Avrupa Portekizcesi

Avrupa Portekizcesi () veya bilinen diğer adlarıyla Portekiz Portekizcesi (), İberya Portekizcesi () ve Yarımada Portekizcesi ) Portekiz'de konuşulan Portekizce lehçelerinin tümüne verilen addır.

Portekizce, birçok ülkede birbirleriyle etkileşim hâlinde olan çok merkezli bir dildir. Bir Latin dili olup dilde Kelt dilleri, Cermen dilleri, Yunanca ve Arapça etkileri de görülür. Daha önce İber Yarımadası'nda Galiçya-Portekizce olarak konuşuluyordu. 12. yüzyılda Portekiz'in ülke olmasıyla birlikte dil Portekizceye dönüştü. Portekizin kuzeyindeki İspanya'nın Galiçya bölgesinde ise Galiçyaca konuşulmaktadır. İki dil de birbirine oldukça benzer olduğu için ve aynı aileden geldikleri için Galiçyaca ve Portekizce konuşanlar birbirini rahatlıkla anlayabilirler. Leksikon olarak %89 aynı kelimeleri paylaşsalar da Portekizce ve İspanyolca farklı dillerdir.

Fonoloji
+Ağız ünlüleriÖnMerkezArkaKapalıYarı kapalıYarı açıkAçık+Geniz ünlüleriÖnMerkezArkaKapalıOrtaAçık+Ağızsı ikili ünlülerBitişBaşlangıç+Genizsi ikili ünlülerBitişBaşlangıç

Sessiz e
Avrupa Portekizcesi'nde kapalı arka düz ünlü vardır. Vurgusuz hecelerde bu ses duyulur.   ('yakalamak') sözcüğünde olduğu gibi. Uluslararası Fonetik Alfabe'de bu sesin kesin bir karşılığı yoktur; ancak IPA El Kitabında  şeklinde gösterilir. Türkçedeki I sesine benzer bir sestir. Portekizce kaynaklarda geleneksel olarak  şeklinde gösterilir.

 Genellikle "e" vurguluyken telaffuz edilir; verdade , perigo .
 Kelime "e" ile başlarsa  gibi telaffuz edilir; energia , exemplo 
 "E" başka bir ünlüyle bitişikse  gibi telaffuz edilir; real 
 "Sessiz e" bir yarı ünlüden sonra gelirse  olarak telaffuz edilebilir; poesia , quie'tude 

Coğrafi değişkenlik
270px|thumbnail|Avrupa Portekizcesi lehçe haritası
Avrupa Portekizcesi genel olarak Kuzey ve Güney ağzı olarak ikiye ayrılır. Coimbra ve Lizbon şehirlerinin ağızları prestijli olarak kabul görülür.

Fonetik olarak Anakara Portekiz'de farklılıklar görülür. Örneğin kuzey bölgesinde  ve  ses birimleri diğer bölgelere göre daha az ayırt edilebilir şekilde duyulur. Ayrıca dişyuvasıl titrek ünsüze özellikle kırsal kesimler olmak üzere birçok kuzey lehçesinde rastlanır. Bölgesel özelliklere başka bir şekilde güneyde ve adalarda rastlanabilir. Bu bölgelerde gerundium için mastar hâl yerine present progressive hâl kullanımı yaygındır.

Portekizce, Andorra ve Lüksemburg'ta önemli bir azınlık tarafından konuşulur. Andorra Prensliği Portekizce Konuşan Ülkeler Topluluğu'na (CPLP) büyük bir ilgi göstermiştir. Ayrıca Fransa ve Almanya'da göçmen toplulukları vardır.

Galiçyaca
Galiçyaca, İspanya'nın Galiçya özerk bölgesinde konuşulmaktadır. Portekiz ile kara sınırı vardır. Galiçyaca ve Portekizcenin aynı dil olup olmadığı hakkında yazarlar ve dil bilimciler arasında hâlâ kesin bir fikir birliliği yoktur. Galiçya-Portekizce Roma İmparatorluğu döneminde yüzyıllarca Roma eyaletinin Gallaecia bölgesinde Romalı askerlerin, sömürgecilerin ve hakimlerin konuştuğu Halk Latincesinden gelişti.

Galiçya İspanya Hükûmeti'nin izniyle CPLP'ye katılma ilgisini ifade etmiştir.

 Ayrıca bakınız 
 Lusofon
 Angola Portekizcesi
 Brezilya Portekizcesi
 Mozambik Portekizcesi

Kaynakça

Kategori:Portekizce lehçeleri
Kategori:Romen dilleri
Kategori:Doğal diller
Kategori:Portekiz