Dünyaya Yön Veren En Etkin 100

Dünyaya Yön Veren En Etkin 100 veya orijinal ismiyle , Amerikalı astrofizikçi ve yazar Michael H. Hart'ın 1978 yılında yayımladığı bir kitaptır.Russell K. Neili tarafından Michael H. Hart ile yapılan görüşme, Nisan 14, 2000: 1992 yılında revizyonlar ile yeniden basılan kitapta, insanlık tarihini en çok etkileyen ve değiştiren kritik 100 ismin sıralaması vardır. Yazar Michael H. Hart, kitaptaki isimleri açıkça bir kriter olarak "büyüklük" üzerine değil, o kişinin eylemleri nedeniyle insanlık tarihinin gidişatının değişmesi üzerine belirlemeye çalıştı.

Özet
Kitap, 100 etkili ismin yanı sıra bir de mansiyon ekinden oluşmaktadır. Her bölümde, tarihteki etkili kişilerden birinin ilk olarak kısa bir biyografisi, ardından yazar Hart'ın bu kişinin nasıl etkili olduğuna ve insanlık tarihinin gidişatını nasıl değiştirdiğine dair düşünceleri yer almaktadır.

Başarılı dinlerin kurucuları ve şekillendiricileri, Hart'ın görüşüne göre en etkili olanlar arasında yer aldı; çünkü Hart'a göre bunlar, uzun bir süre boyunca birçok insanın hayatını oldukça güçlü bir şekilde şekillendirdi. Bu nedenle Hart'ın listesindeki ilk kişi, oldukça eleştirilere ve tartışmalara yol açmış olan İslam peygamberi Muhammed'dir. Hart, hem dinî hem de politik yönden "fevkalade başarılı" gördüğü Muhammed için, tarihte iz bırakanlar sıralamasında ilk sırayı uygun gördü.Alphonse Dougan, "Understanding Prophet Muhammad Beyond the Stereotypes ", , Issue 46 (Nisan–Haziran 2004). Hart, 7. yüzyılın başlarında Arap Yarımadası'nda hiç beklenmedik bir anda ortaya çıkan Müslüman Arapların fetihlerinin asırlar boyunca dünyanın gidişatını önemli ölçüde değiştirmesinin eğer Muhammed olmasaydı hiç gerçekleşmeyeceğini, bu değişikliğin temel sebebinin Muhammed olduğunu söyledi.Michael H. Hart, The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History (Dünyaya Yön Veren En Etkin 100), Neden Kitap Yayıncılık, 2009. (s. 25-30) Ayrıca Hart, Muhammed'in İslam'ın gelişiminde üstlendiği rolün, İsa'nın Hristiyanlığın gelişiminde üstlendiği rolden daha çok büyük olduğuna inanıyordu. Bu konuda da Hart, Hristiyanlığın geliştirilmesinde ve yayılmasında en büyük pay sahibi olarak Pavlus'u işaret etti.

Hart, ilk kitabında Abraham Lincoln'ü listeye dahil etmedi. 1992 revizyonları, Vladimir Lenin ve Mao Zedong gibi komünizm ile ilişkili figürlerin indirgenmesini –Mihail Gorbaçov hariç– içeriyordu. Ayrıca Hart'ın, William Shakespeare'ın değerlendirilmesinde taraflı olduğunu ve Shakespeare yerine 17. Oxford Kontu Edward de Vere'yi seçmesinin adil olmadığını düşünenler oldu. Bunların yanı sıra Hart, baskıda yaptığı bir hatayı düzelterek Ernest Rutherford yerine Niels Bohr ve Henri Becquerel'i getirdi. Basımdan hemen önce sıralamaları tekrar düzenledi, ancak ilk 10'da yer alan hiç kimsenin pozisyonunu değiştirmedi.

