Kameleti

Kameleti (Gürcüce: ქამელეთი; okunuşu: "kameleti"), tarihsel Klarceti bölgesinde, Murgul Vadisi'ndeki yerleşim yerlerinden biridir. Murgul Çayı'nın sol kıyısında yer alır ve günümüzde Erenköy'ün bir mahallesidir.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s. 150, ISBN 978-605-5708-85-6.Eter Beridze, Nigali (Gürcüce), Tiflis, 2009, s. 332  ISBN 978-9941-409-02-8

Kamilet'teki bir kayın ağacının 300 yaşlarında olduğu tahmin edilmektedir. Bu ağaçın boyu 42 metre, çapı 3,08 metre ve çevresi 9,70 metredir. Çatallı bir gövdesi olan ağaç 2002 yılında "tabiat anıtı" olarak tescil edilmiştir.[http://karadeniz.gov.tr/kamilet-dogu-kayini-2/  "Kamilet Doğu Kayını - Karadeniz Kültür Envanteri

Tarihçe

Gürcüce bir yer adı olan Kameleti, Türkçeye Kamilet olarak girmiştir. 1876 Trabzon vilayeti salnamesinde Kamilet (كاملت) olarak geçer.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 354, ISBN 9789157871117. Muvahhid Zeki'nin Artvin üzerine kitabında da Kamilet ((كاملەت) ) yazılmıştır. 93 Harbi'nde (1877-1878) Artvin bölgesini ele geçiren Ruslar köyü Kamelet (Камелет) adıyla kaydetmiştir.

Kameleti köyü, tarihsel Gürcistan’ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti’de yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılda Gürcülerden ele geçirmiştir.

Kameleti, 19. yüzyılın ikinci yarısında Trabzon Vilayeti'nde Lazistan sancağına bağlı Livana kazası köylerinden biriydi. 1876 tarihli Trabzon salnamesine göre köyde 12 hanede 33 kişi yaşıyordu. Salnamede belirtilmemiş olsa da bu tarihte Osmanlı idaresinin sadece erkek nüfus tespit ettiği bilinmektedir. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyünün nüfusunun 66 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.Trabzon Vilayeti Salnamesi − 1869-1904, (Hazırlayan) Kudret Emiroğlu, Ankara, 1993-2009, 22 cilt; 8. cilt, s. 355, ISBN 9789157871117.

Kameleti, 93 Harbi'nin ardından kurulan Rus idaresi sırasında, 1886 nüfus tespitine göre Artvin sancağına (okrug) bağlı Artvin kazasın (uçastok) bir köyüydü. Bu kaza içinde Çhaleti nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyde sadece 1 hanede 4 kişi yaşıyordu ve nüfusun tamamı Gürcülerden oluşuyordu. Rus idaresinde köyün Osmanlı ülkesine göç ettiği bu kayıttan da anlaşılmaktadır. 1890'ların başında Murgul vadisini gezen Gürcü tarihçi Zakaria Çiçinadze de köyde büyük bir göçün olduğunu yazmıştır.

Kameleti, Rus idaresinin ardından bir süre bağımsız Gürcistan'ın sınırları içinde kaldı. Moskova Antlaşması'yla Türkiye'ye bırakılmasından bir yıl sonra, 1922 yılında Artvin livasında yapılan nüfus tespiti sırasında köyde sadece 1 hanede 7 kişi yaşıyordu. Bu tek hanenin köyde kalmaya devam ettiği anlaşılmaktadır. Bu tarihte de nüfusu Gürcü olarak kaydedilmişti. Bu tarihte Kameleti, Borçka kazasının Murgul nahiyesine bağlıydı.

Kameleti Türkçe olmadığı için köyün adı 1925 yılında Kâmil olarak değiştirildi. Ertesi yılki nüfus tespitinde köyde yine 1 hanede 7 kişi yaşıyordu.Muvahhid Zeki, Artvin Vilayeti Hakkında Malumat-ı Umumiye, 2010 (Birinci basımı 1927), s. 144, ISBN 978-9944-197-52-6. Kameleti, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kâmilköy adıyla Murgul nahiyesinin bir köyü olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 79. Ancak 1935 genel nüfus sayımında adının geçmemesi, Kâmilköy'ün bu iki tarih arasından bir mahalle olarak Erenköy'e bağlandığını göstermektedir.

Kaynakça

Kategori:Murgul
Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Murgul Vadisi