Džemijet

Džemijet ( ; tam Türkçe ismi İslam Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti, "Islamic Association for the Defense of Justice"/"Society for the Preservation of Muslim Rights") Sırplar, Hırvatlar ve Slovenler Krallığı'ndaki Müslüman nüfusun bir siyasi partisiydi. O zamanlar "Güney Sırbistan" (yani Vardar Makedonyası, Kosova ve Metohija, Sancak) olan bölgede Arnavutları, Slav Müslümanları ve Türkleri temsil ediyordu. Ağustos 1918'de kuruldu ve resmi kuruluşu 1919'un sonlarında Üsküp'te oldu. Parti, sırasıyla 8 ve 14 temsilci seçtiği 1920 ve 1923 seçimlerine katıldı. Ocak 1925'te, daha önce Mitroviça belediye başkanı olarak görev yapmış Arnavut milliyetçisi olan parti lideri Ferhat Draga tutuklandı ve kısa süre sonra parti dağıldı.

 İsmi 
Partinin resmi adı İslam Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti ve İngilizceye genellikle "Islamic Association for the Defense of Justice" ve "Society for the Preservation of Muslim Rights" olarak çevrilmiştir. Ulusal Türk Örgütü Cemiyet () olarak da anılırdı. Kısaltılmış haliyle biliniyordu: Arnavutçada Xhemijet veya Başkimi, Boşnakça Džemijet ve Türkçe Cemiyet.

 Tarihi 
Džemijet, Kosova, Makedonya, Sancak Arnavutları, Boşnak Müslümanları ve Türkleri ile Manastır'dan Kenan Ziya liderliğinde Balkan Savaşları sırasında Belgrad'da hapsedilen Necip Draga ile 18 Aralık 1919'da Üsküp'te kuruldu. Programı, Müslüman haklarının ve Müslüman toprak sahiplerinin tarımsal statüsünün korunması taleplerini içeriyordu. Başlangıçta parti, krallık içinde Sırp hegemonizmine karşı bir ılımlılık politikası izledi ve 1920 seçimlerinde, karma ve tek aday sistemle altı milletvekili seçtiği Halkın Radikal Partisi koalisyonuna girdi. 1923 seçimlerinden önce, Başbakan ve Radikal Parti lideri Nikola Pašić, Üsküp'teki liderlerle bir araya geldi ve seçimlerden sonra partisi için de gerekli olan hükûmetine katılmaları karşılığında destekleri için pazarlık yaptı. Džemijet ve etnik Alman partisi olmadan hükûmet kurulamazdı.

 Faaliyetleri 
Arnavutça eğitim veren okullar yasaktı ve Arnavutların yalnızca dini Müslüman okullara veya seküler Sırp dil okullarına gitmelerine izin veriliyordu. Parti, parlamentoda Arnavutça dil okullarının açılması için yasal olarak tanınmaya çalışırken, yeraltı laik Arnavut okulları da açtı. Partinin yasaklanmasının ardından, okul sistemi öğrencilerin Sırp okullarında Arnavutça kitap kaçakçılığı yapması ve mollaların dini kurslarda gizlice Arnavutça tanıtmaları ile devam etti.

 Kaynakça 
Özel

Genel

Kategori:Yasa dışı siyasi partiler
Kategori:1919'da kurulan siyasi partiler
Kategori:Yugoslavya Krallığı'ndaki siyasi partiler
Kategori:1925'te kapatılan siyasi partiler