En etkin 50'nin sıralaması
SıraİsimYaşam Resim Etnisite Hakkında 1MuhammedMūḥammad ibn 'Abdullāh80pxArapPolitik ve dinî liderdi. Müslümanlarca Allah'ın peygamberi ve son elçisidir. Günümüzde 2 milyarı aşkın takipçisiyle dünyanın en kalabalık ikinci dini olan İslam'ın kurucusu ve merkezî figürüdür. Aynı zamanda bir sosyal reformcu, diplomat, tüccar, filozof, hatip, yasa koyucu ve askerî lider olarak da aktif olmuştur. 2Isaac Newton80pxİngilizBilim insanı, matematikçi, fizikçi, astronom, doğa filozofu, simyacı ve ilahiyatçıydı. 1687'de yayımladığı Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica eseriyle evrensel kütleçekim yasası ve üç hareket yasasıyla klasik fizik mekaniğinin temelini attı. Yarattığı etki, bilim tarihindeki kilometre taşlarından biri oldu. 3Nasıralı İsaYešūa ben  Miriām 92x92pikYahudiDinî ve ruhani liderdi. Günümüzde 2,4 milyarı aşkın takipçisiyle dünyanın en kalabalık dini olan Hristiyanlığın merkezî figürüdür. Hristiyanlar tarafından Mesih, Tanrı'nın oğlu ve Tanrı'nın enkarnasyonu olarak kabul edilir. Hristiyanlık inancı dışında, 2+ milyar takipçili İslam'da da büyük bir manevi öneme sahiptir. 4BudaGẚutẚm BuḏdhǎMÖ 563–483102x102pikHintGünümüzde dünyanın en büyük dördüncü dini olan ve 500 milyondan fazla takipçisi bulunan Budizm'in kurucusu olan bir filozoftu. Aynı zamanda eski dönemin Hindistan'ında ruhani bir önder ve öğretmendi. 5KonfüçyüsKǒng FūzǐMÖ 551–47980pxÇinliDüşüncesi ve öğretileriyle döneminin dünyasına damga vurmuş, Çin başta olmak üzere Kore, Japonya, Vietnam ve Endonezya gibi Asya ülkeleri üzerinde derin bir iz bırakmış Konfüçyüsçülüğün kurucusu olan bir filozoftu. 6Pavlus(Tarsuslu Saul)Pāulos HašāliaḥMS 5–67100x100pikYahudiHavari ve ilk Hristiyan misyonerdi. Uzun uğraşları sonucunda İsa'nın öğretilerini Yahudi topraklarının dışına yayarak Hristiyanlık inancının temellerini atmış, inancı çok uluslu bir din hâline getirmiş ve Roma İmparatorluğu'nun Hristiyanlaştırılmasında kilit bir rol oynamıştır. 7Cai LunCài Lún MS 50–12180pxÇinliİnsanların bilgiyi depolama yolunda ihtiyaç duydukları en temel materyal olan kâğıdı icat ederek büyük bir etki yaratmış mucitti. 8Johannes Gutenberg 1400–1468102x102pikAlmanİnsanların bilgiyi yayma ve saklamaları yolunda icat edilmiş en büyük teknolojik araç olan mekanik matbaayı yaratarak kitapların daha çok ve hızlı basılmasına ve dolayısıyla bilginin daha hızlı yayılmasına yol açmış bir mucitti. İnsanlığa olan bu katkısı, Rönesans ve Aydınlanma Çağı'nın gerçekleşmesini hızlandırmıştır. 9Kristof KolombChristophorus Columbus1451–150697x97pikİtalyanİspanyol İmparatorluğu'nun maddi yardımlarıyla Eski Dünyalıların Amerika kıtasını keşfetmelerini sağlayarak Coğrafi Keşifler döneminin en büyük keşfini gerçekleştirmiş olan gezgin, sömürgeci ve kâşifti. Aynı zamanda yaptığı bu keşifle sömürgecilik dönemini başlattı. 