Yağnupça

Yağnupça, Yağnuplar tarafından Tacikistan'ın batısında Yağnup Vadisi ve çevresinde konuşulan Hint-Avrupa dil ailesinin İran dilleri grubunda bulunan Doğu İran koluna bağlı bir dildir. M.Ö. 1000 ile M.S. 1000 yılları arasında bölgede konuşulan Soğdcanın doğrudan kalıntısı ya da oldukça yakın ilişkili bir dil olduğu düşünülmektedir. Buna bağlı olarak akademik kaynaklarda Neo-Sogdian (Yeni Soğdca) olarak da adlandırılmaktadır. Ergatif özelliğe sahip İran dillerinden biridir.

Günümüzde 12.500 konuşanı olduğu düşünülen Yağnupça, Yağnup Vadisi boyunca Zaferabad, Zumend, Kuktepa, Duşanbe şehirleri ve çevre yerlerde yaşayan Yağnup topluluğu tarafından konuşulmaktadır.

Temel doğu ve batı olmak üzere olarak iki ana lehçesi bulunmaktadır. Lehçeler arasındaki temel ayrım fonetik farklılıktır. Bu fonetik ayrım, lehçeler arası t-s ve ay-e ayrımları olarak ortaya çıkmaktadır. Örneğin Soğdcadan alınan gün anlamına gelen 'mēθ' sözcüğü batı lehçesinde 'met' doğu lehçesinde  'mes', üç anlamına gelen 'θr' batıda 'tira', doğuda lehçesinde 'saráy' olarak telaffuz edilmektedir. Diğer yandan batı lehçesindeki 'ay' doğuda 'e' olmaktadır. Ot anlamına gelen Soğdcadan alınan 'wiş' sözcüğü batı diyalektinde 'wayş', doğu diyalektinde 'weş' olarak telaffuz edilmektedir.

Sayılar
  Doğu Yağnupça  Batı Yağnupça  Tacikce 1  ī  ī  yek, yeg, ye 2  dı Ronald Emmerick, Iranian, in Indo-European Numerals (1992, →ISBN, edited by Jadranka Gvozdanovic), page 312 dı  du 3  seráy  tiráy  se, say 4  tefór  tıfór, tıfór  çor 5  panc  panc  panj 6  uxş  uxş  şiş, şeş 7  hewt  eft  heft 8  eşt  eşt  heşt 9  new  new  nuh 10  des  des  deh 11  des i  des i  yozdeh 12  des dı  des dı  duwazdeh 13  des seráy  des tiráy  senzdeh 14  des tefór  des tufór / tifór  çordeh 15  des panc  des panc  ponzdeh 16  des uxş  des uxş  şonzdeh 17  des hewt  des eft  habdeh 18  des heşt  des eşt  hejdeh 19  des new  des new  nuzdeh 20  vīst  vīst  bīstRonald Emmerick, Iranian, in Indo-European Numerals (1992, →ISBN, edited by Jadranka Gvozdanovic), page 312.

Kaynakça

Kategori:Soğdca