Sansoen Phra Barami

Sansoen Phra Barami, (Tayca: สรรเสริญพระบารมี, Fonetik: [sǎn.sɤ̌ːn pʰráʔ bāː.rā.mīː]), Tayland'ın şu anki kraliyet marşıdır. 1932 yılından önce de facto olarak Siyam'ın millî marşıydı.

 Tarihçe 
Siyam/Tayland'ın kraliyet marşı ve fiilen millî marşı olarak kullanılacak ilk şarkı, Rattanakosin Krallığı Kralı Mongkut'un saltanatında ortaya çıktı. 1851'de Yüzbaşı Impey ve Teğmen Thomas George Knox adlı iki eski İngiliz askeri subayı Siyam Ordusu'nda görev yaptı. Kral Mongkut ve İkinci Kral Pinklao'nun birliklerini İngiliz askeri geleneğiyle eğittiler. Böylece, "God Save the King" marşını Siyam kralı için bir onur müziği olarak benimsediler. Phraya Srisunthonwohan (Noi Āchāryānkura) daha sonra bu marş için Tayca sözler yazdı ve ona "çok yaşa büyük kral" anlamına gelen "Chom Rat Chong Charoen" adını verdi.

1871'de Kral Chulalongkorn, Hollanda Doğu Hint Adaları'nda Singapur ve Batavia'yı (şimdi Cakarta) ziyaret etti; Siyam'ın o sırada Singapur'u yöneten Büyük Britanya ile aynı marşı kullandığı ortaya çıktı. Siyam'ın kraliyet marşı ve de facto millî marş olarak kullanmak için yeni ve benzersiz bir melodiye sahip olması gerekiyordu. Bu sebeple bir grup Siyamlı müzisyen, yeni marş olarak kullanılmak üzere Kral Phra Phutthaloetla Naphalai'nin (Rama II) kraliyet bestesi olan "Bulan Loi Luean" ("Gökyüzünde Yüzen Ay") adlı bir Tay şarkısını seçmişti. Kral Chulalongkorn daha sonra Kraliyet Siyam Ordusunda görev yapan Hollandalı orkestra şefi Mr. Heutsen'e şarkıyı askerî bando tarafından icra edilmek üzere batı tarzında düzenlemesini emretti. Mahidol Üniversitesi'nden doçent Sugree Charoensuk'un araştırmasına göre, bu marşın melodisi, 1911'den beri Vahşi Kaplan Kolordusu'nun marşı olarak kullanılan "Sansoen Sua Pa" adlı başka bir marşla aynı melodi olabilir.

1871'den sonra Siyam'ın kraliyet marşıyla ilgili tarihî bilgiler belirsizdir ve kanıt bulmak nadirdir. Siyam kraliyet marşının müzik bestesinin bir kanıtı, 1888'de Rus besteci Pyotr Schurovsky tarafından düzenlenen Siyam milli marşının notalarının Rusya'da yazılmasıyla yeniden ortaya çıktı. O notalardaki şarkının ana melodisi, günümüzdeki "Sansoen Phra Barami"nin aynı ezgisidir. Sugree Charoensook'un bir araştırmasına göre Pyotr Shchurovsky, Siyam'ın millî marşı olarak hizmet edecek olan "Sansoen Phra Barami" müziğinin bestecisiydi. Prens Narisara Nuvadtivong daha sonra Kraliyet Siyam Ordusunda, tüm Siyam okullarında ve Siyam geleneksel müzik gruplarında kullanılmak üzere "Sansoen Phra Barami"nin çeşitli sözlerini yazdı. Prens Abhakara Kiartivongse ayrıca Kraliyet Siyam Donanması'nda kullanılan sözlerin bir versiyonunu da besteledi. 1913'te Kral Vajiravudh, "Sansoen Phra Barami"nin eski sözlerinin kullanımdan kaldırılmasına ve yalnızca en son sürümünün kullanılmasına karar verdi.

"Sansoen Phra Barami", 1888'den 1932'ye kadar Siyam'ın de facto olarak millî marşıydı ve yerini "Phleng Chat Siam" aldı. Bugün hâlen Tayland'ın millî marşı olarak kullanılmaktadır.