10Albert Einstein1879–1955113x113pikYahudi1900'lerin ilk yarısında yaptığı matematiksel çalışmalarının sonucu olarak türettiği görelilik teorisi ve beraberinde getirdiği kütle–enerji eşdeğerliği olan E = mc2 denklemi, kuantum mekaniğini ve uzayzaman kavramlarını anlama yolunda bilim ve fizik dünyası için çok büyük bir adım oldu. 11Louis Pasteur1822–1895110x110pikFransızTarihin en sık görülen ve ölümcül hastalıklarından biri olan kuduzun tedavisi için kuduz aşısını bulmuş bir mikrobiyolog ve kimyagerdi. Böylece sık ve kolay bulaşan bir ölümcül hastalığın milyonlarca insanı öldürmesine engel oldu. 12Galileo GalileiGalilaeus Galilaei1564–1642102x102pikİtalyanGözlemsel astronomi alanı üzerinde yaptığı çalışmaların sonucunda bu alana kazandırdığı yenilikler ile Rönesans dönemi bilimsel devrimlerine damga vurmuş bir bilim insanıydı. Aynı zamanda uygulamalı bilim ve teknoloji alanında da çalışmış ve yeni teknikler geliştirmiştir. 13Aristoteles(Aristo)AristotélēsMÖ 384–32280pxYunanBatı felsefesine teorik düşünceyi katmasıyla, özellikle de üzerine yoğunlaştığı mantık alanına kattığı önemli kazanımlarla tanınmış, bilimin felsefi prensiplerini insanlığa kazandırmış bir filozof ve bilgeydi. İnsanlık tarihi boyunca özgün felsefi ve bilimsel düşüncelere ilham kaynağı olmakla beraber, yaptığı çalışmalarıyla birçok yenilikçi fikrin de önünü açmıştır. 14ÖklidEukleídēs MÖ 323–28580pxYunanElementler eserinde derlediği geometrik çalışmalarıyla aksiyomatik yöntemi geliştirerek geometriye olan bakış açısını kökten değiştirmiş bir matematikçiydi. İskenderiye'de büyük bir matematik okulu kurmuş ve çağlar boyu matematikle ilgilenen hemen herkesin gözde ismi olmuştur.  15MusaMoše ben ĀmramMÖ 13. yüzyıl80pxİbraniİsrailoğullarını politik, dinî ve hukuki yönden yönetmiş; koyduğu yasalar ile Yahudilik dışında Hristiyanlık ve İslam'ı da derinden etkilemiş bir din büyüğüydü. 16Charles Darwin1809–188280pxİngilizBilim tarihinin en önemli çalışmalarından biri olan 1859 yayımlı Türlerin Kökeni kitabıyla evrimsel biyolojinin ve kendi adıyla anılan Darwinizm kuramının temelini oluşturmuş bir biyolog ve doğa bilimciydi. Başta insan evrimi olmak üzere evrimin dinamiğine dair gösterdiği temel prensipler bilim dünyasını derinden etkilemiştir. 17Çin Şi HuangQín Shǐ HuángMÖ 247–21080pxÇinliDünyanın en uzun savunma duvarı olan Çin Seddi'ni yaptırtmış ve kurduğu Çin Hanedanlığı ile günümüzde Çin adı verilen bölgeye adını vermiş ilk Çin imparatoruydu.  18AugustusMÖ 63–MS 14120x120pikLatinKomutan ve hükümdardı. Dağılan Roma Cumhuriyeti'nin ardından; yıllarca Avrupa'ya, Kuzey Afrika'ya ve Orta Doğu'ya hükmedecek olan Roma İmparatorluğu'nu kurmuş ve ilk imparatoru olup "ceasar" (sezar) ünvanını almıştı. 19Nicolaus CopernicusMikołaj Kopernik1473–1543100x100pikPolonyalı1543 yılında tamamladığı De revolutionibus orbium coelestium adlı eseriyle Güneş'in merkezde olduğunu ve gezegenlerin onun çevresinde dairesel şekilde devindiğini ortaya atarak Güneş Sistemi'nin günümüzdekine çok benzer bir betimlemesini yapmış matematikçi ve astronomdu. 20Antoine Lavoisier1743–179480pxFransızYaptığı çalışmalar ve özellikle de kütlenin korunumu kanununu ortaya atmasıyla modern kimya bilimini yaratmış kimyager ve simyagerdi. 