Azatlık İttifakı

Azatlık İttifakı, kısaca Azatlık 2005 tarihinde 2005 Azerbaycan genel seçimleri öncesi Azerbaycan Demokrat Partisi, Azerbaycan Halk Cephesi Partisi ve Müsavat Partisi tarafından kurulan seçim ittifakı. Önceleri "Üçlük" ve "Uğur" adlanmıştır. İttifak turuncu devrimlerden etkilenerek rengini turuncu olarak belirledi. Dışarıdan Azerbaycan Halk Partisi tarafından desteklendi, AHP genel başkanı Penah Hüseyn istifa ederek bağımsız siyasetçi olarak İttifaka katıldı. İttifaktan Merkezi Seçim Komisyonu tarafından açıklanan resmi sonuçlarca 7, Anayasa Mahkemesi tarafından açıklanan resmi sonuçlarca ise 5 milletvekili seçildi. Müsavat Partisinin seçimleri boykot etmemesi üzerine Azatlık İttifakının feshi söz konusu olsa da 17 Şubat 2006 tarihinde Azatlık İttifakı yeniden AHCP, ADP, VİP ve ALP tarafından siyasi ittifak olarak kuruldu. 2010 Azerbaycan genel seçimlerinde AHCP'nin ittifak dışında olan Müsavat'la yeni ittifak kurması sebebiyle Azatlık İttifakı feshedildi.

 Tarihçe 
 2005 Azerbaycan genel seçimleri 
Azatlık İttifak seçimlere 116 adayla katıldı. 9 seçim çevresinde aday çıkarmadı. Üye partilerden AHCP 39, ADP 36, Müsavat ise 41 adayla katıldı. Ayrıca İttifak 17 sayılı Yasamal İkinci seçim çevresinde Millî Birlik Hareketi başkanı, Azerbaycan Liberal Partisi lideri Lale Şevketi, 37 sayılı Nizami 1. seçim çevresinde (Gence) Cengiz Sadıkov'u destekledi.

Seçimlerden önce Azerbaycan Cumhuriyeti Milli Meclisi eski başkanı, Azerbaycan Demokrat Partisi genel başkanı Resul Guliyev'in Bakü'ye dönmesi planlandı. Resul Guliyev'in geliş planı ilan edildikten sonra hükûmet tarafından olası darbeye karşı güvenlik önlemleri alındı. Resul Guliyev'in içinde bulunduğu uçak Bakü'ye iniş izni alamadığı için Ukrayna'nın Simferopol kentine inmek zorunda kalır.Ukrayna'da tutuklanan Resul Kuliyev ABD ve uluslararası kuruluşların baskısı ile üç gün sonra salı verilir.

2011 yılında Strazburg mahkemesi onun 2005 yılında milletvekili seçildiğine dair hüküm vermiştir.

Seçim sonuçları Merkezi Seçim Komisyonu tarafından açıklandığında Azatlık İttifakından 7 ortak aday milletvekili seçildi; 3'ü Müsavat, 3'ü AHCP, 1'i bağımsız aday.Sırasıyla 8 sayılı Binegedi Birinci seçim çevresinden ortak aday, Müsavat Partisi üyesi Arzu Sametbeyli, 18 sayılı Nerimanov-Nizami seçim çevresinden ortak aday, AHCP üyesi Cemil Hasanlı, 31 sayılı Surahanı İkinci seçim çevresinden ortak aday, AHCP genel başkanı Ali Kerimli, 34 sayılı Hatai İkinci seçim bölgesinden ortak aday, Müsavat Partisi üyesi Nesib Nesibli, 41 sayılı Sumgayıt Birinci seçim bölgesinden ortak aday, Müsavat üyesi İkram İsrafil, 63 sayılı Sabirabad Birinci seçim çevresinden ortak aday, bağımsız siyasetçi Penah Hüseyn, 69 sayılı Celilabad-Bilesuvar-Masallı seçim çevresinden ortak aday, AHCP Yüksek Meclis Başkanı Gulamhüseyn Alibeyli,

