Gürcü şarabı

Gürcistan, dünyada en erken şarap üretimine başlayan ülkelerden biridir. Transkafkasya'nın verimli vadileri 8000 yıldır üzüm yetiştiriciliğine ve şarap üretimine ev sahipliği yapmaktadır. Gürcistan tarihinde binlerce yıldır şarap üretimi ve onun önde gelen ekonomik rolü nedeniyle, Gürcistan'da şarap ulusal kimlikle iç içe ve ayrılmaz olarak kabul edilir.

2013 yılında UNESCO, UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miraslar Listesine Gürcü şarabını ekledi.

Tarih
Gürcü bağcılığının kökleri arkeolojik kalıntılardan elde edilen verilere göre, Transkafkasya'da yaşayan halkların üzüm suyunu kış boyunca sığ bir çukura gömdüklerine şaraba dönüştüğünü keşfetmelerine kadar uzanıyor. Bu bilgi deneyimle beslendi ve MÖ 6000'den itibaren Gürcistan sakinleri üzüm yetiştiriyor ve şaraplarını yer sıcaklığında servis edilmek için kil kaplıyor, kvevri gömüyorlardı.
Hasadın fermente edilmiş suyuyla doldurulduğunda kvevriler ahşap bir kapakla örtülür ve ardından toprakla kapatılır. Bazıları 50 yıla kadar gömülü kalabilir.

Günümüzde Gürcistan'da bağcılık
küçükresim|sol|Gürcü fidanlık bağı.

Gürcistan, üzüm üretiminde eski Sovyetler Birliği'nde Moldova'nın arkasından (hacim bakımından) 2. sıradaydı ve Gürcü şarapları eski Sovyetlerde her zaman en yüksek ödüllü ve aranan şaraplar olmuştu. Halen, şarap binlerce küçük çiftçi (esas olarak geleneksel şarap yapım teknikleri kullanılarak) ve ayrıca bazı manastırlar ve modern şarap imalathaneleri tarafından üretilmektedir.

Gürcistan Tarım Bakanı'na göre, şarap üretimi 2009'da 13.8 milyon 750ml şişeden 2010'da 15.8 milyon şişeye yükseldi. 2009'da Gürcistan 45 ülkeye 10.968 milyon şişe şarap ihraç etti. 2010 yılında, Gürcistan Ukrayna'ya yaklaşık 7.5 milyon şişe, Kazakistan'a yaklaşık 2 milyon şişe, Belarus'a yaklaşık 1.2 milyon şişe, Polonya 'ya yaklaşık 870,000 şişe ve Letonya'ya 590,000 şişe şarap ihraç etti.

2019 yılına kadar Çevre Koruma ve Tarım Bakanlığı'nın 53 ülkeye toplam ihracatı "94 milyon şişe (0,75 litre)" olarak açıkladığı yıllık raporu ile ihracat ve üretim önemli ölçüde arttı. Buna, Rusya'ya - %9 (58,384,540 şişe), Çin'e - %2 (7,089,259 şişe), ABD'ye - %48 (678,148 şişe)'lik ihracattaki artışlar dahildir.

Yetiştirme koşulları
Gürcistan'ın toprak ve iklim koşulları şarap yapımı için idealdir. Aşırı hava koşulları nadirdir: yazlar kısa kollu güneşli dolaşılabilecek gibidir ve kışlar ılık ve donsuzdur. Doğal kaynaklar boldur ve Kafkas Dağı akarsuların mineral bakımından zengin suyunu vadilere akıtır. Karadeniz'den etkilenen Gürcistan'ın ılıman iklimi ve nemli havası, asma yetiştiriciliği için en iyi koşulları sağlar. Bağlardaki toprak o kadar yoğun işlenir ki asmalar, olgunlaştıklarında sonunda meyveyle sarkan meyve ağaçlarının gövdelerinde büyür. Bu yetiştirme yöntemine maglari denir.

