Sayburç

Sayburç ya da Sayburç Ören Yeri, Türkiye'de, Şanlıurfa ilinde, Karaköprü ilçesindeki Sayburç mahallesinde yer alan bir arkeolojik sit alanıdır. Fırat Nehri'nin 60 km kadar doğusunda bulunan yerleşme, Şanlıurfa kent merkezinin 20 km kadar güneybatısındadır.

Çanak Çömleksiz Neolitik çağ yerleşimi olan Sayburç, 2021 yılında köydeki bahçe duvarlarında dikilitaş parçalarının kullanıldığının Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi'ne bildirilmesi üzerine bulundu. 

 Kalıntılar 
Sayburç yerleşimi, Şanlıurfa Platosu'ndaki çağdaş Neolitik merkezler gibi Eosen dönemine ait kireçtaşı kökenli tepeler üzerinde konumlanmıştır. Neolitik yerleşme, biri kuzeyde görece daha yüksek, diğeri güneyde daha alçak olmak üzere iki ana tepe üzerinde gelişim göstermiştir. Yerleşmenin batısında, bu iki tepeden ayrı konumda üçüncü bir tepe daha bulunmaktadır. Bu batıdaki tepede Neolitik Dönem'e ait kalıntılara rastlanmamış; buna karşılık Roma Dönemi'nde açılmış taş ocakları, mağaralar ve sarnıçlar tespit edilmiştir. Asıl Roma yerleşmesinin ise, kuzeydeki Neolitik dolgunun üzerinde şekillendiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, Roma Dönemi ile ilişkili mimari ve yapısal unsurlar, yerleşmenin kuzeydoğusunda yer alan tepe üzerinde de gözlemlenmektedir.

Kuzey alanda yapılan kazılarda, ana kayaya oyularak oluşturulmuş, yaklaşık 14 metre çapında, yuvarlak planlı bir yapı bulunmuştur. Yapının duvarları doğrudan ana kaya üzerine inşa edilmiş taş örgüden oluşmakta olup, tabanı ana kayanın oyulmasıyla şekillendirilmiştir. Yapıda duvar boyunca uzanan ve ana kayadan biçimlendirilmiş bir seki yer alır. Sekinin mekâna bakan yüzeyinde kabartma betimlemeler bulunmaktadır. Kuzey alandaki “Sayburç Kabartmaları”, tarihöncesinden günümüze ulaşan, konusu insan ve hayvanlar olan (İki insan, iki leopar ve bir boğa figürü), yaklaşık 80x370 cm boyutlarında bir alan içinde düzenlenen beş figürden oluşur.

 Kazılar 
Taş Tepeler projesi kapsamında Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi ve İstanbul Üniversitesi Tarihöncesi Arkeolojisi Anabilim Dalı ortak projesi olarak sürdürülmektedir.

Kaynakça

Kategori:Şanlıurfa ilindeki arkeolojik sitler
Kategori:Tarih öncesi Anadolu
Kategori:2020'de arkeolojik buluntular