Gensoru

Gensoru, bir parlamento grubunun ilgili hükûmete resmi bir talebidir. Soru önergesiyle karşılaştırıldığında genellikle ayrı bir prosedür içerir. Birçok parlamentoda, her milletvekilinin hükûmet üyesine soru sorma hakkı vardır (belirli bir dönemde sınırlı sayıda olabilir). İlgili bakan veya sekreter, hükûmet politikasını savunmak ve yanıtlamakla yükümlüdür. Gensoru, böylece parlamentonun hükûmetin faaliyetlerini denetlemesine olanak tanır. Bu anlamda, güvensizlik oyu teklifine daha yakındır. "Gensoru"nun İngilizcede "parlamentodan soru sorma" anlamı, 19. yüzyılın sonlarına kadar uzanmaktadır.

Bazı ülkelerde, örneğin Türkiye (1923-2017), Finlandiya, Slovenya ve Litvanya'da, gensoru güvensizlik oyu teklifiyle neredeyse eş anlamlıdır çünkü otomatik olarak bir güven oylamasıyla ilişkilendirilir ve açıkça amacı hükûmetin veya bir bakanın sahip olduğu güveni belirlemektir. Finlandiya'da hükûmet, gensoru oturumunda 15 gün içinde cevap vermek zorundadır. Gensorunun cevabını aldıktan sonra parlamento konuyu tartışır ve hükûmetin veya belirli bir bakanın Meclis'in güvenini alıp almadığı konusunda oy kullanır. Türkiye'de 2017 anayasa değişikliklerinden önce üye tam sayısının salt çoğunluğu ile ilgili bakan gensoruya tabi tutulabilirdi. 12 Ocak 2017'de anayasa değişiklikleri kapsamında mecliste yapılan gizli bir oturum ile kaldırılmıştır.

Kaynakça

 Ayrıca bakınız 
Siyasi denetim
Meclis araştırması
Meclis soruşturması

Kategori:Westminster modeli
Kategori:Bilgi toplama