Şahverdi han Ziyadhanov

Şahverdi Han Ziyadhanov veya Şahverdi Han Ziyadhan (3 Ekim 1869, Yelizavetpol - 1919, Gence) Çarlık ordusunun ve Azerbaycan Cumhuriyeti Ordusunun bir subayı, İsmail Han Ziyadkhanov'un kardeşi.

 Hayatı ve eğitimi 
Ziyadhanov Şahverdi han Abulfat Ağa Oğlu, 3 Ekim 1869'da Gence şehrinde doğdu. Babası Abulfat Han, Gence'nin son hanı Cevad Han'ın soyundandır. Gence Erkek okulundan 1. derece ile ve Yelizavetgrad yunker okulundan 2. derece ile mezun oldu.

 Askeri hizmeti 
 Hizmetin ilk yılları 
Şahverdi Han, 29 Kasım 1890'da 44. Nijninovgorod Dragun Alayı'nın 3. filosunda er olarak hizmetine başladı.

12 Ağustos 1891'de Yunker Okuluna gönderildi. İlk başta alt sınıfa atandı, ancak 14 Temmuz 1892'de üst sınıfa atandı. 1 Ağustos 1893'te okuldan 2. dereceyle estandart yunker olarak mezun oldu ve alaya döndü. 4 Eylül 1893'te 5. filoya atandı. 15 Ocak 1895'te kornet rütbesini aldı. 29 Nisan 1895'te Tiflis eyaletine bağlı Tioneti köyü yakınlarında bulunan Kafkas Tahkimat Tugayına mühendis-tahkimat, demiryolu ve diğer askeri işleri öğrenmek için gönderildi. Kursu "çok iyi" bir notla tamamladıktan sonra, 1 Eylül - 23 Ekim 1895 tarihleri arasında Kafkas Yedek Süvari Alayı'nın 2. müfrezesine gönderildi.

1896'da 22 Ağustos'tan 26 Ekim'e kadar Kuban eyaleti Armavir köyünde bulunan askeri süvari alayına bir göreve gönderildi. 5 Şubat 1896'da alayın 3. filosuna transfer edildi. 14-24 Temmuz 1898 tarihleri arasında 2. filonun geçici komutanıydı. 15 Mart 1898'de poruçik rütbesini aldı. 27 Ağustos'tan 1 Ekim 1898'e kadar Bakü'de bulunan süvari alayında geçici olarak görev yaptı. 1-13 Ekim ve 18 Eylül-9 Kasım 1899 arasında geçici olarak alayın altıncı filosuna komuta etti.

15-23 Haziran 1902 tarihleri arasında, Aleksandropol'a gönderildi. 15 Mart 1903'te ştabs rotmistr rütbesini aldı. Aynı yılın 29 Mayıs'tan 1 Haziran'ına kadar geçici olarak 2. filoya komuta etti.

 Rus-Japon Savaşı'nda 
26 Mart - 6 Eylül 1904 tarihleri arasında Sibirya Askeri Bölgesi altında Omsk'taydı. Kurgan şehrinde oluşturulan yedek süvari birliğine komuta etti. 20 Kasım 1904'te podyasavul rütbesiyle 1. Sunjensk-Vladikavkaz Kazak alayına gönderildi. 27 Aralık 1904'te hizmet yerine geldi ve ikinci yüzyılda hizmet vermeye başladı. 17 Haziran 1905'ten itibaren ilk yüzde hizmet etmeye başladı.

20 Haziran 1905'te "For Valor"Azərbaycan Respublikasının Dövlət Arxivi f. 2898, in. 2, i. 11 v.141 yazısıyla dördüncü sınıf St. Anna Nişanı ile ödüllendirildi. Aynı yılın 31 Ağustos'unda, Japonlarla savaşta kendini gösterdiği için üçüncü derece (kılıç ve kurdele ile) St. Stanislaus Nişanı ile ödüllendirildi.

 Sonraki dönem 
Rus-Japon savaşının sona ermesinden sonra, 16 Aralık 1905'te 2. Dağıstan süvari alayına gönderildi. Daha sonra 12 Nisan 1906'da 44. Nijegorod Dragun Alayı'na atandı. 11 Nisan 1907'de önceki alayına geri döndü.

26 Aralık 1908'de, 17. Nijegorod Dragun Alayı'nın 200. yıldönümü vesilesiyle verilen bir rozeti takmasına izin verildi. 25 Haziran 1909'da kendisine "Poltava Savaşı'nın 200. Yıldönümü anısına" madalyası verildi. 7 Ekim 1909'da "Doğu Kafkasya'nın fethinin 50. yıldönümü"  jübile rozetini takmasına izin verildi. 5 Mayıs'tan 4 Ekim 1910'a kadar, 17. Nijegorod Dragun Alayı'nda geçici olarak görev yaptı. 13 Aralık 1910'da Yelizavetpol valisi altında özel görevlere başkomutan olarak atandı. 24 Şubat 1911'de ordu süvari alayına atandı ve Dahiliye Nezareti'nde göreve başladı. 6 Aralık 1911'de rotmistr rütbesini aldı.

