Eusthenopteron

Eusthenopteron, tetrapodlarla olan yakın ilişkilerinden dolayı ikonik bir statü kazanmış olan tarih öncesi bir sarkopterygian cinsidir (genellikle et yüzgeçli balıklar olarak adlandırılır). Adı, Yunanca eustheno- "kuvvet" ve -pteron "yüzgeç" kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuştur ve "güçlü gelişmiş yüzgeçler" anlamına gelir. Bu hayvanın ilk tasvirleri, karaya çıktığını göstermektedir; ancak paleontologlar artık onun kesinlikle suda yaşayan bir hayvan olduğu konusunda hemfikirdir.M. Laurin, F. J. Meunier, D. Germain, and M. Lemoine 2007. A microanatomical and histological study of the paired fin skeleton of the Devonian sarcopterygian Eusthenopteron foordi . Journal of Paleontology 81: 143–153. Eusthenopteron cinsi, yaklaşık 385 milyon yıl önce Geç Devoniyen döneminde yaşamış birkaç türden bilinmektedir. Eusthenopteron ilk olarak 1881'de JF Whiteaves tarafından Quebec, Miguasha'dan gelen geniş bir balık koleksiyonunun parçası olarak tanımlandı. Miguasha'dan yaklaşık 2.000 Eusthenopteron örneği toplanmıştır; bunlardan biri, paleoiktiyolog Erik Jarvik tarafından 1940'lardan 1990'lara kadar yoğun ayrıntılı çalışmanın ve birkaç makalenin konusu olmuştur. 

 Açıklama 
küçükresim|Eusthenopteron foordi
{{çoklu resim
| align = right
| direction = horizontal
| image1 = Eusthenopteron model.jpg
| width1 = 198
| alt1 = 
| caption1 =  Eusthenopteron'un rekonstrüksiyonu
| image2 = Eusthenopteron head.jpg
| width2 = 172
| alt2 = 
| caption2 =  Eusthenopteron'un kafasının model
}}

Kemik iliğine dair bilinen en eski fosilleşmiş kanıt, tetrapodlardaki kemik iliğinin kaynağı olabilecek Eusthenopteron'da bulunmuştur.Sanchez S, Tafforeau P and Ahlberg P E (2014) "The humerus of Eusthenopteron: a puzzling organization presaging the establishment of tetrapod limb bone marrow"  Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences, 281 (1782): 20140299. Eusthenopteron, bilinen en eski tetrapodlarla ortak birçok benzersiz özelliği paylaşır. Ichthyostega ve Acanthostega gibi formlarla benzer bir kafatası çatı kemikleri modelini paylaşır. Eusthenopteron, diğer tetrapodomorf balıklar gibi, tetrapodomorfların (tetrapodlar dahil) tanımlayıcı özelliklerinden biri olan iç burun deliklerine (veya bir choana) sahipti. Aynı zamanda, bilinen en eski tetrapodların tümünü de karakterize eden, katlanmış emaye ile karakterize edilen labirentodont dişlere sahipti.

 Sınıflandırma 
sol|küçükresim|upright=1.82| Geç Devoniyen omurgalı türleşmesinde, pelajik lob yüzgeçli balıkların torunları -Eusthenopteron gibi- bir dizi uyarlama sergilemiştir : * Panderichthys, çamurlu sığlıklara uygundur; * Onu karaya çıkarabilecek uzuv benzeri yüzgeçlere sahip Tiktaalik; * Otlarla dolu bataklıklardaki erken tetrapodlar, örneğin: * Sekiz parmaklı ayakları olan Acanthostega, * Uzuvları olan Ichthyostega. Torunları ayrıca Coelacanth türleri gibi pelajik lob yüzgeçli balıkları da içeriyordu.
Diğer balık benzeri sarkopterygianlar gibi, Eusthenopteron'da kafa içi bir eklem boyunca orta uzunlukta menteşelenen iki parçalı bir kafatası vardı. Eusthenopteron'un kötü şöhreti, belirgin bir humerus, dirsek kemiği ve radius (ön yüzgeçte) ve femur, kaval kemiği ve fibula (pelvik yüzgeçte) taşıyan yüzgeç iç iskeletinin modelinden gelir. Bu apendiküler uzun kemikler, tetrapod uzun kemiklerde olduğu gibi endokondral kemikleşme yoluyla önemli boylamasına büyümeye izin veren epifiz büyüme plakalarına sahipti.M. Laurin, F. and J. Meunier 2012. A microanatomical and histological study of the fin long bones of the Devonian sarcopterygian Eusthenopteron foordi. Acta Zoologica 93: 88–97. Bu altı apendiküler kemik de tetrapodlarda bulunur ve büyük bir sarkopterygian soyunun, muhtemelen Tetrapodomorpha'nın (humerus ve femur tüm sarkopterygianlarda bulunur) bir sinapomorfidir. Benzer şekilde, elasmoid pullarında dentin ve mineden oluşan yüzeysel odontodlar yoktur; bu kayıp, daha taç, gerçek tetrapodomorflarla bir sinapomorfi gibi görünüyor.Zylberberg, L., Meunier, F. J. and Laurin, M. 2010. A microanatomical and histological study of the postcranial dermal skeleton in the Devonian sarcopterygian Eusthenopteron foordi. Acta Palaeontologica Polonica  55: 459–470.Eusthenopteron, tanınmış bir larva aşamasının ve kesin bir metamorfozun bariz yokluğunda, daha sonraki bazı Karbonifer tetrapodlardan önemli ölçüde farklıdır.Schultze, H.-P. 1984. Juvenile specimens of Eusthenopteron foordi Whiteaves, 1881 (Osteolepiform rhipidistian, Pisces) from the Late Devonian of Miguasha, Quebec, Canada. Journal of Vertebrate Paleontology 4: 1-16.

Eusthenopteron foordi'nin bilinen en küçük örneğinde bile (29 mm'de), lepidotrikya tüm yüzgeçleri kaplar ve bu, Polyodon gibi cinslerde başkalaşım sonrasına kadar gerçekleşmez. Bu, Eusthenopteron'un doğrudan geliştiğini, yavruların zaten yetişkinin genel vücut formuna ulaştığını gösterebilir (Cote ve diğerleri, 2002).

Daeschler vd. (2006) tarafından oluşturulmuş kladogram:

 Ayrıca bakınız 
 Tiktaalik'' – daha da tetrapod benzeri bir sarcopterygian

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

Kategori:Geçiş fosilleri
Kategori:Sudan karaya geçiş
Kategori:Tarih öncesi omurgalılar cinsleri
Kategori:Tetrapodomorpha
Kategori:Joseph Frederick Whiteaves tarafından adlandırılmış taksonlar