Sarıg-Sep (sum)

Sarıg-Sep sumu (Tuva Türkçesi:Сарыг-Сеп сумузу) —  Tuva Cumhuriyeti'nde Kaa-Hem kojuununa bağlı kırsal yerleşim statüsünde bir belediye idari birimidir.

Beldenin yönetim merkezi — Sarıg-Sep köyü.

Beldeye bağlı diğer yerleşim yeri de Mergen köyüdür.

 Sözkökü ve Söz tanımı 
Belde anlamında sumu  sözü kullanılmaktadır. Tıva'da köy ve kasaba türü yerleşimler için ködee suur denilmektedir. İlçe, belediye, belde türüne karşılık olarak ise sum, rayon adlandırmaları kullanılır.
Tıva'da eski dönemlerden kalma idari birim adları halen kullanılmaktadır. Eskiden bu adlandırmalar şöyle idi.
 10 ailelik yer — arban,
 150 kişi üzeri — sumon(sum, sumu),
 2 ve daha fazla sum — hoşun (kojuun).
Şimdi Tıva Cumhuriyeti'nde idari bölge birimleri ve belediyeleri (kırsal yerleşim statüsünde) sumu, sumon olarak  adlandırılıyor.

 Tarih
1904 yılında kurulmuştur. Mergen akarsuyu vadisinde, Kaa-Hem Kanalı ile birleştiği noktada yer almaktadır. Daha sonra 2 km yukarı hareket ettirildi. Şimdi burada bir çiftlik (Pirogov adında) var.

 Coğrafya

upright=1.16|küçükresim|Sarıg-Sep merkezden görünüm, 2010
upright=1.16|küçükresim|Doğudan Mergen köyüne giriş
upright=1.16|küçükresim|II.Dünya Savaşı anıtı
upright=1.16|küçükresim|Sarıg-Sep pazar merkezi
upright=1.16|küçükresim|Sarıg-Sep Okul № 1

Sarıg-Sep, Kaa-Hem (Küçük Yenisey) vadisinde, Mergen ve Derzig adlı iki dağ nehrinin ağızları arasında sağ kıyısı boyunca 5 km boyunca uzanan bir konumda yer almaktadır - Kızıl cumhuriyetinin başkenti Kızıl'a 90 kilometre uzaklıktadır.

iklim
İklim keskin bir kontinental ile karakterizedir. Aylık ortalama sıcaklıklar başkent Kızıl şehrinin ısısına yakındır. Sarıg-Sep'te, Tıva Cumhuriyeti'nin mutlak maksimumları ve minimumları kaydedilmiştir: toprak yüzeyinde kış ve yaz aylarında −61 °C ve +60 °C.. Yıllık yağış 400–600 mm'ye ulaşır. Kış karlı, rüzgarsız ve soğuktur. Yazlar sıcaktır. Kar örtüsü Mart sonunda 2-3 hafta boyunca kaybolur, ancak 12-13 Haziran'a kadar don olayı olabilir. Sonbahar tez gelir. İlk donlar 27 Ağustos - 4 Eylül'de görülür. Eylül 2019'un ilk yarısı geçiş mevsimidir. Sıcak ve kurudur. Sonra hızlı yaprak döken düşüş gelir. Kar örtüsü Ekim sonu - Kasım başında başlar. Karsız güneşli havada karakteristik soğuk (-10 °C −15 °C)dir.

 Nüfus 
Toplam Nüfusu 2002 yılında 4733 iken 2020 yılı — 4021 kişi. Nüfus pek değişkenlik göstermemiştir.

Yıllara göre kişi sayısı: 
  2002  2012  2014  2018  2020 47334450442341394021

Ulaşım
Otoyol vardır.

Tanınmış kişiler

Ayrıca bakınız
 Duhalar
 Tofalar
 Soyotlar

Kaynakça

Kategori:Tuva
Kategori:Kaa-Hem