Emilim (deri)

Deri emilimi, maddelerin deri yoluyla vücuda girebildiği bir yoldur. Soluma, yutma ve enjeksiyon ile birlikte, deriden emilim yolu, ilaç uygulamalarında kullanılabildiği gibi bu yolla zehirli (toksik) maddelere de maruz kalınabilir. Maddelerin deri yoluyla emilimini etkileyen en önemli etmenler, madde konsantrasyonu, temas süresi, ilacın çözünürlüğü ve cildin veya vücudun maruz kalan bölümünün fiziksel durumu olarak bildirilmiştir.

 Emilimi etkileyen faktörler 
Soluma, yutma ve enjeksiyonla birlikte, dermal absorpsiyon (deri emilimi) ilaçlar da dahil olmak üzere biyoaktif maddeler için bir maruz kalma yoludur.Eaton, DL and Klaassen Curtis D. Principles of Toxicology. in Cassarett & Doull's Toxicology, The Basic Science of Poisons. 5th edition. 1996. McGraw-Hill. Maddelerin deri yoluyla emilimi bir dizi faktöre bağlıdır:

 Konsantrasyon
 Molekülün moleküler ağırlığı
 Maruziyet süresi
 İlacın çözünürlüğü
 Cildin fiziksel durumu
 Derideki kıl miktarı da dahil olmak üzere vücudun açıkta kalan kısmı

Genel olarak, kimyasalların deri yoluyla emilim hızı en hızlıdan en yavaşa doğru aşağıdaki şemayı takip eder: Skrotal > Alın > Koltukaltı ≥ Saç Derisi > Sırt = Karın > Avuç içi = ayak yüzeyinin altı.Baynes, RE and Hodgson E. Absorption and Distribution of Toxicants. in Chapter 6 of A Textbook of modern toxicology. 3rd edition. 2004, John Wiley & Sons, Inc.

Deri yoluyla emilebilmesi için bir kimyasalın epidermis, bezler veya saç foliküllerinden geçmesi gerekir. Ter bezleri ve saç kökleri toplam cilt yüzeyinin yaklaşık yüzde 0.1 ila 1.0'ını oluşturur. Küçük miktarlarda kimyasallar, bezler veya kıl folikülleri yoluyla vücuda hızla girebilse de, esas olarak epidermis yoluyla emilirler. Kimyasallar, kan dolaşımına veya lenf dolaşımına girebilecekleri ve vücudun diğer bölgelerine dolaşabilecekleri dermise girmeden önce epidermisin yedi hücre katmanından geçmelidir. Toksinler ve toksik maddeler, pasif difüzyon yoluyla katmanlar arasında hareket edebilir. Stratum corneum, epidermisin en dış tabakasıdır ve bir ajanın emiliminde hız sınırlayıcı bariyerdir. Böylece, bir şeyin bu daha kalın dış tabakadan ne kadar hızlı geçtiği, genel emilimi belirler. Stratum corneum öncelikle lipofilik kolesterol, kolesterol esterleri ve seramidlerden oluşur. Böylece yağda çözünen kimyasallar, tabakayı daha hızlı geçer ve dolaşıma girerler ancak, hemen hemen tüm moleküller, asgari bir dereceye kadar nüfuz eder.Morganti, P., Ruocco, E., Wolf, R., & Ruocco, V. (2001). "Percutaneous absorption and delivery systems." Clin Dermatol. 19: 489-501. Uçucu Organik Bileşikler, Toplam Trihalometanlar, florür ve dezenfektanlar gibi belediye sularındaki ve diş ürünlerindeki kimyasalların emilmesi, çevresel sağlık tehlikelerine önemli bir maruz kalmadır.
bağlantı=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Skin.png/220px-Skin.png|orta|küçükresim| Cilt yapılarının diyagramı.

 Ayrıca bakınız 

 Absorpsiyon (kimya)
 Emilim (farmakokinetik)
 Dermal yama
 Epidermis (cilt)
 Maruziyet değerlendirmesi
 Toksinlere maruz kalma
 Topikal ilaç

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Cilt Maruziyetleri ve Etkileri, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri
 EDETOX veritabanı 
 DSÖ, Çevre Sağlığı Kriterleri 235, Dermal Emilim 
 Konut Maruz Kalma Değerlendirmesi için EPA 2012 Standart Operasyon Prosedürleri (SOP'ler) 
 Franz hücrelerinin açıklaması 


Kategori:Deri fizyolojisi