Genel durumda Millî Meclis'te Müsavat'ın 5, AHCP'nin 3 üyesi milletvekili olacaktı. Seçimlere şaibe karıştı iddiasıyla AHCP yönetimi, başta Ali Kerimli ve Gulamhüseyn Alibeyli seçim sonuçlarını protesto etti. MSK tarafından 4 seçim bölgesinde seçim sonuçları iptal edilmişti. İtirazlar üzerine Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi 125 seçim çevresinden 6'sında seçim sonuçlarını iptal etti. Aralarında 31 sayılı Surahanı İkinci ve 69 sayılı Celilabad-Bilesuvar-Masallı seçim çevreleri de olduğu için Azatlık İttifakı milletvekili sayısı 5'e indi. Müsavat Partisi Millî Meclis'e gitmeye karar verse de, AHCP Millî Meclis'i protesto etti. Penah Hüseyn ve Cemil Hasanlı da Millî Meclis'e gitmeye karar verdi. Partisinden Yaz 2005 tarihinde istifa eden Cemil Hasanlı'nın istifası seçimler sonrası kabul edildi. Millî Meclis'te 4 Müsavat üyesi ve Penah Hüseyn resmi olmayan Müsavat Milletvekilleri Grubu'nu oluşturdu. Penah Hüseyn MMG Grup Koordinatörü seçildi.

2010 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2005 Azerbaycan genel seçimlerinde ADP genel başkanı Resul Guliyev'in resmen milletvekili seçildiğini ilan etti.
 Adaylar 
Aşağıdaki liste Azatlık İttifakının 125 seçim çevresinden ortak adaylarının ve desteklediği adayların (farklı planda) listesidir.

