Ülkelere göre özerk bölgeler listesi

Ülkelere göre düzenlenen bu özerk bölgeler listesi, dünyanın çeşitli yerlerinde bulunan özerk bölgelere dair genel bir bakış sunar. Özerk bir bölge, bir ülkenin belirli bir derecede özerkliği olan veya bir dış otoriteden özgürlüğü olan bir bölgesi olarak tanımlanır. Bu bölgelerin genelde ülkeden coğrafi olarak uzak olması veya ulusal bir azınlık tarafından bölgedeki nüfusun çoğunluğunu oluşturması muhtemeldir. Özerk bölgeleri olan ülkeler genellikle federasyonlara ayrılmıştır. Özerk bölgeler; federal birimlerden ve bağımsız eyaletlerden, aynı ülkedeki diğer alt ulusal bölgelerin çoğunluğuyla ilişkili olarak, eyalet içinde bazı yasama yetkilerini içeren özel bir statüye sahip olmaları bakımından farklılık gösterir.Olausson, Pär M. (2007) Autonomy and Islands: A Global Study of the Factors that Determine Island Autonomy, Turku: Åbo Akademi Üniversitesi Press, pp. 21–25

Bu liste, uluslararası olarak tanınan bölgeleri ve genel bakımdan tanınmayan bazı bölgeleri içerir. Özerk bir bölgenin tanımı ülkeden ülkeye değişebilir, bu nedenle ilgili ülkenin hükûmeti tarafından tanımlandığı şekliyle yerel terim listelenir ve terimin Türkçe çevirisi dahil edilir.

 Özerk bölgeler 

 Uluslararası anlaşmalarla oluşturulanlar 
ÜlkeYerel terimTürkçe çevirisiÖrnekler [bölgeler, anlaşmada özerk hale gelen yerler ve varsa belirtilen yıl(lar)]Birleşik Krallık kurucu ülkelerinin yetki devri (1999)  Hayırlı Cuma Anlaşması (1998) (Hem Hong Kong'un hem de Makao'nun resmi dili Çincedir) (1997)  Çin-Britanya Ortak Bildirisi   (1999) Makao Sorunu Üzerine Ortak Bildiri / سلطة إدارية مؤقتة (Arapça)סמכות מינהלית ביניים (İbranice)geçici idari makam (1994)  Oslo Anlaşması (1993)"سلطة الحكم الذاتي الفلسطينية المؤقتة" (Arapça)"Filistin Geçici Özyönetimi"Gazze Şeridi ve Batı Şeria  Oslo II Anlaşması (1995)itsehallinnollinen maakunta (Fince)självstyrande landskap (İsveççe)özerk bölge (1922)  Åland sözleşmesi Edouard Gourdon, Histoire du Congrès de Paris, Paris, 1857, full text at google Print autonome Provinz (Almanca)provincia autonoma (İtalyanca)özerk bölgeGüney Tirol (1946, 1972)  Gruber-De Gasperi Anlaşması (1946)
Notlar:

 , Norveç: Svalbard özerk bölge tanımına uymasa da (kısmi iç egemenliğe sahip olmayan), 1920 Spitsbergen Antlaşması  ile sınırlandırılmış Norveç egemenliğine sahiptir ve bu nedenle özel statüye sahip olarak kabul edilir (olduğu gibi Norveç ile tam olarak entegre olduğu düşünülür ve bağımlı bir bölge olarak kabul görmez, sui generis bir durumdur).
  Heligoland, Almanya: Bir Alman eyaleti olan Schleswig-Holstein'ın bir parçası olmasına rağmen, gümrük birliği ve Katma Değer Vergisi Alanı gibi bazı Avrupa Birliği normlarının dışında bırakılmıştır.
  Büsingen am Hochrhein, Almanya ve  Campione d'Italia, İtalya: Kendi ülkelerinin ayrılmaz parçaları olmalarına rağmen İsviçre'nin bu iki yerleşim bölgesi ağırlıklı para birimi olarak olarak İsviçre frangını kullanır ve onunla gümrük birliği içindedir.

