Kanser hücresi

Kanser hücreleri, sürekli bölünerek katı tümörler oluşturan veya kanı anormal hücrelerle dolduran hücrelerdir. Hücre bölünmesi, vücut tarafından büyüme ve onarım için kullanılan normal bir süreçtir. Bir ana hücre, iki yavru hücre oluşturmak üzere bölünür ve bu yavru hücreler, yeni doku oluşturmak veya yaşlanma veya hasar nedeniyle ölen hücreleri değiştirmek için kullanılır. Sağlıklı hücreler, daha fazla yavru hücreye ihtiyaç kalmadığında bölünmeyi durdurur, ancak kanser hücreleri kopya üretmeye devam eder. Ayrıca kanser hücreleri, metastaz olarak bilinen bir süreçte vücudun bir bölümünden diğerine yayılabilirler.
küçükresim| Meme kanseri hücreleri

 Sınıflandırma 
Kaynaklandıkları hücre tipine göre tanımlanan farklı kanser hücresi kategorileri vardır.

 Karsinom, kanser hücrelerinin çoğu, vücudun iç veya dış yüzeylerini kaplayan bir dokudan başlayarak epitelyal kökenlidir.
 Lösemi, kemik iliğinde yeni kan hücrelerinin üretilmesinden sorumlu dokulardan kaynaklanır.
 Lenfoma ve miyelom, bağışıklık sistemi hücrelerinden türetilir.
 Yağ, kas ve kemik dahil olmak üzere bağ dokusundan kaynaklanan sarkom.
 Beyin ve omurilik hücrelerinden elde edilen merkezi sinir sistemi.

 Histoloji 
sol|küçükresim| Normal hücreler ve kanser hücrelerinin histolojik özellikleri
Kanser hücreleri, mikroskop altında görülebilen ayırt edici histolojik özelliklere sahiptir. Çekirdek genellikle büyük ve düzensizdir, sitoplazma da anormallikler gösterebilir.

 Hücre çekirdeği 
Malign hücrelerde çekirdeğin şekli, boyutu, protein bileşimi ve dokusu sıklıkla değişir. Çekirdek oluklar, kıvrımlar veya girintiler alabilir, kromatin toplanabilir veya dağılabilir ve çekirdekçik büyüyebilir. Normal hücrelerde çekirdek genellikle yuvarlak veya katıdır, ancak kanser hücrelerinde dış hat genellikle düzensizdir.

Sebebi

küçükresim|right|200px|Kanser hücresinin yaşam döngüsü

Kanser hücreleri, hücre bölünmesini düzenlemekten sorumlu genlerin hasar görmesi sonucu ortaya çıkar.Karsinogenez, normal hücrelerin genetik materyalinde meydana gelen mutasyonlar ve epimutasyonlar nedeniyle gelişir; bu durum çoğalma (proliferasyon) ile hücre ölümü arasındaki normal dengeyi bozar. Sonuç olarak vücutta kontrolsüz hücre bölünmesi meydana gelir.

Hücrelerin kontrolsüz ve çoğu zaman hızlı çoğalması, iyi huylu (benign) ya da kötü huylu (malign) tümörlerin (kanser) oluşmasına yol açabilir. İyi huylu tümörler vücudun diğer bölgelerine yayılmaz ve çevre dokulara invaze olmaz. Fakat kötü huylu tümörler, diğer organlara yayılabilir, uzak bölgelere metastaz yapabilir ve hayati tehlike oluşturabilir Martin, Tracey A.; Ye, Lin; Sanders, Andrew J.; Lane, Jane; Jiang, Wen G. (2013), "Cancer Invasion and Metastasis: Molecular and Cellular Perspective", Madame Curie Bioscience Database [Internet], Landes Bioscience, retrieved 2025-02-24.

Karsinogenez için tek bir mutasyon yeterli değildir. Genellikle normal bir hücrenin kanser hücresine dönüşebilmesi için, belirli gen sınıflarında ardışık olarak birden fazla mutasyonun meydana gelmesi gerekir Fearon ER, Vogelstein B (June 1990). "A genetic model for colorectal tumorigenesis". Cell. 61 (5): 759–767. doi:10.1016/0092-8674(90)90186-I. PMID 2188735. S2CID 22975880..

DNA hasarı; radyasyon, kimyasal maddeler ve diğer çevresel etkenlere maruz kalma sonucu oluşabilir. Bunun yanı sıra, DNA’nın kopyalanması sırasında ortaya çıkan ve düzeltilemeyen hatalar zamanla birikerek mutasyonlara yol açar; bu da yaşı önemli bir risk faktörü hâline getirir Ribeiro, Jessica Honorato; Altinisik, Nazlican; Rajan, Nicholas; Verslegers, Mieke; Baatout, Sarah; Gopalakrishnan, Jay; Quintens, Roel (2023-10-10). "DNA damage and repair: underlying mechanisms leading to microcephaly". Frontiers in Cell and Developmental Biology. 11 1268565. doi:10.3389/fcell.2023.1268565. hdl:1854/LU-01HCQGJ4BBKZRSHZ3JRPFBQPDG. ISSN 2296-634X. PMID 37881689.. Ayrıca onkovirüsler belirli kanser türlerine neden olabilir ve genetik faktörlerin de kanser gelişiminde rol oynadığı bilinmektedir.

Kök hücre araştırmaları, SP2 proteininin aşırı miktarda bulunmasının, kök hücreleri kanser hücrelerine dönüştürebileceğini düşündürmektedir. Bununla birlikte, antijenlerin lenfositlerle etkileşimini destekleyen belirli eş-uyarıcı moleküllerin eksikliği, doğal öldürücü (NK) hücrelerin işlevini bozabilir ve bu durum nihayetinde kanser gelişimine yol açabilir "The Innate Immune System: NK Cells". Community College of Baltimore County. Archived from the original on 2010-07-27. Retrieved 2010-12-01. Coënon, Loïs; Geindreau, Mannon; Ghiringhelli, François; Villalba, Martin; Bruchard, Mélanie (2024-08-23). "Natural Killer cells at the frontline in the fight against cancer". Cell Death & Disease. 15 (8): 614. doi:10.1038/s41419-024-06976-0. ISSN 2041-4889. PMC 11343846. PMID 39179536. Abel, Alex M.; Yang, Chao; Thakar, Monica S.; Malarkannan, Subramaniam (2018-08-13). "Natural Killer Cells: Development, Maturation, and Clinical Utilization". Frontiers in Immunology. 9 1869. doi:10.3389/fimmu.2018.01869. ISSN 1664-3224. PMC 6099181. PMID 30150991..
 Kaynakça 

Kategori:Kanser
Kategori:Hücre