Mezopotamya tanrıları listesi

Mezopotamya tanrıları, bölge halkları tarafından (Sümer, Akad, Babil...) tapınım gören tanrılardır.

 Cennet Üçlüsü 
Tüm dönemler boyunca Mezopotamya panteonun en önemli üç tanrısı sabit kalmıştır.

An (Anu): Yaratıcı tanrı ve Cennetin tanrısıdır. Tüm tanrılar onun soyundan gelir.

Enlil: Rüzgar, hava ve toprak tanrısı ve tüm tanrıların şefi.

Enki: Su kütleleri ve pek çok konu ile ilişkilendirilmiş tanrı.

 Yedi gezegen tanrısı 
Yedi sayısı eski Mezopotamya mitolojisinde son derece önemliydi. Sümer dininde bu yedi tanrı oldukça güçlü kabul edilir.

Utu (Şamaş): Güneş ile ilişkilendirilen tanrıdır. İlahi adaleti sağlamak onun göreviydi.

Sin (Nanna): Ay ile ilişkilendirilen tanrıdır.

Nergal: Mars ile ilişkilendirilen tanrıdır. Yeraltı dünyası ile ilişkilidir.

Nabu: Merkür ile ilişkilendirilen tanrıdır. Katipler ve yazı ile ilişkiliydi.

Marduk: Jüpiter ile ilişkilendirilen tanrıdır. Babillerin ulusal tanrısıdır.

İnanna (İştar): Venüs ile ilişkilendirilen tanrıçadır. Sümer aşk, cinsellik, fuhuş ve savaş tanrıçasıydı.

Ninurta: Satürn ile ilişkilendirilen tanrıdır. Savaş tanrısıdır.

 İlkel tanrılar 
Abzu: Yeraltındaki ilkel suların tanrısıdır.

Anşar ve Kişar: An'ın ebeveynleri.

Ki: Dünya'nın kişiselleştirilmesi.

Nammu: Sümer geleneklerinde hem An'ı hem de Ki'yi doğurduğu söylenen ilkel tanrıçadır.

Tiamat: İlkel suların kişiselleştirilmesidir.

 Diğer büyük tanrılar 
Aşur: Asurluların ulusal tanrısıdır.

Dagan: Mezopotamya da dahil olmak üzere tüm Yakın Doğu'da tapılan bir Batı Sami tahıl tanrısıdır.

Dumuzid: Eski Mezopotamya çoban tanrısı.

Ereşkigal: Yeraltı Dünyasının kraliçesi.

Geshtinanna: bazen rüya yorumuyla ilişkilendirilen kırsal bir tarım tanrıçasıdır.

Gılgamış: Gılgamış'a Sümer'in çeşitli yerlerinde bir tanrı olarak tapılmıştır.

Gula: Şifa tanrıçası.

İşkur: fırtına ve yağmur tanrısı.

İştaran: Dicle nehrinin doğusunda Mezopotamya ile Elam arasındaki sınırda bulunan Sümer şehir devleti Der'in yerel bir tanrısıdır.

Nanşe: Lagaş şehri ile ilişkili tanrı.

Ninazu: Yeraltı dünyası ile ilişkili tanrı.

Ningal: Utu'nun annesi.

Ningişzida: Normalde Yeraltı Dünyasında yaşayan bir tanrıdır.

Ninhursag: tarımsal verimlilikle ilişkilendirilen Sümer ana tanrıçası.

Ninlil: Tanrıların hükümdarı Enlil'in karısı.

Ninshubur: Tanrıça İnanna'nın sukkal'ı veya kişisel hizmetçisidir.

Nisaba: başlangıçta bir tahıl ve tarım tanrıçasıydı, zamanla yazı tanrıçası oldu.

 Küçük tanrılar 
İsimKült merkezleriAma-arhusUrukAmasagnulAmashilamaAntuAnunītu (İnanna)Agade ve SipparAsarluhiKuaraAshgiAdab and KeshAshnanAruru (Ninhursag)Babil'in Bel'iBabilBelet-SeriBirtumCennet BoğasıBuneneSippar, Uruk ve AsurDamuIsin, Larsa, Ur ve GirsuDingirma (Ninhursag)Dumu-zi-abzuKinunirEmeshEnkimduEnmesarraEnnugiEntenEnzagDilmunErraErragal
ErrakalGareusUrukGatumdagLagaş ve GirsuGibilGugalannaGunuraHahanuHanbiHaniHayaUmma, Ur ve Kuara.HayasumHegir-Nuna
GangirHendursagaIg-alimaLagaşIlabaAgadeIlabratImdugudIšḫaraIsimudIshumKakkaKittuKusLaharLahmuLamashtuLisinAdab ve KeshLugalbandaUruk, Nippur, and KuaraLugal-irra ve Meslamta-eaKisigaLulalBad-tibiraMamiMandanuMartuMisharuNanayaUruk ve KishNetiNingikugaNin-immaNindaraNingilinNingirimaNinkasiNinkurraNinmenaNinmugNinnisigNinsarNinsiannaSippar, Larsa ve UrukNinsikilaNinsunUrukMami (tanrıça)NirahDerNumushdaKazalluNungalNippurNuskuHarranPabilshagIsin, Nippur ve LaragPazuzuŠarrat-DēriDerŞaraUmma ve Tell AgrabSheridaSippar ve LarsaShullatShul-pa-eShul-utulaSirturŠul-šaganaLagaşSiduriSililiŠumuganTaşmetumKalhuUrašUttuZababa

 Kaynakça 

Kategori:Mezopotamya dini
Kategori:Mitoloji listeleri
Kategori:Mezopotamya ilahları