Gürcü üzüm çeşitleri
Geleneksel Gürcü üzüm çeşitleri dünyada çok az bilinmektedir. Artık Doğu ve Orta Avrupa şarapları uluslararası bilinirliğe kavuşurken, bu bölgenin üzümleri daha çok tanınmaya başlandı. Aralarından seçim yapabileceğiniz yaklaşık 400 çeşit olmasına rağmen, Gürcistan'da ticari bağcılık için resmi olarak sadece 38 çeşit yetiştirilir:

Kırmızı üzüm
küçükresim|sağ|upright|Saperavi üzümü|alt=Saperavibunch.jpg

Beyaz üzüm
küçükresim|sağ|upright|Rkatsiteli üzümü

Gürcü şarap stilleri
küçükresim|Bir bardak Saperavi şarabı
Geleneksel olarak, Gürcü şarapları, Bordeaux veya Burgundy gibi Fransız bölgesel şaraplarına çok benzer şekilde, kaynak bölge, bölge veya köyün adını taşır. Bu Fransız şaraplarında olduğu gibi, Gürcü şarapları da genellikle iki veya daha fazla üzümün karışımıdır. Gürcü şarapları tatlı, yarı tatlı, yarı -sek, sek, zenginleştirilmiş (fortifiye) ve köpüklü olarak sınıflandırılır. Yarı tatlı çeşitler en popüler olanlarıdır.

