TRABİS

TRABİS; BTK bünyesinde görev yapan, .tr alan adlarının yönetiminden sorumlu kurumdur. 14 Eylül 2022'de kurulmuştur. Açılımı, "TR Ağ Bilgi Sistemi" şeklindedir. .tr üst düzey alan adının yönetiminden, dağıtımında şirketlerin yetkilendirilmesinden ve alan adının geliştirilmesinden sorumludur.

Tarihçe
TRABİS, 2010 yılında tanıtılmaya başlanmışsa da tam olarak faaliyete geçmesi 2022 yılını bulmuştur. 1991 - 2022 arasında .tr alan adının yönetiminden sorumlu kurum, Orta Doğu Teknik Üniversitesinin bir parçası olan Nic.TR idi. Ancak 10 Kasım 2008'de Resmi Gazete'de yayımlanan kanun ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), .tr alan adının yönetiminde söz sahibi hale geldi. Bu kararın akabinde alan adının yönetiminin yavaş yavaş Nic.TR'den BTK'ye devredileceği anlaşılmış oldu. 23 Mart 2020'de Nic.TR, "gov.tr, edu.tr, av.tr, bel.tr, dr.tr, tsk.tr, k12.tr, pol.tr ve kep.tr" harici alan adlarını artık kendi bünyesinde yönetmeyeceğini açıkladı. 14 Eylül 2022'de TRABİS'in kurulmasıyla beraber .tr alan adının yönetimi külliyen bu kuruma verildi. Günümüzde de TRABİS tarafından yönetilmeye devam etmektedir.

Alan adı yönetimine gelen değişiklikler
TRABİS'in .tr alan adını yönetmeye başlaması ile birlikte alan adına birtakım düzenlemeler gelmiştir. Başlıca düzenlemeler; DNSSEC entegrasyonu, bazı alan adlarının belgesiz hale gelmesi, uyuşmazlık çözüm mekanizması, yetkili .tr alan adı kurumları ve a.tr tipinde alan adlarının tahsisine başlanması olmuştur.

TRABİS ile beraber "com.tr, org.tr, net.tr, gen.tr, biz.tr, tv.tr, web.tr, info.tr, bbs.tr, tel.tr ve name.tr" alan adları belgesiz olarak ve yetkili kuumlar aracılığıyla alınır hale gelmiştir. "gov.tr, edu,tr, bel.tr, k12.tr, av.tr, dr.tr, pol.tr, kep.tr, .tsk.tr" ise belge gerekmektedir. Bununla beraber içinde "banka", "finans" gibi kelimeler geçen alan adlarını alabilmek için BDDK'dan alınmış faaliyet izni gereklidir.

Uyuşmazlık çözümü mekanizması, bir alan adının tahsisi için hak iddia eden iki kişinin veya kurumun arasındaki anlaşmazlığın giderilmesi için başlatılmış faaliyettir. Sorunların daha kısa sürede çözülmesini amaçlamaktadır.

a.tr tipindeki alan adlarının dağıtımı da TRABİS döneminde başlamıştır. Öncesinde yalın halde .tr uzantılı sadece iki alan adı (nic.tr ve tsk.tr) varken Eylül 2023 - Ağustos 2024 arasında kademe kademe a.tr tipindeki alan adlarının dağıtımına geçilmiştir.

Kaynakça

Dış bağlantılar



Kategori:Türkiye'de internet