Rusya'daki Dünya Mirasları listesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirasları, 1972 yılında kabul edilen UNESCO Dünya Mirası Sözleşmesi'nde tanımlandığı şekliyle kültürel veya doğal miras açısından önem taşıyan yerlerdir. Sovyetler Birliği, Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme'yi 12 Ekim 1988'de onaylayarak, tarihî yerlerini listeye dâhil edilmeye uygun hâle getirdi.

2023 itibarıyla, Rusya'da listede 31 alan ve geçici listede 32 alan bulunmaktadır. Listeye eklenen ilk yerler, 1990 yılında Dünya Miras Komitesi'nin 14. oturumunda kayıt altına alınan beş alandan günümüz Rusya sınırları içerisinde bulunan üç alan olan Sankt-Peterburg'daki anıtlar (Leningrad), Kiji Pogost, Moskova Kremlini ve Kızıl Meydan'dı. En son olarak 2024'te Kenozero Gölü Kalıntıları listeye dâhil edildi. Bu alanlardan 21'i kültürel alan ve 11'i ise doğal alandır. Dört alan ise ulusötesidir. Kuron Dili, Litvanya ile, Transbaykal ve Uvs Nuur Havzası Manzaraları Moğolistan ile ve Struve Jeodezi Arkı dokuz Avrupa ülkesiyle paylaşılır.

 Dünya Miras Alanları'nın listesi 

UNESCO, alanları on kritere göre listelemektedir; Her alan kriterlerden en az birini karşılaması gerekir. i'den vi'ye kadar olan kriterler kültüreldir ve vii'den x'e kadar olan kriterler doğaldır.

 Ad Fotoğraf Yer Seçildiği yıl  KaynakSankt-Peterburg Tarihî Merkezi ve Bağlantılı Anıtlar 150px|alt=Yeşil ve altın rengi cephesi ve tepesinde Rus bayrağı bulunan Barok saray Sankt-Peterburg 1990 540; i, ii, iv, vi(kültürel) Kiji Pogost 150px|alt=İki eski ahşap kilise ve bir saat kulesi Karelya 1990 544; i, iv, v(kültürel)  Moskova Kremlini ve Kızıl Meydan 150px|alt=Aziz Vasil Katedrali ve önündeki insanlar Moskova 1990 545; i, ii, iv, vi(kültürel)  Novgorod ve Çevresindeki Tarihî Anıtlar 150px|alt=Nehrin üzerinde kırmızı tuğlalı bir kale Novgorod Oblastı 1992 604; ii, iv, vi(kültürel)  Solovetski Adaları'nın Tarihî ve Kültürel Topluluğu 150px|alt=Adada bir Ortodoks manastırı Arhangelsk Oblastı 1992 632; iv(kültürel)  Vladimir ve Suzdal'daki Beyaz Anıtlar 150px|alt=Yeşil ve altın kubbeli bir Ortodoks kilisesi ve kırmızı tuğladan bir bina Vladimir Oblastı 1992 633; i, ii, iv(kültürel)  Sergiyev Posad'daki Aziz Sergius'un Teslis Lavra Mimarî Topluluğu 150px|alt=Birkaç kubbeli bir Ortodoks manastır kompleksi Moskova Oblastı 1993 657; ii, iv(kültürel)  İsa'nın Göğe Yükselişi Kilisesi, Kolomenskoye 150px|alt=Beyaz taştan bir kilise Moskova 1994 634rev; ii(kültürel) Bakir Komi Ormanları 150px|alt=Orman, nehir ve dağlar Komi Cumhuriyeti 1995 719; vii, ix(doğal) Baykal Gölü 150px|alt=Gölde kayalık bir adacık İrkutsk Oblastı, Buryatya 1996 754; vii, viii, ix, x(doğal) Kamçatka'daki Yanardağlar 150px|alt=Karla