Baasçı hareketler listesi

Arap Sosyalist Baas Partisi () Arap milliyetçisi ve Arap sosyalist çıkarlarını birleştiren, Batı emperyalizmine karşı çıkan ve Arap dünyasının tek bir devlette yeniden doğuşunu veya dirilişini ve birleşmesini isteyen bir siyasi partiydi. Baas, "yeniden doğuş", "diriliş", "restorasyon" veya "rönesans" (reddyah) anlamlarına gelir. Sloganı - "Birlik, Özgürlük, Sosyalizm" (wahda, hurriya, ishtirakiya) - Arap olmayandan gelen kontrol ile müdahaleye karşıtlığa ve Arap birliğine atıfta bulunur. Arap sosyalizmi ideolojisi, köken ve uygulama bakımından klasik Marksizm'den oldukça farklıdır ve görünüm olarak üçüncü dünyacılığa benzer.

Parti, 1940 yılında Suriyeli aydınlar Mişel Eflak ve Selahaddin el-Bitar tarafından kuruldu. Sadece Suriye ve Irak'ta iktidarda kalmasına rağmen, farklı Arap ülkelerinde şubeler açtı. Suriye'de partinin 1963 Darbesi'nden bu yana siyasi güç üzerinde tekeli var. Baasçılar 1963'te Irak'ta da iktidarı ele geçirdiler, ancak birkaç ay sonra görevden alındılar. 1968 darbesiyle iktidara geri döndüler ve 2003 Irak işgaline kadar hükûmetin tek partisi olarak kaldılar. İşgalden bu yana parti Irak'ta yasak durumunda.

1966'da ordunun Eflak ve Bitar'ın tarihsel liderliğine karşı bir darbesi, Suriye ve Irak partilerinin rakip örgütlere - Kutri (ya da bölgeci) Suriye merkezli parti ve Kavmi (ya da milliyetçi) Irak merkezli parti olarak ayrılmasına yol açtı. Her ikisi de Baas adını ve Arap dünyasındaki paralel yapılarını korudu, ancak aralarındaki düşmanlıklar öyle bir noktaya geldi ki Suriye Baas hükûmeti, İran-Irak Savaşı sırasında İran'ı (Arap olmayan bir ulus) Irak'a karşı destekleyen tek Arap hükûmeti oldu.

 Başlıca gruplar 
Parti KuruluşDağılış Kurucu(lar) Notlar Arap Baası 1940 1947 Zeki el-Arsuzi Parti, 1947'de Arap Baas Hareketi ile birleşerek Arap Baas Partisi'ni kurdu. Arap Baas Hareketi 1940 1947 Mişel Eflak ve Selahaddin el-Bitar Arap Sosyalist Baas Partisi'nin doğrudan selefi olan parti, 1947'de Arap Baas Partisi'ni oluşturmak için Arap Baası ile birleşti. Baas Partisi 1947 1966 Arap Baas Partisi olarak kuruldu, daha sonra 1952'de Arap Sosyalist Partisi ile birleşti ve adını Arap Sosyalist Baas Partisi olarak değiştirdi. Parti, 1966'da rakip Bağdat ve Şam merkezli hizipler arasında ikiye bölündü.

 Bölgesel şubeler 
Baas Partisi (Irak-ağırlıklı hizip)BölgeKuruluşLiderCezayirCezayir Arap Sosyalist Baas Partisi1988Ahmed ÇutriBahreynMilliyetçi Demokratik Meclis1991Rasul el-CişiIrakArap Sosyalist Baas Partisi - Irak Bölgesi1951Salah el-MuhtarÜrdünÜrdün Arap Sosyalist Baas Partisi1948/1951Bir grup öğretmen tarafından kuruldu.KuveytArap Sosyalist Baas Partisi - Kuveyt Bölgesi1955Faysal es-SaniLübnanLübnan Sosyalist Arap Öncü Partisi1966Abdülmecid Muhammed Tayyib RafiLibyaLibya Arap Sosyalist Baas Partisi1954MoritanyaUlusal Öncü Parti1991Muhammed Veled Abdullah Veled EyyeFilistinArap Kurtuluş Cephesi1969Mahmud İsmailSahravi Arap Demokratik CumhuriyetiSahravi Sosyalist Baas Partisi1994Najim UmeccudSudanArap Sosyalist Baas Partisi - Sudan Bölgesi1970Kemal BoladTunusTunus Baas Hareketi1988Ömer Osman BelhacıSuriyeArap Sosyalist Baası1947YemenUlusal Arap Sosyalist Baas Partisi - Yemen Bölgesi1955–1956Kasım Salam SaidBaas Partisi (Suriye ağırlıklı hizip)BölgeKuruluşLiderBahreynArap Sosyalist BaasıIrakArap Sosyalist Baası1966Mahmud eş-Şeyh RadhiÜrdünArap Baas İlerici Partisi1993Fuad DabburLübnanArap Sosyalist Baas Partisi - Lübnan Bölgesi1949Fayiz ŞükrüFilistinEs-Saike1966Ferhan Ebu el-HayjaSudanArap Sosyalist Baas Partisi - Sudan Örgütü1980et-Ticani Mustafa YasinSuriyeArap Sosyalist Baas Partisi - Suriye Bölgesi1943Beşar EsadTunusDemokratik Arap Öncü PartisiHayreddin SuabniYemenArap Sosyalist Baas Partisi - Yemen Bölgesi1951Mahmud Abdulvahab Abdulhamid

 Ayrılan gruplar 
PartiKuruluşKapanış Kurucu(lar) Notlar Sosyalist Lübnan 1965 1970 Ahmet Beydun Parti, 1970 yılında Lübnan Komünist Eylem Örgütü ile birleşti. Arap Sosyalist Devrimci Baas Partisi 1960 1962/63 Abdullah Rimavi Arap Devrimci İşçi Partisi 1966 - Yasin el-Hafız 2011 itibarıyla hala aktif. Demokratik Sosyalist Arap Baas Partisi 1980 - İbrahim Makhus Ulusal Demokratik Toplantı'in bir parçası ve Fransa'da hala aktif. Sudan Baas Partisi 2002 - Muhammed Ali Cadin Irak yanlısı Baas şubesi Arap Sosyalist Baas Partisi - Sudan Ülkesi içindeki bir bölünme sonucunda kuruldu.

 Kaynakça 

*
*