Buzullaşma zaman çizelgesi

Buzullaşmanın zaman çizelgesi son 3 milyar yılda Dünya tarihinde beş veya altı büyük buz çağını içermektedir. Geç Senozoyik Buz Devri en son aşama olan 34 milyon yıl önce başladı Kuvaterner buzullaşma 2580000 yıldan beri sürüyor.

Buz çağları içinde, sırasıyla buzul dönemleri ve buzullararası dönemler olarak adlandırılan daha şiddetli buzul koşulları ve daha ılıman koşulların dönemleri vardır. Dünya şu anda Kuaterner buzullaşmasının buzullararası bir dönemindedir ve Kuaterner'ın son buzul dönemi yaklaşık 11.700 yıl önce sona ermiştir. Şu anki buzullararası dönem, Holosen çağı olarak bilinir. İklim vekillerine dayanarak, paleoklimatologlar buzullaşmadan kaynaklanan farklı iklim durumlarını inceler.
 Bilinen Buz Çağları 

sol|küçükresim|upright=3.96
Buz Devri AdıYıllar BP (Ma)Jeolojik dönemçağPongola2900–2780Huron2400–2100Siderian
RhyacianPaleoproterozoikSturt
Marino

Gaskiers

Baykonur715–680
650–635
580
547Cryogenian
EdiacaranNeoproterozoik(Hirnant ve Geç Ordoviyosen)450–420Late Ordovician
SilurianPaleozoikKaroo360–260Carboniferous
PermianPaleozoik(Kuvaterner buzullaşması dahil)34-günümüzLate Paleogene
Neogene QuaternarySenozoik

 Açıklamalar 

Muhtemelen en ağır üçüncü buz devri ve, 720 ila 635 kadar gerçekleşmiş olduğu tahmin edilmektedir  Ma önce, (milyon yıl)  de Neoproterozoyik Era ve buna bir saniye üretilmiş öne sürülmüştürMiracle Planet: Snowball Earth, (2005) documentary, Canadian Film Board, rebroadcast 25 April 2009 on the Science Channel (HD)  " Kartopunun "yani Dünya'nın tamamen buzla kaplı olduğu bir dönemdir. Ayrıca, bu ikinci soğuk dönemin sonu, Kambriyen Dönemi boyunca çok hücreli yaşamın hızlı bir şekilde çeşitlendiği bir zaman olan sonraki Kambriyen Patlamasından sorumlu olduğu öne sürülmüştür. Ancak bu hipotez hala tartışmalıdır,Van Andel, Tjeerd H. 1994. New Wiews On An Old Planet: A History Of Global Change (2nd end) Cambridge University PressRieu, Ruben; et al. (2007). "Climatic cycles during a Neoproterozoic "snowball" glacial epoch". Geology. 35 (4): 299–302. https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2007Geo....35..299R https://doi.org/10.1130%2FG23400A.1 ancak lehine kanıtlar arttıkça, araştırmacılar arasında popülerlik artıyor.

460 milyon ila 430 milyon yıl önce küçük bir dizi buzullaşma meydana geldi. 350 ila 250 milyon yıl arasında geniş buzullaşma vardı.

Geç Senozoyik Buz Devri son 34 Ma için Antarktika'da geniş buz tabakaları gördü. Son 3 milyon yıl boyunca kuzey yarımkürede de buz tabakaları gelişmiştir. Bu aşama, Kuvaterner buzullaşması olarak bilinir ve az ya da çok kapsamlı buzullaşma gördü. Bunlar ilk olarak 41.000 yıllık baskın bir dönemsellikle ortaya çıktı, ancak Orta Pleistosen Geçişinden sonra bu, ortalama 100.000 yıllık bir dönemle yüksek genlikli döngülere dönüştü.

 Kuvaterner Buzul Döngülerinin İsimlendirilmesi 
Geç Senozoik Buz Devri'nin ilk 30 milyon yılı çoğunlukla Antarktika'yı kapsarken, Kuvaterner, şu anda nüfusun yoğun olduğu ve kolayca erişilebilen Avrupa ve Kuzey Amerika'nın bazı kısımlarına yayılan çok sayıda buz tabakası gördü. Bu nedenle ilk jeologlar, karakteristik jeolojik özelliklerden sonra Kuvaterner Buz Devri'nin buzul ve buzullararası dönemlerinin görünen dizilerini adlandırdılar ve bu isimler bölgeden bölgeye değişiyordu. Deniz kayıtları tüm geçmiş buzulları korur; Karaya dayalı kanıtlar daha az eksiksizdir çünkü birbirini izleyen buzullar seleflerinin kanıtlarını ortadan kaldırabilir. Kıtasal buz birikimlerinden elde edilen buz çekirdekleri de tam bir kayıt sağlar, ancak deniz verileri kadar zamanda geriye gitmez. Polen göller ve bataklıklardan elde edilen veriler ile lös profilleri, kara temelli önemli korelasyon verileri sağlamıştır. adları sistemi çoğunlukla uzmanları tarafından aşamalı olmuştur. Araştırmacıların dönemlere deniz izotopik aşama numaralarına göre atıfta bulunmaları artık daha yaygındır. Örneğin, son yarım milyon yıl boyunca deniz çökeltilerinde kaydedilen beş Pleistosen buzul/buzullararası döngü vardır, ancak bu dönemde karada ilk olarak yalnızca üç klasik buzullararası dönem tanınmıştır , Riss ve Würm).Kukla, George (August 2005). "Saalian supercycle, Mindel/Riss interglacial and Milankovitch's dating". Quaternary Science Reviews. 24 (14–15): 1573–83. bipcode: https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2005QSRv...24.1573K  doi:https://doi.org/10.1016%2Fj.quascirev.2004.08.023

