2021 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı

2021 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı, yaygın olarak kullanılan adıyla COP26, 1 Ekim 2021 ile 13 Kasım 2021 tarihleri arasında Glasgow, İskoçya, Birleşik Krallık'taki SEC Centre'da düzenlenen 26. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği konferansıydı. Konferansın başkanı, Birleşik Krallık kabine bakanı Alok Sharma'ydı. COVID-19 salgını nedeniyle bir yıl ertelenen konferans, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 26. taraflar konferansı, 2015 Paris Anlaşması taraflarının üçüncü toplantısı ve Kyoto Protokolü taraflarının 16. toplantısıydı.

Konferans, COP21 Paris Anlaşması'ndan bu yana tarafların iklim değişikliğini azaltmaya yönelik taahhütlerini arttırmalarını öngören ilk konferanstı; Paris Anlaşması, tarafların her beş yılda bir iyileştirilmiş ulusal taahhütler sunmak üzere halk arasında 'ratchet mekanizması' olarak bilinen bir süreç yürütmelerini gerektirmektedir. COP26'nın sonucu, katılan 197 tarafın temsilcilerinin mutabakatıyla müzakere edilen Glasgow İklim Paktı oldu. Hindistan ve Çin'in geç müdahalelerinin kömür enerjisine ve fosil yakıt sübvansiyonlarına son verilmesine yönelik bir hamleyi zayıflatması nedeniyle konferans, bazılarının beklediğinden daha az katı bir kararın kabul edilmesiyle sona erdi. Yine de anlaşma, kömür kullanımının azaltılmasını açıkça taahhüt eden ilk iklim anlaşması oldu. Anlaşma, daha acil sera gazı emisyonu kesintilerini teşvik eden ve gelişmekte olan ülkelerin iklim etkilerine uyum sağlamaları için daha fazla iklim finansmanı sözü veren ifadeler içeriyordu.

Konferansın ortasında, 6 Kasım 2021'de, konferanstaki yetersiz eylemlere ve iklim değişikliğiyle ilgili diğer konulara karşı düzenlenen yürüyüş, 2003'teki Irak Savaşı karşıtı yürüyüşlerden bu yana Glasgow'daki en büyük protesto oldu. Diğer 100 ülkede de ek yürüyüşler düzenlendi.

 Arka planı 

 Başkanlık 
küçükresim|İtalya Başbakanı Giuseppe Conte (solda) ve Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson (sağda), bir yıl ertelenmeden önce Şubat 2020'de Londra'da COP26'nın açılışında
küçükresim|İsrail Başbakanı Naftali Bennet ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi, COP26'da
Birleşik Krallık, COP27'nin başlangıcına kadar COP26'nın başkanlığını yürütmektedir. Başlangıçta, Enerji ve Temiz Büyümeden sorumlu Devlet Bakanı Claire Perry, konferansın başkanlığına atandı, ancak milletvekilliğinden istifa ettikten birkaç ay sonra, 31 Ocak 2020'de görevden alındı. Eski Başbakan David Cameron ve eski Dışişleri Bakanı William Hague bu görevi üstlenmeyi reddetti. 13 Şubat 2020'de İş, Enerji ve Endüstriyel Strateji Bakanı Alok Sharma atandı. 8 Ocak 2021'de Sharma'nın yerine Kwasi Kwarteng, İş, Enerji ve Endüstriyel Strateji Bakanı olarak atandı ve tam zamanlı olarak başkanlığa odaklanmak üzere Kabine Ofisine geçti.

İtalya, COP26'ya liderlik etme konusunda Birleşik Krallık ile ortaklık kurdu. Çoğunlukla, COP öncesi bir oturuma ev sahipliği yapma ve gençlere yönelik etkinliklere ev sahipliği yapma gibi hazırlık çalışmalarında rol oynadılar. Bu etkinlikler, 28 Eylül ve 2 Ekim 2020 tarihleri arasında Milano'da gerçekleştirildi.

 Ertelenmesi 
COVID-19 salgını nedeniyle Nisan 2020'de konferans, 31 Ekim-12 Kasım 2021 tarihlerine ertelendi. Her iki ev sahibi ülke, İtalya ve Birleşik Krallık, pandemiden yoğun bir şekilde etkilendi ve konferansın yapılacağı Glasgow'daki SEC Merkezi, Mayıs 2020'de İskoçya'daki COVID-19 hastaları için geçici bir hastaneye dönüştürüldü.

Kongre Sekreteri Patricia Espinosa, "COVID-19'un dünya çapında devam eden etkileri ışığında, Kasım 2020'de iddialı, kapsayıcı bir COP26 düzenlemenin mümkün olmadığını" tweetledi. Espinosa ayrıca ekonomilerin yeniden başlamasının "21. yüzyıl ekonomisini temiz, yeşil, sağlıklı, adil, güvenli ve daha dirençli bir şekilde şekillendirmek" için bir fırsat olacağını belirtti. Yeniden düzenlenen tarih Mayıs 2020'de açıklandı. 2021'in başlarında İngiltere ve İtalya sırasıyla G7 ve G20 zirvelerine ev sahipliği yaptı.

Bağımsız gözlemciler, doğrudan ilgili olmamakla birlikte, ertelemenin uluslararası topluma Kasım 2020'de yapılacak ABD başkanlık seçimlerinin sonucuna yanıt vermek için zaman kazandırdığını belirttiler. Başkan Donald Trump, ABD'yi Paris Anlaşması'ndan çekmişti, ancak bu durum seçimden sonraki güne kadar yürürlüğe giremeyecekti; Demokrat rakipleri ise derhal yeniden katılma ve sera gazı (GHG) emisyonlarını azaltma hedefini artırma sözü verdiler. Joe Biden başkan seçildikten sonra bunu yaptı. Konferansta Biden, Trump'ın anlaşmadan çekilmesi nedeniyle özür diledi.

