Rishi Sunak

Rishi Sunak (; d. 12 Mayıs 1980), Ekim 2022'den Temmuz 2024'e kadar Birleşik Krallık Başbakanı ve Muhafazakâr Parti Lideri olarak görev yapan bir İngiliz siyasetçidir. Britanya'nın ilk Asyalı başbakanı olan Sunak, daha önce Boris Johnson döneminde iki kabinede yer aldı ve son olarak 2020'den 2022'ye kadar Hazine Şansölyesi olarak görev yaptı. Sunak, 2015 yılından bu yana Richmond (Yorks) Parlamento Üyesi (MP) olarak görev yapmaktadır.

Sunak, 1960'larda Doğu Afrika'dan İngiltere'ye göç eden Hint kökenli bir ailenin çocuğu olarak Southampton'da doğdu. Winchester College'da eğitim gördü, Oxford Lincoln College'da felsefe, siyaset ve ekonomi okudu ve Fulbright bursiyeri olarak Kaliforniya'daki Stanford Üniversitesi'nden MBA derecesi aldı. Oxford Üniversitesi'nde bulunduğu sırada Sunak, Muhafazakâr Merkez Ofis'te staj yaptı ve Muhafazakâr Parti'ye katıldı. Mezun olduktan sonra Goldman Sachs'ta çalışan Sunak, daha sonra Çocuk Yatırım Fonu Yönetimi ve Theleme Partners adlı hedge fon şirketlerinde ortak olarak çalıştı.

Sunak, 2015 genel seçimlerinde North Yorkshire'daki Richmond bölgesinden Avam Kamarası'na seçildi. Sunak, 2016 Avrupa Birliği üyeliği referandumunda Brexit için yürütülen başarılı kampanyayı destekledi. 2017 genel seçimlerinin ardından Sunak, 2018 kabine değişikliğinde Theresa May'in ikinci hükûmetinde Yerel Yönetimlerden Sorumlu Devlet Bakanlığı Müsteşarı olarak küçük bir bakanlık pozisyonuna atandı. May'in Brexit'ten çekilme anlaşması lehinde üç kez oy kullandı ve bu anlaşma Parlamento tarafından üç kez reddedilerek May'in istifasını açıklamasına yol açtı. 2019 Muhafazakâr Parti liderlik seçimleri sırasında Sunak, Johnson'ın May'in yerine Muhafazakâr lider ve başbakan olarak geçme teklifini destekledi ve ardından Johnson Sunak'ı Temmuz 2019'da Hazine baş sekreteri olarak atadı.

2019 genel seçimlerinin ardından Johnson, Sajid Javid'in istifasının ardından 2020 kabine değişikliğinde Sunak'ı Hazine Şansölyesi olarak terfi ettirdi. Sunak, görevde bulunduğu süre boyunca, Koronavirüs İşi Tutma ve Yardım İçin Dışarıda Yiyin programları da dahil olmak üzere, hükûmetin COVID-19 salgınına ve ekonomik etkilerine verdiği mali yanıtta öne çıktı. Ayrıca hükûmetin hayat pahalılığı krizine, Birleşik Krallık enerji arzı krizine ve küresel enerji krizine verdiği yanıtta da yer aldı. Sunak, Johnson'ın istifasıyla sonuçlanan bir hükümet krizinin ortasında Temmuz 2022'de şansölyelik görevinden istifa etti.

Sunak, Temmuz-Eylül aylarında yapılan Muhafazakâr Parti liderlik seçimlerinde Johnson'ın yerine aday oldu. Bir dizi milletvekili oylamasının her birinde en fazla oyu aldı, ancak üyelerin oylamasını Dışişleri Bakanı Liz Truss'a kaybetti. Truss'un başbakanlığı dönemini arka sıralarda geçirdikten sonra Sunak, Ekim 2022'de yapılan Muhafazakâr Parti liderlik seçimlerinde, bir başka hükûmet krizinin ortasında istifa eden Truss'un yerine rakipsiz olarak seçildi; 42 yaşında, 1812'de Liverpool 2. Kontu Robert Jenkinson'dan bu yana en genç başbakan oldu. Sunak, başbakanlığı sırasında başlayan hayat pahalılığı krizi ve enerji arzı krizinin yanı sıra endüstriyel anlaşmazlıklar ve grevlerin ortasında göreve geldi. Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline karşılık olarak Ukrayna'ya dış yardım ve silah sevkiyatına izin verdi.