1940 yılında, Başbakan Plaek Phibunsongkhram yönetimindeki Tayland hükûmeti, kısaltılan ve "Siyam" kelimesinin "Tay" ile değiştirildiği "Sansoen Phra Barami"nin sözleriyle ilgili 8. Tay kültürel talimatını yayınladı (aşağıya bakınız). II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra, bu sözler popüler olmaması nedeniyle kullanımdan kaldırıldı ve 1913'te Kral Vajiravudh tarafından revize edilen sürüme geri dönüldü.

"Sansoen Phra Barami"nin ses kaydı, Berlin Humboldt Üniversitesi'nden bir etnomüzikolog olan Carl Stumpf tarafından Edison balmumu silindirine ilk kez kaydedilmiştir. Bu kayıtta marş, 1900'de Berlin'i ziyaret eden Siyam Boosra Mahin Tiyatro Grubu tarafından seslendirilmiştir.

 Kullanımı 
küçükresim|Marş söylenirken kaydedilmiş bir video
Kraliyet marşı, devlet törenlerinde ve ayrıca kraliyet ailesinin üst düzey bir üyesinin bir işlev için mevcut olduğu durumlarda yapılır. Buna ek olarak, kraliyet marşı hâlen sinema salonlarında her filmin başlangıcından önce ve Tayland'da sergilenen oyunlar, müzikaller, konserler ve diğer birçok canlı müzik veya tiyatro performansında ilk perdenin başlamasından önce çalınmaktadır. Marş ayrıca televizyon ve radyo programlarının açılışında ve kapanışında da çalınır. Tayland Radyosu (NBT) ayrıca her gece saat 00.00'da marşla birlikte oturumu yayınlar.

2019'da Tayland Kraliyet Hükûmeti Gazetesi, B.E.'nin 2562 sayılı Onur Müziği Performansına İlişkin Kraliyet Ofisi Yönetmeliğini yayınladı. Bu yönetmelik, çeşitli durumlarda kral ve Tayland kraliyet ailesinin üyeleri için kraliyet marşı ve diğer onur müziğinin kullanılması hakkında ayrıntılı bilgi vermektedir. Bu yönetmeliğe göre, kraliyet marşı "Sansoen Phra Barami" aşağıdakiler için icra edilmelidir:

 Tayland kralı
 Ana Kraliçe Sirikit
 Tayland kraliçesi
 Prenses Maha Chakri Sirindhorn, Kraliyet Prensesi
 Tahtın varisleri
 Kraliyet soyu
 Çekildiğinde veya gösterildiğinde bazı Tayland Kraliyet Forsları

 Sözleri 
küçükresim|1950'li yıllarda kaydedilmiş bir sürümü
Aşağıdaki sözler, 1913'te Kral Vajiravudh tarafından revize edilen "Sansoen Phra Barami"nin güncel sözleridir.

 Resmî sözler 
TaycaLatinize (KTGTS)IPA çevirisiİngilizce çevirisiข้าวรพุทธเจ้า
เอามโนและศิระกราน
นบพระภูมิบาล บุญดิเรก
เอกบรมจักริน
พระสยามินทร์ พระยศยิ่งยง
เย็นศิระเพราะพระบริบาล
ผลพระคุณ ธ รักษา
ปวงประชาเป็นสุขศานต์
ขอบันดาล
ธ ประสงค์ใด จงสฤษดิ์ดัง
หวังวรหฤทัย ดุจถวายชัย ชโย[kʰâ: wɔ:.ráʔ pʰút.tʰáʔ t͡ɕâːw]
[ʔaw má.noː lɛ́ʔ sì.ráʔ kraːn]
[nóp pʰráʔ pʰuː.míʔ baːn bun.jáʔ dì.rèːk]
[ʔèːk bɔ:.rom.máʔ t͡ɕàk.krin]
[pʰráʔ sà.jǎ:.min]
[pʰráʔ jót.sàʔ jîŋ joŋ]
[jen sì.ráʔ pʰrɔ́ʔ pʰráʔ bɔ:.ríʔ baːn]
[pʰǒn pʰráʔ kʰun tʰáʔ rák.sǎː]
[pu:aŋ prà.t͡ɕaː pen sùk.kʰà sǎːn]
[kʰɔ̌: ban.daːn]
[tʰáʔ prà.sǒŋ daj t͡ɕoŋ sà.rìt daŋ]
[wǎŋ wá.ráʔ hà.rɯ́.tʰaj]
[dùt.t͡ɕàʔ tʰà.wǎːj t͡ɕʰaj t͡ɕʰá.jo:]We, servants of His great Majesty,
prostrate our heart and head,
to pay respect to the ruler, whose merits are boundless,
our glorious sovereign,
the greatest of Siam,
with great and lasting honor,
(We are) secure and peaceful because of your royal rule,
the result of royal protection
(are) people in happiness and in peace,
May it be that
whatever you will, be done
according to the hopes of your great heart
as we wish (you) victory, hurrah!

