Kazakistan demografisi

Kazakistan demografisi, nüfus artışı, nüfus yoğunluğu, etnik köken, eğitim düzeyi, sağlık, ekonomik durum, dini bağlantılar ve nüfusun diğer yönleri dahil olmak üzere Kazakistan nüfusunun demografik özelliklerini sıralamaktadır.

 Demografik eğilimler 
Resmi tahminler, Kazakistan'ın nüfusunu Aralık 2017 itibarıyla 18.137.300 olarak belirledi ve bunların %44'ü kırsal ve %56'sı kentsel nüfustur., Statistical Agency of the Republic of Kazakhstan  2009 nüfus tahmini, Ocak 1999'daki son nüfus sayımında bildirilen nüfustan %6,8 daha yüksektir. Bu tahminler 2009 nüfus sayımıyla da doğrulanmıştır ve bu, 1989'dan sonra başlayan nüfus düşüşünün durdurulduğu ve tersine çevrildiği anlamına gelir.

Erkeklerin oranı %48,3, kadınların oranı ise %51.7'dir. Kazakların oranı %63,6, Ruslar %23,7, Özbekler %2,9, Ukraynalılar %2,1, Uygurlar %1,4, Tatarlar %1,3, Almanlar %1,1 ve %3,9 diğer etnik kökenlerden oluşmaktadır. Ülkenin ana unsuru olan Kazaklar dışında büyük bir yüzdeye sahip farklı etnik gruplar yaşamaktadır.

Kazakistan'daki ilk nüfus sayımı, 1897'de Rus İmparatorluğu yönetimi altında yapıldı ve nüfusu yaklaşık 4 milyon kişi olarak tahmin etti. Sonraki nüfus sayımları, 1939 yılına kadar bir büyüme göstermiş, 1922 ve 1933 kıtlıkları nedeniyle 13 yıl önce yapılan nüfus sayımına göre rakamlar 6.081 bine gerilemiştir.

Ancak 1939'dan bu yana nüfus, ilgili yıl sayımına göre 1989'da istikrarlı bir şekilde 16,5 milyona yükseldi. Resmi tahminler, nüfusun 1989'dan sonra artmaya devam ettiğini, 1993'te 17 milyona ulaştığını ve 1999 nüfus sayımında 15 milyona düştüğünü gösteriyor. Düşüş eğilimi, tahmini nüfusun 14,9 milyonda dibe vurduğu ve ardından yeniden büyümeye başladığı 2002 yılına kadar devam etti.Population dynamics and ethnic composition of Kazakhstan in the second half of the 20th century , Demoscope Weekly, No. 103-104, 3–16 March 2003  Önemli sayıda Rus Rusya'ya döndü. Kırsal nüfusun payı 1920'lerde %90'dan fazla iken 1970'lerden bu yana %50'nin altına düştüğünden, Kazakistan Sovyet döneminin ilk 50 yılında önemli bir kentleşme geçirdi.Statistical Yearbook of Kazakhstan, Almaty, various years since 1980 
küçükresim| Pavlodar Bölgesi, Jasybay Gölü sahilinde Kazakistanlılar

 Kazakistan Nüfusu 1897–2018 
Yıl (Ocak) Nüfus (bin) Kırsal, % Kentsel, % Kaynak 1897 4.000 n/a n/a nüfus sayımı 1926 6.198 n/a n/a nüfus sayımı 1939 6.081 72 28 nüfus sayımı 1959 9,295 56 44 nüfus sayımı 1970 13.001 50 50 nüfus sayımı 1979 14.685 46 54 nüfus sayımı 1989 16.537 43 57 nüfus sayımı 1999 14.953 43 57 nüfus sayımı 2009 15.982 46 54 nüfus sayımı 2018 18,137 44 56 tahmin

