Abenaki mitolojisi

Abenaki halkı, Kuzeydoğu Woodlands bölgesinde bulunan Amerika kıtasının yerli halklarıdır. Abenaki mitolojisi bölge ile ve diğer mitolojilerlede de sıklıkla görülen konulara parmak basan mitolojidir.

 Üç zaman dilimi 
Abenaki halkının tarihi üç zaman dilimine ayrılmıştır. İlk olarak, Antik Çağ, insanlık ve hayvan yaşamı farklılaşmamıştır. İkinci Altın Çağ'da, insanlar hala hayvandır, ancak niceliksel olarak farklıdır. Üçüncüsü, Şimdiki Çağ'da hayvanlar ve insanlık tamamen farklılaşmıştır.

 Antik Çağın Varlıkları 

 Atosis - sürüngen insansı olan bir medeoulin, insanları onunla pişirebilmesi için bir sopa bulmaya zorluyor, Moosbas tarafından kör edildi.
 Azeban - " Rakun ", bir rakun ya da kutup porsuğu hileci bir ruh
 Kee-wakw - devasa, ormanda yaşayan bir yamyam
 Kisosen - "Güneş-Getiren", güneş tanrısı, gündüz yaratmak için kanatları açılan ve geceye neden olmak için kapanan bir kartal
 Kita-skog "Büyük Yılan" veya Pita-skog "Yüce Yılan" - Pa-don-gi-ak ile savaşan Boynuzlu Yılan
 Kchi-awasos - "Büyükayı" yıldızlarla ilgilidir.
 Mateguas (ayrıca Mat-GWAS) - Bir tavşan ruhu 
 Metee-kolen-ol - buzdan kalpli kötü büyücülerin yarışı
 Nanom-keea-po-da - depremlere neden olan yeraltı ruhu
 Niben - "Yaz", çarpıcı güzelliği Pe- ben'i kuzeye çekilmeye zorlayan bir kadın; yazı temsil ediyor
 Pamola - götüren bir kuş ve gece ruhu mahkûmları için Alomkik'e yakın, Mt. Katahdin ve soğuk havaya neden olur
 Psônen "Kar-Getiren" - kanatlarını açarak kar yapan bir kartal ruhu
 Padôgiyik "Şimşekler" - yedi beyaz tenli, altın saçlı erkek kardeş, yarı insan ve yarı kuşturlar.
 Pebon "Kış" - hikâyeler anlatırken izleyicisini uyutan güçlü bir büyücü, kışın ruhu
 Siguan "İlkbahar" - yaz mevsimini seven ve onu her bahar kuzeye getiren genç bir erkek
 Tabaldak "Sahibi" - varoluşun çift cinsiyetli yaratıcısı
 Wa-won-dee-a-megw "Salyangoz" - ağaçlarda, karada veya suda yaşayabilen, aynı zamanda büyük bir yılan, timsah veya pullu bir adam gibi görünmek için boyutunu ve görünümünü değiştirebilen bir salyangoz ruhu; büyülü bir toz haline getirilebilen boynuzları vardır
 Wad-zoo-sen - rüzgar yaratmak için kanatlarını çırpan kartal. Gluskab, avlanmak için kanatlarını bağlayarak ve onu hareket ettirerek rüzgârını durdurmaya çalışır, ancak rüzgar olmadan toprak ve suyun zarar göreceğini anlar ve onu bir miktar rüzgara izin verecek kadar serbest bırakır.
 Wassan-mon-ganeehla-ak - bir ışık topuyla oyun oynayan ve Aurora Borealis'e neden olan bir insan ırkı

