Artemis 1

Artemis I (eski adıyla Exploration Mission-1, EM-1), Kasım 2022'de gerçekleştirilen fırlatmayla başlamış mürettebatsız bir Ay yörüngesi göreviydi. NASA'nın Artemis programının ilk büyük uzay uçuşu olan Artemis I, ajansın elli yıl önce sona eren Apollo programından sonra Ay'a dönüşünü simgeliyordu. Orion uzay aracı ve Space Launch System (SLS) roketinin ilk entegre uçuş testiydi ve ana amacı, sonraki Artemis görevlerine hazırlık olarak Orion uzay aracını ve özellikle de ısı kalkanını test etmekti. Bu görevler, Ay'da yeniden insan varlığı oluşturmayı ve Mars'ın araştırılması da dahil olmak üzere gelecekteki bilimsel çalışmalar için gereken teknolojileri ve ticari yaklaşımları göstermeyi amaçlamaktadır.

Artemis I görevinde kullanılacak olan Orion uzay aracı 20 Ekim 2021'de monte edildi.  Uçuş öncesi testlerdeki bir dizi sorun nedeniyle yaşanan gecikmelerin ardından, fırlatma aracının tamamı 17 Ağustos 2022'de fırlatma rampasına taşındı. İlk iki fırlatma denemesi, 29 Ağustos 2022'de hatalı bir motor sıcaklığı okuması ve 3 Eylül 2022'de yakıt ikmali sırasında meydana gelen bir hidrojen sızıntısı nedeniyle iptal edildi.

Artemis I, 16 Kasım 2022 saat 06:47:44 UTC'de (01:47:44 EST) Kennedy Uzay Merkezi'ndeki Fırlatma Kompleksi 39B'den fırlatıldı. Dünya yörüngesine ulaştıktan sonra, Orion uzay aracını taşıyan üst kademe ayrıldı ve Orion'u serbest bırakıp on CubeSat uydusunu konuşlandırmadan önce Ay transfer yörüngesine girmek için gerekli manevrayı gerçekleştirdi. Orion, 21 Kasım'da Ay'ın yakınından bir geçiş gerçekleştirdi, altı gün boyunca uzak bir ters yön yörüngede kaldı ve 5 Aralık'ta Ay'ın yakınından ikinci bir geçiş gerçekleştirdi.

Orion uzay aracı daha sonra geri döndü ve ısı kalkanının korumasıyla Dünya atmosferine girerek 11 Aralık'ta Büyük Okyanus'a indi. Görev, en erken Eylül 2025'te mürettebatlı bir Ay uçuşu gerçekleştirmesi planlanan Artemis II ile başlayarak Orion ve Space Launch System'in mürettebatlı uçuşlar için uygunluğunun onaylanmasını amaçlıyor. Artemis II'den sonraki görev olan Artemis III, Apollo 17'den bu yana elli yıl sonra ilk kez mürettebatlı bir Ay inişini gerçekleştirecek.

 Görev profili 

Artemis I, Space Launch System'in Blok 1 varyantı ile fırlatıldı.  Blok 1 aracı bir ana kademe, iki beş segmentli katı yakıtlı roket güçlendiricisi (SRB'ler) ve bir üst kademeden oluşuyordu. Ana kademe, daha önce Space Shuttle görevlerinde uçmuş dört RS-25D motoru kullanıyordu.Units E2045, E2056, E2058, and E2060.  Ana kademe ve güçlendiriciler kalkış anında  veya yaklaşık 4.000 metrik ton itme kuvveti üretti. Geçici Kriyojenik İtme Kademesi (ICPS) olarak bilinen üst kademe, Delta Kriyojenik İkinci Kademesini temel alıyordu ve Artemis I görevinde tek bir RL10B-2 motoru tarafından destekleniyordu.

Yörüngeye girdikten sonra ICPS motorunu ateşleyerek Ay doğrultusuna giriş (TLI) manevrası gerçekleştirdi ve böylece Orion uzay aracı ve 10 CubeSat uydusu Ay'a doğru bir yörüngeye yerleştirildi. Orion, ICPS'ten ayrıldıktan sonra Ay'a doğru yolculuğuna devam etti. Orion'un ayrılmasının ardından ICPS Kademe Adaptörü, bilimsel araştırma yapmak ve teknoloji gösterileri gerçekleştirmek için on CubeSat uydusunu konuşlandırdı. 

Orion uzay aracı, Ay'ın etrafında uzak bir ters yön yörüngede (DRO) geçirdiği altı gün de dahil olmak üzere uzayda yaklaşık üç hafta geçirdi.  Ay yüzeyine yaklaşık  yaklaştı (en yakın yaklaşım) ve Dünya'dan maksimum  mesafeye ulaştı.

+ Görev zaman çizelgesi Tarih Zaman (UTC) OlayFırlatmacenter|frameless|480px 16 Kasım 06:47:44 Ateşleme 06:49:56 Katı roket hız kazandırıcı ayrıldı 06:50:55 Hizmet modülü kaportası atıldı 06:51:00 Fırlatma iptal sistemi atıldı 06:55:47 Çekirdek kademesi ana motor kapatıldı 06:55:59 Çekirdek kademesi ve ICPS ayrıldı 07:05:53 – 07:17:53 Orion güneş panelinin açılması 07:40:40 – 07:41:02 Yerberi yükselme manevrası 08:17:11 – 08:35:11 Ay doğrultusuna giriş (TLI) ateşlemesi 08:45:20 Orion/ICPS ayrıldı 08:46:42 Üst kademe ayrılma ateşlemesi 10:09:20 ICPS yerleştirme ateşlemesiküçükresim|upright=2.18|center|Artemis I görevinin özetiAy'a varış noktası16 Kasım 14:35:15 İlk yörünge düzeltme ateşlemesi 17–20 Kasım Varış seyrüsefer aşaması 21 Kasım 12:44 Motor tahrikli uçuş ateşlemesiAy yörüngesi 21–24 Kasım Uzak ters yön yörüngeye geçiş (DRO)25-30 Kasım Uzak ters yön yörüngede (DRO) 1 Aralık 21:53 Ters yön yörünge ayrılma ateşlemesi 1–4 Aralık Ters yön yörüngeden çıkışDünya'ya dönüş 5 Aralık 16:43 Geri dönüş için motor tahrikli uçuş 5–11 Aralık Geri dönüş 11 Aralık 17:40:30 Denize iniş

 Görev profili animasyonu 

 Kaynakça 

Kategori:Artemis Projesi
Kategori:Orion (uzay aracı)
Kategori:Space Launch System
Kategori:Ay görevleri