Ilyodon

Ilyodon, Goodeidae familyasının Goodeinae alt familyasına bağlı, Meksika'nın batı kesimlerine özgü bir tatlı su balığı cinsidir. Bu cins, özellikle aynı tür içindeki bireylerin farklı beslenme alışkanlıklarına göre farklı ağız yapıları geliştirmesi (trofik polimorfizm) ile bilim dünyasında dikkat çekmektedir.

 Özellikler 
Ilyodon cinsi üyeleri, Goodeinae alt familyasındaki diğer türler gibi canlı doğuran balıklardır. Erkek bireylerde anal yüzgecin ön kısmı, dişiye sperm aktarımını sağlayan ve "andropodium" adı verilen bir yapıya dönüşmüştür; bu özellik onlara "ayrık yüzgeçliler" (splitfins) adının verilmesini sağlamıştır. Genellikle 7 ila 10 cm uzunluğa ulaşırlar.

Bu cinsin en belirgin biyolojik özelliği, beslenme nişine bağlı olarak gelişen morfolojik çeşitliliktir. Aynı popülasyon içinde dar ağızlı (böcekçil/planktivor) ve geniş ağızlı (alg kazıyıcı) bireyler bulunabilir. Geçmişte bu formlar yanlışlıkla farklı türler olarak sınıflandırılmış olsa da, modern genetik çalışmalar bunların genellikle aynı türün varyasyonları olduğunu ortaya koymuştur.

 Dağılım ve yaşam alanı 
Ilyodon türleri Meksika'ya endemiktir. Başlıca dağılım alanları Jalisco, Colima, Michoacán ve Guerrero eyaletlerindeki nehir havzalarıdır. Özellikle Armería, Coahuayana, Ameca ve Balsas nehir sistemlerinde yaygındırlar.

Yaşam alanı olarak genellikle akıntılı nehirleri, berrak suları ve kayalık veya kumlu tabana sahip akarsu kollarını tercih ederler. Su kirliliğine ve habitat bozulmasına karşı duyarlıdırlar.

 Taksonomi 
Ilyodon cinsine bağlı türlerin sınıflandırılması, yukarıda bahsedilen morfolojik varyasyonlar nedeniyle karmaşıktır. Güncel taksonomik veritabanlarına ve araştırmalara göre kabul gören başlıca türler şunlardır:

 Ilyodon cortesae Paulo-Maya & Trujillo-Jiménez, 2000 (Bazı otoritelerce I. whitei sinonimi kabul edilir)
 Ilyodon furcidens (Jordan & Gilbert, 1882)
 Ilyodon lennoni Meyer & Förster, 1983 (Chacambero nehrine özgü, tartışmalı takson)
 Ilyodon whitei (Meek, 1904)
 Ilyodon xantusi (Hubbs & Turner, 1939) (Sıklıkla I. furcidens ile eş anlamlı kabul edilir)

 Koruma durumu 
Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN) verilerine göre Ilyodon whitei ve Ilyodon furcidens gibi türler "Asgari Endişe" (LC) kategorisinde listelenmiş olsa da, yerel popülasyonlar su kirliliği, baraj inşaatları ve istilacı türlerin rekabeti nedeniyle tehdit altındadır.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 



Kategori:Goodeinae
Kategori:1907'de tanımlanan taksonlar
Kategori:Meksika balıkları