Yukarıözbağ, İspir

Yukarıözbağ, Erzurum ilinin İspir ilçesine bağlı bir kentsel mahalledir.

Tarihçe

Yukarıözbağ ile Aşağıözbağ'ın eski ortak adı Kan'dır. Nitekim 1642 tarihli avarız defterinde ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kan (كان) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 222. Gürcüce kaynaklarda Kani (ქანი) şeklinde geçer.2018 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2018 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2019, s 65.  ISBN 978-978-9941-9639-1-9 Köy daha sonra ikiye bölünmüş ve 1940 genel nüfus sayımında bugünkü Yukarıözbağ köyü, Yukarıkan şeklinde kaydedilmiştir.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 243.

Kan veya Yukarıkan köyü, Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde bulunan Speri bölgesinde yer alıyordu. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 1549 tarihli Gürcistan seferiyle Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugünkü Yukarıözbağ'ın sınırları içinde tespit edilmiş olan megalit yapı kalıntıları da buranın eski yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

Kan köyünün nüfusu 1642 tarihli Osmanlı avarız defterine göre İspir Sncağı'na bağlıydı ve nüfusu, 6'sı Hristiyan ve 2'si Müslüman olmak üzere 8 haneden oluşuyordu. 1896 tarihli nüfus sayımında ise, İspir kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. Bu sırada köyde 247 erkek kaydedilmişti. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, Kan köyünün toplam nüfusunun yaklaşık 494 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.

Kan köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre, Erzurum vilayetinin İspir kazasının merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında Yukarıkan şeklinde yazılmış olan bu yerleşim aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 440 kişiden oluşuyordu. Bugünkü Aşağıözbağ köyü de Aşağıkan adıyla ayrı bir köy olarak kaydedilmişti.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 244. Kan Türkçe olmadığı için Yukarıkan köyünün adı 1959 yılında Yukarıözbağ olarak değiştirilmiştir.Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 982. 1965 genel nüfus sayımında Yukarıözbağ köyünde 587 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 158 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 255.

Yukarıözbağ'daki megalit yapı kalıntısı, yerleşimin 2,4 kilometre kuzeyinde bulunmaktadır. Yapı yıkılmış, neredeyse tamamen taş yığınına dönüşmüştür. Bazı kısımlarda kalmış olan duvar bölümlerinin yüksekliği yarım metreyi bulur. Köylüler megalit yapı kalıntısının bulunduğu yeri "Kilise Taşı" olarak adlandırmaktadır.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 140 km, uzaklıktadır. Mahalle, ilçe merkezinin ve Gaziler Mahallesi'nin güneybatı kısmındadır.  numaralı Bayburt-Artvin (Pazaryolu-İspir) devlet yolu ve Çoruh Nehri mahallenin güneyinden,  numaralı Rize-Erzurum (İkizdere-İspir) devlet yolu mahallenin içinden geçer.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2021 237 2020 247 2019 258 2018 263 2017 255 2016 269 2015 279 2014 298 2013 268 2012 280 2011 283 2010 279 2009 277 2008 285 2007 326 2000 601 1990 392 1985 492 1965 587

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:İspir'in mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti