Endel Tulving

Endel Tulving (26 Mayıs 1927 - 11 Eylül 2023), Estonya doğumlu Kanadalı deneysel psikolog ve bilişsel sinirbilimcidir. İnsan hafızası üzerine yaptığı araştırmalarda semantik ve epizodik hafıza arasındaki ayrımı ortaya koymuştur. Tulving, Toronto Üniversitesi'nde fahri profesördür. Baycrest Sağlık Bilimleri Rotman Araştırma Enstitüsüne 1992 yılında Bilişsel Sinirbilim alanında katılmış ve 2010 yılında emekli olana kadar orada çalışmıştır. 2006'da Kanada'nın en yüksek sivil onuru olan Kanada Nişanı almıştır.

 Biyografi 
Tulving 1927'de Estonya'nın Petseri kentinde doğdu. 1944'te Sovyetlerin Estonya'yı yeniden işgal etmesinin ardından (o zamanlar 17 yaşındaydı) küçük kardeşi Hannes ile birlikte ailelerinden ayrılarak Almanya'ya gönderildiler. Almanya'da liseyi bitirdi ve ABD ordusunda öğretmen ve tercüman olarak çalıştı. 1949'da Kanada'ya göç etmeden önce kısa bir süre Heidelberg Üniversitesi'nde tıp okudu. 1950'de Almanya'daki bir mülteci kampında tanıştığı Tartu'lu bir Estonyalı olan Ruth Mikkelsaar ile evlendi. Üç kızı oldu: Elo Ann, Ruth ve Linda.

Tulving Toronto Üniversitesi'nden lisans (1953) ve yüksek lisansını (1954) tamamladı ve Harvard Üniversitesi'nden deneysel psikoloji alanında doktora derecesi (1957) aldı. Doktora tezi okülomotor ayarlamalar ve görme keskinliği konusundaydı.

1956'da Toronto Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalışmayı kabul etti ve kariyerinin geri kalanında burada kaldı. 1974'ten 1980'e kadar Psikoloji Bölüm Başkanı olarak görev yaptı ve 1985'te Profesör oldu. 2019 yılı itibarıyla Toronto Üniversitesi'nde Fahri Profesör ve St. Louis'deki Washington Üniversitesi'nde Misafir Psikoloji Profesörü unvanlarına sahiptir.

 Başarılar ve ödüller 
Tulving yedi seçkin derneğin üyesidir: Royal Society of Canada, İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, Royal Society of London, Amerikan Sanat ve Bilim Akademisi, Ulusal Bilimler Akademisi, Academia Europaea ve Estonya Bilimler Akademisi 

Diğer ödüller şunlardır:

 1983: Psikolojiye Seçkin Bilimsel Katkı Ödülü, Amerikan Psikoloji Derneği 
 1983: Bir Bilim Olarak Psikolojiye Seçkin Katkı Ödülü, Kanada Psikoloji Derneği 
 1994: Psikoloji Biliminde Yaşam Başarısı Altın Madalya Ödülü, Amerikan Psikoloji Vakfı 
 1994: Izaak Walton Killam Memorial Ödülü, Kanada Konseyi 
 2005: Kanada Gairdner Uluslararası Ödülü, Gairdner Vakfı 
 2006: Kanada Nişanı 
 2007: Kanada Tıp Onur Listesi 

 Seçilmiş çalışmaları 
 Tulving, Endel (1972). Tulving, E.; Donaldson, W. (eds.). Organization of memory. New York: Academic. pp. 381–403.
 Tulving, Endel; Thomson, Donald M. (1973). "Encoding specificity and retrieval processes in episodic memory". Psychological Review. 80 (5): 352–373. doi:10.1037/h0020071. ISSN 0033-295X.
 Craik, Fergus I. M.; Tulving, Endel (1975). "Depth of processing and the retention of words in episodic memory". Journal of Experimental Psychology: General. 104 (3): 268–294. doi:10.1037/0096-3445.104.3.268. ISSN 1939-2222. S2CID 7896617.
 Tulving, Endel (1983). Elements of episodic memory. Oxford [Oxfordshire]: Clarendon Press. ISBN <bdi>0-19-852102-2</bdi>. OCLC 8552850.
 Tulving, Endel (1985). "Memory and consciousness". Canadian Psychology. 26 (1): 1–12. doi:10.1037/h0080017. ISSN 1878-7304.
 Tulving, Endel (1985). "How many memory systems are there?". American Psychologist. 40 (4): 385–398. doi:10.1037/0003-066X.40.4.385. ISSN 1935-990X. S2CID 36203045.
 Tulving, Endel; Schacter, D. (1990). "Priming and human memory systems". Science. 247 (4940): 301–306. Bibcode:1990Sci...247..301T . doi:10.1126/science.2296719. ISSN 0036-8075. PMID 2296719. S2CID 40894114.
 Tulving, Endel (2002). "Episodic Memory: From Mind to Brain". Annual Review of Psychology. 53 (1): 1–25. doi:10.1146/annurev.psych.53.100901.135114. ISSN 0066-4308. PMID 11752477. S2CID 399748.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 The Works of Endel Tulving – Endel Tulving tarafından yazılan bölümlere ve makalelere tam erişim 
 Bilim.ca profili 
 Rotman Araştırma Enstitüsü sayfası 
 Büyük Kanada Psikoloji Web Sitesi – Endel Tulving Biyografi 

Kategori:1927 doğumlular
Kategori:2023'te ölenler
Kategori:20. yüzyıl Kanadalı psikologları
Kategori:21. yüzyıl Kanadalı psikologları
Kategori:Toronto Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Toronto Üniversitesi öğretim üyeleri
Kategori:Washington Üniversitesi, St. Louis öğretim üyeleri
Kategori:İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi üyeleri
Kategori:Ulusal Bilimler Akademisi üyesi yabancılar
Kategori:Royal Society of Canada üyeleri
Kategori:Royal Society üyesi Kanadalılar
Kategori:Mississauga'da ölenler
Kategori:Royal Society üyeleri