Kırtas Vak‘ası

Kırtas Vak‘ası, kalem-kağıt hadisi (Arapça: حدیث الدواة) veya perşembe günkü felaketi (Arapça: رزية يوم الخميس), Muhammed'in ömrünün son günlerinde bir şeyler yazmak istediği, ancak bunun önlendiği olayı ifade eder. Tarihi kayıtlarda tevatür haddinde yer alan bu hadis, Şii ve Sünni kaynaklarda nakledilmiştir. Muhammed'in niyeti tartışmalı olsa da yaygın olarak yazacağı şeyin halefini belirleyeceği düşünülmüştür.

Olayın şerhi
Şia kaynaklarına göre; Muhammed'in hicri 11 yılında hastalanıp ölmesinin dört gün öncesinde, perşembe günü, sağlığı önemli ölçüde değişti. Muhammed'in Müslüman ümmetinin yoldan çıkmasını engelleyecek bir ifade yazmak için kalem ve kağıt istediği bildirildi. Ömer ibn el-Hattab, Muhammed'e hakaret edip cevap verdi: "Dur! Bu adam [Muhammed] sayıklıyor. Allah'ın kitabı bize yeter: «حَسْبُنَا كِتَابُ الله» Hayatul Kulub, C.2, s.998 Orada bulunanlardan bazıları Ömer'e "Resulullah'ın emrine uyun" dediler ve bir tartışma çıktı.

Sünni kaynaklara göre; Abdullah bin Abbas şöyle rivayet eder: “Peygamberin rahatsızlığının kötüleştiği bir zamanda, ‘Bana (yazacak) bir kağıt getirin ki siz yoldan sapmayasınız diye bir şey yazayım" dedi. Ömer bin Hattab, ‘Peygamber ağır hasta, Kuran bizimle birlikte ve Allah'ın sözü bize yeter’ dedi. Evdeki insanlar arasında tartışma çıktı. Çok söz söylenip anlaşmazlıklar artınca peygamber, ‘Yanımdan kalkın (ve evden çıkın). Benim yanımda niza ve tartışma çıkarmanız yakışıksızdır.’ dedi. Tartışma nedeniyle peygamber istediğini yazamadı”.el-Buhârî, Muhammed, Sahih-i Buhari, C.1, s.37, C.4, s.66, C.5, s.137-138, C.7, s.9 
Saîd b. Cübeyr, İbn Abbas'dan şöyle rivayet edilmektedir: “Perşembe günü, Peygamberin hastalığı ağırlaşmıştı. Peygamber, ‘Bana bir tablet (lawh) ve mürekkep şişesi (dawat) getirin, size bir metin yazayım ki (onu takip ederek) asla yoldan sapmayasınız’ dedi. ... Aralarında bazıları, ‘Allah'ın Peygamberi hezeyan edip sayıklıyor!’ dediler”.Müslim bin Haccâc, Sahih-i Müslim, C.5, s.75-76

 Şiilere göre dürtü 
Ömer Sekaleyn hadisi defalarca Peygamberden duymuştu:
“Ben size iki değerli emanet (sekaleyn) bırakıyorum. Bunlardan biri diğerinden daha büyük olup bereket ve etkisi gökten yere kadar uzanan Allah’ın kitabı, diğeri de Ehl-i beyt’imdir. Bu ikisi kıyamet günü havuzumun başında benimle buluşuncaya kadar birbirinden ayrılmayacaktır”.Meclisi, Muhammed Bâkır, Biharu'l Envar, C.22, s.475-476
Şiiler Ömer'in, Peygamber'in Kuran ve Ehl-i Beyti hakkında yazmak istediğini zannedip ve bunu engellemek için elinden geleni yaptığını iddia ederler.
Ömer'in İbn Abbas ile yaptığı görüşmede şöyle dedi: "Peygamberin  hastalandığında Ali hakkında yazmak istiyordu, Ama ben bunu İslam yüzünden engelledim."İbn Ebü’l-Hadîd, Nehcü’l-belâġa şerhi, C.12, s.21

 Hadisi geçen eserler 
Bu olay Şii ve Sünni hadis ve tarihi kaynaklarda farklı detaylar ve ifadelerde yer almıştır. Sünni kaynakları olan Sahih-i Buhari, Sahih-i Müslim, Müsned Ahmed bin Hanbel, Süneni Beyhaki, İbn Sa'd'ın Kitâbü’t-Tabakâtü’l-Kebir ve Şii kaynakları olan El-İrşad fi Marifeti Hucecillahi ale'l-İbad, Evailu'l-Makalat fi'l-Mezahib ve'l-Muhtarat, El-Gaybet (Numani) ve Menakıb Ale Ebi Talib bu olayı zikretmişler. 

 Ayrıca bakınız 
 Sekaleyn Hadisi
 Ehl-i beyt
 Ehl-i Abâ Hadisi

 Dış bağlantılar 
 İBN EBÜ’l-HADÎD 

 Kaynakça 

Kategori:Ehli Beyt
Kategori:Muhammed'in yaşamı
Kategori:Hadisler
Kategori:Ömer bin Hattab