Fas Arapçası

Fas Arapçası () veya Derice (الدارجة), Arapçanın Fas'ta konuşulan diyalektik, yerel biçimi veya biçimleridir. Fas Arapçası, diğer Mağrip lehçeleri olan Cezayir Arapçası ve Tunus Arapçası bir dereceye kadar anlaşılabilmektedir. Yaklaşık 31,5 milyondan fazla kişi tarafından konuşulmakta olup ülkenin baskın konuşulan dilidir ve Fas televizyon eğlencesi, sineması ve ticari reklamcılığında güçlü bir varlığa sahiptir. Fas'ın resmi dili olan Fasih Arapça ise dini vaazlar, kitaplar, gazeteler, hükûmet haberleşmeleri, haber yayınları ve siyasi sohbet programları gibi resmi durumlarda değişen derecelerde kullanılır.

Fas Arapçasının da birçok bölgesel lehçesi ve aksanı bulunmaktadır. Ana lehçesi Kazablanka, Rabat ve Fes'te kullanılan lehçedir ve bu nedenle medyaya hakimdir ve Tanca ve Vecde'de konuşulanlar gibi diğer bölgesel lehçeleri gölgede bırakmaktadır.

Fas Sahrası'sında konuşulan Hasaniye Arapçası, genellikle bazı Berberi kelime dağarcığıyla ayrı bir Arapça çeşidi olarak kabul edilir.

 Yazımı 
Tarihin büyük bölümünde Fas yerel Arapçası genellikle yazılmamıştır. Arapçanın diglossik yapısı nedeniyle Fas'taki okuryazar müslümanların çoğu ana dil olarak Derice konuşsalar bile Standart Arapça ile yazarlardı. Bununla beraber Standart Arapça genelde islami dini bağlamlarda öğretildiğinden, Fas Yahudileri genelde Derice veya İbrani alfabesini kullanan Yahudi Fas Arapçası'nda yazarlardı.

 Kelime Bilgisi 

 Temel 
Fas Arapçası güçlü bir Berberi ve Latin (Afrika Latincesi) temeline sahiptir.

Arap Fetihleri ardından da Berberi dilleri konuşulmaya devam etmiştir. Araplaşma süreçlerinde bazı Berberi kabileleri iki dilli yaşadılar, bu da Mağrip'in doğusundan batısına doğru giden Berberi temeli korudu ve Fas Arapçası'nı en çok etkileyen dil oldu.

Daha yakın zamanda Endülüslülerin ve İspanyolca konuşan Morisko halkının 15. ve 17. Yüzyıllardaki akını kentsel lehçelere İspanyolca alıntı kelimelerin yerleşmesine neden olmuştur.

 Kelime Hazinesi 
Fas Arapçasının kelime hazinesi genellikle Sami kökenlidir ve Klasik Arapçadan türetilmiştir. Ayrıca kelime haznesinin %10'u ila %15'i Berberi kökenli kelimelerden oluşur. Fransızca ve İspanyolcadan alınan alıntı kelimelerde dile destek olur.

Fas Arapçası ile diğer Arap dillerinin arasında kelime farklılıkları bulunur. Bazı kelimeler Fas Arapçasına özgündür: daba ''şimdi''. Fas Arapçasının karakteristik özelliklerini ise çoğunlukla kelimede kayıplar yaşanan Mağrip Arapçası oluşturur: örnek olarak Klasik Arapçası habaṭ olan hbeṭ' ''inmek''.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Moroccan Arabic Guide 

Kategori:Arap dilleri
Kategori:Fas'taki diller