 Sponsorlar 
Daha önceki zirvelerin sponsorluğunu fosil yakıt şirketleri üstlenmişti. Birleşik Krallık hükûmeti bu etkiyi azaltmak için sponsorların "yakın gelecekte net sıfıra ulaşmalarına yardımcı olacak gerçek taahhütlere sahip olmaları" gerektiğine karar verdi. İlk ana ortaklar arasında üç İngiliz enerji şirketi ile bir bankacılık ve sigorta şirketi yer aldı.

 Konum ve katılım 
küçükresim|Soldan sağa: Bangladeş Başbakanı Şeyh Hasina, Estonya Başbakanı Kaja Kallas, Tanzanya Devlet Başkanı Samia Suluhu ve İskoçya Birinci Bakanı Nicola Sturgeon, COP26'da
Zirve öncesinde Glasgow ve çevresindeki belediyeler, gelecek on yıl içinde 18 milyon ağaç dikme sözü verdi: Clyde İklim Ormanı'nın (CCF) Greater Glasgow bölgesindeki kentsel alanlarda ağaç kapsamını %20'ye çıkarması hedeflenmektedir.

Eylül 2021'de konferans, Climate Action Network tarafından katılımcıların COVID-19 pandemisiyle ilgili seyahat kısıtlamalarına rağmen katılabilmelerini sağlamak için teşvik edildi. Konferanstan önceki aylarda, İngiliz hükûmeti belirli ülkelere seyahat kısıtlamaları getirdi ve belirli mekanlarda COVID pasaportları gerekliydi. Eleştirmenler, COVID-19 aşılarının dünya çapında eşit olmayan bir şekilde dağıtılmasının, iklim değişikliğinden en çok etkilenen yoksul ülkelerin temsilcilerinin katılımını dışlayabileceğini öne sürdü. Birleşik Krallık daha sonra delegasyonlar için seyahat kurallarını gevşetti. COVID-19 seyahat kısıtlamaları nedeniyle sadece dört Pasifik Adası ülkesi delegasyon gönderdi ve çoğu ada ülkesi normalde göndereceklerinden daha küçük ekipler göndermek zorunda kaldı. Organizatörler, katılımcılar için aşılanma durumuna bağlı olarak çok sayıda COVID-19 kuralı uyguladı.

4 Haziran 2021 tarihinde, İklim Saati girişimi kapsamında Tolbooth Kulesi üzerine bir gece ışık projeksiyonu yerleştirildi. Öngörülen Son Tarih ve Yaşam Çizgisi istatistikleri, sırasıyla 1,5 °C ısınmanın kaçınılmaz hale gelmesinden önceki zaman aralığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlanan küresel enerjinin yüzdesini saymaktadır. Mavi Bölge olarak bilinen İskoç Etkinlikler Kampüsü, geçici olarak Birleşmiş Milletler bölgesi haline geldi: diğer ana mekan ise Glasgow Bilim Merkezi'ndeki Yeşil Bölge'dir.

 Katılımcılar 
Yaklaşık 200 ülkeden yirmi beş bin delegenin katılması beklenirken, 120 civarında devlet başkanı toplantıya katıldı. Katılımcılar arasında BM Genel Sekreteri António Guterres, ABD Başkanı Joe Biden, Kanada Başbakanı Justin Trudeau, Hollanda Başbakanı Mark Rutte, Mısır Devlet BaşkanıAbdülfettah es-Sisi, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Angela Merkel, İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Endonezya Devlet Başkanı Joko Widodo yer aldı, İsrail Başbakanı Naftali Benet, Japonya Başbakanı Fumiyo Kişida, Nijerya Devlet Başkanı Muhammed Buhari, Polonya Başbakanı Mateusz Morawiecki, İsveç Başbakanı Stefan Löfven ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin yanı sıra Eski ABD Başkanı Barack Obama ve COP26 Halk Avukatı seçilen İngiliz yayıncı ve doğa tarihçisi David Attenborough zirvede konuşma yaptı.

Avustralya başbakanı Scott Morrison da konuştu. Çek Cumhuriyeti Başbakanı Andrej Babiš, Avrupa Yeşil Anlaşması'nın bir parçası olan 55 yasa için Avrupa Birliği Uyum önerisini kınadı ve bloğun "Çin ya da ABD gibi en büyük kirleticilerin katılımı olmadan hiçbir şey başaramayacağını" söyledi. Prens Charles açılış töreninde bizzat konuşma yaptı. Doktorlar tarafından dinlenmesi tavsiye edilen Kraliçe Elizabeth ise konferansa video mesajıyla hitap etti. Bill Gates, iklim krizini yenmek için "yeşil sanayi devrimi" çağrısında bulundu.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu gibi iklim konusunda endişeli büyük şehir belediye başkanları, özellikle düşük gelirli ülkelerde daha fazla kentsel iklim adaptasyonu çağrısında bulundu.

 Ayrıca bakınız 

 2022 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı
 Sera gazı emisyonları

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 COP26 resmî web sitesi 
 IPCC Reports 

Kategori:Birleşmiş Milletler iklim değişikliği konferansları
Kategori:2021'de çevre
Kategori:2021'de uluslararası ilişkiler
Kategori:2020'lerde Glasgow
Kategori:Birleşik Krallık'taki diplomatik konferanslar
Kategori:Glasgow'daki olaylar
Kategori:COVID-19 pandemisi nedeniyle ertelenen olaylar