21Büyük KonstantinFlavius Valerius ConstantinusKōnstantînos272–337107x107pikLatinKomutan ve hükümdardı. Dağılmak üzere olan Roma İmparatorluğu'nun doğu bloğunu komuta ederek tek bir çatı altında birleştirmiş ve günümüzde adı İstanbul olan Konstantinopolis şehrinin isim babası olmuştu. Hristiyanlığa geçen ilk Roma imparatoru olan Konstantin, Hristiyan uygulamalarını suç olmaktan çıkarmada ve imparatorluğun Hristiyanlara yönelik zulmünü durdurmada önemli bir rol oynadı. 22James Watt1736–1819100x100pikİskoçMucit ve mühendisti. 1755–1760'larda yaptığı teorik ve deneysel çalışmalarıyla ilk buhar makinesini yarattı. Watt'ın buhar makineleri, Sanayi Devrimi'ni başlatacak kadar büyük bir ses duyurdu; yavaş ve sınırlı insan gücü yerine olabilecek en iyi alternatif olarak görüldü. Bu icadı insanlık tarihindeki en büyük teknolojik sıçrayışlardan biri oldu. 23Michael Faraday1791–1867106x106pikİngilizElektromanyetik indüklemeyi ve manyetik alanın ışığın kutuplanma düzlemini döndürdüğünü keşfederek elektrolizin temel ilkelerini belirleyen bilim insanıydı. Klor (Cl) gazını sıvılaştırmayı başaran ilk kişi oldu. Amper biriminin kesin tanımını yapması ve elektrot, anot, katot, elektrolit ve iyon gibi temel elektroliz terimlerini yaratması da diğer önemli katkıları arasındadır. 24James Clerk Maxwell1831–1879100x100pikİskoçTeorik fizikçi ve matematikçiydi. En önemli başarısı; klasik elektromanyetik teorisinde daha önceden birbirleriyle ilişkisiz olarak gözüken elektrik ve manyetizmanın aynı şey olduğunu, kendisine ait olan Maxwell Denklemleri ile ispatlamasıdır. Bu denklemler elektrik, manyetik ve optik alanlarında da kullanılır. 25Martin Luther1483–1546117x117pikAlmanKeşiş, teolog, üniversite profesörü, Protestanlığın babası ve Lüterciliği yaratan, geliştiren ve yayan kişiydi. Avrupa'daki reform hareketlerinin öncü ismi olmuştur. Almanya'da baskılara rağmen Kutsal Kitap'ın Latinceden Almancaya tercüme edilmesinde kilit rol oynamıştır. 26George Washington1732–1799107x107pikİngilizKomutan ve askerdi. ABD'nin bağımsızlık savaşında önemli bir rol oynayarak On Üç Koloni'yi birleştirdi ve Amerika Birleşik Devletleri'nin birinci başkanı oldu. 27Karl Marx1818–1883115x115pikYahudiFilozof, politik ekonomist ve bilimsel sosyalizmin kurucusuydu. Ekonomi alanındaki çalışmaları; günümüzde emeği, emek–sermaye ilişkisini ve bunları takip eden ekonomi düşüncesini kavramanın büyük bir kısmı için temel oluşturdu. 28Wright Kardeşler(Wilbur & Orville Wright)1867–1912&1871–1948100x100px100x100pxİngilizveAlmanTarihte ilk defa motorlu uçak uçuran mucit kardeşlerdi. 29Cengiz Han(Temuçin)Чингис хаанČinggis Khaan1162–122780pxMoğolMoğol İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk imparatoru olan komutan ve hükümdardı. Yaptığı seferlerle dönemin dünyasında büyük bir korku yaymış ve insanlık tarihinin gördüğü bitişik sınırlara sahip en büyük imparatorluğunu kurmuştur. Sık sık tarihçiler tarafından tarihin en başarılı ve en etkili askerî liderlerinden birisi olarak görülür. 30Adam Smith1723–179080pxİskoç"Ekonominin Babası" ve "Kapitalizmin Babası" olarak da anılan ekonomist, ahlak filozofu, politik ekonominin öncüsü ve İskoç Aydınlanması sırasındaki önemli bir figürdü. 