanlı-Rus savaşları