Achilleion

Achilleion veya Akhilleion (Antik Yunanca: Ἀχίλλειον), Anadolu'nun Biga Yarımadası bölgesinin güneybatısında bulunan antik Yunan kentidir. Beşika Burnu olarak bilinen bir burun üzerinde, Sigeion'un yaklaşık 8 km güneyinde yer almaktadır.John Manuel Cook (1973) 180-1, 185-6, Mitchell (2004). Beşika Burnu Çanakkale ilinin Ezine ilçesine bağlı günümüz Yeniköy'ün 2 km güneyindedir.Cook (1973) 185-6. Klasik antik çağda Akhilleus'un mezarı olarak kabul edilen yer, Beşiktepe olarak bilinen bir tümülüse kısa bir mesafededir.Cook (1973) 186, Korfmann (1988), Kosatz (1988). Troad'daki Achilleion, Smyrna yakınlarındaki Achilleion ve Tanagra topraklarındaki Achilleion ile karıştırılmamalıdır.O. Hirschfeld, RE I (1893) s.v. 'Achilleion (2-3)' col. 220.

 Aşil ve Patroclus'un Mezarı 
küçükresim|upright=1.27|Büyük İskender’in (MÖ 356-323), Truva Savaşı'nın Yunan kahramanı Akhilleus’un mezarını açtırıp, efsanevi selefine saygı gösterdiği söylenir. Akhilleus’un mezarı Türkiye’dedir ancak, Panini, Roma dünyası dışındaki antik bir ortamı betimlemek için arka plana bir Mısır piramidi eklemiştir. Bu tablo ve eşlik eden "Büyük İskender'in Gordion Düğümünü Kesmesi" (Walters 37.516), Panini’nin antik dünyanın görkemine dair hayalini yansıtır.
Achilleion, antik dönemde en çok adıyla ilişkilendirilen Akhilleus ile tanınırdı. İsmine ilham veren kahramanın onuruna ('Aşil'in yeri' anlamında) kurulmuştu. Ayrıca Truva savaşı sırasında Hektor tarafından öldürülen Akhilleus'un yakın arkadaşı Patroklos'un mezarının da burada olduğuna inanılıyordu. Bazı kaynaklara göre, MÖ 334'te Büyük İskender, İlyon'dan geçerken Akhilleus'un mezarında kurban sunmuşFlavius Arrianus, Anabasis Alexandri, 1.12.1. Arrian burada kaynaklarında bulunan bu romantikleştirilmiş hikayeyi desteklememeye özen gösteriyor: Brunt (1976) 51 n. 3. ve bu olay ünlü hale gelmiştir. MÖ 1. yüzyılın ortalarında politikacı ve yazar Cicero tarafından da anılan bu hikâye,Cicero, Pro Archia Poeta 24. MS 216'da İmparator Caracalla'nın İran'ın kuzeydoğusuna Parthia'ya savaşa giderken Ilion'da durup İskender'i taklit ederek mezar çevresinde cenaze oyunları düzenlemesiyle yeniden önem kazanmıştır.Dio Cassius 78.16.7. Helenistik dönemin sonunda Achilleion terk edilince mezar, kuzeydeki Sigeion ile ilişkilendirilmiştir.Strabo 13.1.32, Pliny the Elder, Naturalis Historia 5.125.

