Temnos

Temnos veya Temnus (; ,MÖ dördüncü yüzyıla tarihlenen sikkelere ve MÖ üçüncü yüzyılın sonuna tarihlenen Helenistik yazıtlara göre ("I. Perg." 5). antik Aeolis'te bulunan küçük bir Yunan polisi (şehir devleti) idi. Daha sonra Anadolu'nun batı kıyısında bulunan Roma'nın Asya eyaletine dahil oldu. Günümüzde, İzmir'e bağlı Menemen ilçesinin Görece köyü yakınlarında bulunmaktadır.
küçükresim|upright=1.25|Büyük İskender'in ölümünden sonra Temnos'ta basılmış sikkesi. Tarih yaklaşık MÖ 188-170. Referans: Price 1678. Ön yüzde: Nemea aslan postu giymiş sağa dönük Herakles olarak Büyük İskender. Arka yüzde: Sağ elinde kartal ve sol elinde asa tutarak tahtta sola oturan Zeus; sol alanda PA monogramı ve üzüm asmasının üzerinde oinokhoe (şarap testisi) üzerinde kavisli açısal sigma; sağ alanda dikey ALEXANDROU (İskender'in yazısı).
Küçük kasaba, sikkelerde gösterildiği gibi Gediz Nehri yakınındaydı. Yüksekte yer alan bu yer, Kyme, Fokaia ve Smirni bölgelerinin manzarasına hakimdi.

Herodotos, 12 adet Aiol kenti arasında Temnos'u da sayar. Bu kentlerin, MÖ 1050 yılı civarında Yunanistan'dan bölgeye gelen Aioller tarafından kurulduğu söylenmektedir.Oğuz Tekin (1998) Eski Yunan Tarihi, İletişim Yayınları (2. Bas), s.39 Temnos, MÖ 5. yüzyılda klasik dönemde Atina liderliğindeki Attika-Delos Deniz Birliği'ne katılmamıştı ve bu dönemde muhtemelen Perslere bağımlıydı. Ancak MÖ 394'te Pers egemenliği olmadan yaşanabilecek bir şehir olarak anılmaktadır. Temnos, MÖ 4. yüzyılda kendi bronz parasını basmıştır.Hansen, Mogens Herman & Nielsen, Thomas Heine: ”832 Temnos”, An Inventory of Archaic and Classical Poleis. (An Investigation Conducted by The Copenhagen Polis Centre for the Danish National Research Foundation) Oxford: Oxford University Press, 2004. ISBN 0-19-814099-1

Helenistik dönemde gelişmiş bir topluluktu.Hermann, P. (1979). Die Stadt Temnos und ihre auswärtigen Beziehungen in hellenistische Zeit (en alemán). in: Istanbuler Mitteilungen 29. ss. 239-271 Burada, MÖ 155 yılında Pergamon Krallığı'na karşı savaşı sırasında Bithynia Kralı II. Prusias'ın tarafından yağmalanan ve yakılan Apollon onuruna yapılmış bir tapınak bulunuyordu. Augustus döneminde zaten düşüşteydi; Tiberius döneminde bir depremle yıkıldı  ve I.yüzyılda yaşayan Romalı tarihçi Plinius zamanında artık yerleşim olmaktan çıktı. Yine de daha sonra yeniden inşa edildi.

Şehrin dikkate değer şahsiyetlerinden birisi, retorikçi Hermagoras idi.

Bizans döneminde büyük olasılıkla Archangelus adını almıştır. 1413 yılında Türkler, Kaiadjik yani küçük kale adını verdikleri Archangelus kalesini ele geçirdiler; bu kale, şimdi Menemen olarak bilinen Maenomenus ovasında bulunuyordu.

Piskoposluğu, eyaletin başkenti ve metropol makamı olan Efes'in seçmenlerinden biriydi.Annuario Pontificio 2013 (Libreria Editrice Vaticana, 2013, ), p. 986 Artık bir yerleşim piskoposluğu olmayan Temnos, Katolik Kilisesi tarafından 1933'ten bu yana itibari (titular) bir piskoposluk olarak listelenmektedir.

 Piskoposlar 
Fransız tarihçi ve ilahiyatçı Michel Le Quien üç piskopostan bahseder:

 451 yılında yaşayan Eustathius;
 İznik Konseyinde hazır bulunan Theophilus (787);
 Ignatius, Konstantinopolis'te (869).
Bu piskoposluk Notitiae Episcopatuum'''da belirtilmemiştir. Ramsay ("Asia Minor", 108), Temnus piskoposluğunun, onuncu yüzyıldan on üçüncü yüzyıla kadar "Notitiae Episcopatuum''"un Smyrna'ya tahsis ettiği Archangelus piskoposluğunun aynısı olduğunu düşünüyordu.

 Kaynakça 

Kategori:Menemen
Kategori:Yunan şehir devletleri
Kategori:Türkiye'deki Antik Yunan sitler
Kategori:Türkiye'deki eski yerleşim birimleri