 Tayland Kraliyet Ordusu tarafından okunan sözler 
TaycaLatinize (KTGTS)IPA çevirisiİngilizce çevirisiข้าวรพุทธเจ้า เหล่าพิริย์พลพลา
สมสมัยกา- ละปิติกมล
รวมนรจำเรียงพรรค์
สรรพ์ดุริยพล สฤษดิมลฑล
ทำสดุดีแด่นฤบาล ผลพระคุณรักษา
พลนิกายะสุขศานต์ ขอบันดาล
ธ ประสงค์ใด จงสิทธิ์ดัง
หวังวรหฤทัย ดุจถวายชัย ฉะนี้Kha wora phuttha chao
Lhao pi ri ya pol pha-la
Som sa mai ka- la pi ti kamol
Ruam nor ra jam rueang phak
Sap pa du ri ya phon
Sa rit di mon thon
Tham sa du dee dae na rue ban
Phon phra khun na raksa
Puha la ni ka ya sukkha san
Kho bandan
Tha prasong dai chong sit dang
Wang wara haruethai
Dut cha thawai chai cha nee

 Tayland Kraliyet Deniz Kuvvetleri tarafından okunan sözler 
TaycaLatinize (KTGTS)IPA çevirisiİngilizce çevirisiข้าวรพุทธเจ้า เหล่ายุทธพลนาวา
ขอถวายวันทา วรบทบงสุ์
ยกพลถวายชัย
ให้สยามจง อิสระยิ่งยง
เย็นศิระเพราะพระบริบาล
ใจทหารทั้งบ่าวนาย
ยอมขอตายถวายท่าน ขอบันดาล
ธ ประสงค์ใด จงสฤษดิ์ดัง
หวังวรหฤทัย ดุจถวายชัย ฉะนี้Kha wora phuttha chao
Lhao yut ta phon na va
Khor tha wai wan ta
Vor ra bod tha bong
Yok phon tha wai chai
Hai siam jong
It sa ra ying yong
Yen sira phro phra bori ban
Jai tha harn thang bao nai
Yom kho taii tha wai than
Kho bandan
Tha prasong dai chong sit dang
Wang wara haruethai
Dut cha thawai chai cha-nee

 Eski drama sözleri 
TaycaLatinize (KTGTS)IPA çevirisiİngilizce çevirisiอ้าพระนฤปจง ทรงสิริวัฑฒนา
จงพระพุทธศา-สนฐีติยง
ราชรัฐจงจีรัง
ทั้งบรมวงศ์ ฑีรฆดำรง
ทรงกรุณาประชาบาล ราชธรรมรักษา
เป็นหิตานุหิตสาร ขอบันดาล
ธ ประสงค์ใด จงสิทธิ์ดัง
หวังวรหฤทัย ดุจถวายไชย ฉนี้Ar phra na rue pra song
Song siri wat ta na
Jong pra put ta sa
Son thi ti yong
Rat cha rat jong jee rang
Thee rha kha dam romg
Song ka ru na pra cha ban
Rat cha dhama tha raksa
Pen hi ta nu hit san kho bandan
Tha prasong dai chong sit dang
Wang wara haruethai
Dut cha thawai chai cha-nee

 Öğrenciler tarafından okunan sözler 
TaycaLatinize (KTGTS)IPA çevirisiİngilizce çevirisiข้าวรพุทธเจ้า เหล่ายุพยุพดี
ยอกรชุลี วรบทบงสุ์
ซร้องศัพท์ถวายชัย
ในนฤปทรง พระยศยิ่งยง
เย็นศิระเพราะพระบริบาล
ผลพระคุณะรักษา
ชนนิกายะศุขสานต์ ขอบันดาล
ธ ประสงค์ใด จงสิทธิ์ดัง
หวังวรหฤทัย ดุจถวายชัย ฉะนี้Kha wora phuttha chao
Lhao yup pa yup pa dee
Yor korn an chu lee
Vor ra bod tha bong
Srong sub tha vaii chai
Nai na rue paa song
Phra yotsa ying yong
Yen sira phro phra bori ban
Phon phra khun na raksa
Cha ni ka ya sukkha san
Kho bandan
Tha prasong dai chong sit dang
Wang wara haruethai
Dut cha thawai chai cha-nee