İç tüzükler tarafından oluşturulanlar
 ÜlkeYerel terimTürkçe çevirisiÖrnekler [bölgeler, anlaşmada özerk hale gelen yerler ve varsa belirtilen yıl(lar)]  özerk ada Barbuda  muxtar respublikaözerk cumhuriyet Nahçıvan (1924)Birleşik Krallık kurucu ülkelerinin yetki devri  (1999)   (1999)  özerk bölge Guangşi Zhuang (1958)  İç Moğolistan (1947)  Ningksia Huy (1958)  Sincan Uygur (1955)  Tibet (1965) özerk vilayet Bayangolin Bortala  Sanci Hui  Chuxiong Yi Dali Bai  Dehong Dai ve Jingpo Diqing Enshi  Gannan  Garzê  Golog  Yushu  Haibei  Hainan  Haixi  Honghe  Huangnan  İli  Kızılsu  Liangshan  Linxia  Ngawa  Nujiang  Qiandongnan  Qiannan  Qianxinan Wenshan  Xiangxi  Xishuangbanna (Sibsongbanna)  Yanbian özerk ilçe 117 (tam liste) özerk sancak Evenki  Morin Dawa  Oroqen  özerk ülke(Danimarka Krallığı)  (1948)   (1979)  daerah istimewaözel bölge Yogyakarta (1950)  Açe (2005) daerah otonomi khususözel özerk bölgePapua (2000)  Batı Papua (2008)  Cakarta (1961)  özerk bölge Rotuma.  rehiyong awtonomusözerk bölge Bangsamoro (2019)  Sui generis collectivitéÖzel sui generis kolektivite  (1999) Collectivité d'outre-merDenizaşırı kolektivite  (2007)   (2007)   (2003)   (2003) Pays d'outre-merDenizaşırı ülke  (2004) Collectivité territoriale uniqueTek yerel yönetim  (2011)   (2015)   (2015)   (2018)  Alsace (2021)  teukbyeol jachidoözel özerk şehir Jejudo (2006)  avtonomiuri respublikaözerk cumhuriyet Abhazya (1991)   (1991) geçici idari birim Güney Osetya (2007)  özerk bölge ve bölge konseyiभारत के स्वायत्त प्रशासनिक क्षेत्र Bodoland (2003)  Chakma (1972)  Churachandpur (1971)  Deori (2005)  Dima Hasao (1970)  Garo Hills (1952)  Gorkhaland (2011)  Jaintia Hills (1972)  Karbi Anglong (1970)  Kargil Hills (1995)  Khasi Hills (1952)  Lai (1972)  Leh Hills (1995)  Mara (1972)  Mising  Rabha Hasong (1995)  Sadar Hills (1995)  Tripura Tribal Areas (1982) ve de facto özerk bölge - Kuzey Sentinel Adası (1947)  kurdistan regionözerk bölge  Kürdistan Bölgesel Yönetimi (1992)  regione autonomaözerk bölge Aosta Vadisi (1948)  Friuli-Venezia Giulia (1963)   (1948)  Sicilya (1946)  Trentino-Alto Adige/Südtirol (1948)' provincia autonoma özerk şehirGüney Tirol (1972)  Trento (1972)  özerk ada Rodrigues (2002)  özerk şehir  Meksiko (2016)  unitate teritorială autonomăözerk bölge birimi  (1995)  Transdinyester (2005)  kendi kendine yönetilen bölgeler Danu  Kokang  Naga  Pa Laung  Pa-O  Wa (2011)  región autónomaözerk bölge Atlántico Norte (1986)   Atlántico Sur (1986)  respublikaözerk cumhuriyet   comarca indígenayerli bölge Emberá-Wounaan (1983)  Kuna de Madugandí (1996)  Kuna de Wargandí (2000)   Kuna Yala (1938)   Ngöbe-Buglé (1997)  özerk bölge Bougainville (2000)  região autónomaözerk bölge Azorlar (1976)  Madeira (1976)  respublikaözerk cumhuriyet        Kalmukya  Karelya  Komi   Mordovya   Udmurtya   avtonomnaya oblastözerk şehir Yahudi Özerk Oblastı (1934) avtonomny okrugözerk bölge Çukotka Hantı-Mansi Nenets Yamalo-Nenets  özerk ada Nevis (1967)  região autónomaözerk bölge  Príncipe (1995)  autonomna pokrajinaözerk şehir   Voyvodina (1945)  Kosova (1946-1999)  özerk bölge Puntland (1998)  viloyat mukhtorözerk şehir Dağlık Badahşan (1925)  Serikali ya Mapinduzi Zanzibardevrimci hükümet  (1964)  özerk ada Tobago (1980)  avtonomna respublikaözerk cumhuriyet  (1992)  aftonomi monastiki politiaözerk manastır devleti  Aynoroz (1913)
"Özerk" olarak adlandırılan tüm bölgeler