 Altın Çağın Varlıkları 

 Oodzee-hozo (Odzihózo ), aynı zamanda Gluskab / Gluskabe (Gloos Ka Be) olarak da bilinirAfable, Patricia O. and Madison S. Beekes (1996). "Place Names" in Handbook of North American Indians, vol. 17 (Ives Goddard, ed.). Washington, D.C.: Smithsonian Institution, p. 193 - ("kendini yaratan adam") bacakların icadından önce yaşamış bir adam. Vücudunu sürükleyerek dağlar, vadiler ve nehirler yarattı (bu ilk haliyle Bemee-geedzin-pobi-zeed olarak anılır ) ve Abenaki için kutsal olan Champlain Gölü'nü yarattı. Odzihozo kendini göldeki bir kayaya çevirdi (Rock Dunder, kabaca  Burlington, Vermont'un batısında) yaşadığı söyleniyor.
 Tool-ba (Tôlba) - aptal kaplumbağa ruhu, Gluskab'ın amcası
 Pla-ween-noo - kaplumbağa ruhu, Gluskab annesi ve koruyucu ruhu 
 Agaskw (ayrıca Nokemis) - (aynı zamanda Nokemis olarak bilinen "dağ sıçanı", "anneannem") çok akıllıbir dağ sıçanı ait olan ruh
 Moos-bas - vizon ruhu, Gluskab'da evlat edinilen oğul, bazen istekleri yerine getirir
 Mool-sem - Gluskab'ın köpeklerinden kendini küçültebilir veya büyütebilir
 M-da-weelh-ak - ahmak bir köpek ruhu, Gluskab elçisi, onun köpeklerinden biri, siyahdır.
 A-senee-ki-wakw - bir taş devleri ırkı, ilk insanlar Gluskab tarafından yaratıldı, ancak daha sonra diğer hayvanları ezerek ve büyük boyutlarıyla dünyayı yaraladıkları için yok etti

 Şimdiki Çağın Varlıkları 

 Alom-bag-winno-sis veya Alom-begwi-no-sis - yaramaz, cüce bir erkek, kanoları kızdırır, vücut boyutunu istediği zaman büyütebilir veya küçültebilir; ayrıca birkaç mısır tanesini büyük bir miktara dönüştürebilen bir tencereye sahiptir
 Ask-wee-da-eed - aynı zamanda kuyruklu yıldızlar ve göktaşları ile bağlantılı, kötü şans ve ölüm getiren, ince bir irade olarak tanımlanan bir ateş elementali
 Atsolowas - bir düzenbaz.
 Awa-hon-do z - insanları ısıran böcek ruhları
 Awes-kon-wa - Mohawk kabilesiyle ilişkili küçük, uçan bir rug
 Batsolowanagwes - iyi huylu bir düzenbaz
 Bedig-wajo (batı Abenaki) veya Ktaden (doğu Abenaki) - bir kültür kahramanı
 Chibaiskweda - yanlış gömülmüş bir cesedin hayaletinden kaynaklandığı iddia edilen bataklık gazı
 Do-gakw-ho-wad - yenilmekten kaçınmak için hayvanların çenelerini sopalarla açık tutan küçük adamlar
 Dzee-dzee-bon-da - bir canavar, o kadar çirkin ki o bile kendi görünüşünden korkuyor
 Ko-gok - başka bir canavar
 Lo-lol - korkutucu bir canavar
 M-ska-gwe-demoos - saçları için yosunla giymiş, bataklıkta yaşayan bir kadın; ormanda tek başına ağlıyor ve potansiyel olarak tehlikeli
 Maski-mon-gwe-zo-os - bir kurbağa yaratık, erkekleri ve çocukları baştan çıkarır ve onları öldürür, keklik ya da çardak kabuğundan yapılmış bir kemerle yosun giymiş bir kadın olarak görünür.
 Meek-moos-ak - kadınları baştan çıkaran, daha sonra asla evlenmeyi istememeleri için lanetlenen bir çift, kışın avcıları öldürür, muhtemelen Mi'kmaq kabilesinin bir kişileştirmesi
 N-dam-keno-wet - küçük yüzlü ve uzun saçlı yarı balık, yarı insan bir yaratık, yıkanan kadınları taciz ediyor
 P-skig-demo-os - dişi bir yaratık, erkekleri ve çocukları öldürür
 Pak-zin-skwa - çirkin, yaşlı bir kadın
 Pim-skwa-wagen-owad - küçük, suda yaşayan, kıstıran yaratıklar
 Pok-wejee-men - dişbudak ağacının kabuğundan yaratılan küçük yaratıklar
 Tsa-tsamolee-as - gürültülü, aptal bir palyaço
 Tsi-noo - kalbi buzdan yapılmış ve ruhu olmayan bir kişi; Başkalarının ruhlarını beslemek ve güç için yer
 Wana-games-ak - nehirde yaşayan yaratıklar çok dar yüzlü, aslında Abenaki'yi yaklaşan saldırılar konusunda uyaran iki boyutlu, dost canlısı yaratıklar.

 Kaynakça 

Kategori:Abenaki