Beyaz
Pirosmani, %40 Tsolikauri, %60 Tsitska karışımından yapılmış yarı tatlı beyaz bir şaraptır. Uluslararası yarışmalarda 3 altın ve 1 gümüş madalya kazandı.
Tsinandali, Kakheti bölgesindeki Telavi ve Kvareli mikro bölgelerinden Rkatsiteli ve Mtsvane üzümlerinin bir karışımıdır.
Tvişi, Lechkhumi bölgesindeki Tsolikauri'den yapılan doğal yarı tatlı beyaz bir şaraptır. Uluslararası yarışmalarda bir altın madalya, iki gümüş madalya ve bir bronz madalya kazandı.
Mtsvane Mtsvani'den yapılan sek beyaz şaraptır.
Alaznis Veli Batı ve Doğu Gürcistan'da yetiştirilen Rkatsiteii, Tetra, Tsolikauri ve diğer endüstriyel üzüm çeşitlerinden yapılan yarı tatlı beyaz şaraptır. Saman rengi şarabın karakteristik bir aroması, güzel, taze ve uyumlu bir tadı vardır. %9-11 alkol içerir ve %6-7 titre asitliğe sahiptir.
Anakopia Abhazya'nın Sohum ve Gudauta bölgelerinde yetişen Tsolikauri üzüm çeşidinden yapılan beyaz yarı kuru sofra şarabıdır. Renk aralığı açıktan koyu samana kadardır. Özel bir aroması ve ince bir taze tadı vardır. Hazır şaraptaki alkol içeriği %9-11, şeker içeriği 1-2 g/100 ml, titre edilmiş asitlik 5-8 g/l'dir. Şarap 1978'den beri üretilmektedir.
Tbilisuri 1984 yılından beri üretilen pembe yarı sek şaraptır. Doğu Gürcistan'da yetişen Saperavi, Cabernet ve Rkatsiteli üzüm çeşitlerinden yapılır. Şarap zengin meyveli bir tada sahiptir. Alkol içeriği %9-11,5, şeker içeriği %1-2, titre edilmiş asitlik 5-7 g/l'dir.
Khikhvi, Kardanakhi'de yetişen Khikhvi üzüm çeşidinden yapılan eski bir beyaz tatlı şarabıdır. Hoş bir kehribar rengine, karakteristik bir aromaya ve hassas bir tada sahiptir. Mukavemeti hacimce %15, şeker içeriği %18-20, titre edilmiş asitliği 4-8 g/1'dir. Şarap 1924'ten beri üretilir. Uluslararası yarışmalarda 4 altın madalya aldı.
Saamo, Kakheti'deki Gurjaani bölgesinin Kardanakhi bağlarında yetiştirilen Rkatsiteli üzüm çeşidinden yapılan eski tatlı bir beyaz şaraptır. Şarabın olgunlaşması üç yıl sürer. Altın rengi şarap, orijinal bir güzel bukete, uyumlu bir bal kokusuna sahip hoş bir tada sahiptir. Tüketime hazır olduğunda şarap %17 alkol, %13 şeker içerir ve 4-6 g/1 titre asitliğe sahiptir. 1980 yılından beri üretilmektedir. Uluslararası sergilerde Saamo'ya 4 altın ve 1 gümüş madalya verilmiştir.
Gelati Batı Gürcistan'da yetiştirilen Tsolikauri, Tsitska ve Krakhuna üzüm çeşitlerinden yapılmış beyaz sek sıradan bir şaraptır. Saman rengi şarap, meyveli bir tada ve taze uyumlu bir tada sahip karakteristik bir tada sahiptir. Mukavemeti hacimce %10.0-12.5 ve titre edilmiş asitliği %5-8'dir.
Kakheti, Kakheti'de yetiştirilen Rkatsiteli ve Mtsvane üzüm çeşitlerinden yapılan beyaz sofra şarabıdır. Kehribar rengi şarap, vanilya aromalı meyveli bir aromaya sahiptir. Enerjik, kadifemsi ve uyumlu bir tat ile karakterizedir. Mukavemeti hacimce %10.5-13.0 ve titre edilmiş asitliği %4-6'dır. Uluslararası şarap yarışmalarında Kakheti şarabına bir gümüş ve bir bronz madalya verildi. 1948'den beri üretilmektedir.
Bodbe, Kakheti'nin en güzel yerlerinden biri olan Magaro mikro bölgesindeki Bodbe köyündeki Rkatsiteli üzüm çeşidinden yapılır. Şarap, hafif saman rengine, güzel bir kır çiçekleri aromasına ve bilenler tarafından yüksek oranda tahmin edilen şaraba keskinlik veren hoş bir yumuşak tada sahiptir. Hazır şarap %10,5-11,5 alkol içerir ve %5-7 titre edilmiş asitliğe sahiptir.
Dimi, İmereti tipi beyaz sıradan bir şaraptır. Imereti'de (Batı Gürcistan) küçük alanlarda yetiştirilen Tsolikauri ve Krakhuna üzüm çeşitlerinden, bir miktar üzüm kabuğunun eklendiği üzüm posasının fermente edilmesinden oluşan eski yerel teknikle yapılır. Koyu saman rengi, meyveli bir tada, taze uyumlu bir tada ve tuzlu burukluğa sahip hoş bir özel bukete sahiptir. Mukavemeti hacimce %10,5-13,0 ve titre edilmiş asitliği %6,5-8,0'dir. Şarap 1977'den beri üretilmektedir.
Gareji, Kakheti'de yetiştirilen Rkatsiteli ve Mtsvane üzüm çeşitlerinden yapılan beyaz kuru sıradan bir şaraptır. Şarap, soluk samandan kehribar rengine, hoş bir bukete ve tam uyumlu bir tada sahiptir. Mukavemeti hacimce %10.0-12.5 ve titre edilmiş asitliği %4-7'dir.
Ereti, Rkatsiteli ve Mtsvane üzüm çeşitlerinden yapılan beyaz kuru sıradan bir şaraptır. Saman rengi, ince meyveli bir buket ve tam taze ve uyumlu bir tada sahiptir. Mukavemeti hacimce %10.0-12.5 ve titre edilmiş asitliği %5-8'dir.
Shuamta 1984'ten beri üretilen bir sek şaraptır. Kakhetian tarifine göre Rkatsiteli ve Mtsvane üzüm çeşitlerinden yapılır. Şarap kehribar veya koyu kehribar rengindedir ve meyveli bir aroma ile orta derecede büzücü uyumlu bir tada sahiptir. Alkol içeriği %10-12, titre edilmiş asitlik 4-6 g/l, ekstrakte edilebilirlik 25 g/l'nin üzerindedir.
Alazani, (beyaz), adını Alazani nehri'den alır, %100 Rkatsiteli'den yapılmış orta saman renkli yarı tatlı bir şaraptır. Alazani Vadisi'nin iklimi, şarap yetiştirilen diğer Gürcü bölgelerinden biraz daha sıcaktır ve yerel üzümleri diğerlerinden daha tatlı yapar. Uluslararası yarışmalarda bir gümüş ve bir altın madalya kazandı.

