Selimzade, Yıldırım

Selimzade, Bursa ilinin Yıldırım ilçesine bağlı bir mahalledir.

 Tarihçe 
Selimzade Mahallesi, Bursa'nın Gökdere vadisinin doğu yamacında yer alan tarihi bir yerleşimdir. Mahalle, adını 16. yüzyıl sonu ve 17. yüzyıl başlarında yaşamış olan Osmanlı müderrisi Selimzade Mehmet Efendi'den (ö. 1611) almaktadır.Yıldırım Kaymakamlığı, "Selimzade Camii Tanıtımı". URL: http://yildirim.gov.tr/selimzade-camii Erişim Tarihi: 17.12.2025

Bölgedeki yerleşimin 16. yüzyılın başlarına kadar uzandığı bilinmekle birlikte, mahallenin resmi kimliğini kazanması Selimzade Mehmet Efendi'nin buraya bir cami inşa ettirmesiyle gerçekleşmiştir. Osmanlı arşiv kayıtlarında mahalledeki cami ve vakıf, zaman zaman "Selimzade nâm-ı diğer Tahtalı Camii" adıyla da geçmektedir.Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, Fon Kodu: C..EV.., Dosya: 111, Gömlek: 5543. Konu: Bursa'da kain Selimzade nam-ı diğer Tahtalı Camii Vakfı müezzin cihetinin ferağ ve tevcihi (H-03-11-1208).

 Tatarlar Mahallesi ile Birleşmesi 
Günümüzde Selimzade Mahallesi sınırları içerisinde yer alan "Tatarlar" mevkii, Osmanlı döneminde ve Cumhuriyetin ilk yıllarında ayrı bir mahalle statüsündeydi. 1845 tarihli Temettuat Defterleri'nde "Selimzade" ve "Tatarlar" mahalleleri için ayrı vergi kayıtları tutulmuştur.Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, ML.VRD.TMT.d... Gömlek: 7555 (Selimzade) ve Gömlek: 7362 (Tatarlar). Konu: Bursa, Selimzade ve Tatarlar mahalleleri temettuat defterleri (H-29-12-1261). İlerleyen yıllarda yapılan idari düzenlemelerle Tatarlar Mahallesi tüzel kişiliğini yitirerek Selimzade Mahallesi'ne dahil edilmiştir.

 Nüfus Hareketleri 
Mahalle, tarih boyunca Balkanlar'dan gelen göçlerle demografik olarak zenginleşmiştir. Özellikle 1923 Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi ve öncesindeki göç dalgalarında; Selanik Vilayeti'nin Vodina (Notya köyü) ve Demirhisar (Motunca ve Poroy köyleri) kazalarından gelen aileler, o dönem ayrı olan Selimzade ve Tatarlar mahallelerine iskan edilmiştir.

Cumhuriyet Arşivi'ndeki iskan ve tasfiye talepnameleri, mahallenin demografik kökenlerine dair önemli veriler sunmaktadır:
 Vodina (Notya) Göçmenleri: Selanik/Vodina kazası Notya köyünden gelen Hasan oğulları Mustafa ve ailesinin Selimzade Mahallesi'ne yerleştirildiği görülmektedir.Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Fon Kodu: 130-16-13-2, Yer No: 636.1850.46, Tarih: 06.02.1926. Konu: Selanik vilayeti Vodina kazası Notya köyünden gelip, Bursa ili Selimzade Mahallesinde iskan edilen... aileye ait tasfiye talepnamesi.
 Demirhisar (Poroy) Göçmenleri: Selanik/Demirhisar kazası Poroy-ı Zir köyünden gelen Pati İbrahim ve ailesinin Tatarlar Mahallesi'ne iskan edildiği kayıtlıdır.Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi, Fon Kodu: 130-16-13-2, Yer No: 736.2392.20, Tarih: 27.05.1925. Konu: Selanik vilayeti Siroz livası Demirhisar kazası Poroyı Zir köyünden gelip, Bursa ili Tatarlar Mahallesinde iskan edilen... aileye ait tasfiye talepnamesi.

