Edward Joris

Edward Joris (1876–1957), 1905 yılında İstanbul'da Yıldız suikast girişimi olarak bilinen bombalama olayına karışan Belçikalı bir anarşisttir.Gaïdz Minassian, "The Armenian Revolutionary Federation and Operation 'Nejuik'", in To Kill a Sultan: A Transnational History of the Attempt on Abdülhamid II (1905), edited by Houssine Alloul, Edhem Eldem and Henk de Smaele (Palgrave Macmillan, 2018), p. 53.

 Hayatı 
1876'da doğan Joris, 13 yaşında okulu bıraktı ve nakliye memuru olarak çalıştı. Sol siyasetle uğraşırken, 1895'ten 1898'e kadar Belçika İşçi Partisi'nin yerel şubesinin ve bir sendikanın sekreteriydi. Anarşist gazete Ontwaking'e Edward Greene takma adıyla katkıda bulundu.Maarten Van Ginderachter, "Edward Joris: Caught between Continents and Ideologies?" in To Kill a Sultan: A Transnational History of the Attempt on Abdülhamid II (1905), edited by Houssine Alloul, Edhem Eldem and Henk de Smaele (Palgrave Macmillan, 2018), pp. 67-98.

1901'de İstanbul'a gitti ve burada kısa bir süre Fransızca ve İngilizce ticari yazışmalar yaptı ve ardından Singer dikiş makinesi şirketinde iş buldu. 1902'de İstanbul'da nişanlısı Anna Nellens ona katıldı ve evlendiler.

Joris, bir iş arkadaşı aracılığıyla Ermeni Devrimci Federasyonu'na ve dolayısıyla Sultan II. Abdülhamid'e suikast düzenleme planına dahil oldu. Komplocular hazırlıklar için bir araya geldi ve evinde patlayıcılar ve ateşli silahlar depoladı. Bombalama 21 Temmuz 1905'te gerçekleştirildi, 26 kişi öldü ve 58 kişi yaralandı, ancak padişah zarar görmeden kurtuldu. Joris altı gün sonra tutuklandı. 25 Kasım'da mahkemeye çıkarıldı ve 18 Aralık'ta idam cezasına çarptırıldı. Belçika'dan gelen diplomatik baskı nedeniyle ceza hiçbir zaman infaz edilmedi.Richard Bach Jensen, The Battle against Anarchist Terrorism: An International History, 1878–1934 (Cambridge University Press, 2014), p. 307. Belçika hükûmetine serbest bırakılması için çalışması yönündeki baskıyı sürdürmek için Belçika'daki solcu entelektüeller tarafından bir destek komitesi kuruldu.Christophe Verbruggen, Schrijverschap in de Belgische belle époque: een sociaal-culturele geschiedenis (Ghent and Nijmegen, 2009), pp. 161-166. Joris, 23 Aralık 1907'ye kadar hapiste tutuldu ve ardından Belçika'ya döndü. Hapishaneden yazdığı mektuplar, komploya katılımıyla ilgili daha sonraki bir kitabın temelini oluşturdu.Walter Resseler and Benoit Suykerbuyk, Dynamiet voor de sultan: Carolus Edward Joris in Konstantinopel (Antwerp, b+b, 1997).

Başkatip Tahsin Paşa,Abdulhamit in, bu kişiyi affettiğini ve 500 Altın vererek yurtdışında faaliyet gösteren Ermeni ler hakkında bilgi sızdırması için Avrupa ya gönderdiğini beyan eder.   

Joris, Belçika'ya döndükten sonra kitapçı olarak çalıştı ve Ligue des droits de l'homme'nin Antwerp şubesinde sekreterlik yaptı. I. Dünya Savaşı'ndan sonra işgalci güçlerin Flamenpolitik ile işbirliği yapmaktan suçlu bulundu ve Hollanda'ya sığındı. 1929'da bir aftan sonra Belçika'ya döndü ve serbest meslek sahibi bir tanıtım ajanı olarak çalıştı. 1957'de öldü.

 Popüler kültürdeki yeri 
 2017–2021 yılları arasında yayınlanan ve II. Abdülhamid'in saltanatının son 20 senesini konu eden Payitaht Abdülhamid adlı Türk televizyon dizisinde Edward Joris rolünü Serdar Deniz canlandırmıştır.

 Kaynakça 

Kategori:Terörizm suçundan hüküm giyenler
Kategori:1957'de ölenler
Kategori:1876 doğumlular
Kategori:Belçikalılar
Kategori:Bilgi kutusu bulunmayan kişiler
Kategori:Anarşistler
Kategori:Hollanda'daki Belçikalı gurbetçiler