Yeşilbağlar, Olur

Yeşilbağlar, Erzurum ilinin Olur ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.

 Tarihçe 

Yeşilbağlar mahallesinin eski adı Norberd'dir. Norberd Ermenice bir yer adı olup "yeni kale" anlamına gelir. Bu yer adı Gürcüce kaynaklarda Norperti (ნორპეტი), 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Norbert (نوربرت) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde ise Norbet (نوربت) olarak geçer.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 225.

Norberd köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi ve köyü 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Bugün Köprübaşı köyünün sınırları içindeki kale ve kilise bu dönemden kalmış olmalıdır.2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 271, 293.  ISBN 978-9941-9470-8-7 Bu iki tarihsel yapının bugün Köprübaşı köyünün sınırları içinde bulunması, eski Norberd köyünün bu yerleşimi de kapsadığını göstermektedir. Ortadan kalkmış ona Hoşvani köyünün Orta Çağ'dan kalma kilisesi Hoşvan Kilisesi de günümüzde Yeşilbağlar köyünün sınırları içinde bulunmaktadır.Tao-Klarceti? Tarihsel ve Kültürel Anıtlar (ტაო-კლარჯეთი: ისტორიისა და კულტურის ძეგლები), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 125, ISBN 978-9941-478-17-8.

Norberd köyü, 1595 tarihli ve Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan adlı Osmanlı mufassal defterine göre, Gürcistan Vilayeti içinde, Penek livasının Panaskerti nahiyesine bağlı köylerden biriydi. Köyün nüfusu 53 Hristiyan haneden oluşuyordu. Çoğunluğu Ermeni olmak üzere bu nüfus Ermeniler ve Gürcülerden oluşuyordu. Köyde buğday, arpa, çavdar ve darı yetiştiriliyor, arıcılık ve şarapçılık yapılıyor, domuz ve koyun besleniyordu.

Norberd köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde, Hicri 1116 (1704/1705) tarihinde Ardahan-i Büzüg livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı ve hasılası 7.000 akçe belirlenmişti. Hicri 1119 (1707/1708) ise Penek livasının Panasketi nahiyesine bağlıydı ve hasılası 32.000 akçeye yükselmişti.

Norberd köyü, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması 'uyarınca Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinin 1886 nüfus tespitinde 
Norpet (Норнетъ) olarak kaydettiği köy, Oltu sancağının Tausker kazasına bağlı Tausker nahiyesinin 21 köyünden biriydi. Köyün nüfusu, 29'u erkek ve 33'ü kadın olmak üzere, 12 hanede yaşayan 62 kişiden oluşuyordu. Bu nüfusun tamamı Türk olarak kaydedilmiştir.

Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1907 yılında, Oltu Çayı'nın her iki yakasına yayılmış olan Norberd köyünde eski bir kilisenin bulunduğunu, bu yapının toprak seviyesine kadar yıkılmış halde olduğunu yazmıştır. Takaişvili'nin verdiği bilgiye göre, Norberd veya Norpet köyünün aşağısında, Oltu Çayı'nın sağ yakasındaki büyük düzlükte terk edilmiş bir yerleşim bulunuyordu. Burada bir kayanın dibinde başka bir kilisenin yıkıntıları vardı. Bu kilisenin duvar yüzeyleri kesme taşlarla kaplanmıştı. Ancak o sırada kilise yağmalanmıştı. Halk burayı "Ahşehir", kilisenin olduğu yeri ise "Südlü-Pınar" olarak adlandırıyordu. Burada gerçekten de bir pınar vardı ve yeterli sütü olmayan kadınlar sütünün artması için bu pınarın suyundan içiyorlardı. Bu kiliselerden günümüze herhangi bir iz kalmamıştır.

Norberd köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Norbet (نوربت) adıyla Erzurum vilayetinin Oltu kazasının Olur nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Norpet" şeklinde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 191 kişiden oluşuyordu.1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 248. Norberd veya Norpet Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Yeşilbağlar olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Yeşilbağlar köyünün nüfusu 326 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 82 kişi okuma yazma biliyordu.1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 260.

 Coğrafya 
Yeşilbağlar, Erzurum il merkezine 164 km, Olur ilçe merkezine 10 km uzaklıktadır. Olur kasabasının güneyinde,  numaralı Artvin- Kars (Yusufeli-Olur) devlet yolu ve Oltu Çayı kenarında yer lır.

 Nüfus 
Yıllara göre mahalle nüfus verileri 2022 198 2021 210 2020 195 2019 196 2018 203 2017 202 2016 211 2015 208 2014 218 2013 191 2012 205 2011 210 2010 237 2009 248 2008 258 2007 282 2000 291 1990 447 1985 415 1965 326

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Olur'un mahalleleri
Kategori:Tao-Klarceti