Somali mitolojisi

Somali mitolojisi, birkaç bin yıla yayılan bir zaman çizelgesinde yeni nesillere aktarılan Somali toplumunda oluşan inançları, mitleri, efsaneleri ve halk hikâyelerini kapsar. Bugün Somali mitolojisini oluşturan unsurların çoğunun, doğruluğu zamanla azalmış veya İslam'ın Afrika Boynuzu'na gelmesiyle önemli ölçüde değişmiş geleneklerdir.

Kutsal azizlerin kültürü ve modern Somali'deki birkaç dini makamın hayatta kalması, bölgenin eski geçmişinin ve eski geleneklerinin sonraki yüzyıllarda İslam ve Somali edebiyatı üzerinde önemli bir etkisi olduğunu göstermektedir. Benzer şekilde, geleneksel Somali tıbbı ve astronomi uygulayıcıları da bir zamanlar Somali'de ve daha geniş olan Horn bölgesinde gelişen eski bir kültürel inanç sisteminin kalıntılarına bağlı kalıyorlar.
sol|küçükresim|upright=0.82| Aynabo'daki antik tapınak kalıntıları

 Tanrılar 
Waaq
(Tanrı) Waaq, birçok kabile için daha özel kadim gök tanrısıdır. Ayaanle (Melekler) Eski Somali'deki Ayaanle, iyi ruhlar olarak biliniyordu ve Tanrı ile insanlar arasında arabulucu görevi görüyordu. Şans ve bereket getirdikleri söyleniyordu. Huur (Azrail) Huur ölüm elçisiydi ve büyük kuş biçimi vardı. Tanrı, eski Mısır'daki Horus'a benziyordu ve Somali toplumunda da benzer bir rol oynadı. Nidar (Punisher) Adalet için önemli bir tanrıydı, modern Somali'de popüler bir söz olarak hayatta kaldı; Nidar Ba Ku Heli ("Nidar yaramazları bulacak ve cezalandıracak"). Wagar Doğurganlıkla ilişkilendirilen kutsal bir ahşap heykel.

 Efsanevi krallar, kraliçeler ve azizler 
Somali mitolojisinde, kültürel geleneklere meydan okuyan ya da Somali Yarımadası kitleleri arasında kahramanca ve aziz bir statü kazanan kadın ve erkekler hakkında çok sayıda hikâye vardır.
Amel Ali (Kraliçe) Amel Ali, zamanının en hızlı kadını olduğu söylenen eski Somali'de efsanevi bir kraliçeydi. Wiilwaal (Kral) Wiil Waal, eski Somali'de savaştaki cesareti ve becerileri ile tanınan efsanevi bir kraldı. Bucur Bacayr (Kral) Bucur Bacayr, Kuzey Somali'de Yibirlerin efsanevi kralıydı.
Arraweelo (Kraliçe) Kraliçe Arraweelo, erkeklerin kadına olan ihtiyaçlarının farkına varmalarını sağlayan 'kadınsı' görevlerini durdurarak kadın haklarını güçlendiren efsanevi bir kraliçeydi.

 Devler ve iblisler 
Habbad ina Kamas
(Dev) Habbad ina Kamas, eski Somali'nin yarısını yöneten efsanevi zalim bir devdi. Habbad'ın baskıcı yönetimi, dev Biriir ina Barqo tarafından yönetilen toprağın diğer yarısına bahşedilen nezaket ve ilginin tam tersiydi. Sonunda Habbad'ın tiranlığını öğrendiğinde Biriir tarafından savaşta yenildi ve öldürüldü. Biriir ina Barqo
(Dev) Biriir ina Barqo, eski Somali'de adaletli ve nezaketiyle tanınan efsanevi bir kahraman deviydi . Shimbiraale (kuşların mağarası) adlı bir mağarada yaşıyordu ve kimsenin kaldıramayacağı ağır bir yüzük takıyordu. Habbad adlı devin yönetimi altında acı çekenlerin ricalarına cevap verdi ve onu savaşta yendi. Daha sonra iki ülkeyi birleştirdi ve uzun bir barış dönemini başlattı.Folktales from Somalia by Ahmed Artan Hanghe, p. 144. Qori-ismaris ("Kendini sopayla ovuşturan kişi") Qori-ismaris, akşam karanlığında sihirli bir sopayla kendini ovuşturarak kendisini "Sırtlan adam" formuna dönüştürebilen ve bu süreci tekrarlayarak şafaktan önce insan haline dönebilen bir adamdı. Dhegdheer ('"Uzun kulaklı") Dhegdheer, Somali ormanlarında avlanan yamyam dişi bir şeytandı. Buuti (şekil değiştiren insan / yaratık) Buuti, Dhegdheer'in masum köylülerini kurtarmak için hayatını riske atan çocuklarından biriydi. İnsanları kurtardığında kahramanlık yaptı ama şekil değiştiren yamyam bir yaratık olduğu için sonsuza kadar lanetlendi.

 Mitolojik yerler 
Somali'nin birçok bölgesinde, adları Somali mitolojisinde anlatılan hikâyeleri destekleyen şehirler veya belirli alanlar vardır. Waaq, kendi başına Somalice bir kelimedir. Abudwaaq ("Tanrı'ya Tapan"), Ceel Waaq ("Tanrı'nın Kuyusu") ve waaq-ooyi ("kuzey Tanrı") gibi yerleri adlandırmak için kullanılır. Arawelo Mezarı, Somali'deki Kraliçe Arawelo'nun son dinlenme yeri olduğu söylenen bir başka popüler mitolojik yer. Modern zamanlarda Somalili kadınlar için önemli bir yer olarak kabul edilir.

 Kaynakça 

Kategori:Afrika mitolojisi
Kategori:Somali'de kültür