Büyük Faşizm Konseyi

Büyük Faşizm Konseyi (İtalyanca: Gran consiglio del fascismo), Benito Mussolini liderliğindeki Faşist İtalya'da iktidarı elinde tutan en yüksek organdı. Ulusal Faşist Parti bünyesinde bir organ olarak 1923 yılında kurulmuş, sonrasında 9 Aralık 1928 itibarıyla devlet kurumu haline gelmişti. Konsey, İtalyan hükûmetlerinin toplandığı Roma'daki Palazzo Venezia'da toplanırdı. II. Dünya Savaşı sürmekteyken 25 Temmuz 1943 günü gerçekleşen Konsey toplantısında Mussolini iktidarının aldığı güvensizlik oyu sonucu İtalya'da faşizmin sona ermesi üzerine konseyin varlığı sona ermiştir.
küçükresim|
Arması

Arka planı

Benito Mussolini'nin İtalya Krallığı Başbakanı olduğu 1922-1943 yılları arasında Ulusal Faşist Parti iktidarı altındaki dönemde totaliter bir rejim kuran İtalyan faşizmi ekonomik kalkınma modeli benimsemişse de siyasal muhalefeti ortadan tamamen kaldıracak hamlelerde bulunmuş, geleneksel muhafazakâr değer yargılarını savunmuş Katolik Kilisesiyle yakın işbirliği yapmıştır. Dış siyasetten yayılmacı ve saldırgan bir siyaset yürütülmüştür. Yeni rejim daha önceden Ulusal Faşist Partisi'nin bir organı olan bu konseyi 1928 yılında bir devlet kurumuna çevirmiştir.

Konsey yapısı ve iktidarı

Nazilerdeki Führerprinzip yani Führer'in her sözünün yazılı yasaların üzerinde olduğuna dayanan kuralın aksine Büyük Faşizm Konseyi, faşist diktatörün iktidarına kağıt üzerinde de olsa kimi sınırlandırmalar getirmekteydi. Bu anlamda Mussolini iktidarının tek kontrol edildiği kurum niteliğindeydi. Görevleri şu şekildeydi:
Faşist Parti vekillerini belirlemek.
Faşist Parti sekreter adaylığını önermek ve kabul etmek.
Faşist Partinin tüm kademelerindeki yöneticilerini atamak ve görevden almak.
Faşist Parti siyasetini belirlemek ve onaylamak
Kralın varisleri belirlemek.
Başbakanın selefini belirlemek.
Parlamento ve Senato bileşimini belirlemek.
Başbakanın görev ve yetkilerini belirlemek.
Uluslararası anlaşmalar yapmak ve dış siyaseti belirlemek.
Konsey bileşimi
İtalya Başbakanı ve Duçe Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Benito Mussolini 14 Aralık 1929 25 Temmuz 1943  Devrildi

Quadrumvir Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Italo Balbo 14 Aralık 1929 28 Haziran 1940  Görevdeyken öldü 90px Michele Bianchi 14 Aralık 1929 3 Şubat 1930  Görevdeyken öldü 90px Emilio De Bono 14 Aralık 1929 25 Temmuz 1943 Evet 90px Cesare Maria De Vecchi 14 Aralık 1929 25 Temmuz 1943 Evet

Senato Başkanı Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Luigi Federzoni 14 Aralık 1929 2 March 1939  — 90px Giacomo Suardo 15 March 1939 25 Temmuz 1943 Çekimser

<big>Fasci Meclis vekilleri Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Giovanni Giuriati 14 Aralık 1929 19 Ocak 1934  — 90px Costanzo Ciano 28 Nisan 1934 26 Haziran 1939  Görevdeyken öldü 90px Dino Grandi 30 Kasım 1939 25 Temmuz 1943 Evet

Tarım Bakanı Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Giacomo Acerbo 14 Aralık 1929 24 Ocak 1935  — 90px Edmondo Rossoni 24 Ocak 1935 31 Ekim 1939  — 90px Giuseppe Tassinari 31 Ekim 1939 26 Aralık 1941  — 90px Carlo Pareschi 26 Aralık 1941 25 Temmuz 1943  Evet

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Giuseppe Bottai 14 Aralık 1929 20 Temmuz 1932  — 90px Benito Mussolini 20 Temmuz 1932 11 Haziran 1936  — 90px Ferruccio Lantini 11 Haziran 1936 31 Ekim 1939  — 90px Renato Ricci 31 Ekim 1939 6 Şubat 1943  — 90px Carlo Tiengo 6 Şubat 1943 19 Nisan 1943  — 90px Tullio Cianetti 19 Nisan 1943 25 Temmuz 1943 Evet

Maliye Bakanı Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Antonio Mosconi 14 Aralık 1929 20 Temmuz 1932  — 90px Guido Jung 20 Temmuz 1932 17 Ocak 1935  — 90px Paolo Thaon di Revel 17 Ocak 1935 6 Şubat 1943  — 90px Giacomo Acerbo 6 Şubat 1943 25 Temmuz 1943 Evet