 Önemli Yapılar 
Mahalle, Osmanlı sivil mimarisi ve dini yapılar açısından zengindir.

 Selimzade (Tahtalı) Camisi 
Müderris Selimzade Mehmet Efendi tarafından 16. yüzyılın sonlarında (muhtemelen 1601) yaptırılmıştır.Kültür Portalı, "Selimzade Camii - Bursa". URL: https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bursa/kulturenvanteri/selimzade-camii Erişim Tarihi: 17.12.2025
 Mimari: Yığma taş ve tuğladan inşa edilen yapı, dikdörtgen planlı ve kırma çatılıdır. Mihrap üstünde yağlı boya kalem işleriyle süslü "Bağdadi" bir kubbe bulunur.Yıldırım Belediyesi, "Selimzade Camisi ve Türbesi". URL: https://www.yildirim.bel.tr/sayfa/selimzade-camisi-ve-turbesi.html Erişim Tarihi: 17.12.2025
 Onarımlar: 1634, 1860 ve 1905 yıllarında büyük onarımlar geçirmiştir.
 Türbe: Caminin önündeki türbede, 1611 yılında vefat eden Selimzade Mehmet Efendi medfundur.

 Tatarlar Camisi 
Eski Tatarlar Mahallesi'nin merkezinde yer alan cami, kitabesine göre 1836 yılında Tatar halkı tarafından yaptırılmıştır.Seyyah Çelebi, "Tatarlar Camii", URL: https://www.seyyahcelebi.com.tr/tatarlar-camii.html Erişim Tarihi: 17.12.2025 Bölgeye yerleşen Tatar topluluğunun ibadethanesidir. Kubbesiz ve kırma çatılı olan yapının ahşap bir balkonu bulunmaktadır.

 Tatarlar Köprüsü 
Arşiv kayıtlarında "Tatarlar Köprüsü" olarak geçen ve bölgenin Gökdere üzerindeki geçişini sağlayan tarihi bir köprünün varlığı bilinmektedir.Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, İ..DUİT, Dosya: 113, Gömlek: 55, Tarih: H-21-01-1339. Konu: İzin, dutluk, istibdal; Hoca Ali Vakfı; Tatarlar Köprüsü (Bursa).

 Sosyal Yaşam ve Olaylar 
Osmanlı döneminde mahalle, sosyal ve ticari açıdan hareketli bir yapıya sahipti. Arşiv kayıtları, mahallenin günlük yaşamına dair ilginç detaylar sunmaktadır:
 Barut Satışı: Şehir güvenliği açısından, barut satışının sadece şehrin kenar noktaları sayılan Altıparmak, Balıkpazarı ve Tatarlar mevkiinde yapılmasına izin verilmiştir.Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, C..AS.., Dosya: 971, Gömlek: 42288, Tarih: H-27-04-1212. Konu: ...ahalinin emniyet ve rahatları için şehrin kenarında vaki Tatarlar ve Altıparmak ve Balıkpazarı nam üç yerde satış yapılması hakkında takrir.
 Adli Olaylar: Mahalle sakinlerinin karıştığı bazı adli olaylar da kayıtlara geçmiştir. Örneğin, "uygunsuz dil kullandığı" (fezahat-ı lisaniye) gerekçesiyle mahalle sakinlerinden birinin geçici olarak Sinop'a sürgün edildiği (kalabend) belgelenmiştir.Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi, BEO, Dosya: 296, Gömlek: 22164. Konu: Fezahat-ı lisaniyede bulunduğu usulen sabit olan Bursa'nın Selimzade Mahallesi sakini İslimyeli Arabacı Osman oğlu Veli Ali'nin muvakkaten kalabend edilmek üzere Sinob'a izamı.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2019 3.638 2018 3.717 2017 3.783 2016 3.827 2015 3.855 2014 3.894 2013 3.907 2012 4.108 2011 4.118 2010 4.175 2009 5.253 2008 5.307 2007 5.217

 Kaynakça 

Kategori:Yıldırım, Bursa'nın mahalleleri