Gustavo Petro

Gustavo Francisco Petro Urrego (; d. 19 Nisan 1960, Córdoba), Kolombiyalı siyasetçi ve ekonomisttir. 7 Ağustos 2022'den beri Kolombiya cumhurbaşkanı olarak görev yapmaktadır. Petro, Kolombiya'nın yakın tarihinde seçilen ilk sol görüşlü cumhurbaşkanı oldu.

Petro, 17 yaşındayken 19 Nisan Hareketi (M-19) adlı devrimci gerilla örgütüne katıldı. Bu yapı, 17 yıl sonra M-19 Demokratik İttifakı adıyla bir siyasi partiye dönüştü. Petro, siyasi faaliyetleri kapsamında Zipaquirá'da belediye meclis üyeliği yaptı. 1985 yılında M-19 ile bağlantısı nedeniyle ordu tarafından tutuklandı. Kolombiya hükûmeti ile M-19 arasında yürütülen barış sürecinin ardından serbest bırakıldı ve 1991 Kolombiya seçimlerinde Temsilciler Meclisi'ne girdi. Daha sonra 2006 parlamento seçimlerinde Alternatif Demokratik Kutup (PDA) partisinden Kolombiya Senatosu’na girerek ikinci en yüksek oyu aldı. 2009 yılında görevinden istifa ederek 2010 Kolombiya cumhurbaşkanlığı seçimlerinde adaylığını açıkladı. Seçimleri %9,4 oy oranıyla dördüncü sırada tamamladı. 2011 yılında Bogotá'nun belediye başkanı seçilen Petro, bu görevini 2015 yılına kadar sürdürdü.

PDA liderleriyle yaşadığı ideolojik anlaşmazlıklar nedeniyle Bogotá belediye başkanlığına aday olmak amacıyla Humane Colombia hareketini kurdu. 30 Ekim 2011'de yapılan yerel seçimlerde belediye başkanı seçildi ve 1 Ocak 2012'de göreve başladı. 2018 Kolombiya cumhurbaşkanlığı seçimlerinin 27 Mayıs'ta yapılan ilk turunda oyların %25'inden fazlasını alarak ikinci oldu, 17 Haziran'da gerçekleştirilen ikinci turda ise seçimi kaybetti. 19 Haziran 2022'de yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunda Rodolfo Hernández Suárez'i yenerek cumhurbaşkanı seçildi ve ülkenin yakın tarihindeki ilk sol görüşlü cumhurbaşkanı oldu. Petro döneminde vergi reformu onaylandı; zenginlere, petrol ve maden şirketlerine daha yüksek vergiler getirildi. Ayrıca kamu emeklilik sistemini güçlendirdi, düşük gelirli yaşlılara "dayanışma sütunu" ile garanti emeklilik getirdi. 2025'te iş reformuyla çalışma saatlerini azalttı, fazla mesai ve tatil ücretlerini artırdı. Ancak sağlık ve eğitim konusundaki reformları kısmen başarısız oldu.

 İlk yılları ve eğitimi 
Gustavo Petro, 19 Nisan 1960'ta Córdoba Departmanı'na bağlı Ciénaga de Oro belediyesinde, Gustavo Petro Sierra ile Clara Nubia Urrego'nun oğlu olarak dünyaya geldi. Petro, ağırlıklı olarak köklü mestizo Kolombiyalı ailelerden gelmektedir. Babası tarafından, 1870 yılında Güney İtalya'dan göç eden büyük dedesi Francesco Petro aracılığıyla dörtte bir İtalyan kökenine sahiptir. Annesi tarafından ise, Conza della Campania'lı anneannesi Lucia Pellegrini üzerinden yarı İtalyan kökenlidir. Bu nedenle Petro hem Kolombiya hem de İtalya vatandaşlığına sahiptir.

Petro, Katolik inancı içinde yetişti ve kurtuluş teolojisinden etkilenen bir Tanrı anlayışına sahip olduğunu ifade etti; bununla birlikte Tanrı'nın varlığını zaman zaman sorguladığını da dile getirdi. Daha iyi bir gelecek arayışıyla Petro'nun ailesi, 1970'li yıllarda Bogotá'nın hemen kuzeyinde yer alan ve ülkenin iç kesimlerindeki daha müreffeh kentlerden biri olan Zipaquirá'ya göç etti.

Gerilla mücadelesinin Kolombiya'nın siyasi ve ekonomik sistemini değiştirebileceğine inanan Petro, 17 yaşındayken, 1970 seçimlerinde hile yapıldığı iddialarının ardından Ulusal Cephe koalisyonuna karşı 1974 yılında kurulan Kolombiyalı gerilla örgütü 19 Nisan Hareketi'ne (M-19) katıldı. Petro, örgüt içindeki faaliyetlerinde Gabriel García Márquez'in Yüzyıllık Yalnızlık romanındaki "Aureliano" karakterinin adını, takma ad olarak kullandı.

 Hayatı 
1985'te yasadışı olarak silah bulundurmak nedeniyle tutuklandı ve 18 ay hapis cezasına mahkûm oldu. Universidad Externado de Colombia'dan ekonomi bölümünden mezun oldu, Universidad Javeriana'da ekonomi dalında master derecesi aldı. Belçika ve İspanya'da doktora çalışması yaptı.