Karaya dayalı kanıtlar, MIS 6'ya kadar kabul edilebilir derecede iyi işliyor, ancak bundan önce sadece karaya dayalı kanıtları kullanarak aşamaları koordine etmek zordu. Bu nedenle, "adlar" sistemi eksiktir ve buzul çağlarının daha önceki kara temelli tanımlamaları bir şekilde varsayımsaldır. Bununla birlikte, karaya dayalı veriler, yer şekillerinin tartışılmasında ve bilinen deniz izotopik aşamasının bunlarla ilişkilendirilmesinde esasen faydalıdır.

 Alplerde Tarih Kronolojisi 

 Biber (2.6-1.8 Ma, Gelasian)
 Biber-Tuna buzullararası (kullanımda değil)
 Tuna (1.8-1.0 Ma, Calabria)
 Tuna-Gunz buzullararası (kullanımda değil)
 Günz (1.0–0.4 Ma, MIS 21 - MIS 11?)
 Günz-Haslach buzullararası (kullanımda değil)
 Haslach (nadiren kullanılır)
 Haslach-Mindel buzullararası (kullanımda değil)
 Mindel (MIS 12 ?, MIS 10)
 Mindel-Riss buzullararası (MIS 9)
 Riss (MIS 8-6)
 Riss-Würm buzullararası (MIS 5e)
 Würm (MIS 5d-2)

 Büyük Britanya ve İrlanda'da Tarihsel Kronoloji 

 Bramertonian Sahnesi
 Baventiyen Evresi/Ön Pastoniyen
 Paston Sahnesi
 Beestonian sahne
 Cromerian Aşaması (MIS 21-13?)
 Anglian Stage (MIS 12, belki de MIS 10?)
 Hoxnian Aşaması (MIS 11, belki de MIS 9?)
 Wolstonian Aşaması (MIS 8-6, belki de MIS 10-9?)
 Ipswichian buzullararası (MIS 5e)
 Devensiyen buzullaşma (MIS 5d-2)
 Flandrian buzullararası (MIS 1)

 Kuzey Avrupa'da Tarihsel Kronoloji 

 Tiglian öncesi
 Tiglian buzullararası
 Eburoniyen
 Waal buzullararası
 Menapian buzul evresi
 Kromeriyen kompleksi (MIS 21-13?)
 Elster buzullaşması (MIS 10, belki de MIS 12?)
 Holstein buzullararası (MIS 9?)
 Saale buzullaşması (MIS 6 ile sona erdi)
 Eem buzullararası (MIS 5e)
 Weichsel buzullaşması (MIS 5d-2)

 Kuzey Amerika'da Tarihsel Kronoloji 

 Afton buzullararası (modern bilimsel literatürde Pre-Illinoian ile değiştirildi)
 Kansan buzullaşması (modern bilimsel literatürde Pre-Illinoian ile değiştirildi)
 Yarmouthian sahnesi (modern bilimsel literatürde Pre-Illinoian ile değiştirildi)
 Illinoian aşaması (MIS 10, bazen de MIS 8?)
 Sangamonian (MIS 5e, bazen ayrıca 5d-5a)
 Wisconsin buzullaşması (MIS 4-2, bazen ayrıca 5d-5a)

 Güney Amerika'da tarihsel Kronoloji 

 Caracoles (Río Frío) buzullaşma
 Río Llico (Colegual) buzullaşma
 Santa María (Casma) buzullaşma
 Valdivia buzullararası (MIS 5e)
 Llanquihue buzullaşması (en az MIS 4-2)

 Belirsiz korelasyonlar 
Geleneksel bölgesel isimleri küresel deniz ve buz çekirdeği dizileriyle ilişkilendirmenin zor olduğu kanıtlandı. MIS endeksleri genellikle tek bir geleneksel bölgesel buzullaşma ile zaman içinde örtüşen birkaç farklı buzullaşmayı tanımlar. Bazı modern yazarlar, bu tür bir buzullaşma dizisini tanımlamak için geleneksel bölgesel buzul isimlerini kullanırken diğerleri, daha sıcak aşamaları da içeren sürekli bir zaman dilimini ifade etmek için "buzullaşma" kelimesini "karmaşık" ile değiştirirler. Aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi, sadece son 200-300 bin yıl boyunca, geleneksel terminolojinin zaman çözünürlüğü MIS indeksleri ile net bir yazışmaya izin vermektedir. Özellikle Mindel buzulları MIS 10 ve MIS 12 ile ilgili Avrpa'da çok sayıda tartışma olmuştur.