 İlk yılları ve eğitimi 
Sunak, 12 Mayıs 1980'de Southampton, Hampshire'daki Southampton Hastanesi'nde, Doğu Afrika doğumlu Hint Pencap kökenli Hindu ebeveynler Yashvir ve Usha Sunak'ın çocuğu olarak dünyaya geldi. Romsey'de bir hazırlık okulu olan Stroud School'a gitti ve daha sonra Winchester College'da gündüz öğrencisi olarak okudu. Yaz tatillerinde Southampton'da bir köri evinde garson olarak çalıştı. Oxford Lincoln College'da felsefe, politika ve ekonomi okudu ve 2001 yılında birincilikle mezun oldu. Üniversitedeyken Muhafazakâr Kampanya Genel Merkezi'nde staj yaptı ve Muhafazakâr Parti'ye katıldı. Sunak, 2006 yılında Fulbright bursiyeri olarak Stanford Üniversitesi'nden İşletme Yüksek Lisans derecesi aldı. Stanford'dayken, Infosys'in Hint milyarderi N. R. Narayana Murthy'nin kızı olan müstakbel eşi Akshata Murty ile tanıştı.

 Hazine Şansölyesi 
13 Şubat'ta Sunak, 2020 kabine değişikliğinin bir parçası olarak, Sajid Javid'in Boris Johnson ile yaptığı görüşmenin ardından aynı gün istifa etmesinin ardından Hazine Şansölyeliğine terfi etti.

17 Mart 2020'de, COVID-19 salgını ve ekonomik etkilerinin ortasında Sunak, hükûmetin müdahalesinde öne çıktı. İşletmeler için 330 milyar sterlin acil durum desteği sağlayan bir programın yanı sıra çalışanlar için bir izin programı başlattı. Bu, bir İngiliz hükûmetinin ilk kez böyle bir çalışan koruma programı oluşturmasıydı. Program 20 Mart 2020'de, işverenlere her ay personel ücretinin ve istihdam maliyetlerinin %80'ini ödemeleri için kişi başına aylık toplam 2.500 £'a kadar hibe sağlanması şeklinde uygulamaya kondu. Maliyetin ayda 14 milyar sterlin olacağı tahmin ediliyordu.

 Birleşik Krallık Başbakanı 

 Kabinesi 
sol|küçükresim|Sunak kabinesinin ilk toplantısına başkanlık ediyor
Avam Kamarası'ndaki çoğunluk partisinin lideri olan Sunak, 25 Ekim 2022'de Kral III. Charles tarafından başbakan olarak atanarak hem bu göreve gelen ilk Britanyalı Asyalı hem de ilk Hindu oldu ve kabine bakanlarını seçmeye başladı. Sunak, Jeremy Hunt'ı hazine şansölyesi, James Cleverly'yi dışişleri bakanı, Ben Wallace'ı savunma bakanı ve Mordaunt'u Avam Kamarası lideri ve konsey başkanı olarak görevde tuttu; Suella Braverman, Sunak tarafından altı gün önce istifa ettiği içişleri bakanlığına yeniden atandı ve Sunak, Grant Shapps'ı içişleri bakanlığından işletme bakanlığına indirdi; ve Michael Gove, Johnson tarafından görevden alındığı seviye yükseltme sekreterliğine geri döndü. Diğer atamalar arasında Simon Hart, Hazineden sorumlu parlamento sekreteri ve baş denetçi, Dominic Raab başbakan yardımcısı ve adalet bakanı, Nadhim Zahawi parti başkanı, Oliver Dowden Lancaster Dükalığı şansölyesi, Thérèse Coffey çevre bakanı, Mel Stride çalışma ve emeklilik bakanı ve Mark Harper ulaştırma bakanı olarak yer aldı.

Kaynakça

Dış bağlantılar

Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:1980 doğumlular
Kategori:Oxford Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Birleşik Krallık Avam Kamarası (2017-2019)
Kategori:Birleşik Krallık Avam Kamarası (2015-2017)
Kategori:Hint asıllı İngilizler
Kategori:Hindular
Kategori:Stanford Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Winchester College'da öğrenim görenler
Kategori:İngiltere Danışma Konseyi üyeleri
Kategori:Birleşik Krallık maliye bakanları
Kategori:Muhafazakâr Parti (Birleşik Krallık) mensubu siyasetçiler
Kategori:Fulbright Programında öğrenim görenler
Kategori:Goldman Sachs kişileri
Kategori:Muhafazakâr Parti (Birleşik Krallık) liderleri
Kategori:Birleşik Krallık Kraliyet Danışma Meclisi üyeleri
Kategori:Birleşik Krallık Avam Kamarası (2019-2024)
Kategori:Birleşik Krallık'taki ana muhalefet partisi liderleri
Kategori:Southampton doğumlu siyasetçiler
Kategori:Anthropic kişileri