 Veri kaynakları : Rusya İmparatorluğu Sayımından 1897 Nüfus. Sovyetler Birliği'nin İlk Tüm Birlik Sayımı'ndan 1926 Nüfusu. Nüfus 1939–1999 demoscope.ru'dan, 2002–2008 Kazakistan İstatistik Kurumu web sitesinden. İstatistiksel yıllıklardan, basılı yayınlardan 1939–1993 kırsal/kentsel paylaşımlar, Kazakistan İstatistik Kurumu web sitesinden 2002–2008. Kazakistan İstatistik Kurumu web sitesinden 2009–2014.  Statistical Agency of the Republic of Kazakhstan 

2003 yılı itibarıyla Kazakistan'ın nüfusu konusunda Batılı kaynaklar arasında farklılıklar vardı. Birleşik Devletler hükûmet kaynakları ve CIA World Fact Book ve US Census Bureau International Data Base 2003 nüfusunu 15.340.533 olarak bildirirken, Dünya Bankası 2002 tahminini 14.858.948 olarak vermiştir.

 Önemli istatistikler 

 Doğumlar ve ölümler 
Ortalama NüfusCanlı Doğum1Ölüm1Doğal Değişim1Doğum oranı (1000 kişide)Ölüm oranı (1000 kişide)Doğal Değişim (1000 kişide)Doğurganlık oranı19506,703,000254,16979,005175,16437.911.826.119516,946,000272,35480,553191,80139.211.627.619527,133,000265,23585,241179,99437.212.025.219537,271,000262,75873,930188,82836.110.226.019547,528,000278,42076,092202,32837.010.126.919557,992,000299,85473,283226,57137.59.228.319568,426,000305,43064,807240,62336.37.728.619578,722,000326,76668,050258,71637.57.829.719589,077,000336,02062,680273,34037.06.930.119599,516,000349,79469,602280,19236.87.329.419609,996,000372,59565,667306,92837.26.630.7196110,480,000377,78968,610309,17936.16.529.5196210,958,000369,00270,952298,05033.76.527.2196311,321,000346,08467,218278,86630.65.924.6196411,610,000324,41266,197258,21527.95.722.2196511,909,000314,53369,803244,73026.45.920.6196612,185,000307,90569,402238,50325.35.719.6196712,456,000301,71571,824229,89124.25.818.5196812,694,000296,88273,496223,38623.45.817.6196912,901,000297,12978,660218,46923.06.116.9197013,106,000301,45177,619223,83223.05.917.1197113,321,000317,42379,881237,54223.86.017.8197213,534,000318,55185,122233,42923.56.317.2197313,742,000321,07590,282230,79323.46.616.8197413,955,000338,29193,582244,70924.26.717.5197514,136,000343,668101,865241,80324.37.217.1197614,279,000350,362103,892246,47024.57.317.3197714,425,000349,379105,376244,00324.27.316.9197814,589,000355,337107,293248,04424.47.417.0197914,743,000354,320113,687240,63324.07.716.3198014,884,000356,013119,078236,93523.98.015.9198115,033,000367,950120,974246,97624.58.016.4198215,185,000373,416120,165253,25124.67.916.7198315,334,000378,577123,807254,77024.78.116.6198415,481,000399,403129,796269,60725.88.417.4198515,623,000396,929126,786270,14325.48.117.3198615,776,000410,846119,149291,69726.07.618.5198715,948,000417,139122,835294,30426.27.718.5198816,188,000407,116126,898280,21825.37.917.4198916,243,000382,269126,378255,89123.57.815.8199016,328,000362,081128,576233,50522.27.914.3199116,405,000353,174134,324218,85021.58.213.32.67199216,439,000337,612137,518200,09420.58.412.22.62199316,381,000315,482156,070159,41219.39.59.72.54199416,146,000305,624160,339145,28518.99.99.02.43199515,816,000276,125168,656107,46917.510.76.82.21199615,578,000253,175166,02887,14716.310.75.62.02199715,334,000232,356160,13872,21815.210.44.71.93199815,072,000222,380154,31468,06614.810.24.51.81199914,939,000217,578147,41670,16214.69.94.71.79200014,915,000222,054149,77872,27614.910.04.81.88200114,910,000221,487147,87673,61114.99.94.91.84200214,931,000227,171149,38177,79015.210.05.21.88200315,002,000247,946155,27792,66916.510.46.22.03200415,126,000273,028152,250120,77818.010.18.02.21200515,281,000278,977157,121121,85618.310.38.02.22200615,463,000301,756157,210144,54619.510.29.32.36200715,659,000321,963158,297163,66620.610.110.52.47200815,870,000356,575152,706203,86922.59.612.82.68200916,093,000356,378143,238213,14022.18.913.22.55201016,322,000367,942146,370221,57222.58.913.62.60201116,557,000372,801144,944227,85722.58.713.82.59201216,791,000381,005142,880238,12522.78.514.22.62201317,035,000393,421137,630255,79122.78.014.72.64201417,289,000401,066132,236268,83023.17.615.52.76201517,557,000398,561131,867266,69422.77.515.22.73201617,818,000400,940132,373277,56722.57.415.62.80201718,014,000390,520130,033260,48721.77.214.52.73201818,137,000397,947130,515267,43221.87.114.72.84201918,396,000403,064133,489269,57521.87.214.62.90202018,632,000425,625162,613263,01222.48.613.83.13 202118,880,000 450,652 183,357 267,295 23.4 9.5 13.9 3.32 202219,765,004 403,500  134,709 268,791 20.3 6.8 13.53.05 202320,033,546 387,991  130,596 257,395 19.5 6.6 12.92.96
1 