Deniz izotop sahneZaman önceBölgesel isimlerKüresel yaş/çağAlp bölgesiBüyük BritanyaK. AvrupaE. AvrupaK. AmerikaG.AmerikaMIS 103-642600–1800BiberPre-Ludham
Ludham

Thurnian

Bramerton

Bavents

PastonPre-TiglianKasse (1993), Periglacial environments and climate development during Early Pleistocene Tiglian stage (Beerse Glacial) in northern Belgium, Geologie en Mijnbouw 72, 107-123, Kluwer
Tiglian A

Tiglian B

Tiglian C3

Tiglian C4

Tiglian C5Verkhodon
KhapryPre-illinois K
Pre-illinois JGelasiyenMIS 63-231800–900TunaBestoonEburon
Waal

Menap

BavelTolucheevka
KrinitsaPre-illinois I
Pre-illinois H

Pre-illinois GKalabaryan
[]MIS 22900–866GünzCromerCromerPre-illinois FMIS 21866–814GünzCromerCromerPre-illinoisMIS 20814–790GünzCromerCromerPre-illinois E ?MIS 19790–761GünzCromerCromerPre-illinoisChibanianMIS 18761-712GünzCromerCromerPre-illinois E ?MIS 17712-676GünzCromerCromerPre-illinoisMIS 16676–621GünzCromerCromer/Donhttps://www.qpg.geog.cam.ac.uk/research/projects/nweurorivers/donglaciation.html  Cambridge Quaternary Palaeoenvironments Group: Don GlaciationDonPre-illinois DMIS 15621–563GünzCromerCromerMuchkapPre-illinoisMIS 14563–533GünzCromerCromerOka ?Pre-illinois CMIS 13533–478GünzCromerCromerOka ?Pre-illinoisMIS 12478–424Günz/ Mindel  ?AngliaElster 
Cromer ?OkaPre-illinois BCaracoles Río Frío ?MIS 11424–374Günz ?HoxneHolstein/ Cromer/Rhume ?LikhvinPre-illinoisMIS 10374–337WolstonLikhvin ?Pre-illinois A ?Río Llico Colegual ?MIS 9337–300Mindel -Riss?Wolston/PurfleetHolstein ?LikhvinPre-illinoisMIS 8300–243RissWolstonSaale/FuhneACPre-illinois A ?MIS 7243–191RissWolston/AveleySaale/Dömnitz/ BelvedereACPre-illinoisMIS 6191–130RissWolstonSaale/Drenthe,WartheDnieper/MoscowIllinoisSanta María Casma ?MIS 5e123 (peak)Riss-WürmIpswichEemMikulinoSangamonianValdiviaGeç
Pleyistosen

('Tarantiyen')MIS 5d109 (peak)WürmDevens/Erken D.Weichsel/HerningValdaiACACMIS 5c96 (peak)WürmDevens/Erken D.Weichsel/BrørupValdaiACACMIS 5b87 (peak)WürmDevens/Erken D.Weichsel/RederstallValdaiACACMIS 5a82 (peak)WürmDevens/Erken D.Weichsel/OdderadeValdaiACACMIS 471–57WürmDevens/Orta D.Weichsel/Middle W.ValdaiWisconsinLlanquihueMIS 357–29WürmDevens/Orta D.Weichsel/Middle W.ValdaiWisconsinLlanquihueMIS 229–14Würm/Devens/DimlingtonWeichsel/LGMValdaiWisconsin/VashonLlanquihue/LGMMIS 114-günümüzHoloceneFlandriaFlandria (Holosen)(Holocene)(Holocene)Holocene
Tablo açıklamasıKapsamlı buzullararası (Holosen'e benzer)Orta buzullararasıAra iklimOrta derecede buzlanmaKapsamlı buzlanma (LGM'ye benzer)AC = Belirsiz korelasyon

 Ayrıca bakınız 

 Brunhes-Matuyama tersyüzümü  - En son jeomanyetik ters dönme olayı (yaklaşık 780.000 yıl önce)
 Jeolojik zaman ölçeği  - jeolojik tabakaları zamanla ilişkilendiren sistem
 Minnesota'nın buzul tarihi
 Buzul dönemi  - Daha soğuk sıcaklıklar ve buzul ilerlemeleri ile işaretlenen bir buzul çağı içindeki zaman aralığı
 Buz devri  - Dünya yüzeyi ve atmosfer sıcaklığında uzun vadeli düşüş dönemi

 Kaynakça 

Kategori:Buzul çağları
Kategori:Çağlar
Kategori:Buzul bilimi