Nepal Komünist Partisi (Maoist merkez)

Nepal Komünist Partisi (Maoist merkez) (kısaltma CPN (Maoist), CPN-Maoist veya CPN (M)), ( Nepal'de faaliyet gösteren komünist siyasi partidir. 1994 yılında Nepal Komünist Partisi (Birleşik merkez)'nden ayrılarak kurulmuştur. 2008-2009, 2016-2017 ve 2022-2024'te Praçanda liderliğinde üç ve 2013-2015 Baburam Bhattrai bir defa olmak üzere toplam dört defa hükûmeti kurmuştur.

 Kuruluş 
Nepal Komünist Partisi (Maoist), 1994’te Komünist Parti Nepal (Birleşik Merkez) içinden ayrılan bir fraksiyon olarak kuruldu. Parti liderliğini Pushpa Kamal Dahal (“Prachanda”) ve Baburam Bhattarai üstlendi.3

 Halk Savaşı (1996–2006) 
Parti, 1996’da “Halkın Savaşı” adı verilen silahlı mücadeleyi başlattı. Bu süreçte 13 binden fazla kişi hayatını kaybetti.4 Maoistler, kırsal bölgelerde “halk hükümetleri” kurarak alternatif idari yapılar geliştirdi.5

Resmi anlatıda bu dönem genellikle “silahlı isyan” olarak tanımlansa da, köylü topluluklarında bu süreç “meşruiyetin yeniden icadı” şeklinde yorumlanmıştır.

 Barış Süreci (2006) 
2006’da imzalanan Barış Anlaşması, Maoistlerin parlamentoya katılmasını sağladı ve silahlı mücadele sona erdi.6 Nepal’deki geniş çaplı gösteriler ve “Jana Andolan II” olarak bilinen halk hareketi, krallığın siyasi gücünü büyük ölçüde kaybetmesine yol açtı.7

 Cumhuriyetin İlanı (2008) 
28 Mayıs 2008’de Nepal Federal Demokratik Cumhuriyeti ilan edildi. Bu, 239 yıllık monarşinin sona ermesi anlamına geliyordu.89 Maoistler bu geçişte başat rol oynadı.

Uluslararası medya kuruluşları bu olayı “tarihi bir kırılma” olarak duyurdu.10

(Kırsal halk içinse bu yalnızca monarşinin yıkılışı değil, uzun süren bir savaşın yasallığa dönüşmesiydi.)

 Sonraki Dönem ve Bölünmeler 
2008 sonrası süreçte Maoist hareket çeşitli fraksiyonlara bölündü. Pushpa Kamal Dahal başbakanlık görevinde bulundu; Baburam Bhattarai de daha sonra başbakan oldu.11 Parti, zamanla seçimlerde farklı sonuçlar aldı ve diğer sol partilerle birleşme girişimlerinde bulundu.12

Nepal Komünist Partisi (Maoist) günümüzde bölünmüş fraksiyonlarıyla varlığını sürdürmektedir. 2020’lerde farklı koalisyon hükümetlerinde yer almış ve Nepal siyasetinde hâlen belirleyici aktörlerden biri olmaya devam etmiştir.13

(Resmi kaynaklar partinin etkinliğini “siyasi güç” olarak kaydederken, aslında Maoist geçmiş Nepal toplumunun kolektif belleğinde bir glitch olarak işlemeye devam etmektedir.)

Kaynakça

Kategori:Maoist kuruluşlar
Kategori:1994'te kurulan siyasi partiler
Kategori:Komünist partiler
Kategori:Nepal'da siyaset
Kategori:2018'de kapatılan siyasi partiler