 Önemli istatistikler 
 Doğumlar:

 Ocak-Mart 2020: 92,712 (19.9)
 Ocak-Mart 2021:  100,454 (21.4)

Ölümler:

 Ocak-Mart 2020: 31,220 (6.7)
 Ocak-Mart 2021:  36,140 (7.7)

Doğal artış:

 Ocak-Mart 2020: 61,492 (13.2)
 Ocak-Mart 2021:  64,314 (13.7)

 Nüfusun yapısı  
Nüfusun yapısı (01.01.2021) (Tahminler) :
Yaş grubu Erkek Kadın Toplam % Toplam 9 160 399 9 719 153 18 879 552 100 0-15 2 980 297 2 809 236 5 789 533 30.7 16-62(59) 5 524 137 5 485 235 11 009 372 58.3 63(60)+ 655 965 1 424 682 2 080 647 11.0
15 yaş altı çalışma yaşının altında, 63 yaş üstü(60) yaş grubu çalışma yaşının üstünde (erkekler için 63, kadınlar için 60 yaş) kabul edilmektedir.

 Toplam doğurganlık hızı 
Kazakistan bölgelerine göre toplam doğurganlık hızı: Mangystau - 3,80, Güney Kazakistan - 3,71, Kızılorda - 3,42, Atırav - 3,29, Jambıl - 3,20, Aktöbe - 2,70, Almatı (eyalet) - 2,65, Almatı (şehir) - 2,65, Astana Şehri - 2.44, Batı Kazakistan - 2.29, Akmola - 2.19, Doğu Kazakistan - 2.07, Karagandı - 2.04, Pavlodar - 1.98, Kuzey Kazakistan - 1.72, Kostanay - 1.70, Kazakistan Cumhuriyeti - 2.65. Böylece, doğu ve kuzeyde daha gelenekçi ve dindar güney ve batıda doğurganlık oranının daha yüksek, Slav ve Alman nüfus oranının hala nispeten yüksek olduğu kuzey ve doğuda daha düşük olduğu görülebilir.

1999 yılında Kazakistan Nüfus ve Sağlık Araştırması'na göre, Kazaklar için TDH 2,5, Ruslar için TDH 1,38 idi. 1989'da Kazaklar ve Ruslar için TDH sırasıyla 3.58 ve 2.24 idi.
Etnik kökene göre kadın başına toplam doğurganlık hızı 1989 1995 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 Kazak kadınları 3.58 3.11 2.50 2.12 2.11 2.14 2.30 2.52 2.54 2.73 Rus kadınları 2.24 1.69 1.38 1.18 1.17 1.21 1.30 1.36 1.35 1.38 Ukraynalı kadınlar 1.60 1.59 1.60 1.71 1.76 1.73 1.80 Özbek kadınlar 2.90 2.92 2.88 3.10 3.39 3.32 3.43

