Gurkeli

Gurkeli (Gürcüce: გურკელი; okunuşu: "gurk'eli"), Gürcistan’ın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Ahaltsihe Belediyesi sınırları içinde bir köydür. Mesheti Dağı'nın güneyinde, Tsinubani Deresi'nin sol kıyısında, deniz seviyesinden 1.020 metre yükseklikte yer alır. Ahaltsihe kentine 24 km uzaklıktadır.

Gurkeli; Agara, Tsinubani, Zikilia ve Sakuneti köyleriyle birlikte Agara temini oluşturmaktadır.

Tarihçe

Gurkeli, 13. yüzyılda Gurkeli ailesinin malikanesiydi ve köyün adı da bu aileden gelir.Samshe-Cavaheti (Gürcüce), Yazarlar (Dali Nikolaişvili, Davit Sartania, Avtandil Ucmacuridze, Lamzira Lağidze, Vaja Trapaidze, Tinatin Nanobaşvili), Tiflis, 2016, s. 79  ISBN 978-9941-0-8626-7

Eski bir yerleşme olan Gurkeli, Erken ve Geç Orta Çağlarda Gürcü devletleri yönetimi altında bulunuyordu. Gürcü atabeg sülalesi Cakelilerin yönettiği Samtshe-Saatabago sınırları içindeyken köyü 16. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlılar ele geçirdi. Osmanlı idaresinin Gurkel / Gurkil (كوركیل) olarak kaydettiği Gurkeli, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Ahısha livasının Azğur nahiyesine bağlıydı. Köyde ispenç vergisi vermekle yükümülü 9 hane yaşıyordu. Hane reisleri Ğvinia, Goça, Badur, Matia gibi adlar taşıyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar, darı, mercimek, keten tohumu tarımı, şarapçılık ve arıcılık yapıldığı, sebze yetiştirildiği, koyun ve domuz beslendiği verki kayıtlarından anlaşılmaktadır.
küçükresim|upright=1.36|sağ|Bieti Kilisesi'nin kalıntıları
Gurkeli, yaklaşık 250 yıl Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından imzalanan Edirne Antlaşması’yla Çarlık Rusyası’na bırakıldı. Böylece bu imparatorluğun bir parçası olan Gürcistan’a yeniden katılmış oldu.

Bieti Manastırı'nın bir parçası olan ve 14. yüzyılda inşa edilmiş olan Bieti Kilisesi, Gurkeli köyünün kuzeybatısında yer alır. Kilise 2006 yılında Gürcistan'ın Ulusal Öneme Sahip Taşınmaz Kültür Anıtları listesine eklenmiştir.

Nüfus

2014 yılı verilerine göre köyde 155 kişi yaşıyordu.

 Yıl  Nüfus  Erkek  Kadın 2002  150  71  79 2014   155  76  79

Kaynakça


Kategori:Ahaltsihe'nin köyleri