Aras, Horasan

Aras, Erzurum ilinin Horasan ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Aras'ın eski adı Veli Baba'dır. Bu isim Deli Baba'dan dönüşmüştür.  1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Veli Baba (ولی بابا) şeklinde geçer. Bu tarihte Veli Baba olarak anılmakla birlikte, bağlı olduğu nahiye Aras adını taşıyordu.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 229."ბასიანი: კულტურის ძეგლების კატალოგი" / Basiani: A Catalogue of the Monuments of Material Culture (Basiani: Maddi Kültür Anıtları Kataloğu), Tiflis, 2024, s. 56.  ISBN 978-9941-9888-4-4

Deli Baba veya Veli Baba köyü, Basiani bölgesinin Aşağı Basiani kısmında yer alır."ბასიანი: კულტურის ძეგლების კატალოგი" / Basiani: A Catalogue of the Monuments of Material Culture (Basiani: Maddi Kültür Anıtları Kataloğu), Tiflis, 2024, s. 10.  ISBN 978-9941-9888-4-4 Bu bölge Orta Çağ'da Gürcistan sınırları içinde bulunuyordu. Nitekim  13. yüzyılın başında Gürcüler ile Türkler arasındaki Basiani Savaşı bu bölgede meydana gelmiştir. Osmanlılar bu bölgeyi 1545 yılında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bu dönemdeki adı bilinemeyen köyün güneybatısındaki kale bu dönemden kalmıştır."ბასიანის ძეგლების 2023 წლის საკვლევი ექსპედიციის ანგარიში" (Basiani Anıtları 2023 Yılı Araştırma Gezisi Sonuçları), Tiflis, 2024, s. 18. ISBN 978-9941-9888-5-1

Velibaba köyü, 1835 Osmanlı nüfus defterinde Deli Baba olarak geçer. Vergi tahsil etme ve askere alma amacıyla sadece erkek nüfusun kaydedildiği köyde 178 Hristiyan erkek bulunuyordu. Erkek nüfusu kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 356 kişiden oluştuğu ortaya çıkar. Bu sırada köyde Müslüman nüfus bulunmuyordu.

Veli Baba köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesine göre, Erzurum vilayetinin Hasan Kale kazasının Aras nahiyesine bağlıydı. Aras nahiyesi bu sırada 50 köyü kapsıyordu.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 229-230. 1940 genel nüfus sayımında ise, Aras nahiyesi 32 köyden oluşuyordu ve nahiyenin idarî merkezi Veibaba köyü idi. Bu tarihte köyde 381 kişi yaşıyordu. 1953 yılında Horasan kazası kurulunca, Aras nahiyesi ve Velibaba köyü bu kazaya bağlandı. 1950'lerin ilk yarısında Velibaba köyüne bağlı olduğu nahiyenin adı verilmiştir. Nitekim 1955 genel nüfus sayımında köyün adı Aras olarak geçer. 1965 genel nüfus sayımında Aras köyünün nüfusu 592 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 98 kişi okuma yazma biliyordu. Bu tarihte 28 köyü kapsayan Aras bucağında yaşayan 15.960 kişi arasında sadece 2.335 kişi okuryazardı.

1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum'da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Horasan Belediyesi'nin bir mahallesi olmuştur.

 Coğrafya 
Mahalle, Erzurum il merkezine 100 km, Horasan ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır. Mahalle, Horasan'ın güneydoğusunda olup, / numaralı Erzurum-Ağrı (Horasan-Eleşkirt) devlet/uluslararası yoluna, 2,7 km'lik bir köy yoluyla bağlıdır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2021 315 2020 338 2019 347 2018 345 2017 391 2016 421 2015 456 2014 488 2013 494 2012 513 2011 527 2010 526 2009 519 2008 515 2007 494 2000 531 1990 580 1985 652 1965 592

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Horasan'ın mahalleleri
Kategori:Basiani