31William Shakespeare1564–161680pxİngilizŞair, oyun yazarı ve oyuncuydu. Çoklukla İngilizce dilinin en büyük yazarı ve dünyanın en iyi dram oyun yazarı olarak anılır. ''İngiltere'nin ulusal şairi'' ve "Avon'un Ozanı" olarak da bilinir. Oyunları bütün büyük dillere çevrildi ve diğer bütün oyun yazarlarından daha çok sergilendi. 32John Dalton1766–1844106x106pikİngilizKimyager, meteorolog ve fizikçiydi. Modern Atom Teorisi ile ilgili öncü çalışmaları ve renk körlüğü (onun onuruna ''Daltonizm'' olarak da bilinir) üzerine araştırmalarıyla bilinir. 33Büyük İskenderAléxandros III ho MakedȏnMÖ 356–323107x107pikMakedonAntik Makedonya Krallığı'nın kralıydı. İktidarının uzun yıllarını Güneybatı Asya ve Kuzeydoğu Afrika'da eşi benzeri görülmemiş askerî seferlerle geçirdi ve 30 yaşına geldiğinde Yunanistan'dan Kuzeybatı Hindistan'a kadar uzanan antik dünyanın en büyük imparatorluklarından birini yarattı. Pek çok uzman kişi tarafından tarihin en başarılı askerî komutanlarından birisi olarak kabul edilir. 34NapolyonNapoléon Bonaparte1769–1821108x108pikFransızFransız Devrim Savaşları ve Napolyon Savaşları sırasında Fransa'nın krallığını yapmış asker ve devlet adamıydı. Fransız İmparatorluğu ve Avrupa'nın tümünü etkilemiş büyük liberal reformlara imza atmış olan Napolyon, en kalıcı hukuki başarısı olmuş Napolyon Kanunları'nı yaratarak dünyada ses getirmiştir. 35Thomas Edison1847–193180pxHollandalıMucit ve iş insanıydı. Elektrik enerjisi üretimi, kitle iletişimi, ses kaydı, filmcilik gibi birçok alanda cihazlar geliştirdi. Fonograf, film kamerası, ampulün ilk versiyonları gibi icatları, sanayileşmiş olan modern dünyada büyük etki yarattı. ABD'de kendi adına kayıtlı olan 1.093 patentin yanı sıra, başka ülkelerde de bulunan patentleriyle tarihin en verimli mucitlerinden birisi oldu. 36Antonie van Leeuwenhoek1632–172395x95pikHollandalıTüccar ve bilim insanıydı. Bakteriyi ilk keşfeden ve kendi oluşturduğu mikroskobu ile mikroskobik canlıları ilk inceleyen bilim insanıdır. 37William T. G. Morton1819–186880pxİngilizModern tıp dünyasını anesteziyle tanıştıran tıp insanıydı. 1846'da eter kullanarak neredeyse ağrısız ilk diş çekimini gerçekleştirmiştir. Anestezi sayesinde insanlar, "acısız tıbbi müdahalelerle" tedavilerini daha kolay gerçekleştirme imkânına sahip oldular. 38Guglielmo Marconi1874–1937107x107pikİtalyanMucit ve elektrik mühendisiydi. Uzun mesafeli radyo iletişimi, Marconi yasası, telsiz–telgraf sistemi üzerine yaptığı çalışmalarıyla ünlüdür. Radyonun mucidi olarak da bilinir. 39Adolf Hitler1889–1945çerçevesiz|107x107pikAlmanPolitikacı, demagog ve Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi lideriydi. 20. yüzyılın en güçlü ve kötü şöhretli diktatörlerinden birisi olarak kabul edilen Hitler, Avrupa'da II. Dünya Savaşı'nı başlatmış, savaş boyunca askerî operasyonlarla yakından ilgilenmiş ve Holokost adı verilen tarihin en büyük soykırımıyla milyonlarca insanın ölümüne neden olmuştur. 40Platon(Eflatun)PlátōnMÖ 428/427–34880pxYunanFilozof ve bilgeydi. Dünyada üniversite düzeyindeki ilk kurumlardan biri olan ve bu kurumlara günümüzdeki adını veren Akademi'nin kurucusuydu. Felsefe ve bilim tarihindeki pek çok tartışmanın temellerini atmış, Hristiyanlık ve İslam gibi pek çok dini de derinden etkilemiştir.  