Dışişleri Bakanı Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Benito Mussolini 14 Aralık 1929 12 Eylül 1929  — 90px Dino Grandi 12 Eylül 1929 20 Temmuz 1932  — 90px Benito Mussolini 20 Temmuz 1932 9 Haziran 1936  — 90px Galeazzo Ciano 9 Haziran 1936 6 Şubat 1943  — 90px Benito Mussolini 6 Şubat 1943 25 Temmuz 1943  Devrildi

İçişleri Bakanı Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Benito Mussolini 14 Aralık 1929 25 Temmuz 1943  Devrildi

Adalet Bakanı Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Alfredo Rocco 14 Aralık 1929 20 Temmuz 1932  — 90px Pietro De Francisci 20 Temmuz 1932 24 Ocak 1935  — 90px Arrigo Solmi 24 Ocak 1935 12 Temmuz 1939  — 90px Dino Grandi 12 Temmuz 1939 5 Şubat 1943  — 90px Alfredo De Marsico 5 Şubat 1943 25 Temmuz 1943 Evet

Popüler Kültür Bakanı Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Galeazzo Ciano 23 Haziran 1935 11 Haziran 1936  — 90px Dino Alfieri 11 Haziran 1936 31 Ekim 1939  — 90px Alessandro Pavolini 31 Ekim 1939 6 Şubat 1943  — 90px Gaetano Polverelli 6 Şubat 1943 25 Temmuz 1943  Hayır

Eğitim Bakanı Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Balbino Giuliano 14 Aralık 1929 20 Temmuz 1932  — 90px Francesco Ercole 20 Temmuz 1932 24 Ocak 1935  — 90px Cesare Maria De Vecchi 24 Ocak 1935 15 Kasım 1936  — 90px Giuseppe Bottai 15 Kasım 1936 5 Şubat 1943  — 90px Giacomo Acerbo 5 Şubat 1943 25 Temmuz 1943 Evet

Kraliyet Akademisi Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Tommaso Tittoni 14 Aralık 1929 16 Eylül 1930  — 90px Guglielmo Marconi 19 Eylül 1930 20 Temmuz 1937  Görevdeyken öldü  90px Gabriele D'Annunzio 12 Kasım 1937 1 March 1938  Görevdeyken öldü 90px Luigi Federzoni 21 Nisan 1938 25 Temmuz 1943 Evet

Devlet Güvenlik Özel Mahkemesi Başkanı Portre İsim(Doğum–Ölüm) Görev süresi25 Temmuz 1943 Oylamasındaki tutumuGöreve gelişGörevden ayrılışGörevdeki süre 90px Guido Cristini 9 Aralık 1928 28 Kasım 1932  — 90px Antonino Tringali Casanuova 28 Kasım 1932 25 Temmuz 1943  Hayır

Sonrası

1943 yılında Müttefik Devletlerin Husky Harekâtıyla Sicilya'yı işgal etmesi İtalya'da faşist rejimin sonunu hazırlar. Kont Dino Grandi ve Kral III. Vittorio Emanuele tarafından yürütülen, sonuçta da 24-25 Temmuz 1943 tarihli Büyük Faşizm Konseyi toplantısında Başbakan Benito Mussolini'nin güvensizlik oyu alarak görevden alınmasıyla rejim çöker, konsey de işlevini yitirir. Mussolini'ye karşı verilen 19 güvensizlik oyuna karşı sadece 8 lehte oy çıkar. Önergeyi sunan Grandi'nin bu önergeyi sunacağını önceden bildiği halde Mussolini, Grandi'yi engellemez. Güvensizlik oyu veren kişilerin arasında, makamlarını Mussolini'ye borçlu olan eski dava arkadaşlarının birçoğunun yanı sıra eski dışişleri bakanı, Mussolini'nin damadı ve torunlarının babası olan Kont Galeazzo Ciano da vardı. Ertesi gün Kralla görüşen Mussolini'ye görevden alındığı bildirilir ve hapse atılır. Yerine Pietro Badoglio geçer. Mussolini tutulmakta olduğu hapisten Naziler sayesinde kaçırıldıktan sonra İtalya'nın kuzeyinde bir kukla devlet olan İtalya Sosyal Cumhuriyeti kurulur. Bu rejim Mussolini'ye güvensizlik oyu veren isimlerden Ciano, De Bono gibi isimleri tutuklar ve 8 Ocak 1944 tarihinde Verona'da yargılar. Vatana ihanetten suçlu bulunan bu isimler kurşuna dizilir.Alexander J. De Grand, Italian Fascism: Its Origins & Development (3. Baskı), Lincoln, NV: University of Nebraska Press, 2000 s.136. ISBN 0803266227

Kaynakça

Kategori:İtalyan Faşizmi
Kategori:II. Dünya Savaşı'nda İtalya
Kategori:1943'te siyaset
Kategori:1943'te İtalya