 Erkek öğrenciler tarafından okunan sözler 
TaycaLatinize (KTGTS)IPA çevirisiİngilizce çevirisiข้าวรพุทธเจ้า เหล่าดรุณกุมารา
โอนศิรวันทา วรบทบงสุ์
ซร้องศัพท์ถวายชัย
ในนฤปทรง พระยศยิ่งยง
เย็นศิระเพราะพระบริบาล ผลพระคุณะรักษา
ชนนิกายะศุขสานต์ ขอบันดาล
ธ ประสงค์ใด จงสิทธิ์ดัง
หวังวรหฤทัย ดุจถวายชัย ฉะนี้Kha wora phuttha chao
Lhao da ruun na ku ma ra
Oon si ra wan ta
Vor ra bod tha bong
Srong sub tha vaii chai
Nai na rue paa song
Phra yotsa ying yong
Yen sira phro phra bori ban
Phon phra khun na raksa
Cha ni ka ya sukkha san
Kho bandan
Tha prasong dai chong sit dang
Wang wara haruethai
Dut cha thawai chai cha-nee

 Kadın öğrenciler tarafından okunan sözler 
TaycaLatinize (KTGTS)IPA çevirisiİngilizce çevirisiข้าวรพุทธเจ้า เหล่าดรุณกุมารี
โอนศิรชุลี วรบทบงสุ์
ซร้องศัพท์ถวายชัย
ในนฤปทรง พระยศยิ่งยง
เย็นศิระเพราะพระบริบาล ผลพระคุณะรักษา
ชนนิกายะศุขสานต์ ขอบันดาล
ธ ประสงค์ใด จงสิทธิ์ดัง
หวังวรหฤทัย ดุจถวายชัย ฉะนี้Kha wora phuttha chao
Lhao da ruun na ku ma ree
Oon si ra aan chu lee
Vor ra bod tha bong
Nai na rue paa song
Phra yotsa ying yong
Yen sira phro phra bori ban
Phon phra khun tha raksa
Cha ni ka ya sukkha san
Kho bandan
Tha prasong dai chong sit dang
Wang wara haruethai
Dut cha thawai chai cha-nee

 II. Dünya Savaşı sırasında okunan sözler 
TaycaLatinize (KTGTS)IPA çevirisiİngilizce çevirisiข้าวรพุทธเจ้า เอามโนและศิระกราน
นบพระภูมิบาล บรมกษัตริย์ไทย
ขอบันดาล
ธ ประสงค์ใด จงสฤษดิ์ดัง
หวังวรหฤทัย ดุจถวายชัย ชโยKha wora phuttha chao
Ao mano lae sira kran
Nop phra phumi ban
Borom kasat thai
Kho bandan
Tha prasong dai chong sit dang
Wang wora haruetha
Dut cha thawai chai chayo[kʰâ: wɔ:.ráʔ pʰút.tʰáʔ t͡ɕâːw]
[ʔaw má.noː lɛ́ʔ sì.ráʔ kraːn]
[nóp pʰráʔ pʰuː.míʔ baːn ba rom.káʔ sat.thai]
[kʰɔ̌: ban.daːn]
[tʰáʔ prà.sǒŋ daj t͡ɕoŋ sà.rìt daŋ]
[wǎŋ wá.ráʔ hà.rɯ́.tʰaj]
[dùt.t͡ɕàʔ tʰà.wǎːj t͡ɕʰaj t͡ɕʰá.jo:]We, servants of His great Majesty,
prostrate our heart and head,
to pay respect to the ruler,
the Great King of Thailand,
May it be that
whatever you will, be done
according to the hopes of your great heart
as we wish (you) victory, hurrah!

 Not listesi 

 Kaynakça 

Kategori:Asya ulusal marşları
Kategori:Kraliyet marşları
Kategori:Eski ulusal marşlar