Kırmızı
küçükresim|Kindzmarauli Şarabı

 Akhasheni, Kakheti'deki Gurdzhaani bölgesinin Akhasheni bağlarında yetişen Saperavi üzüm çeşidinden yapılan, doğal olarak yarı tatlı bir kırmızı şaraptır. Koyu nar rengine sahip olan şarap, çikolata aromasıyla uyumlu kadifemsi bir tada sahiptir. %10.5-12 alkol, %3-5 şeker içerir ve %5-7 titre asitliğe sahiptir. Şarap 1958'den beri yapılır. Uluslararası sergilerde 6 altın ve 5 gümüş madalya kazandı.
Khvanchkara Batı Gürcistan, Racha'daki Khvanchkara bağlarında yetiştirilen Alexandrouli ve Mudzhuretuli üzüm çeşitlerinden yapılan üst düzey, doğal olarak yarı tatlı kırmızı bir şaraptır. Şarap, güçlü, ayırt edici bir bukete ve ahududu aromalarıyla dengeli bir tanen profiline sahiptir. Koyu yakut rengi vardır. Khvanchkara şarabı, en popüler Gürcü yarı tatlı şaraplarından biridir. %10,5-12.0 alkol, %3-5 şeker içerir ve %5.0-7.0 titre asitliğe sahiptir. Şarap 1907'den beri yapılır. Çeşitli uluslararası sergilerde 2 altın ve 4 gümüş madalya ile ödüllendirildi. Bu şarap Stalin'in favorisiydi ve sadece Khvanchkara içerdi.
Kindzmarauli koyu kırmızı renkli, yüksek kaliteli, doğal yarı tatlı bir şaraptır. Kakheti'nin Kvareli semtinde Kafkas dağlarının eteklerinde yetiştirilen Saperavi üzüm çeşidinden yapılır. Güçlü bir karakteristik buket ve aromaya, yumuşak, uyumlu ve kadifemsi bir tada sahiptir. Harika tadı ve iyileştirici özellikleri Kindzmarauli'nin genel tanınırlığını kazanmıştır. Şarap %10.5-12.0 alkol, %3-5 şeker içerir ve %5.0-7.0 titre edilmiş asitliğe sahiptir. 1942 yılından beri üretilmektedir. Üstün nitelikleri nedeniyle Kindzmarauli, uluslararası şarap yarışmalarında 3 altın, 4 gümüş ve 1 bronz madalya almıştır.
Mukuzani, Mukuzani, Kakheti'de %100 Saperavi'den yapılan sek kırmızı bir şaraptır. Şarap, kontrollü sıcaklıklarda ve seçilmiş maya türleri ile fermente edilmiş en iyi bağbozumu şaraplarından elde edilir. Şaraplar daha sonra şaraba eklenen karmaşıklığı ve lezzeti vermek için meşe içinde 3 yıl olgunlaştırılır. Mukuzani, Saperavi'den yapılan Gürcü Kuru Kırmızı şaraplarının en iyisi olarak kabul edilir. Uluslararası yarışmalarda 9 altın, 2 gümüş madalya ve 3 bronz madalya kazandı.
Napareuli
Ojaleshi, özellikle Orbeli köyü ve Samegrelo bölgesinde (Batı) Tskhenis-Tskali nehrinin kıyılarını saran dağ yamaçlarında yetiştirilen aynı adı taşıyan üzüm çeşidinden yapılan en iyi kırmızı yarı tatlı şaraplardan biridir. Gürcistan). Odzhaleshi, koyu yakut rengine, yumuşak bir bukete ve aromaya, meyveli bir tada sahip uyumlu zengin bir tada sahiptir. %10-12 alkol, %3-5 şeker içerir ve titre asitliği %5-6'dır.
