Muallim Cevdet

Mehmed Cevdet İnançalp (7 Mayıs 1883, Bolu - 3 Aralık 1935, İstanbul), Türk eğitimci, yazar, kütüphaneci, bibliyograf.

 Hayatı 
küçükresim|Bir kütüphane rafında bulunan Osman Nuri Ergin'in Muallim M. Cevdet'in Hayatı, Eserleri ve Kütüphanesi (İBB, 2005) adlı kitabı (2022).
Ailesi Niş kökenliydi, dedesi tekke şeyhi iken babası askerdi. Öğrenim hayatının ilk evresini Bolu'da ve daha sonra Kastamonu'da tamamladı. 1901 yılında geldiği İstanbul'da önce Mekteb-i Hukuk'ta hukuk öğrenimi gördü. Ardından, Dâr-ül Fünûn Yüksek Öğretmen Okulu edebiyat bölümünü birincilikle tamamladı. Darüşşafaka, Robert Lisesi ve İstanbul Erkek Lisesi'nde öğretmenlik yaptı. Arapça, Farsça, Fransızca ve Almanca biliyordu. Birçok Türk lehçesine hâkimdi. Bir süre Bakü İslâm Cemaati’nin davetlisi olarak Bakü'de bulundu ve buradaki eğitim-öğretim faaliyetlerinin gelişmesine katkı sundu. Bu dönemde Rusça öğrendi ve Moskova'da Lev Tolstoy'la tanıştı. 1908'de payitahta geri dönerek öğretmenliğe devam etti. Ardından Avrupa'ya giderek Cenevre Üniversitesi ve Sorbonne Koleji'nde pedagoji ve tarih derslerini takip etti, Émile Durkheim'in konferanslarına katıldı. Henri Bergson'un etkisinde kaldı. 1910-1931 arasında İstanbul’da muhtelif okullarda öğretmenlik yaptı, bu sayede tanındı. Erken cumhuriyet devrinde bazı kurumlarda kütüphanecilik yaptığı gibi bazı arşiv koleksiyonlarının ülkeye geri getirilmesi ve tasnifi gibi meselelerle meşgul oldu. Bu yönüyle Türk arşivciliğinin kurucuları arasında gösterilmektedir.

küçükresim|Muallim Cevdet'in Edirnekapı Şehitliği'nde bulunan mezarı (2022).

Ölümü sonrasında Edirnekapı Şehitliği'ne defnedildi. 1970'lerde naaşı, Süheyl Ünver'in girişimiyle Babanzade Ahmed Naim'in mezarının yakınında bir yere nakledildi. Ünver, Muallim Cevdet külliyatı ve koleksiyonunun korunması ve günümüze ulaşmasına da büyük katkı sundu. Kitapları ve kişisel arşivi günümüzde Atatürk Kitaplığı'nda yer almaktadır. Adı, Bolu'da bir sokağa, Beyoğlu'nda bir okula ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne bağlı Kartal'da bir kütüphaneye verildi.

 Eserleri 
 Zamanımızda Usûl-i İnşâ ve Muhâbere (İstanbul 1341)
 Şark İlyadası Şâhnâme (İstanbul 1928)
 Askerî Din Dersleri (İstanbul 1928).
 Spor Ruhu (1928) içinde "Eski Türkler’de Spor Terbiyesi"
 Ẕeyl ʿalâ faṣli’l-aḫiyyeti’l-fityâni’t-Türkiyye fî Kitâbi’r-Riḥle li’bni Battûṭa (İstanbul 1932).
 Müderris Ahmed Naim (İstanbul 1935).
 Tarihî Sözlük

 Kaynakça 

 Özel 

 Genel 



Kategori:1883 doğumlular
Kategori:Bolu ili doğumlular
Kategori:Türk öğretmenler
Kategori:Türk pedagoglar
Kategori:Türk kütüphaneciler
Kategori:Türk bibliyograflar
Kategori:Azerbaycan'daki Türk gurbetçiler
Kategori:Fransa'daki Türk gurbetçiler
Kategori:1935'te ölenler
Kategori:Edirnekapı Şehitliği'ne defnedilenler
Kategori:İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğrenim görenler