Ahameniş

Ahamenişler  Pers hükümdarlarından Ahameniş Hanedanı'nın tepe atasıdır.

Onun tepe ata rolü dışında hayatı ve eylemleri hakkında hiçbir şey bilinmemektedir. Ahameniş'in Pers kraliyet ailesinin yalnızca efsanevi atası olması oldukça muhtemeldir; ancak Ahameniş tarihsel bir kişi ise MÖ 8. yüzyılın sonu ile 7. yüzyılın başlarında yaşamış olması gerekmektedir..

 İsim 
Avrupa dillerinde kullanılan isim ( (), ) nihayetinde I. Darius'un anakronik üç dilli Behistun Yazıtı'nda yer alan  (Ha-ak-ka-man-nu-iš veya Hâkamannuiš);  (A-ḫa-ma-ni-iš-ʾ) ve Eski Farsça  () kelimesinden türemiştir. Eski Farsça özel isim geleneksel olarak  "arkadaş" ve  "düşünme gücü" kelimelerinden türetilmiştir; "bir arkadaşın zihnine sahip olma" anlamına gelmektedir. Daha yakın tarihli bir yorumda ise  "takipçi" olarak, "takipçinin ruhuyla karakterize edilen" anlamına gelir.. İsim  (Haxâmaneš) olarak yazılmaktadır.

 Tarihsellik 
Behistun yazıtında ( MÖ 490 civarı), I. Darius, Ahameniş'i Teispes'in babası, II. Kiros'un (Büyük Kiros) ve I. Darius'un atası olarak tasvir eder.  Herodot'un MÖ 5. yüzyıl ortalarına ait Histories (7.11) adlı eserinde esasen aynı hikaye anlatılır, ancak "Ahameniş'in oğlu Teispes"ten gelen iki paralel soy hattı birleştirilir. İsmin bu kadar kısa anılmasının ötesinde, bu figürün arkasındaki kişi hakkında ne yerli kaynaklardan ne de tarihî kaynaklardan hiçbir şey bilinmemektedir. Ahameniş'in tarihsel bir ata değil, sadece efsanevi bir ata olması da mümkün olabilmektedir.Bourke, Stephen (ed.) The Middle East: The Cradle of Civilization Revealed p. 216 Birçok bilgin onun Med İmparatorluğu'nun vasal bir devleti olan Parsumash'ın yöneticisi olduğuna ve MÖ 681'de Asur kralı Sanherib'e karşı orduları buradan yönettiğine inanmaktadır.

 Behistun Yazıtı 
Behistun Yazıtı'ndaki Ahameniş soyundan geldiği iddiasının I. Darius'un tahtı ele geçirmesini meşrulaştırmak için uydurduğu bir iddia olması da mümkün olabilir. II. Kiros, Kiros silindirinde verilen ayrıntılı soyağacında Ahameniş'den hiç bahsetmez. Haxāmanišiya — "Ahamen [klanından]" — soyadı Pasargadae'de II. Kiros'a atfedilen bir yazıtta görünse de, bu yazıt Kiros'un ölümünden sonra I. Darius'un emriyle yazılmış olabilir.Bruce Lincoln. Religion, empire, and torture: the case of Achaemenian Persia, 2007, University of Chicago Press, Page 4–5 Bu nedenle Ahamenişler, Büyük Darius'un Büyük Kiros'la hanedan ilişkisini meşrulaştırmak için yaptığı geriye dönük bir yaratım olabilir. Darius'un, Kiros ile kendisinin paylaştığı bir ataya sahip olması şüphesiz çok şey kazandırıyordu ve Kiros'un kızı Atossa ile daha sonra yaptığı evliliğin sağladığından daha güçlü bir bağa ihtiyaç duymuş olabilir.

 Grek yazarlar 
Antik Grek yazarları bu figürle ilgili birkaç efsaneyi muhafaza etmektedir:. MÖ 4. yüzyılın sonlarında yazılan Sahte Platoncu diyalog Birinci Alkibiades (120e), Ahameniş, Greklerin Herakles'in soyundan geldiği gibi, Persái'nin kahraman kurucusu olarak tasvir eder ve Ahameniş ve Herkül'ün Zeus'un oğlu Perseus'un soyundan geldiğini söyler. Hikayenin bir başka versiyonuna göre ise Ahameniş, efsanenin kurucu kahramanlarından biri olan Egeus'un oğludur. 3. yüzyılda yaşamış Aelianus (De nat. anim. 12.21), Ahameniş'in bir kartal tarafından yetiştirildiğini söyler.

 Ayrıca bakınız 
 Ahameniş soy ağacı

Kaynakça

Kategori:MÖ 7. yüzyılda İranlılar
Kategori:Ahameniş Hanedanı