Çazılar (sum)

Çazılar sumu (Tuva Türkçesi:Чазылар сумузу) —  Tuva Cumhuriyeti'nde Toju kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.

Beldenin tek nüfuslu yerleşim  yeri ve yönetim merkezi — Çazılar köyüdür.

 Etimolohi 
Türkiye Türkçesinde  y ile başlayan kelimeler Tıva (Tuva) Türkçesinde ç ile başlar. Bu sebeple Çazılar sözünü Türkiye Türkçesine YazılarYayla anlamına gelir. Kalemle yazmak anlamında değil, kalemle yazmak bijir demektir. anlamına gelir.

 Tarih
Çazılar yerleşimine Hamsara da denilmektedir. 
Yöre Toju Tıvalarının tarihi mekanıdır. Toju halkı kendisine Tuga, Tuĥa (туга, туха) demektedir. 

 Coğrafya 
Yerleşim bölgesi Toju havzasında bulunan Yenisey akarsuyunun kolu Ham-Sara akarsuyu yanındadır. Azas Tabiatı Koruma Alanı buradadır.

 Sokakları
Ançı, Kara-Şar, Gagarin, Lenin.

 Mesafe
:

Kojuun merkezi Toora-Hem ile: 94 km.

Tıva Cumhuriyetinin başkenti Kızıl ile: 232 km.

 En yakın yerleşim yerleri
Yok 

 İklim
Çazılar, Toju kojuunun tüm bölgesi gibi Kuzey Bölgesi iklimi görülür.

 Nüfus 
Toplam Nüfusu 2002 yılında 141 iken 2020 yılı — 146 kişi.

Yıllara göre kişi sayısı: 
 2002  2010  2011  2012  2013  2014  2015  2016  20172018 20192020141137137 138 134136139 144 143 145145146

 Altyapı
 eğitim
Hamsara İlk Öğretim Okulu

«Svetlyaçok» Anaokulu

 kültür

Çazılar sumuzu Yerel Kulübü

 idari faaliyetler

Köy idaresi

Belde idaresi.

Bölgesel kamu özyönetim «Ham-Sıra-Aldın-İvi» topluluğu

 iktisat

ren geyiği hayvancılığı

Ulaşım
Çazılar sumu, Tıva'nın erişilmesi en güç yerleşim yerlerinden biridir. Karayolu ile doğrudan bir bağlantı yoktur.

Havayolu taşımacılığında ise uçuşlar Kızıl — Çazılar (Hamsara), Çazılar (Hamsara) — Kızıl şeklindedir.

 Dil 
Çazılar yerleşiminde konuşulan dil Tıva Türkçesinin Toju ağzıdır. Özellikle Eski Türk diline çok yakınlığı görülmektedir.

Kaynakça

 Dış bağlantılar 
 Çazılar (Hamsıra) Aerodrom  Wikimapiada
 Resmi Coğrafi Adlar kataloğu 

Kategori:Tuva
Kategori:Toju