Malakostraka

Malakostraka (Antik Yunanca'dan alınmış Yeni Latince sözcük, μαλακός malakós ("yumuşak") + όστρακον óstrakon ("kabuk")), denizde, tatlısuda ve karada yaşayan kabukluları barındıran geniş bir eklembacaklı kabuklular altsınıfıdır; 16 takıma bölünmüş 40,000 civarı tür barındıran, kabuklulara ait altı sınıfın en büyüğüdür. Grup üyeleri, vücut formları bakımından büyük çeşitlilik gösterir ve yengeç, ıstakoz, kerevit, karides, kril, büyük karides, tahta biti, amphipoda, mantis karidesi, palinuridae (dikenli ıstakoz), scyllaridae (terlik ıstakozu) gibi bilinen canlılar yanı sıra daha az aşina olunan canlılar da barındırmaktadır. Grup, segmentasyona uğramış, baş, göğüs ve karın bölümlerine ayrılmış ortak bir vücut yapısı takip eden üyeler ihtiva eder; genelde 20 (nadiren 21) vücut segmentine sahiptirler.

 Etimoloji 
Malakostraka terimi, ilk olarak 1802'de dönemin Paris'teki Doğa Tarihi Müzesi'ndeki eklembacaklı koleksiyonunun küratörü olan Fransız zoolog Pierre André Latreille tarafından kullanılmıştır. Terim,  (, "yumuşak" anlamında) ve  (, "kabuk" anlamında) iki kelimenin birleştirilmesi ile oluşturulmuştur. Fakat kelime, anlam itibarıyla bir noktada yanıltıcıdır, çünkü bu canlıların kabukları genellikle serttir. Malakostrakalar bazen, malakostraka dışındaki tüm kabuklulara uygulanan ve artık kullanılmayan eski bir takson olan Entomostraca altındaki entomostracanlarla karşılaştırılır.

 Açıklama 
sağ|küçükresim| Leptostraca, ör. Nebalia bipes, yedi karın segmentine sahip olmanın ilkel durumunu korur.
Malakostraka sınıfı yaklaşık 40.000 tür içerir ve "tartışmaya açık olarak ... hayvanlar alemindeki diğer herhangi bir sınıftan daha fazla vücut formu çeşitliliği içerir". Malakostrakalar üç tagma ile (eklembacaklılarda vücudun ayrı bölgeleri, baş/göğüs/karın gibi) karakterize edilir: beş segmentli bir baş, sekiz segmentli bir göğüs ve altı segmentli bir karın ve bir telson (bazı eklembacaklıların vücudunun en arka kısmı), (ataların durumunu koruyan yedi karın segmenti ile koruyan leptostracalar hariç). Malakostrakalar karın uzantılarına da sahiptir ve bu durum, bu sınıfı remipedia hariç diğer tüm büyük kabuklu taksonlardan ayıran bir durumdur. Her vücut segmenti bir çift eklemli ikincil organ (vücut uzantısı) taşır, ancak bu uzantılar ikincil olarak kaybolabilir.

 Ekoloji 
sol|küçükresim| Grapsus grapsus, karasal bir yengeç
Malakostrakalar, geniş yelpazeli deniz ve tatlı su habitatlarında yaşar ve bu sınıfa ait üç takımın karasal üyeleri de vardır: Amphipoda (Talitridae), Isopoda (Oniscidae, tahta biti) ve Decapoda (pavurya, keşiş yengeçleri, Ocypodidae, Gecarcinidae ve Grapsidae familyalarının yengeçleri ve karasal kerevit). Üyelerin çoğu leş yiyici türler olmasına rağmen bazı üyeleri, ör. porselen yengeçleri, süzücüdür ve bazıları da, ör. mantis karidesleri, etoburdur.

 Fosil kayıtları 
İlk malakostrakaların, Kambriyen döneminde Phyllocarida'ya ait hayvanlar ortaya çıktığında ortaya çıktığı not edilmiştir.

 Sınıflandırma 
Aşağıdaki malakostrakan sınıflandırması, Los Angeles Doğa Tarihi Müzesi kabuklular küratörü olan Amerikalı deniz biyologları Joel W. Martin ve George E. Davies tarafından yayımlanan "Updated Classification of the Recent Crustacea" (2001) isimli İngilizce yayıma dayanmaktadır. Soyu tükenmiş takımlar bu sınıflandırmaya eklenmiş ve bu takımlar dikilitaş (†) ile belirtilmiştir.

küçükresim| Odontodactylus scyllarus (Hoplocarida: Stomatopoda)
küçükresim| Porcellio scaber ve Oniscus asellus (Peracarida: Isopoda)
küçükresim| Kanser paguruları (Eucarida: Decapoda)
Sınıf Malakostraka Latreille, 1802

 Altsınıf Phyllocarida Packard, 1879

 † Archaeostraca Claus 1888
 † Hoplostraca Schram, 1973
 Leptostraca Baba, 1880

 Altsınıf Hoplocarida Calman, 1904

 † Aeschronectida Schram, 1969
 † Archaeostomatopoda Schram, 1969
 Stomatopoda Latreille, 1817

 Alt sınıf Eumalacostraca Grobben, 1892
 Üsttakım Syncarida Packard, 1885
 † Palaeokaridacea Brooks, 1979
 Bathynellacea Chappuis, 1915
 Anaspidacea Calman, 1904
 Üsttakım Perakarida Calman, 1904
 Spelaeogriphacea Gordon, 1957
 Termosbaenacea Monod, 1927
 Lophogastrida Sars, 1870
 Mysida Haworth, 1825
 Mictacea Bowman ve ark., 1985
 Amfipoda Latreille, 1816
 Isopoda Latreille, 1817
 Tanaidacea Dana, 1849
 Cumacea Krøyer, 1846
 Üsttakım Eucarida Calman, 1904
 Euphausiacea Dana, 1852
 Amphionidacea Williamson, 1973
 Decapoda Latreille, 1802

 Kaynakça 

Kategori:Malacostraca