Manipuri mitolojisi

sağ|küçükresim| Kangla Sha, Kangla Kalesi, Manipur, Hindistan'daki ejderhalar
Kanglei mitolojisi veya Manipuri mitolojisi veya Meitei mitolojisi, başlangıçta Meitei halkı tarafından anlatılan ve Antik Meetei folklorunun bir türü tarafından anlatılan anlatı mitlerinin konnusudur. Kanglei mitolojisi, Meitei edebiyatı da dahil olmak üzere Manipur sanatının ve kültürünün temel özelliklerinden birini oluşturur.

 Kaynak metinler 
sağ|küçükresim| İnsanın mitolojik kökenine ilişkin bir Meitei el yazması
Antik Kangleipak krallığında (bugünkü Manipur) hem el yazmasından hem de sözlü folklordan kaynaklar vardır. Sözde el yazmaları, Meitei edebiyatının dini temaları ve tarihi olayları üzerine orijinal açıklamalar olan Puya (Meitei metinleri) olarak bilinir..

 Tanrılar 
Kanglei Meitei tanrıları, her zaman Kanglei Dünyasında eski zamanlardan beri var olan Meitei diniyle ilişkilendirilir. Geleneksel kültür ve folklor, Meitei halkı tarafından ilkel atalarından günümüze kadar miras kalmıştır.
sağ|küçükresim| Sanamahizmin sembolü
Mitolojideki başlıca tanrılar şunlardır:

 Atiya Guru Sidaba: O, tüm evrenin Yaratıcı Tanrısıdır ve tüm canlı varlıkların tek besleyicisidir.
 Sanamahi: O, insanlığın ve evin Koruyucu Tanrısıdır. İnsanı Her Şeye Gücü Yeten figüründe yarattı.
 Pakhangba: O bir muhrip ve evrenin hükümdarı. Hem insan hem de yılan gibi bir figür üstlenebilir.
 Leimarel Sidabi: Yüce toprak ana tanrıçası ve yaratıcı Tanrı'nın eşidir.
 Emoinu: O zenginlik ve refah tanrıçasıdır. Efsane, onun başka bir ilahi biçim alan Leimarel'in birebir kopyası olduğunu söylüyor.

Bunlara ek olarak, mitoloji aynı zamanda çok sayıda tanrıyı ve efsanevi yaratıkları da açıklar. Kanglei Meitei efsanevi yaratıkları, hem PuYas hem de Meetei folklorunun geniş anlatılarında bulunur.

 İnsanın kökeni 
Kanglei Manipuri Mitolojiye göre, yedi klan vardır. 
Klan isimleri Romalılaştırma ꯃꯉꯥꯡ Mangang ꯂꯨꯋꯥꯡ Luwang ꯈꯨꯃꯟ Khuman ꯑꯉꯣꯝ Angom ꯃꯣꯢꯂꯥꯡ Moilang ꯈꯥ ꯉꯥꯟꯄ Kha Nganpa ꯁꯂꯥꯢ ꯂꯩꯁꯥꯡꯊꯦꯝ Salai Leishangthem

 Moirang Enkarnasyonları 
Lord Nongpok Ningthou ve eşi Tanrıça Panthoibi'nin eski Moirang krallığındaki yedi enkarnasyonunun efsanevi destansı masalları, Kanglei Meitei mitolojisinin en son ve en önemlisi olan Khamba Thoibi enkarnasyonunun ana özellikleridir. Sırasıyla Rab ve Leydi'nin enkarnasyonları aşağıdaki gibidir:
Erkek karakterler Romalılaştırma Kadın karakterler Romalılaştırma ꯑꯀꯣꯡꯆꯥꯝꯄ Akongjamba ꯐꯧꯑꯣꯢꯕꯤ ꯂꯥꯢꯔꯦꯝꯕꯤ Phouoibi Lairembi ꯍꯦꯟꯖꯨꯅꯍꯥ Henjunaha ꯂꯥꯢꯔꯧꯂꯦꯝꯕꯤ Lairoulembi ꯈꯨꯌꯣꯜ ꯍꯥꯎꯕ Khuyol Haoba ꯌꯥꯢꯊꯤꯡ ꯀꯣꯅꯨ Yaithing Konu ꯊꯥꯡꯖꯍꯟꯕ Thangjahanba ꯇꯣꯅꯨ ꯂꯥꯢꯖꯤꯡꯂꯦꯝꯕꯤ Tonu Laijinglembi ꯈꯨꯕꯣꯝꯕ Khubomba ꯄꯤꯗꯣꯅꯨ Pidonu ꯋꯥꯡꯂꯦꯟ ꯄꯨꯡꯇꯤꯡꯍꯩꯕ Wanglei Pudingheiba ꯁꯥꯠꯄ ꯆꯅꯨ ꯁꯤꯜꯍꯩꯕꯤ Satpa Chanu Silheibi ꯈꯝꯕ Khamba ꯊꯣꯢꯕꯤ Thoibi

 Karakterler 
Kanglei Meitei mitolojisiyle ilişkili karakterlerin alfabetik sıraya göre listesi:

 A 

 Atingkok Maru Sidaba

 C 

 Chothe Thangwai Pakhangba

 D 

 Meitei mitolojisindeki ejderhalar

 E 

 Ereima

 H 

 Hiyangthang Lairembi

 I 

 Imoinu Ahongbi
 Ipudhou Thangjing
 Irai Leima

 K 

 Kangla Sha
 Keibu Keioiba
 Koubru
 Kounu

 L 

 Lai Khutshangbi
 Lainingthou Sanamahi
 Leimarel Sidabi

 M 

 Marjing
 Meitei tanrıları

 P 

 Pakhangba
 Panthoibi
 Poubi Lai

 N 

 Nongpok Ningthou
 Nongshaba
 Nongthang Leima

 S 

 Salailen Sidaba

 T 

 Thongalel

 U 

 Uçek Langmeidong
 Umang Lai

 W 

 Wangbren

 Ayrıca bakınız 

 Meitei tanrıları
 Meitei mitolojisindeki ejderhalar
 :Kategori: Kanglei mitolojisinin Tanrıları ve Tanrıçaları

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 https://www.lapolo.in/blog/manipuri-mythology-polo/ 
 http://www.apamnapat.com/entities/Chitrangada.html 
 https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2317260 
 https://pib.gov.in/newsite/PrintRelease.aspx?relid=123469 
 https://www.thevetterindia.com/101103/lai-haraoba-help-manipur-become-sports-superpower/amp/
 http://cstm.cnki.net/stmt/TitleBrowse/KnowledgeNet/CDYA201110005030?db=STMI8515

Kategori:Manipur
Kategori:Asya mitolojisi
Kategori:Hindistan'da kültür