Abhazya epigrafisi

Abhazya epigrafisi, Gürcistan'ın Abhazya bölgesindeki epigrafik anıtları (sert malzeme üzerine yazılmış yazıtlar) kapsar. Yazıtlarda Gürcüce, Yunanca, Osmanlıca ve Latince yazılar bulunmaktadır. Gürcüce yazılı epigrafi anıtlarının sayısı 100'den fazladır ve MS 8. yüzyıldan kalmadır. Yunanca yazıtlar 22 tanedir ve çoğunlukla MS 9. yüzyıldan öncesine aittir. Osmanlı Türkçesi ile yazılmış kitabelerin en eskisi 1598'e tarihlenmektedir. Gürcü yazıtlarından 15'i Abhazya krallarından bahsetmektedir. Bedia, Biçvinta, Tsebelda ve İlori kiliselerindeki ikonalarda yaklaşık 30 yazıt görülmektedir.

Gürcü yazıtları oymalı yazıtlar (yaklaşık 50 tane), duvar resimleri (yaklaşık 30 tane) ve kabartmalı yazıtlar (yaklaşık 20 tane) şeklinde üç gruba ayrılabilir.

 Abhazya'nın epigrafik anıtlarının listesi 
 Gürcü yazıtları 
+Tür Açıklama Yazıt yeri Konum Tarihi Resim Taş Yıkık kilise Samato Tepesi, Gudauta Belediyesi y. 11. yüzyıl Taş Hopi Aziz Nicholas Kilisesi Hopi, Gudauta Belediyesi 1156-1178çerçevesiz|240px Taş Çoklu Yıkık Msyghua Kilisesi Primorskoe yakınlarındaki Msigkhua Tepesi, Gudauta Belediyesi y. 9. yüzyıl  Duvar Lihni Kilisesi Lihni, Gudauta Belediyesi çerçevesiz|240px Taş Baş melekler Mikail ve Cebrail'den bahseder Anuhva Başmelekler kilisesindeki masa Anuhva, Gudauta Belediyesi y. 12. yüzyıl Taş Giorgi Basilisdze'den bahseder Anuhva Başmelekler Kilisesi'ndeki sütun Anuhva y. 11. yüzyılorta|çerçevesiz|240x240pik Taş Beş azizden bahseder Anuhva Başmelekler Kilisesi Anuhva y. 11. yüzyıl Kabartmalı 1885-86'da albay Tsilosani tarafından kazıldı Demir ve kopyalanmış nesneler Kelasuri'nin sağ kıyısı, Sohum Belediyesi Taş Kral Bagrat'tan bahseder Besleti Köprüsü Besleti, Sohum Belediyesi y. 11-12. yüzyıl Taş "Aziz Theodore, Michael'a merhamet et" Şapel ikonostazı Oktomberi (Olginskoe), Tsebelda bölgesi, Gulripşi Belediyesi y. 11. yüzyıl Kabartmalı Meryem'e merhamet ister Azize Catherine ikonası Açandara (Poltavskoe), Tsebelda bölgesi, Gulripşi Belediyesi  Abulasan İobisdze'den bahseder Şapelin içindeki metal levha veya ikona Açandara (Poltavskoe), Tsebelda bölgesi, Gulripşi Belediyesi y. 13. yüzyıl Kabartmalı Aziz Giorgi'ye adanmış Metal levha Kavakluk vadisi, Tsebelda, Gulripşi y. 13-14. yüzyıl Taş Mezar taşı Kavakluk vadisi, Tsebelda, Gülripşi y. 13-14. yüzyıl Taş Luka Martineva'dan bahseder Yaş tabak Tsebelda 12 ve 14. yüzyılValeri Silogava, დასავლეთ საქართველოს X-XVIII სს ქართული ლაპიდარული წარწერები როგორც საისტორიო წყარო, 1972  Aziz Giorgi Kilisesi Tsebelda y. 12-13. yüzyıl Taş Ozbeg Dadiani'den bahseder Çlou Kilisesi Çlou, Oçamçire belediyesi 1445-1452 Taş Mokvi'nin piskoposu Grigol Guzanisdze'den bahseder Mokvi Katedrali Mokvi, Oçamçire belediyesi y.12. yüzyıl Taş Raba ve Nugamtsira'dan bahseder Gudava Kilisesi Gudava, Gali Belediyesi y. 15. yüzyıl

 Yunanca yazıtlar 
+Tür Açıklama Yazıt yeri Konumu Tarihi Resim Taş Nikopsis Kalesi (Yeni Afon) y. 10 yüzyıl çerçevesiz|240px Taş Nikopsis Kalesi (Yeni Afon) y. 11. yüzyıl çerçevesiz|240px

 Kaynakça 

Kategori:Abhazya'da kültür
Kategori:Gürcü yazıtları