Ahmed Avni Paşa

Mirliva Ahmed Avni Paşa, Ahmed Lortkipanidze ya da Seryâver Avni Paşa (1878, Batum – Şubat 1934, Cünye), Bahriye Nâzırlığı ve VI. Mehmed’in başyâverliğini yapmış Gürcü asıllı Osmanlı askeri ve devlet adamıdır.

Gürcü asıllı Şâhinbaşoğlu () ailesinin bir mensubu olarak 1878 yılında Batum’un bir sahil kasabası olan Çakvi'de doğdu. Babası, Süleyman Faik Paşa, dedesi ise Şahinbaşzade Süleyman Paşa idi. Ağabeyi de kendisi gibi bir devlet adamı olan Mutasarrıf İsmail Fevzi Paşa idi. Avni Paşa, tek evliliğini Harbiye Nazırı Mareşal Gürcü Şakir Paşa’nın kızı Münire Hanım ile yaptı ve bu evlilikten altı çocuğu oldu. Avni Paşa ayrıca II. Abdülhamid’in eşi Bidar Kadın'ın annesi Şahika İffet Lortkipanidze ile akrabaydı.

93 Harbi sonrası âilesiyle birlikte Batum'dan Trabzon'a göç etti. Trabzon Mülki ve Askeri Rüştiyesi ve daha sonra Kuleli Askerî Lisesi'nde eğitim gördü. Kara Harp Okulundan mezun oldu. 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı, Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı’na katıldı. 1915 senesinde oluşturulan Lazistan ve Havalisi Umum Kumandanlığı’na bağlı Gürcü Lejyonu’nun komutanlığını yaptı. Son padişah VI. Mehmed’in başyâverliği görevi ile Bahriye Nâzırlığı görevlerini yürüttü. Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarının Samsun yolculuğu öncesindeki hazırlıklarını organize etti. Cumhuriyetin ilanından sonra 1924 yılında Yüzellilikler listesine dahil edilerek sürgüne gönderilmiştir. Lübnan’ın sahil kasabası Cünye’ye yerleşmiş ve Şubat 1934'teki ölümüne kadar burada yaşamıştır.

 Hatıratı 
Bir Osmanlı devlet adamı ve aynı zamanda Vahdettin'in seryâveri olan olan Avni Paşa, Türk Kurtuluş Savaşı ve Osmanlı hânedanının sürgündeki yaşamı gibi tarihi olaylara doğrudan tanıklık etmiştir. Paşa, işitmiş olduğu bu olaylara, yazdığı hatıratında yer vermiştir. Bu hatıralar içinde, Sultan Vahdettin'in sürgün yıllarında Avni Paşa’ya yazdırmaya başladığı fakat tamamlayamadığı anılar da bulunmaktadır. Nitekim paşanın hatıratındaki son dört paragraflık kısım, Sultan Vahdettin’in bizzat el yazısını içermektedir; bununla birlikte Avni Paşa’nın el yazısıyla Sultan Vahdettin’in dikte ettiği anılara da yer verilmektedir.

Avni Paşa'nın yazı üslubunda Kurtuluş Savaşı'na olan katkılarına rağmen Yüzellilikler listesine dâhil edilmesinin kırgınlığı ve küskünlüğü görülmektedir. Avni Paşa'nın ailesi tarafından muhâfaza edilen anıları, yazıldıktan 90 yıl sonra Osman Öndeş tarafından 2012 yılında yayımlanmıştır.

 Biyografi 


 Kaynakça 

Kategori:1878 doğumlular
Kategori:Batum doğumlular
Kategori:1934'te ölenler
Kategori:Lübnan'da ölenler
Kategori:Osmanlı paşaları
Kategori:Yüzellilikler
Kategori:Osmanlı Gürcüleri
Kategori:1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nda Osmanlı askerleri
Kategori:Trablusgarp Savaşı'nda Osmanlı askerleri
Kategori:Balkan Savaşları'nda Osmanlı askerleri
Kategori:I. Dünya Savaşı'ndaki Osmanlı askerleri
Kategori:Kurtuluş Savaşı'ndaki Türk askerler