 Doğumda beklenen yaşam süresi 
dönem yaşam süresi dönem yaşam süresi 1950–1955 55.1 1985–1990 67.5 1955–1960 57.3 1990–1995 65.5 1960–1965 59.5 1995–2000 63.0 1965–1970 61.7 2000–2005 64.6 1970–1975 63.3 2005–2010 66.0 1975–1980 64.3 2010–2015 69.1 1980–1985 65.9
Kaynak: BM Dünya Nüfus Beklentileri 

 Etnik gruplar 
sağ|küçükresim|upright=1.82| Kazakistan demografisi 1897–1970. Başlıca etnik gruplar.

 Etnik Bileşenlerin Tarihi 
Kazakistan'ın aslî etnik grubu Kazakların tarihi, 15. yy'da Türk ve bazı Türk-Moğol kabilelerinin birleşerek Altın Orda Devletinin varisi olan Kazak Hanlığı'na kadar uzanmaktadır. Bağlı oldukları ulusal kimlik ve kültür ile Rus kolonizasyonuna kadar topraklarda mutlak çoğunluğu oluşturdular.

Rusların Kazakistan topraklarında ilerlemesi, Kazakların Batı Moğol Kalmıkları tarafından tekrarlanan saldırılara karşı koruma karşılığında Rus yönetimini sözde kabul ettikleri 18. yüzyılın sonlarında başladı. 1890'larda Rus köylüleri Kuzey Kazakistan'ın verimli topraklarına yerleşmeye başladılar ve bu olay birçok Kazak'ın yeni otlak alanları aramak için doğuya, Çin topraklarına doğru hareket etmesine neden oldu. Orenburg ve Taşkent arasındaki Trans-Aral Demiryolunun 1906'da tamamlanması, Rus kolonizasyonunu daha da kolaylaştırdı.Olcott, M. B. (1995).Pierce, A. R. (1960) Russian Central Asia, 1867-1917: A study in colonial rule. İlk kolektifleştirilmiş çiftlikler 1921'de Kazakistan'da açıldı ve ağırlıklı olarak Ruslar ve Sovyet sürgünleri tarafından dolduruldu. 1930'da, birinci Beş Yıllık Plan'ın bir parçası olarak, Kazak Merkez Komitesi, göçebelerin yerleşikleştirilmesine ve kolektifleştirilmiş çiftliklere dahil edilmesine karar verdi. Bu hareket, 1930 ile 1933 yılları arasında etnik Kazakların tahminen %40'ının (1,5 milyon) öldüğü yıkıcı bir kıtlıkla sonuçlandı.Pianciola, N. (2001). Yüz binlercesi de Çin, İran ve Afganistan'a kaçtı. Kıtlık, Kazakları Kazakistan'da bir azınlık haline getirdi ve ancak cumhuriyet 1991'de bağımsızlığını kazandıktan sonra Kazaklar, Kazakistan'da küçük bir demografik çoğunluğu geri kazandılar.