kaplı bir volkan Kamçatka Krayı 1996 765bis; vii, viii, ix, x(doğal) Altaylar'daki Altın Dağlar 150px|alt=Ovalar ve karla kaplı dağlar Altay Cumhuriyeti 1998 768rev; x(doğal)  Kazan Kremlini'nin Tarihî ve Mimari Kompleksi 150px|alt=Nehrin üzerinde kuleleri ve minareleri olan Kremlin Tataristan 2000 980; ii, iii, iv(kültürel)  Batı Kafkasya 150px|alt=Dağ manzarası Krasnodar Krayı 1999 900; ix, x(doğal)  Ferapontov Manastırı Topluluğu 150px|alt=Birkaç kuleli manastır Vologda Oblastı 2000 982; i, iv(kültürel) Kuron Dili 150px|alt=Kısmen ormanla kaplı kumul Kaliningrad Oblastı 2000 994; v(kültürel)   Orta Sihote-Alin 150px|alt=Ormanlar ve nehirlerle dağ manzarası Primorski Krayı 2001 766bis; x(doğal) Uvs Nuur Havzası 150px|alt=Arka planda kırmızı bitkiler ve tepeler olan sığ göl Tuva 2003 769rev; ix, x(doğal)  Derbent'teki Kale, Antik Kent Sur Yapıları 150px|alt=Devasa taş duvarlar ve bir kapı Dağıstan 2003 1070; iii, iv(kültürel)  Vrangel Adası Koruma Alanı Doğa Sistemi 150px|alt=Nehir ve dağlarla kutup manzarası Çukotka Özerk Okrugu 2004 1023rev; ix, x(doğal)  Novodeviçi Manastırı Kompleksi 150px|alt=Altın kubbeli, kırmızı ve beyaz kuleli, duvarlarla çevrili bir manastır Moskova 2004 1097; i, iv, vi(kültürel)  Yaroslavl Şehrinin Tarihî Merkezi 150px|alt=Kırmızı cepheli bir kilise ve kardaki diğer binalar Yaroslavl Oblastı 2005 1170; ii, iv(kültürel) Struve Jeodezi Arkı 150px|alt=Taş bir anıtın üzerindeki Struve Jeodezi Arkı anıt tableti Leningrad Oblastı 2005 1187; ii, iii, vi(kültürel)  Putorana Platosu 150px|alt=Ormanlar, nehirler ve dağlarla dolu manzara Krasnoyarsk Krayı 2010 1234rev; vii, ix(doğal)  Lena Sütunları Doğa Parkı 150px|alt=Nehre bakan taş sütunlar Yakutistan 2012 1299bis; viii(doğal)  Bulgar Tarihsel ve Arkeolojik Kompleksi 150px|alt=Aralarında kilise ve minarenin de bulunduğu bir bina topluluğu Tataristan 2014 981rev; ii, vi(kültürel)  Transbaykal Peyzajı 150px|alt=Kayalık çöl manzarası Zabaykalski Krayı 2017 1448rev; ix, x(doğal)   Zöye ada-şehrindeki Meryem'in Ölümü Katedrali ve Manastırı 150px|alt=İki beyaz Ortodoks kilisesi Tataristan 2017 1525; ii, iv(kültürel)  Pskov Mimarlık Okulu Kiliseleri 150px|alt=Beyaz cepheli ve metal kaplı kubbeli eski bir Ortodoks kilisesi Pskov Oblastı 2019 1523; ii(kültürel) Onega Gölü ve Beyaz Deniz Petroglifleri 150px|alt=Onega Gölü bölgesinin Besov Nos burnunda bulunan bir dizi petroglif Karelya 2021 1654; iii(kültürel)  Kazan Federal Üniversitesi Astronomik Gözlemevleri  150px|alt=Astronomik bir gözlemevi kulesi ve çevresindeki binalar Tataristan  2023 1678; i, ii, iv, vi(kültürel)  Kenozero Gölü Kalıntıları 150px|alt=Muhafaza içinde bir kilise Arhangelsk Oblastı 2024 iii, iv, v, vi, vii(karma) 

