Karabela

küçükresim|Kartal başı şeklinde karabela sapı (1614)
Karabela, Polonya-Litvanya Birliği'nde popüler olan bir tür Polonya kılıcıydı (szabla). Polonyalı eskrimci Wojciech Zabłocki, karabela'yı, sapı kuş başı ve açık çapraz koruma olarak stilize edilmiş süslü bir kılıç olarak tanımlar.

Etimoloji
"Karabela" kelimesinin köklü bir etimolojisi yoktur ve farklı versiyonları önerilmektedir.
 Zygmunt Gloger, bu tür kılıç ticaretiyle tanınan Irak'ın Kerbela kentinin adından türediğini öne sürüyor.
 Bir başka öneri de, ismin Türkiye'den geldiği ve İzmir yakınlarındaki Türk kasabası Karabel veya Kırım'daki Karabel ilçesi ile ilişkili olduğudur.

Tarihi
Polonya'da karabel kullanımının ilk kanıtı 15. yüzyılın sonlarına kadar uzanıyor. 1497-1498 yıllarında Kalisz ve Poznan voyvodalıklarından Türklere ve Eflaklara karşı yapılan askeri operasyonlarında Latince olarak yazılmış seferin kayıtlarında sefere çıkan silah ve teçhizat arasında karabeladan bahsedilir.

Benzer kılıçlar, esas olarak Türk hizmetindeki yardımcı Balkan birlikleri tarafından ve ayrıca 17. ve 18. yüzyıllarda Rusya, Moldova ve Ermenistan'da kullanıldı. Fas kılıçları (küçük bir yay ile) de onlardan biraz farklıydı. Polonya versiyonun ana yeniliği, kabzanın rafine tasarımı ve piyade savaşında bilekten ark kesmelerini kolaylaştıran bıçağın dengesiydi. Görsel olarak benzer yabancı kökenli kılıçlar sadece omuzdan yapılan kesimler için uygundur.

Benzer yabancı kılıçlarla karşılaştırma
Yabancı kökenli benzer kılıçlarla karşılaştırıldığında, Polonya karabel lehine küçük işlevsel farklılıklar vardır:
 geçiş eğrisine sahip çift dairesel yaylı bir bıçaktır
 sap başa doğru uzanır ve daha güvenli bir tutuş için kesikler ve çivilerle donatılmıştır
 başın gagası, küçük parmağınızı takmanıza izin verir
 kafa önemli ölçüde genişler ve Karabelanın avuç içinin üzerinde dönmesine izin verir.

 Kaynakça 

Kategori:Avrupa kılıçları
Kategori:Türkçe deyişler
Kategori:Tek kenarlı kılıçlar