İnci, Oltu

İnci, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Bu yerleşim merkezinin adı 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde de İnci (اینجی) olarak geçer. Ancak bu defterin yayınlanmış halinde köyün adı "Ibhi" şeklinde okunmuştur.Göksal Kalkan, "Oltu Sancağı Müslim Nüfus Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi [h.1251 (m.1835/1836)]", Amasya, 2022, s. 265.  Yüksek lisans tezi Bu isim İnçi'den () değişime uğramış olabilir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 1071.  ISBN 978-9941-25-828-2

İnci veya İnçi köyü, tarihsel Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 1549 tarihli Gürcistan seferinin ardından Gürcülerden ele geçirmiştir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 67.  ISBN 978-9941-25-828-2 Köyün yerleşim merkezindeki kale ile kilise de bu dönemden kalmış olmalıdır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 229, 230 ISBN 978-9941-9470-8-7

İnci veya İnçi köyü, 1574 tarihli Osmanlı mufassal defterindeki kayda göre, Oltu livasının Anzavi nahiyesine bağlıydı. Nüfusu 46 haneden oluşuyordu. Bu nüfus içinde 7 hane Müslüman olmuş, 39 hane Hristiyan olarak kalmıştı. Günümüzde varlığı bilinen kilise de bu dönemde köyün kilisesi olduğu anlaşılmaktadır.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 76.  ISBN 978-9941-25-828-2

Osmanlı idaresinin askere alma ve vergi salma amacıyla sadece erkek nüfusunu tespit ettiği 1835 yılında İnci köyü, Çıldır Eyaleti'nin Oltu sancağına bağlıydı. Bu sırada köyde 24 hane bulunuyordu ve 84 erkek tespit edilmişti. Köyün toplam nüfusunun ise, erkek sayısının yaklaşık iki katı olduğu söylenebilir.Tao (ტაო), Mamia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 80.  ISBN 978-9941-25-828-2Göksal Kalkan, "Oltu Sancağı Müslim Nüfus Defterinin transkripsiyon ve değerlendirmesi [h.1251 (m.1835/1836)]", Amasya, 2022, s. 126-128.  Yüksek lisans tezi

Bölgenin Osmanlı kontrolüne geçmesi neticesinde gerçekleşen iskan/göç süreci neticesinde 1596 tarihli cizye defterinde köyde gayrimüslim olmadığı tespit edilmiştir. 

İnci köyünün ve bu köyün adıyla ilişkili olan İnci Kotik köyünün adı 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde yanlış biçimde yazılmıştır. Osmanlıca "Aşci" (اشجی) şeklinde yazılan köy, Erzurum vilayetinin Oltu kazasının merkez nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 224. 1940 genel nüfus sayımında "İnçi" olarak kaydedilmiş olan İnci köyü, aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 569 kişiden oluşuyordu. 1965 genel nüfus sayımında İnci köyünün nüfusu 872 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 204 kişi okuma yazma biliyordu.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Oltu Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.

İnci Kalesi veya İnçi Kalesi, yerleşim merkezine yukarından bakan bir kaya üzerinde yer alır. Küçük bir yapı olan kaleden kaba yontulmuş ve kireç harcıyla inşa edilmiş duvar parçası ile kayaya oyulmuş su sarnıcı kalmıştır. Köyün mezarlığının yanında bulunan İnci Kilisesi'nin varlığı köylüler tarafından da teyit edilmiştir. Ancak bu yapıdan geriye sadece bir adet yapı taşı kalmıştır.

 Coğrafya 
İnci mahallesi, Erzurum il merkezine 120 km, Oltu ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır. Oltu kentinin kuzeybatısında olup,  numaralı Erzurum—Ardahan (Tortum-Oltu) devlet yoluna, İğdeli Mahallesi üzerinden  14,3 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 273 2021 297 2020 339 2019 276 2018 290 2017 275 2016 306 2015 312 2014 327 2013 340 2012 371 2011 391 2010 397 2009 401 2008 419 2007 421 2000 710 1990 950 1985 951 1965 872

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Oltu'nun mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti