Sırp Demokratik Partisi (Bosna-Hersek)

Sırp Demokratik Partisi (Sırpça: Српска демократска странка/Srpska demokratska stranka, СДС/SDS) Bosna-Hersek'te bir Sırp siyasi partisidir.

Ekim 2006'daki parlamento seçimlerinde, Sırp Cumhuriyeti Başbakanı Milorad Dodik liderliğindeki Bağımsız Sosyal Demokratlar İttifakı'na, Sırp Cumhuriyeti'nin önde gelen partisi ve Bosna Hersek'teki ana Sırp partisi konumunu kaybetti. 2010 ve 2014 seçimlerinde küçük kazanımlar elde etmesine rağmen, 2018 yılına gelindiğinde partinin parlamentoda temsil oranı %20'nin altına düştü ve tarihindeki en düşük sandalye sayısına sahip oldu. Sırp Demokratik Partisi, "savaş suçu zanlılarını tutuklayıp uluslararası bir mahkemeye teslim edemediği" gerekçesiyle ABD'nin yaptırımı altında bulunuyor. Yaptırımlar, Amerika Birleşik Devletleri'nden SDP'ye herhangi bir fon ve materyal transferini yasaklar ve bunun tersi durumu için de geçerlidir.  Parti, Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi ABD ajansı tarafından Özel Olarak Belirlenmiş Vatandaşlar ve Engellenen Kişiler listesinde yer almaktadır.

 Tarihi 
 Kuruluşu 
1990 yılında Radovan Karadžić tarafından kuruldu. Jovan Rašković'in Sırp Demokratik Partisi'nin Hırvatistan'daki Sırplarla yaptığı gibi Bosnalı Sırp toplumunu birleştirmeyi ve bu iki cumhuriyetin federasyondan ayrılması durumunda Yugoslavya'nın (Sırbistan-Karadağ ile "Üçüncü Yugoslavya" olarak) bir parçası olarak kalmayı hedefliyordu.

 1991 
Eylül 1991 boyunca, Bosna-Hersek genelinde çeşitli "Sırp Özerk Bölgeleri" kurmaya başladı. 15 Ekim 1991 tarihinde Bosna parlamentosunun egemenlik oylamasından sonra, Bosna-Hersek'teki Sırpları münhasıran temsil etmek için 24 Ekim 1991 tarihinde Banja Luka'da ayrı bir Sırp Meclisi kuruldu. Ertesi ay, Bosnalı Sırplar, Yugoslavya'nın bir parçası olarak Sırbistan ve Karadağ ile federal bir eyalet olarak kalmak lehine ezici bir oylama ile sonuçlanan bir referandum düzenlediler. Aralık 1991'de parti liderliği tarafından "Sırpların Bosna-Hersek'teki organlarının olağanüstü koşullarda örgütlenmesi ve faaliyetine ilişkin" başlıklı çok gizli bir belge hazırlandı. Bu belge, çeşitli "kriz merkezleri" aracılığıyla gölge hükûmetler ve hükûmet dışı yapıların oluşturulması yoluyla ve Yugoslav Halk Ordusu ile koordinasyon içinde olan sadık Sırpları devralmaya hazırlayarak, ülkedeki her belediyenin ele geçirilmesi için merkezi bir programdı.

 Parti başkanları 
 # İsim PortreGörev Süresi 1 Radovan Karadžić  80px  12 Temmuz 1990  19 Temmuz 1996 2 Aleksa Buha  80px  19 Temmuz 1996  1 Temmuz 1998 3   80px  1 Temmuz 1998  19 Temmuz 2004 4 Dragan Čavić  80px  20 Temmuz 2004  15 Aralık 2006 5 Mladen Bosić  80px  15 Aralık 2006  8 Ekim 2016 6   80px  14 Ekim 2016  30 Haziran 2019 7 Mirko Šarović  80px  30 Haziran 2019  12 Kasım 2022 —   80px  12 Kasım 2022  Görevde

 Seçim sonuçları 
 Parlamento seçimleri 
+ Sırp Cumhuriyeti Ulusal Meclisi Yıl Oy % Sandalye ± Koalisyon Hükûmet 1991Bosna Parlamentosu'ndan ayrılan milletvekilleri   —  1996 568,980 52.3%   27 —  1997 Bilinmiyor 28.9%   21 —  1998 160,594 21.7%   5 —  2000 226,226 36.1%   12 —  2002 159,164 31.2%    5 —  2006 103,035 18.27%    9 —  2010 120,136 18.97%    1 —  2014 173,824 26.26%   3 SRS RS ile  2018 123,515 18.04%   5 SRS RS ie  2022 95,648 14.95%    3 — 

 Cumhurbaşkanlığı seçimleri 
+ Bosna-Hersek Cumhurbaşkanlığı Seçim # Aday Oy % Not Sonuç 1996  1. Momčilo Krajišnik 690,646 67.3% —  1998  2. Momčilo Krajišnik 314,236 44.7% —  2002  1. Mirko Šarović 180,212 35.5% —  2006  2. Mladen Bosić 130,824 24.2% —  2010  2. Mladen Ivanić 285,951 47.31% Destek  2014  1. Mladen Ivanić 318,196 48.71% Destek  2018  2. Mladen Ivanić 292,065 42.74% Destek  2022  2. Mirko Šarović 224,912 35.45% — 

+ Sırp Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Seçim #  Aday  Oy  %  Not Sonuç 1996  1. Biljana Plavšić 636.654 59.2% —  1998  1. Nikola Poplašen 322,684 43.9% Destek  2000  1. Mirko Šarović 313,572 49.8% —  2002  1. Dragan Čavić 183,121 35.9% —  2006  2. Dragan Čavić 163,041 29.4% —  2007  2. Ognjen Tadić 142,898 33.8% —  2010  2. Ognjen Tadić 227,239 35.92% —  2014  2. Ognjen Tadić 296,021 44.28% —  2018  2. Vukota Govedarica 284,140 41.81% —  2022  2. Jelena Trivić 268,649 42.84% Destek 

 Makamlar 
Sırp Demokratik Partisi üyelerinin görevde olduğu makamlar:

 Bosna Hersek Cumhurbaşkanlığı Üyesi  Yıllar Momčilo Krajišnik 1996-1998 Mirko Šarović 2002-2003 Borislav Paravac 2003-2006 Bosna-Hersek Başbakanı  Yıllar Boro Bosić 1997-1999 Spasoje Tuševljak 2000 Sırp Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı  Yıllar Radovan Karadžić 1992-1996 Biljana Plavšić 1996-1998 Mirko Šarović 2000-2002 Dragan Čavić 2002-2006 Sırp Cumhuriyeti Başbakanı  Yıllar Branko Đerić 1992-1993 Vladimir Lukić 1993-1994 Dušan Kozić 1994-1995 Rajko Kasagić 1995-1996 Gojko Kličković 1996-1998 Pero Bukejlović 2005-2006 Sırp Cumhuriyeti Ulusal Meclisi Başkanı  Yıllar Momčilo Krajišnik 1992-1996 Dragan Kalinić 1996-19982000-2004 Dušan Stojičić 2004-2006

 Kaynakça 

Kategori:1990'da kurulan siyasi partiler
Kategori:Millî muhafazakâr partiler
Kategori:Sırp milliyetçisi partiler
Kategori:Bosna-Hersek'teki siyasi partiler
Kategori:Sırp Cumhuriyeti'ndeki siyasi partiler
Kategori:Bosna-Hersek'teki Sırp siyasi partileri
Kategori:Sırp irredantizmi
Kategori:Bosna-Hersek'te ayrılıkçılık