41Oliver Cromwell1599–165880pxİngilizSiyaset adamı, asker ve devlet yöneticisiydi. İngiliz İç Savaşı'nda parlamento güçlerinin zaferinde etkin rol oynamıştır. İngiltere'nin yönetim biçimini krallıktan cumhuriyete çevirmiş, ama 1653'ten ölünceye kadar "Devlet Koruyucu Lord" ünvanıyla ülkeyi tek başına idare etmiştir. 42Alexander Graham Bell1847–1922104x104pikİskoçBilim insanı ve mucitti. Telefonun mucidi olarak tanınır. 43Alexander Fleming1881–1955114x114pikİskoçBakteriyolog ve tıp insanıydı. Antibiyotik bir madde olan ''penisilin''i bulan kişidir. 44John Locke1632–1704112x112pikİngilizKlasik liberal düşüncenin öncüsü olan, bu nedenle "Liberalizmin Babası" olarak bilinen filozoftu. Düşünce özgürlüğünü, insan eylemlerini akla göre düzenlemek anlayışını en geniş ölçüde yayan ilk düşünür olduğu için Avrupa'daki Aydınlanma Çağı'nın gerçek kurucusu olarak kabul edilir. 45Ludwig van Beethoven1770–182780pxAlmanKlasik müzik döneminden Romantik döneme geçiş sürecine büyük katkı sağlamış ve gelmiş geçmiş en ünlü ve en etkileyici bestecilerden biri olarak kabul edilen piyanist ve besteciydi. 46Werner Heisenberg1901–197680pxAlmanTeorik fizikçiydi. En ünlü çalışması, kendi ismiyle anılan Belirsizlik İlkesi'dir. Atom yapısı alanına yaptığı katkılarından dolayı Nobel Fizik Ödülü'ne de layık görülmüştür. 47Louis Daguerre1787–185180pxFransızSanatçı ve kimyagerdi. Dagerreyotipi adlı fotoğrafik görüntü elde etme yöntemini bulmuştur. Bu keşfi, fotoğrafçılığın bir meslek ve sanat dalı olarak yayılmasını sağladı. 48Simón Bolívar1783–1830115x115pikİspanyolDevrim önderi, 11 yıl boyunca yönettiği Büyük Kolombiya'nın kurucusu ve ilk devlet başkanıydı. Kolombiya, Venezuela, Ekvador, Peru ve Bolivya'nın bağımsızlığını sağladı; İspanyol İmparatorluğu'na karşı başlatılan bağımsızlık hareketinin siyasi ve askerî lideri oldu. 49René Descartes
Renatus Cartesius1596–165098x98pikFransızFilozof, matematikçi ve bilim insanıydı. Daha önce birbirinden ayrı olan geometri ve cebir alanlarını birleştirerek analitik geometriyi icat etti. Ayrıca modern felsefenin kurucularından biri olarak kabul edilir. 50MichelangeloMichelangelo Buonarroti1475–156493x93pikİtalyanRönesans dönemi ressamı, heykeltıraşı, mimarı ve şairiydi.

 51-100. sıradaki kişiler 

Eleştiriler, tepkiler ve tebrikler
Sıralama üzerinde İslam peygamberi Muhammed'in birinci sırada olması, Batılı eleştirmenler tarafından pek hoş karşılanmamışken, Müslüman dünyasında ise son derece memnuniyetle karşılandı. Kitap, , Ahmed Deedat, vb. gibi pek çok Müslüman yazar tarafından sık sık referans gösterildi.

1988'de Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek, Muhammed'i tarihteki en etkili kişi olarak adlandırdığı için Kahire'de kitabın yazarı Michael H. Hart'ı onurlandırdı.

Ayrıca bakınız
Time 100
Dünyanın en zenginleri listesi
En yaşlı insanlar listesi
Notlar

 Kaynakça 
===Alıntılar===

Bibliyografi

Dış bağlantılar
The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History  – (PDF) 100 insanın tam listesi
The 100: A Ranking of the Most Influential Persons in History  (PDF) – Kitabın tümü

Kategori:Muhammed'in kültürel tasvirleri