Bazı ülkelerde, belirli bir türdeki tüm bölgeler veya bazı bölgeler "özerk" olarak adlandırılabilir. Duruma bağlı olarak bu, özel bir yetki devrini veya dış otoriteden özgürlüğü yansıtıp yansıtmayabilir.
 ÜlkeYerel terimTürkçe çevirisiÖrnekler [bölgeler, anlaşmada özerk hale gelen yerler ve varsa belirtilen yıl(lar)]  departamento(özerk) bölüm  Beni (2006)   Pando (2006)   Santa Cruz (2006)   Tarija (2006)   La Paz (2009)   Cochabamba (2009)   Chuquisaca (2009)  Oruro (2009)  Potosi (2009) provincia autónomaözerk şehir Gran Chaco municipio autónomoözerk belediye Huacaya Tarabuco Mojocoya Charazani Jesús de Machaca Pampas Aullagas San Pedro de Totora Chipaya Salinas de Garci Mendoza Chayanta Charagua territorio indígenayerli bölge Bütün yerli bölgeler (tierras comunitarias de origen): Asamblea del Pueblo Guaraní, Central de Pueblos Nativos Guarayos, Central de Pueblos Indigenas del Beni, Central Indigena de la Region Amazonica de Bolivia, Central Indigena de Pueblos Amazonicos de Pando, Central de Pueblos Indigenas del Tropico de Cochabamba, Central de Pueblos Indigenas de La Paz, Organizacion de la Capitania Wehenayek Tapiete.  entitetbölgeBosna-Hersek Federasyonu (1995)   (1995)  özerk topluluk(İspanya'daki bölgeler ve uluslar)  (1981)   (1982)   (1981)   (1983)   (1979)   (1982)   (1981)   (1982)   (1983)   (1979)  Extremadura (1983)   (1981)   (1982)   (1983)   (1982)   (1982)   (1982) özerk şehir Ceuta (1995)  Melilla (1995)  île autonome özerk ada Anjouan (2002)   Büyük Komor (2002)  Mohéli (2002)

 Bağımlı ve özerkliğe sahip bölgeler 
 ÜlkeYerel terimTürkçe çevirisiÖrnekler [bölgeler, anlaşmada özerk hale gelen yerler ve varsa belirtilen yıl(lar)]  Commonwealth  (1952)   (1978)  Taç Toprakları      Britanya Denizaşırı Toprakları               autonoom landözerk ülke  (1986)  (2010)  (2010)  ilişkili devlet  (1965)  (1974)kendi kendini yöneten bölge  (1948)

 "Özerk" olarak adlandırılan diğer bölgeler 
Dış otoriteye karşı istisnai bir özgürlükleri olmamasına ve özerk alan tanımına girmemelerine rağmen, bazı kuruluşlar da resmi olarak "özerk" olarak adlandırılır. Açıklık için burada listelenmiştir.

 "Özerk" olarak adlandırılan başkentler 
ÜlkeYerel terim
Türkçe çevirisiÖrnekler [özerk hale gelen bölgeler ve varsa belirtilen yıl(lar)]ciudad autónoma
özerk şehirBuenos Aires (1994)daerah khusus ibukota
özel başkent bölgesi Cakartasector autónomo
özerk bölge Bissau Bölgesikrong
özerk belediyePhnom Penh, aynı sınıflandırma altındaki bağımsız şehirlerle birliktecommune autonome
özerk komünBanguishahar
özerk şehirTaşkent (1918)

 "Özerk" olarak adlandırılan bağımsız şehirler 
ÜlkeYerel terim
Türkçe çevirisiÖrnekler [özerk hale gelen bölgeler ve varsa belirtilen yıl(lar)]özel özerk şehir Sejongkrong
özerk belediye Phnom Penh Sihanoukville Pailin Kep

 Eskiden kendi kendini "özerk" olarak adlandıran bölgeler 
ÜlkeYerel terim
Türkçe çevirisiÖrnekler [özerk hale gelen bölgeler ve varsa belirtilen yıl(lar)]Özerk bölgeCapitol Hill Özerk Bölgesi (2020)

 Ayrıca bakınız 
 Özerk idari bölüm
 Federe devlet
 Ülkelere göre idari bölümler listesi
 Bağımlı bölge
 Ülkeler listesi

 Notlar 

 Kaynakça 

Kategori:Ülkelerin idari bölüm listeleri
Kategori:Özerk idari bölümler