Bulgaristan Cumhuriyeti Müslümanlar Diyaneti Başmüftülüğü

Bulgaristan Cumhuriyeti Müslümanlar Diyaneti Başmüftülüğü; Bulgaristan'da yaşayan Müslümanları temsil eden, onların dini hayatını düzenleyen  ve dini teşkilatlarını denetleyen kurum 
 Tarihçe 
Bulgaristan'da müftülük sisteminin kurulması ile ilgili ilk hukuki belge  Rusya İmparatoluk Komiseri Prens Aleksandır Dondukov Korsakov’un 14 Ağustos 1878 tarihinde yayınladığı “Bulgaristan Mahkeme Teşkilatına Dair Muvakkat Talilmatname’dir”. Bu talimatnameye göre Bulgaristan'daki dini azınlıklara davalarını kendi dini mahkemelerinde görme hakkı verilmiştir.  Bulgar Prensi Aleksander Battenberg tarafından  tasdik edilen ve  9 Temmuz 1880 tarihinde yürürlüğe giren “Bulgaristan Prensliği’nde Hıristiyanlar, Müslümanlar ve Yahudilerin Dinî Yönetimine Dair Muvakkat Talimatname” ile Bulgaristan'da müftülük teşkilatı kurulmuştur. Bu talimatname hükümlerine göre, Sofya, Köstendil, Vidin, Vraca, Plevne Tırnova, Rusçuk, Şumnu, Silistre ve Varna’dan oluşan 10 sancakta  müftü seçimi yapılmıştır.  

Osmanlı Devleti 19 Nisan 1909 tarihinde İstanbul Protokolü ile Bulgaristan’ın bağımsızlığını tanıdı ve Bu protokolle birlikte bir de “Müftülükler Sözleşmesi” imzalandı. Bu sözleşmede Sofya’da Başmüftülük kurumunun kurulması ve Başmüftünün sancak müftüleri tarafından ve onların arasından seçilmesi hükümleri yer alıyordu.  “Müftülükler Sözleşmesi” ne uygun olarak 8 Aralık 1910 tarihinde Hocazade Mehmed Muhiddin Efendi Bulgaristan’ın ilk Başmüftüsü seçildi ve bu görevini 1915 yılına kadar devam ettirdi. 

Günümüzde Bulgaristan Başmüftülüğü, Bulgaristan Müslümanlar Diyaneti’nin ilk Başmüftüsü olarak seçilen Hocazâde Mehmed Muhyiddin Efendi anısına 2017 yılından beri Müslüman toplumun gelişmesine katkıda bulunan örnek şahsiyetleri takdir etmek amacıyla Hocazâde Ödülleri vermektedir. Bu ödüllerin 8. si 9 Aralık 2024 tarihinde 5 ayrı dalda dağıtıldı.

Günümüzde Bulgaristan Müslümanları Başmüftülüğü görevini, bu makama 2021 yılında üçüncü defa seçilen   Dr. Mustafa Aliş Haci sürdürmektedir.

 Yapı 
Müftülük Dairesi'ne ek olarak, 18 şehirde bölgesel müftüler de var. Hiyerarşideki bölgesel müftüler mütevelli heyetidir ve belirli bir yerleşimde aynı yerleşimde bir cami ya da mescidin (ibadet) bulunması zorunlu olmaksızın bir cami mütevelli heyeti olabilir. Bulgaristan'da yaklaşık 1450 cami mütevelli heyeti bulunmaktadır. 
 Müftülükler Bölgesi  Bölge Müftüsü  Cami sayısı  </br> mütevelli heyeti  Aytos  Selyatin Ahmed Muharrem  Veliko Tırnovo  Turhan Mehmed  Gotse Delchev  Aydın Nesib Muhammed  73  Dobriç  Bilal Halil Darjan  Krumovgrad  Nasuf Nasuf  Kırcaali  Shabanali Ahmed Durmushali  Pazarcık  Abdullah Mustafa Salih  Plevne  Hacı Nijati Mustafov Nedjipov  Filibe  Osman Hidaet Hilmi  Razgrad  Mehmed Sali Alya  hile  Aziz Fikretov Azizov  Silistre  Muddesir Tahsin Mehmed  Sliven  Akif Akifov  Smolyan  Nedzhmi Dzhamilov Dabov  Sofya  Mustafa Asan Dövüldü  Tırgovişte  Enver İsmailov Yahov  Haskovo  Sahte Emin Hadjimurad  Şumnu  Mesut Mehmedov Khasanov 

 Yayıncılık etkinliği 
Baş Müftülük Dairesi'nin basılı organı, aylık Türkçe ve Bulgarca yayınlanan "Müslümanlar" dergisi. Dergi daha önce müftülük bürosu tarafından yayınlanan Müslüman gazetenin yerini alıyor. Bulgaristan ve dünyadaki Müslüman cemaatin hayatıyla ilgili makaleler ve röportajlar içerir. Bununla birlikte, çocuklar için 20 sayfalık bir uygulama "Hilal" (Ay) dağıtılır. Müslümanlar dergisi 2024 yılında 350. sayısını çıkardı.

 Dış bağlantılar 
 Bulgaristan'daki Müftülüğün resmi sitesi 

 Kaynakları 

Kategori:Bulgaristan'da İslam
Kategori:Sofya'daki yapılar
Kategori:Sofya'da kültür
Kategori:Bilgi kutusu bulunmayan yapılar