 Seçim Çevresi Aday Siyasi Parti  1 sayılı Şerur-Sederek Namized Seferov  Bağımsız 2 sayılı Şerur Vagıf Mahmudov Azerbaycan Demokrat Partisi 3 sayılı Babek-Kengerli Şergiye Mammadova  4 sayılı Nahçıvan Şehir Zeynal Fetullayev  5 sayılı Şahbuz-Babek Bedrettin Guliyev   6 sayılı Culfa-Babek Elbrus Guliyev  Azerbaycan Demokrat Partisi 7 sayılı Ordubad-Culfa Heşim İskenderli Müsavat Partisi 8 sayılı Binegedi 1. Arzu Sametbeyli 15px|Yes 9 sayılı Binegedi 2. Serdar CelaloğluAzerbaycan Demokrat Partisi 10 sayılı Binegedi 3. İlham Hüseynli Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 11 sayılı Karadağ İtibar Guliyev  12 sayılı Karadağ-Binegedi-Yasamal Solmaz Alaskerova  Azerbaycan Demokrat Partisi 13 sayılı Azizbeyov 1. Midhet Abbasov  Bağımsız 14 sayılı Azizbeyov 2. Hasret Rüstemov  Azerbaycan Demokrat Partisi 15 sayılı Yasamal 1. Mammad Zeynalov Müsavat Partisi 16 sayılı Yasamal 2. Akif Nağı  17 sayılı Yasamal 3. Lale Şevket 15px|YesAzerbaycan Liberal Partisi 18 sayılı Nerimanov-Nizami Cemil Hasanlı  15px|YesAzerbaycan Halk Cephesi Partisi 19 sayılı Nerimanov 1. Sülhettin Ekber  Müsavat Partisi 20 sayılı Nerimanov 2. İsa Gamber 21 sayılı Nesimi 1. Fuad Mustafayev  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 22 sayılı Nesimi 2. Murat Sadettinov  Bağımsız 23 sayılı Nesimi-Sebail Zemine Dünyamalıyeva Azerbaycan Demokrat Partisi 24 sayılı Nizami 1. Nurettin Mammadli Azerbaycan Demokrat Partisi 25 sayılı Nizami 2. Kurban MammadovAzerbaycan Demokrat Partisi 26 sayılı Sabuncu 1. Aydın Guliyev  27 sayılı Sabuncu 2. Halettin İbrahimli Müsavat Partisi 28 sayılı Sabuncu 3. Rauf Arifoğlu 29 sayılı Sebail Hasan Kerimov  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 30 sayılı Surahanı 1. Vurgun EyyupMüsavat Partisi 31 sayılı Surahanı 2. Ali Kerimli 15px|YesAzerbaycan Halk Cephesi Partisi 32 sayılı Surahanı 3. Kamil Nerimanoğlu  33 sayılı Hatai 1. Gabil Hüseynli Müsavat Partisi 34 sayılı Hatai 2. Nesib Nesibli 15px|Yes 35 sayılı Hatai 3. Fuat Kahramanlı  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 36 sayılı Hatai 4. Resul GuliyevAzerbaycan Demokrat Partisi 37 sayılı Nizami 1.  (Gence)  Cengiz Sadıkov Bağımsız 38 sayılı Nizami 2.  (Gence) Cihangir Emirhanlı  Müsavat Partisi 39 sayılı Kepez 1.  (Gence) Elman Mevsimov  Azerbaycan Demokrat Partisi 40 sayılı Kepez 2.  (Gence) Ramiz Orucov  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 41 sayılı Sumgayıt 1. İkram İsrafilov 15px|Yes Müsavat Partisi 42 sayılı Sumgayıt 2. Flora KerimovaBağımsız 43 sayılı Sumgayıt 3. Elman Salayev  Azerbaycan Demokrat Partisi 44 sayılı Sumgayıt-Abşeron Neriman Kasımoğlu  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 45 sayılı Abşeron  İtibar Talipli 46 sayılı Ali Bayramlı Tayyip Guliyev 47 sayılı Mingeçevir Azatlık İttifakı ortak aday çıkarmadı. 48 sayılı Yevlah Şeker İskenderova  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 49 sayılı Yevlah-Mingeçevir Ali Refiyev Azerbaycan Demokrat Partisi 50 sayılı Kobustan-Hızı-Kuba Reşit Mansurov  51 sayılı Kusar Abdulelim Ahmedov  52 sayılı Kuba Ayten Alekberova  Bağımsız 53 sayılı Kuba-Kusar Vagıf Şirinov  Azerbaycan Demokrat Partisi 54 sayılı Deveci-Siyezen Bahettin Hazıyev Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 55 sayılı Haçmaz Şehir Melahat Mürşütlü  Müsavat Partisi 56 sayılı Haçmaz Köy Azer HasretBağımsız 57 sayılı Kürdemir Akif İslamzadeAzerbaycan Halk Cephesi Partisi 58 sayılı Hacıgabul-Kürdemir Eyyup Umudov  59 sayılı Salyan Emil Mammadov  Azerbaycan Demokrat Partisi 60 sayılı Salyan-Neftçala Mirzağa Ahundov  Müsavat Partisi 61 sayılı Neftçala Ferman Hüseynov  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 62 sayılı Saatlı Ennağı Hacıbeyli Bağımsız 63 sayılı Sabirabad 1. Penah Hüseyn 15px|Yes

