Havza Genelgesi

Havza Genelgesi, Mustafa Kemal Paşa tarafından 28 Mayıs 1919 tarihinde Samsun'da yayınlanmış bir bildiridir. Mustafa Kemal'in 25 Mayıs 1919’da Samsun’dan Havza’ya geçişinin ardından bölgedeki Rum çeteleri, işgaller ve İstanbul Hükûmeti'nin pasif tutumu karşısında halkı bilinçlendirmek, direnişi örgütlemek ve millî iradeyi harekete geçirmek amacıyla hazırlanmıştır.Zekeriya TÜRKMEN, "Havza Genelgesi", Atatürk Ansiklopedisi, https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/768/Havza_Genelgesi (12/9/2025). İstanbul Hükûmeti, mitinglerin artışı üzerine Malta sürgünlerini gerçekleştirmiş ve Paşa’yı 6 ve 8 Haziran’da geri çağırmıştır. Paşa bu çağrıya uymayarak Millî Mücadele’nin lideri konumunu pekiştirmiş ve millî iradenin temsilcisi olarak hareket etmeyi sürdürmüştür.

 Tarihçesi 
Havza'ya 25 Mayıs 1919 tarihinde giden Mustafa Kemal, İzmir'in işgalinin mitingler düzenlenerek protesto edilmesini istedi. Sonrasında Mustafa Kemal Paşa, telgraf çekilmesini de teşvik ederek yönetici olan askeri ve sivil herkese genelgeler gönderme kararı aldı. Bu genelgelerin içinde gösterilerin yapılmasını uygun bulup ancak gayrimüslim halka gösteriler esnasında kötü davranılmamasını vurguladı. 

Havza'da Mustafa Kemal; halkı tehlikelere karşı uyarmak, milli derneklerin yaygınlaşmasını sağlamak, milis kuvvetlerin kurulmasını teşvik etmek ve orduların terhisini önlemek üzere bir dizi çalışmalarda bulunmuştur.

Milli Mücadele döneminde yayınlanan ilk genelge 28 Mayıs 1919 tarihli Havza Genelgesidir. Bu genelge ile ulusal bilinç uyandırılarak halkın işgallere karşı tepki göstermesi sağlanmıştır. Aynı zamanda dağınık halde bulunan askerî birliklerin Mustafa Kemal Paşa'nın emrine girmesi ve askerî birliklerin terhisinin önlenmesiyle Türk Milletinin kaderi yeniden yazılmıştır.

 Genelge metni 

 Kaynakça 

Kategori:Türkiye Cumhuriyeti tarihi
Kategori:Kurtuluş Savaşı'nda Türkler