 Birinci Dünya Savaşı'nda 
27 Eylül 1914'te merkez karargahın generali Tümgeneral A. Arhangelski, Yelezavetpol valisi G. Kovalyov'a 26 Eylül'de yayınlanan yüksek emre göre Şahverdi han Ziyadhanov'un Tatar süvari komutan yardımcılığına atandığını bildirdi.Azərbaycan Respublikasının Dövlət Tarix Arxivi f.62, in.1, i.81 v.244 Vahşi Tümenin bir parçası olarak kurulan alay. 2 subay, 3 askeri memur, 1 alay mollası, 575 atlı ve 68 sivilden oluşan Tatar süvari alayının komutanı Yarbay P. Polovtsov ve yardımcıları V. Staroselski ve Ş.Ziyadhanov atandı. Alayın oluşturulması doğrudan süvari komutanı Şahverdi Han'a emanet edilmiştir.

Güney-Batı Cephesi'ndeki askeri operasyonlara katıldı. 14 Şubat 1915'te, Güney-Batı Cephesi ordularının başkomutanı N. Ivanov'un 154 No'lu emriyle düşmanla savaşta gösterdiği üstün başarı nedeniyle üçüncü sınıf (kılıçlı ve kurdeleli) St. Anna Nişanı ile ödüllendirildi.

30 Nisan 1915'te Prut Nehri yakınında bulunan Nepolkuts köyünde düşmanla yapılan savaşta şiddetli bir kafa zedelenmesi aldı ve Tiflis'e tahliye edildi.

15 Eylül 1916'daki duruma göre, Yüzbaşı Şahverdi han Ziyadhanov, Kafkas askeri bölgesinin karargahı altındaki yedek süvari birliğine bağlıydı.

 Azerbaycan Cumhuriyeti'nde 
Şahverdi Han, Tatar Süvari Alayı'nın bir parçası olarak hizmetine devam etti ve Azerbaycan Kolordusu'nda ve ardından Azerbaycan Cumhuriyeti ordusunda görev yaptı. Azerbaycan ordusunun 3 Şubat 1919 tarihli teşkilat listesinde yarbay rütbesine sahip olduğu belirtilmektedir. 4 Şubat 1919'da maddi ve teknik desteğin kabulü için kurulan komisyonun başkanlığına atandı. Azerbaycan Cumhuriyeti askeri teşkilatının 17 Nisan 1919 tarihinde verdiği emirde, Ziyadhanov'un Türklerin ülkede bıraktıkları askeri malları örnek bir şekilde ordunun dengesine devrettiği kaydedilmiştir. 29 Mart 1919'da III. Şeki Süvari Alayı'na atandı. Aynı yılın 11 Mayıs'ında Süvari Alayı'nın geçici komutanı Tümgeneral Amasukeli Merkez Karargaha bir rapor gönderdi:

Han-Ziyadhanov 1919 Haziranı başlarında Gence'de askerlik görevini yerine getirirken tifüsten öldü (bazı kaynaklar 6 Haziran veya 9 Haziran diyor, Eylül ayında yayınlanan bir emir ise ölüm tarihini 8 Mayıs olarak gösteriyor). Geçici savaş bakanı olarak görev yapan General Aliağa Şıhlinski, ailesine hastalık ve cenaze masraflarının yanı sıra orduya yaptığı hizmetleri hesaba katarak toplam 5.000 ruble ödemesini emrediyor. Ayrıca Şıhlinski, ailesine emekli maaşı tahsisi için Parlamento'ya başvurmayı kendi üzerine alır.

 Ailesi 
Şahverdi Han Ağca Beyim, Muhammed Ağa kızı Abrahanova ile evlendi. Çocukları hakkında bilgi yoktur.

Babası Abulfat Ağa Ziyadhanov, Cevad Han'ın torunudur. 1843'te Gence'de doğdu. Bahman, Mirza Govanli-Qajar'ın kızı Azerhumayun Govanli-Qajar ile evlendi.

Annesi Azerhumayun Hanım Govanli-Qajar — Kaçar prensesi, hattat. Azerhumayun Hanım Bahman Mirza Gizi  Şuşa şehrinde doğdu. Şahzade olarak biliniyordu. O bir hattattı. Şehzade, Abulfat Ağa Ziyadhanov ile evlendi.

Bu evlilikten İsmail Han, Şahverdi Han, Adil Han adında oğulları, Sultan Beyim, Fahritaj Beyim, Şirin Beyim, Xirda Beyim, Gamartac Beyim adında kızları oldu.

 Ödülleri 
Rus-Japon Savaşı ve Birinci Dünya Savaşı'nda gösterdiği üstün başarı nedeniyle aldığı ödüller:

 class=ve-pasteProtect|50x50px — 1905'te "Cesareti İçin" yazısıyla dördüncü dereceden St. Anna Nişanı ile ödüllendirildi.
 class=ve-pasteProtect|50x50px —  1905'te düşmanla savaşta gösterdiği üstün başarı nedeniyle üçüncü dereceden Stanislaus (kılıç ve kurdele ile) nişanı ile ödüllendirildi.
 class=ve-pasteProtect|50x50px — 25 Haziran 1909'da "Poltava Savaşı'nın 200. Yıldönümü Anma" madalyası ile ödüllendirildi.
 class=ve-pasteProtect|50x50px — 1905'te üçüncü dereceden  St. Anna nişanı (kılıç ve kurdele ile) ile ödüllendirildi.

 Kaynakça 
 Özel 

 Genel 







Kategori:1869 doğumlular
Kategori:Gence doğumlular
Kategori:1919'da ölenler
Kategori:Azeri askerî liderler
Kategori:Gence'de ölenler
Kategori:Rus-Japon Savaşı'nda kişiler