 Tarihi 
Achilleion'dan ilk olarak, Midilli'nin MÖ 6. yüzyılın başlarında kuzeydeki Atina kontrolündeki Sigeion'a yönelik saldırılarını gerçekleştirdiği müstahkem bir yerleşim yeri olarak bahsedilmiştir.Herodotus 5.94.2 (MÖ 5. yüzyılın ortaları), Strabo 13.1.39, alıntı Timaeus FGrHist 566 F 129 (MÖ 4. yüzyılın sonları) ve Scepsisli Demetrius fr. 27 Gaede (MÖ 2. yüzyılın ortaları). Achilleion'un daha önce yerleşime açılıp açılmadığı net değildir, ancak seramik kayıtları da bu noktada başlamaktadır ve bu da daha önce yerleşilmediğini düşündürmektedir.Cook (1973) 185. Aiolik 'gri' malların ağırlıkta olması, Beşika Burnu'ndaki mekânın Atina'dan ziyade Midilli kuruluşu olduğunun bir başka kanıtıdır. Yakın zamanda yapılan kazılar, yerleşim yerinin duvarlarının da MÖ 6. yüzyılın ilk yarısına ait olduğunu ortaya koymuş ve bu da Herodot ve Strabon'un kökenleriyle ilgili edebi anlatılarını daha da doğrulamaktadır.Schulz (2000) 11-12. Achilleion, Atina'nın MÖ 427'de Midilli isyanına son verip Troas'taki sözde Actaean şehirlerinin tamamını ele geçirmesine kadar Midilli kontrolünde kaldı. Achilleion, Delos Birliği'ne katıldığını gösteren MÖ 425/4 ve 422/1 Atina haraç listelerinde görünmektedir.IG I3 71.III.137, IG I3 74.IV.23. Her iki durumda da değerlendirilen miktar geçerli değildir. sol|küçükresim|Troas bölgesinden bir sikke, ya Akhilleion'dan ya da Akhaion'dan gelmektedir. Sikke tasvirinde, defne çelengiyle süslenmiş Apollon'un başı ve defne çelengi ile birlikte ΑΧ ve ΑΙ harfleri bulunmaktadır.Bu bölgede bulunan bazı bronz sikkelerin üzerinde yer alan Grekçe: AX (ACH) yazıtının Ach(illeion)'u ifade ettiği ve yaklaşık MÖ 350-300 yıllarında şehrin kendi sikkelerini bastırdığını gösterdiği düşünülmektedir.asiaminorcoins.com - coins of Achilleion ; B.V. Head, Historia Numorum2 540, SNG Cop. Troas 64. Robert (1951) 8 n. 4 suggests that the legend instead stands for  ('harbour of the Achaeans'), located south of Achilleion according to Strabo 13.1.46. Cook (1973) 181 n. 3 objects that whereas Achilleion is twice attested as a polis and therefore capable of minting coins (Herodotus 5.94.2, Stephanus of Byzantium s.v. ) Achaiion never had political autonomy and always belonged to the Tenedian Peraia. Kral Lysimachus, hükümdarlığı sırasında (MÖ 306-281) Achilleion da dahil olmak üzere birçok çevre topluluğuyla birlikte İlion'u birleştirdi ve bu da Achilleion'un siyasi bağımsızlığına fiilen son verdi.Cook (1973) 181. Troas'ta yakındaki bir kasabadan gelen Scepsisli Demetrius'un ifadesi, MÖ 2. yüzyılın ortalarında bölgede hala Achilleion olarak bilinen küçük bir köyün olduğunu göstermektedir.Demetrius of Scepsis fr. 27 Gaede = Strabo 13.1.39. Achilleion'dan elde edilen en son seramik buluntuları bu döneme aittir ve bu da bölgenin kısa bir süre sonra ıssızlaştığını düşündürmektedir.Cook (1973) 185.

 Kalıntılar 
Achilleion şehri, Midillilerin Troya ya da İlion harabelerinden aldığı taşlarla inşa edilmiş surlarla çevriliydi. Beşika Burnu'nda bulunan sur kalıntıları, MÖ 6. yüzyılın sonlarına tarihlenmektedir.

Achilleion aşağı kent ve akropolis olmak üzere iki parçadan oluşmaktaydı. Üstü yassı ve dikdörtgen formda olan Beşige burnu üzerinde akropol yer alırken aşağı kent burnun doğusunda bulunan daha alçak fakat geniş koyun üzerinde yer almaktaydı.

Homeros'a göre Akhilleus'un tümülüsü, Yunanların Hellespontos kıyısındaki kamp alanına yakın bir yere inşa edilmiştir. Beşiktepe veya Sivritepe olarak bilinen bu tümülüs, Hellenistik döneme aittir ve Büyük İskender'in kurban sunduğu düşünülen yerdir. Achilleion 'un doğu-kuzeydoğusunda yaklaşık 700 metre uzaklıkta yer almaktadır ve bölgede başka tümülüsler de bulunmaktadır.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Yunan şehir devletleri
Kategori:Türkiye'deki eski yerleşim birimleri
Kategori:Aiolis kolonileri
Kategori:Türkiye'deki Antik Yunan sitler
Kategori:Çanakkale ilindeki arkeolojik sitler