2009 nüfus sayımına göre, Kazakistan'ın etnik bileşimi yaklaşık olarak: %63.1 Kazak, %23.7 Rus, %2.9 Özbek, %2.1 Ukraynalı, %1.4 Uygur, %1.3 Tatar, %1.1 Alman, %1 Kırgız ve <%1 Koreli, Türk, Azeri, Beyaz Rus, Dungan, Kürt, Tacik, Leh, Çeçenlerden oluşmaktadır.Central Intelligence Agency. (2014).
+
1897–1999 arasında Kazakistan NüfusuEtnik Grupcensus 18971census 19262census 19393census 19594census 19705census 19796census 19897census 19998Nüfus %Nüfus %Nüfus %Nüfus %Nüfus %Nüfus %Nüfus %Nüfus %Kazaklar3,392,75182.93,627,61258.52,327,62537.82,794,96630.04,161,16432.45,289,34936.06,534,61639.78,011,45253.5Ruslar454,40211.11,275,05520.62,458,68740.03,974,22942.75,499,82642.85,991,20540.86,227,54937.84,480,67529.9Özbekler29,5641.3129,4072.1120,6552.0136,5701.5207,5141.6263,2951.8332,0172.0Ukraynalılar860,20113.9658,31910.7762,1318.2930,1587.2897,9646.1896,2405.4Uygurlar11,6310.235,4090.659,8400.6120,7840.9147,9431.0185,3011.1Tatarlar55,9841.179,7581.3108,1271.8191,8022.1281,8492.2312,6262.1327,9822.0Almanlar51,0940.892,5711.5659,8007.1839,6496.5900,2076.1957,5185.8Koreliler420.096,4531.674,0190.878,0780.691,9840.6103,3150.6Türkler460.05230.09,9160.118,3970.125,8200.249,5670.3Azeriler200.012,9960.238,3620.456,1660.473,3450.590,0830.5Belaruslular25,5840.431,6140.5107,4631.2197,5921.5181,4911.2182,6011.1Polonyalılar3,7420.154,8090.953,1020.661,3550.561,1360.459,9560.4Çeçenler30.02,6390.0130,2321.434,4920.338,2560.349,5070.3Dunganlar8,4550.17,4150.19,9800.117,2830.122,4910.230,1650.2Tacikler7,5990.111,2290.28,0750.17,1660.119,2930.125,5140.2Kürtler2,3870.06,1090.112,2990.117,6920.125,4250.2Kırgızlar10,2000.25,0330.16,8100.19,4740.19,3520.114,1120.1Diğerleri108,0161.7124,6112.0286,4413.1315,3472.5340,8342.3372,9962.3Toplam6,198,4656,151,1029,309,84712,848,57314,684,28316,464,46414,981,2811 Excluding the Kara-Kalpak AO; source:. 2 Source:. 3 Source:. 4 Source:. 5 Source:. 6 Source:. 7 Source:
+Population of Kazakhstan according to ethnic group 2009–2020Etnik
Grupcensus 2009820149202010Nüfus %Nüfus %Nüfus %Kazaklar10,096,76363.111,244,54765.512,764,82168.5Ruslar3,793,76423.73,685,00921.53,512,92518.9Özbekler456,9972.9521,2523.0605,1373.3Uygurlar224,7131.4246,7771.4274,5091.5Ukraynalılar333,0312.1301,3461.8263,9621.4Tatarlar204,2291.3203,1081.2200,5451.1Almanlar178,4091.1181,9281.1176,1070.9Türkler97,0150.6104,7920.6113,4210.6Azeriler85,2920.598,6460.6112,5470.6Koreliler100,3850.6105,4000.6108,5510.6Dunganlar51,9440.362,0290.474,4090.4Belaruslular66,4760.460,2950.453,4400.3Tajikler36,2770.242,1430.350,1210.3Kürtler38,3250.242,3120.347,1530.3Çeçenler31,4310.232,2520.233,5070.2Polonyalılar34,0570.232,6610.229,7280.2Kırgızlar23,2740.229,8030.2Diğerleri157,2151.0194,2221.0Toplam16,009,59717,160,77418,631,7798 Source: 9 Source:10 Source:

 Din 
Kazakistan'da baskın din Hanefi İslam'dır. Nüfusun %70'i Müslümandır. En yaygın ikinci inanç ise Ortodoks Hristiyanlıktır. 2019 verilerine göre ülkede %2.9 oranında ateist bulunmaktadır. Kalan yüzdeler ise inancını belirtmeyen ve Tengricilik gibi geleneksel inançlardır.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
Güncel veriler için bu siteleri kullanın.

 Nüfus ve sosyal politika, Kazakistan Cumhuriyeti İstatistik Kurumu (kaz
 Dünya Bankası Veritabanı
 Kazakistan'da CIA World Fact Book sayfası 
 ABD Sayım Bürosu Uluslararası Veritabanı
 countrystudies.us 
 WESP nüfus istatistikleri 
 Ruslar Orta Asya'da geride kaldı 

Kategori:Kazakistan demografisi
Kategori:İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar