Budapeşte-Belgrad demiryolu

Budapeşte-Belgrad demiryolu, Macaristan başkenti Budapeşte'deki Keleti İstasyonu ile Sırbistan başkenti Belgrad'daki  arasında bağlantı oluşturan bir demiryolu hattı.

2,89 milyar ABD doları değerinde ve 350 km'lik uzunlukta olan bir yüksek hızlı demiryolu hattı projesi olan Budapeşte-Belgrad demiryolu, Orta ile Güneydoğu Avrupa'nın içinden geçmesi planlanmış  hattının bir parçası ve ilk aşamasıdır. Bu uluslararası hat, Çin sahipliğindeki Pire Limanı'nı Avrupa'nın "merkeziyle" bağlamak üzere Çin Hükûmeti'nin "Bir Kuşak, Bir Yol" inisiyatifi kapsamında kurulmuş  platformunun ana projelerinden biri.

 Güzergâh, coğrafya ve manzaralar 

küçükresim|Voyvodina ovaları
Budapeşte ile Belgrad arasındaki demiryolu hattı çoğunlukla Macaristan Bács-Kiskun İli ile Sırbistan Voyvodina bölgesinin içinden geçmektedir.

 Ray şartları ve yenileştirme 

Belgrad ile Budapeşte arasındaki eski demiryolu modernize edilecek. Seyahat süresinin sekiz saatten üç buçuk saate indireceleği beklenmektedir; raylar üzerindeki maksimum hız, Sırbistan kısmında 200 km/sa, Macaristan kısmında ise 160 km/sa olarak tasarlanmıştır.A Budapest-Belgrád vasútvonal korszerűsítése - alapkőletétel (Modernization of the Budapest-Belgrade railway line: Laying the foundation) , mavcsoport.hu, 15 October 2021. Proje tamamlandığı zaman, Budapeşte ile Belgrad arasındaki seyahat süreci 2sa 40dk'ya indirilmiş olacak.Belgrade - Novi Sad line reopens following reconstruction , railjournal, 29 March 2022. Planlara göre, ray yenileştirmesinin 2024 yılı sonuna doğru tamamlanmış olması beklenmektedir.

 Macaristan kısmının modernizasyonu 

2015 yılında projenin Macaristan kısmının (152 km) 472 milyar HUF'lik maliyete geleceği ve 2017-2018 yılları arasında tamamlanacağı açıklandı. Mevcut durumda ise faiz dahil 949 milyar HUF'lik (3,6 milyar ABD doları) bir maliyete geleceği beklenmektedir.

Macaristan'da bu proje, 'nın China Railway International Corporation (CRIC) ve China Railway International Group (CRIG) ile girdiği ortak girişimin kapsamında oluşturulmuş Kínai-Magyar Vasúti Nonprofit Zrt (Çin-Macar Demiryolu Kâr Amacı Gütmeyen Ltd.) şirketi tarafından gerçekleştirilmektedir.Chinese-Hungarian Railway Nonprofit Ltd.: Chinese-Hungarian Railway Non-Profit Private Limited Company, in Hungarian: Kínai-Magyar Vasúti Nonprofit Zrt.: Kínai-Magyar Vasúti Nonprofit Zártkörűen Működő Részvénytársaság , 10 November 2016, on the MÁV website mavcsoport.hu) 2018 yılında yapılmış bir tahmine göre, bu kısım üzerindeki çalışmalar ancak 2021 yılında başlayabilir, zira kamu alım prosedürleri için bir sene, planlama ve müzakere aşamaları içinse iki sene lâzım. Proje maliyetlerinin hiçbir zaman geri kazanılmayacağından dolayı bu yatırım çokça eleştirilmiştir: tahminlere göre, bu yatırımın getirisi olana kadar 2400 sene geçmiş olacaktır.

Demiryolu hattının Macaristan kısmının inşası Ekim 2021'de başladı ve 2025 yılında tamamlanması beklenmektedir.Hungary launched Belgrade – Budapest line construction , railwaypro.com, November 2021.

 Sırbistan kısmının modernizasyonu 

Sırbistan'da, 34,5 km uzunluktaki Belgrad-Stara Pazova bölümü, 'nın verdiği bir kredi ile finanse edilen 350,1 milyon ABD doları değerinde bir yatırım ile  (CCCC) ile 'ın (CRI) işbirliği ile yeniden inşa edilmektedir. Stara Pazova-Novi Sad bölümü, Rus kredisiyle finanse edilip Rus RZD International şirketi tarafından yeniden inşa edildi. Novi Sad-Sobotka bölümünün yeniden inşasının 2022 yılında başlaması beklenmektedir; tahminen 943 milyon Euro'luk maliyete gelecek olan bu bölüm, 33 aylık bir süre boyunca CCCC tarafından inşa edilecektir ve inşa süreci boyunca kapalı kalacaktır.

Sırbistan'daki demiryolu hattının inşası, Čortanovci tünelinin inşasının başlamasıyla başladı. Belgrad ile  arasında 75 km uzunlukta olan ve 200 km/sa maksimum hızı olan bir demiryolu hattı açıldı.Railway infrastructure in the Republic of Serbia regarding strengthening rail transport connectivity , Marko Jeremić, 2019. Novi Sad ile Subotica (Macaristan sınırı) arasındaki 107,4 km'lik bölümün inşası 7 Nisan 2022 tarihinde başladı ve 2024 yılının sonunda tamamlanması beklenmektedir.Pruga od Novog Sada do Subotice menja geografiju - vijadukt kod Vrbasa biće dug 1.600 metara  (The railway from Novi Sad to Subotica is changing its geography - the viaduct near Vrbas will be 1,600 meters long), 11 Apr 2022, SatTV.

 İhaleler 

Proje için ihale teslim etmiş yalnızca iki konsorsiyum var. Kazanan konsorsiyum Haziran 2019'da açıklandı. 2015 yılından beri düzenlenmiş çoğu proje için olduğu gibi, bu projenin kazanan ihalesi de Macaristan hükûmetine bağları olan girişimci Lőrinc Mészáros ve onun kurduğu "RM International Zrt" şirketine aitti. Bu ihalenin dahilinde iki Çin şirketi de vardı: China Tiejiuju Engineering & Construction LLC. ve China Railway Electrification Engineering Group (Hungary) Ltd.

 Tepkiler 

Budapeşte ile Belgrad arasındaki yenilenmiş demiryolunun seyahat sürecinden dört saat kesecekse de, Belgrad'dan Pire Limanı'na trenle gitmek mevcut şartlarda yine 4 ilâ 8 gün sürer.

Macar hükûmeti, projenin ekonomik sürdürülebilirliği hakkındaki analizini 10 yıllık bir süre için gizlemiş durumda, ancak hükûmet dışı medyada verilmiş tahminlere göre, hattaki mevcut ve beklenen trafik ile projenin ancak 130 ilâ 2400 sene geçtikten sonra getirisi olacaktır.

 Tarihçe 

küçükresim|right|upright=0.91|1888 yılından Şark Ekspresi hakkında bir reklam
Budapeşte ile Belgrad arasındaki demiryolu hattı, 1914 yılına dek Şark Ekspresi tarafından da kullanıldı. Paris ile İstanbul arasında bağlantı oluşturan Şark Ekspresi, 5 Haziran 1883'te hizmete girdi.

 Ayrıca bakınız 


 Trans-Avrupa Ulaştırma Ağı

 Kaynakça 

Kategori:Uluslararası demiryolu hatları
Kategori:Macaristan'daki demiryolu hatları
Kategori:Sırbistan'daki demiryolu hatları