 Seçim Çevresi Aday Siyasi Parti  64 sayılı Sabirabad 2. Haluk Bahadır  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 65 sayılı Saatlı-Sabirabad Alihüseyn Rahimov   66 sayılı Bilesuvar Akif Şahbazov  Azerbaycan Demokrat Partisi 67 sayılı Celilabad Şehir  Azatlık İttifakı ortak aday çıkarmadı. 68 sayılı Celilabad Köy Şahbaz Karayev  Müsavat Partisi 69 sayılı Celilabad-Bilesuvar-Masallı Gulamhüseyn Alibeyli 15px|Yes Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 70 sayılı Masallı Şehir Eynulla Zalıyev  Azerbaycan Demokrat Partisi 71 sayılı Masallı Köy Gülağa AslanlıMüsavat Partisi 72 sayılı Yardımlı-Masallı Tevfik GuliyevAzerbaycan Halk Cephesi Partisi 73 sayılı Lenkeran Şehir Alövset Talışhanlı Müsavat Partisi 74 sayılı Lenkeran Köy Yadigar Sadıklı 75 sayılı Lenkeran-Masallı Seyfettin Aliyev Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 76 sayılı Lenkeran-Astara İltifat Rehimzade  77 sayılı Astara Müsteceb Mammadov Bağımsız 78 sayılı Lerik-Lenkeran Ağacafer Hasanlı  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 79 sayılı İmişli Azatlık İttifakı ortak aday çıkarmadı. 80 sayılı İmişli-Beylegan Ali Kasımov  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 81 sayılı Beylegan Tapdık Abbas Müsavat Partisi 82 sayılı Ağcabedi Seyit Camal  83 sayılı Ağcabedi-Ağdam Söhrab Hasanov  84 sayılı Füzuli Kubat İbadoğlu 85 sayılı Şamahı Taliyet Aliyev  Azerbaycan Demokrat Partisi 86 sayılı İsmayıllı Mehman Cevatoğlu  Müsavat Partisi 87 sayılı Ağsu-İsmayıllı Ehtiyat Feyzullayev Azerbaycan Demokrat Partisi 88 sayılı Göyçay Maarif Soltanov  89 sayılı Göyçay-Ağdaş Arif Aliyev  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 90 sayılı Ağdaş Cengiz GanizadeBağımsız 91 sayılı Ucar Elşen Ganiyev  Müsavat Partisi 92 sayılı Ucar-Zerdab Azatlık İttifakı ortak aday çıkarmadı. 93 sayılı Berde Şehir Nimet Aliyev  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 94 sayılı Berde Köy Nevruz Salahov  Azerbaycan Demokrat Partisi 95 sayılı Terter İlham İsmail  Müsavat Partisi 96 sayılı Goranboy Naftalan Elçin Rızayev  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 97 sayılı Goranboy-Ağdam-Terter Nizami Mehdiyev  Müsavat Partisi 98 sayılı Şemkir Şehir Fariz Caferov 99 sayılı Şemkir Köy Şahin Necefov Azerbaycan Demokrat Partisi 100 sayılı Şemkir-Daşkesen Mahir Esadov  101 sayılı Hanlar-Daşkesen Cevanşir Babayev  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 102 sayılı Samuh-Şemkir Elman Mevsimov  Azerbaycan Demokrat Partisi 103 sayılı Gedebey Nizami Guliyev  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 104 sayılı Gedebey-Tovuz Saleh Mammadov  Bağımsız 105 sayılı Tovuz Tevfik Hüseynov Müsavat Partisi 106 sayılı Tovuz-Kazah-Ağstafa İsahan Aşurov  107 sayılı Kazah  Arzuman Abdulkerimov 108 sayılı Ağstafa Sabir Azeri  Bağımsız 109 sayılı Balaken Muharrem MehdiyevAzerbaycan Halk Cephesi Partisi 110 sayılı Zagatala Arif HacılıMüsavat Partisi 111 sayılı Zagatala-Balaken Hikret Algayev Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 112 sayılı Kah Eyyup Kerimov  113 sayılı Şeki Şehir Cevanşir GuliyevBağımsız 114 sayılı Şeki Köy 1. Hikmet HacızadeMüsavat Partisi 115 sayılı Şeki Köy 2. Sahib Kerimov  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 116 sayılı Kebele Halit Alimirzayev Müsavat Partisi 117 sayılı Oğuz-Kebele Vagıf Davudov  118 sayılı Ağdam Şehir Nadir İsmailov  Bağımsız 119 sayılı Ağdam Köy Azatlık İttifakı ortak aday çıkarmadı. 120 sayılı Cebrail-Gubadlı Refik Guliyev  Bağımsız 121 sayılı Laçın Hüseyn Naibov  Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 122 sayılı Hankendi İsi BağırovMüsavat Partisi 123 sayılı Kelbecer Zülfikar Hüseynzade  Azerbaycan Demokrat Partisi 124 sayılı Şuşa-Füzuli-Hocalı-Hocavend Yaver Hüseyn Bağımsız 125 sayılı Zengilan-Kubatlı Ramiz Rövşen

 2005 Nahçıvan genel seçimleri 
Azatlık İttifakı 2005 Nahçıvan genel seçimlerine de katıldı. Üye partilerden Azerbaycan Halk Cephesi Partisi 15, Azerbaycan Demokrat Partisi 13 ve Müsavat Partisi ise 16 adayla katıldı.

