Praeses

Praeses (çoğulu: praesides, kökeni Latince: prae-sidere "önde oturmak") Roma İmparatorluğu ve Geç Antik Çağ'da Roma eyaleti valisine verilen unvandır.

MS 400 civarında Roma İmparatorluğunda toplam 70 praesides bulunmaktaydı. Bu kişiler hem yargılama hem de yönetimde söz sahibi olabiliyorlardı.

Praesides, çoğunlukla senato sınıfından değil, imparator tarafından atanan equites sınıfından gelmekteydi. Bu durum, eyalet yöneticiliğini daha profesyonel ve merkezi bir denetime bağlı kılmayı amaçlıyordu. Praesesler, eyaletlerinde vergi toplanmasını denetleme, güvenliği sağlama, şehirler arası anlaşmazlıklara hakemlik yapma ve imparatorluk emirlerini uygulama görevlerini yerine getiriyordu. Özellikle 4. ve 5. yüzyıllarda artan askeri ve mali krizler nedeniyle praeseslerin stratejik önemi daha da artmıştır.

Bununla birlikte, praeses konumu hiyerarşik düzende daima sınırlıydı: prokonsüller veya konsüler valiler yetki açısından praeseslerden üstündüler. Ancak buna rağmen praesesler, özellikle Geç Antik Çağ'da yerel halkla imparatorluk arasındaki bağı tesis eden temel aktörler oldular. Halk, Roma'nın adaletini veya baskısını en çok bu görevliler üzerinden deneyimlediği için, praeseslerin tavrı Roma otoritesinin meşruiyet algısını doğrudan etkiliyordu.

 Kaynakça