 Geçici liste 
Dünya Mirası listesinde yer alan alanlara ek olarak, üye devletler aday göstermeyi düşünebilecekleri geçici alanların bir listesini de tutabilirler. Dünya Mirası listesine aday göstermeler, yalnızca alanın daha önce geçici listede yer alması durumunda kabul edilir. Rusya, 2021 itibarıyla geçici listesine 31 alan kaydetti.
 Ad Fotoğraf Yer Seçildiği yıl UNESCO kriterleri Kaynak Ceyrah-Assa Tarihî ve Kültürel Rezervasyonu 150px|alt=Dağ manzarasındaki taş kuleler İnguşetya 1996 (kültürel)  İrkutsk Tarihî Şehir Merkezi 150px|alt=Kırmızı ve beyaz renkte dekore edilmiş bir ahşap ev İrkutsk Oblastı 1998 (kültürel)  Rostov Kremlini 150px|alt=Arka planda park, kilise ve duvarlar Yaroslavl Oblastı 1998 ii, iii, iv, vi(kültürel)  Yeniseysk Tarihî Şehir Merkezi 150px|alt=Bir ortodoks kilisesi Krasnoyarsk Krayı 2000 ii, iii, iv(kültürel)  Sikaçi-Alyan Petroglifleri 150px|alt=Yüzü oyulmuş bir kaya Habarovsk Krayı 2003 (kültürel)  Komandor Adaları (Komandor Doğa Koruma Alanı) 150px|alt=Nehirli tepelik manzara, alçak bitki örtüsü Kamçatka Krayı 2005 vii, viii, ix, x(doğal)  Magadan Doğa Koruma Alanı 150px|alt=Sahil ve orman, yukarıdan fotoğraf Magadan Oblastı 2005 vii, viii, ix, x(doğal)  Krasnoyarsk Sütunları 150px|alt=Ormanda büyük bir kaya oluşumu Krasnoyarsk Krayı 2007 vii, viii, ix, x(doğal)  Vasyugan Bataklığı – Tomsk Oblastı 2007 vii, viii, ix, x(doğal)  Astrahan Kremlin Topluluğu 150px|alt=Bir Ortodoks kilisesi ve yeşil çatılı bir çan kulesi Astrahan Oblastı 2008 ii, iii, iv(kültürel)  İlmen Dağları 150px|alt=Orman manzarası Çelyabinsk Oblastı 2008 vi, vii, viii(doğal)  Tanais arkeolojik sit alanı 150px|alt=Bazı binaların kalıntıları Rostov Oblastı  2009 ii, iii, v(kültürel)  Başkurt Ural 150px|alt=Mamutları tasvir eden mağara resmi Başkurdistan 2012 i, iii, v, vi, viii, x(karma) Bakir Komi Ormanları (yeniden aday) 150px|alt=Orman, nehir ve dağlar Komi Cumhuriyeti 2014 vii, viii, ix, x(doğal)  Batı Kafkasya (yeniden aday) 150px|alt=Dağ manzarası Krasnodar Krayı 2014 ix, x(doğal)  Mamayev Kurganı "Stalingrad Savaşı Kahramanları" Anıt Kompleksi 150px|alt=Kılıç tutan büyük bir kadın heykelinin bulunduğu anıt kompleksi Volgograd Oblastı 2014 i, iv, vi(kültürel)  Oğlaktı Dağları 150px|alt=Bir cenaze maskesi Hakasya 2016 i, iii, vi, x(karma)  Gorohovets Tarihî Şehir Merkezi 150px|alt=Şehrin yukarıdan görünümü Vladimir Oblastı 2017 ii, iv(kültürel)  Pazırık Kültürü Hazineleri 150px|alt=İki kişiyi ve bir atı tasvir eden dokuma Altay Cumhuriyeti 2018 i, ii, iii, vi(kültürel)  Şulgan-Taş Mağarası Kaya Resimleri 150px|alt=Mamutları tasvir eden mağara resmi Başkurdistan 2018 i, iii(kültürel)  Pereslavl-Zalesski Orta Çağ Surları Şehir Duvarı ile Kurtarıcı'nın Başkalaşım Katedrali (1152-1157) 150px|alt=Yeşil çatılı beyaz bir Ortodoks kilisesi Yaroslavl Oblastı 2019 i, ii, iv(kültürel)  Çukotka Arktik Deniz Avcılarının Mirası 150px|alt=Kıyıdaki bazı terk edilmiş evler, etrafta kar bulunmaktadır Çukotka Özerk Okrugu 2019 ii, iii, v, vi(kültürel)  Vyatskoye köyü 150px|alt=Süslü bir ahşap ev ve önünde bir çit Yaroslavl Oblastı 2019 ii, v(kültürel)  Divnogorye Tarihî ve Kültürel Kompleksi 150px|alt=Kaya oluşumundan yapılmış bir Ortodoks kilisesi Voronej Oblastı 2020 ii, iv, v, vi(kültürel)  Kıtalık Millî Parkı 150px|alt=Küçük bir bitki çiçek açarken Yakutistan  2021 ix, x(kültürel)  Tuva Kralları Vadisi 150px|alt=Yukarıdan dairesel mezar höyükleri Tuva  2021 i, iii, iv(kültürel) Denisova Mağarası 150px|alt=Ağaçlarla çevrili bir mağaranın girişi Altay Krayı 2022 iii, v(kültürel) Başkurt Şihanları: Toratau, Yörektau ve Kuşdağı 150px|alt=Ormanla kısmen kaplı, düz bir arazide beyaz konik bir tepe Başkurdistan 2022 viii(doğal) Voskresenski Bakır Eritme Tesisi Kompleksi 150px|alt=Kırmızı tuğladan yapılmış eski bir endüstriyel binanın kalıntıları Başkurdistan 2023 ii, iv, v(kültürel) Nikolay Lvov Tarafından Tasarlanan Torjok Tarihi Kent Merkezi ve Kırsal Emlak Mülkleri 150px|alt=Neoklasik Ortodoks manastırı Tver Oblastı 2023 i, iv, vi(kültürel) Büyük Vatanseverlik Savaşı Kahramanlarının Anıtları: Brest Kalesi ve Mamayev Kurgan 150px|alt=Arka planda kılıç tutan bir kadını tasvir eden anıt, ön tarafta Kiril alfabesiyle yazılmış bir gölet Volgograd Oblastı 2024 ii, iv, vi(kültürel) 

 Ayrıca bakınız 
 Doğu Avrupa'daki Dünya Mirasları listesi

 Notlar 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 UNESCO - Russian Federation  

*
Dünya Mirasları
Kategori:Dünya Mirası listeleri