M-19 Hareketinin dağılmasından sonra aralarında Petro'nun da olduğu bazı eski üyeler M-19 Demokratik İttifakı adlı bir siyasi parti kurdular. M-19,1991'deki Kolombiya Temsilciler Meclisi seçimlerinde Cundinamarca'dan hatırı sayılı sayıda temsilcilik kazandı. Petro da aynı seçimde ilk kez Temsilciler Meclisine seçildi.

2002'de, diğer eski M-19 üyeleri ve meslektaşı Antonio Navarro Wolff birlikte kurdukları Vía Alterna üyesi olarak Bogotá'dan Temsilciler Meclisine seçildi. 2003 yılında Vía Alterna üyesi olarak Frente Social y Político ile birlikte Bağımsız Demokratik Kutup (Polo Democrático Independiente, (PDI),)  adlı seçim ittifakını oluşturdu. Bu ittifak 2005'te Alternativa Democrática'nın da katılımıyla daha fazla sol görüşlü figürün katıldığı Alternatif Demokratik Kutup adını aldı.

2006 Kolombiya parlamento seçimlerinde ikinci en yüksek oyu aldı. Senatör olarak Álvaro Uribe hükûmetine karşı sert bir muhalefet yürüttü.

2008'de, 2010 yılında yapılacak başkanlık seçimleriyle ilgilendiğini açıkladı. Alternatif Demokratik Kutup'un ön seçimlerinde Carlos Gaviria'yı yenerek ittifakın başkanlık seçimlerindeki adayı oldu. 30 Mayıs 2010 tarihinde yapılan seçimlerde Petro, 1,331,267 oy ve 9.1% oy oranıyla dördüncü oldu.

30 Ekim 2011'de yapılan Bogotá belediye başkanlığı seçimlerinde 32% oy oranıyla başkan seçildi. 1 Ocak 2012'de belediye başkanlığı görevine başladı. Görevi sırasında muhalefet partileri tarafından başlatılan azil kampanyasıyla karşı karşıya kaldı. Yasal sürecin başlatılabilmesi için gerekli imza sayısına ulaşılmasıyla, yasaların öngördüğü şeklide, 9 Aralık 2013'te genel müfettiş Alejandro Ordóñez Maldonado tarafından görevinden uzaklaştırıldı ve 15 yıl boyunca siyasi faaliyetlerden men edildi.Bogota mayor Gustavo Petro sacked and banned from office  - BBC News, 10 December 2013 Müfetttişin kararı tartışmalı, siyasi ve demokratik olmadığı gerekçesiyle Petro lehine bir dizi protestoya neden oldu.

Amerika Kıtası İnsan Hakları Komisyonu, Genel Müfettiş Ordoñez tarafından uygulanan yaptırımı askıya alan bir ihtiyati tedbir kararı verilmesine rağmen, Başkan Juan Manuel Santos görevden almayı onayladı ve Petro 19 Mart 2014'te görevden alındı.

Başkan Santos tarafından Belediye Başkanlığı görevinde vekaleten Çalışma Bakanı Rafael Pardo atadı. 19 Nisan 2014'te, Bogota Yüksek Mahkemesi'nden bir sulh yargıcı, başkana Amerika Kıtası İnsan Hakları Komisyonu tarafından belirlenen tavsiyelere uymasını emretti. Petro, 23 Nisan 2014'te belediye başkanı olarak görevine iade edildi ve görev süresini tamamladı.

2018 Başkanlık seçimlerinde tekrar aday olan Petro, seçimin ilk turunu ikinci sırada tamamlayarak ikinci tura kaldı. Petro'nun seçim kampanyası herkes için sağlık hizmeti, kamu bankacılığı, yeşil enerji yatırımlarına olanak vermek için madencilik alanlarının genişletilmesi taleplerinin reddedilmesi ve toprak reformu konularının üzerinde durdu. İkinci turda  Petro oyların yüzde 41,8'ini alırken, merkez sağ rakibi Iván Duque oyların yüzde 54'ünü alarak seçimi kazandı.

2022 Başkanlık seçimlerinde tekrar aday oldu. 29 Mayıs tarihinde yapılan ilk turda Petro oyların yüzde 40,34'ünü alırken, seçimi ikinci sırada bitirmesi beklenen sağcı rakibi Federico Gutiérrez, sürpriz biçimde yüzde 28,1 oy alan iş insanı Rodolfo Hernández'e geçildi.

19 Haziran 2022 tarihinde düzenlenen başkanlık seçimlerinin ikinci turunda yarıştığı Rodolfo Hernández'i geçerek ülkenin ilk solcu başkanı olarak makama seçilmiştir. Söz konusu seçimlerde Petro oyların %50,42'sini elde ederken, rakibi Hernández oyların %47,35'i elde etti.

Kaynakça

Kategori:1960 doğumlular
Kategori:Bogotá belediye başkanları
Kategori:Kolombiyalı Roma Katolikleri
Kategori:Kolombiyalı ekonomistler
Kategori:Kolombiyalı sosyalistler
Kategori:Demokratik sosyalistler
Kategori:Sol popülizm
Kategori:Salamanca Üniversitesinde öğrenim görenler