Nahçıvan Merkezi Seçim Komisyonu seçim sonuçlarını açıkladığında üye partilerden sadece AHCP'nin 45 sandalyelik Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Yüksek Meclisine 2 milletvekili çıkarmayı başardığı anlaşıldı. 43 sayılı Yukarı Eylis seçim bölgesinden Yüksek Meclis üyesi seçilen Ahad Caferli AHCP klasikler kanadı üyesi olduğu için KHCP'nin 2007'de devlet kaydına alınmasıyla resmen KHCP milletvekili oldu.

Diğer milletvekili Zahit İsmailov ise Azatlık İttifakı'nın ortak adayı olmuş ve 24 sayılı Nahçıvan Şehir seçim bölgesinden Yüksek Meclis üyesi seçilmişti. AHCP milletvekili Zahit İsmailov Nahçıvan'da muhalif olmanın zorlukları ve genel yolsuzluk sebebiyle 2009'da milletvekilliğinden istifa etti.
 Seçimler sonrası 
Müsavat Partisi'nin seçim sonuçlarını kabul etmesiyle Azatlık İttifakı seçim ittifakı olarak Azatlık 9 Şubat 2005 tarihinde feshedildi, 17 Şubat 2006 tarihinde Azerbaycan Halk Cephesi Partisi genel başkanı Ali Kerimli, Azerbaycan Demokrat Partisi genel başkanı Serdar Celaloğlu, Azerbaycan Liberal Partisi lideri, aynı zamanda Millî Birlik Hareketi başkanı Lale Şevket ve Vatandaş ve İnkişaf Partisi genel başkanı Ali Aliyev Azatlık İttifakı yeniden siyasi partiler ittifakı olarak kurduldu.

7 Mart 2007 tarihined Azerbaycan Demokrat Partisi siyasi ideolojisini ve tavrını değiştiğini açıkladı. Açıklama yapan Serdar Celaloğlu artık radikal muhaliflik değil, yapıcı, uzlaşan muhaliflik yapacaklarını ilan etti. Bunun üzerine Azatlık İttifakı üyeleri ADP'yi ittifaktan ihraç etti.

2010 Azerbaycan genel seçimlerine ittifakın üyeleri ortak listeyle katılmak istese de AHCP Müsavat Partisiyle ittifak kurma kararı aldığı için Azatlık İttifakı feshedildi. AHCP seçimlere AHCP-Müsavat, ALP ve VİP İnsan Namına İttifaklarıyla katıldı. Her iki ittifak milletvekili çıkarmayı başaramadı.

 Kurucu üyeler 

 2005 
 İsim Lider ADP Azerbaycan Demokrat Partisi Resul Guliyev AHCP Azerbaycan Halk Cephesi Partisi Ali Kerimli MÜSAVAT Müsavat Partisi İsa Gamber

 2006 
 İsim Lider ADP Azerbaycan Demokrat Partisi Serdar Celaloğlu AHCP Azerbaycan Halk Cephesi Partisi Ali Kerimli ALP Azerbaycan Liberal Partisi Avaz Temirhan MBH Millî Birlik Hareketi Lale Şevket VİP Vatandaş ve İnkişaf Partisi Ali Aliyev

 Seçimler 

 Seçim LiderlerHarita OySandalye Durum Sıra #% 2005 100x100pik|alt=Resul Guliyev 100x100pik|Ali KerimliAli Kerimli 100x100pik|İsa Gambarİsa Gambar150x150pik   2.

 Protestolar 
Seçim sonuçlarını kabul etmeyen Azatlık 2005 yılında seri şekilde protestolar düzenlemiştir. Bu protestolara Millî Birlik Hareketi, Azerbaycan Liberal Partisi ve Azerbaycan Millî İstiklâl Partisinden de destek gelmiştir.

 Notlar 

 Kaynakça 

 Ayrıca bakınız 
Bizim Azerbaycan İttifakı
Demokratik Kuvvetlerin Millî Şurası

Kategori:Azerbaycan Halk Cephesi Partisi
Kategori:Müsavat Partisi
Kategori:Azerbaycan'daki siyasi ittifaklar
Kategori:Azerbaycan'da seçim ittifakları
Kategori:2005'te Azerbaycan'da kurulan oluşumlar
Kategori:Asya'daki eski siyasi ittifaklar
Kategori:Avrupa'daki eski siyasi ittifaklar