Pirosmani doğal olarak yarı tatlı bir kırmızı şaraptır. Alazani Vadisi'ndeki Kardanakhi köyünün Akhoebi bağlarında yetiştirilen Saperavi üzüm çeşidinden yapılır. Şarap, eski bir Kakheti şarap yapım tekniği olan toprağa gömülü kil kavanozlarda fermente edilir. Kullanıma hazır olduğunda şarap %10.5-12 alkol, %1.5-2,5 şeker içerir ve %5-7 titre asitliğe sahiptir.
Saperavi, Kakheti'nin bazı bölgelerinde yetişen Saperavi üzüm çeşidinden yapılan kırmızı bir şaraptır. Karakteristik bir buket, uyumlu bir tada ve hoş bir burukluğa sahip ekstraksiyonlu bir şaraptır. Mukavemeti %10.5-12.5 ve titre edilmiş asitliği %5-7'dir. Uluslararası şarap yarışmalarında bu şarap bir altın ve bir gümüş madalya almıştır. 1886'dan beri üretilmektedir.
Usakhelauri doğal olarak yarı tatlı bir şaraptır ve nazik ve ince nitelikleri nedeniyle bu türdeki diğer tüm şaraplardan üstündür. Çoğunlukla Batı Gürcistan'daki Zubi-Okureshi bölgesinde yetiştirilen mükemmel Usakhelauri üzüm çeşidinden üretilir. Dağ yamaçlarında üzüm bağları düzenlenmiştir. Şarap çekici bir yakut rengine, yaban çileği aromasıyla uyumlu tatlılığa sahiptir. Hoş bir kadifemsi tat, narin bir buket ve eşsiz keskinlik ile dikkat çekiyor. Şarap %10.5-12.0'a kadar alkol, %3-5 şeker içerir ve %5-7 titre edilmiş asitliğe sahiptir. 1943'ten beri üretilir. "Usakhelauri" kelimesi Gürcistan'da "isimsiz" anlamına gelir. Şarap o kadar güzeldi ki, buna uygun bir isim bulmak zordu. Uluslararası sergilerde Usakhelauri'ye 2 altın ve 3 gümüş madalya verildi.
Apsny, Abhazya'da yetiştirilen kırmızı üzüm çeşitlerinden yapılmış, doğal olarak yarı tatlı bir kırmızı şaraptır. Nar rengi şarabın hoş bir aroması, hafif tatlılık ile dolu ve uyumlu bir tadı vardır. Kullanıma hazır olduğunda şarap %9-10 alkol, %3-5 şeker içerir ve %5-7 titre edilmiş asitliğe sahiptir. Uluslararası bir sergide şarap bir gümüş madalya aldı.
Lykhny, Abhazya'da yetiştirilen Izabela üzüm çeşidinden yapılan doğal yarı tatlı pembe bir şaraptır. Şarap pembe renge, kendine özgü bir aromaya ve taze ve uyumlu bir tada sahiptir. İçilmeye hazır olduğunda şarap %8-9 alkol, %3-5 şeker içerir ve %5-7 titre edilmiş asitliğe sahiptir. Uluslararası sergilerde Lykhny'ye bir gümüş ve bir bronz madalya verildi.
Mtatsminda 1984'ten beri üretilen pembe bir sofralık yarı sek şaraptır. Saperavi, Tavkveri, Asuretuli, Rkatsiteli ve Tetritskaro, Kaspi, Gori ve Khashuri'ilçelerinde yetiştirilen diğer üzüm çeşitlerinden orijinal teknoloji ile hazırlanmıştır. Şarap, meyveli bir aroma ve güzel bir renk ile uyumlu tada sahiptir. Alkol içeriği %9-11.5, şeker içeriği %1-2, titre edilmiş asitlik 5-7 g/l'dir.
Aguna 1984 yılından beri üretilen pembe yarı kuru bir şaraptır. Doğu Gürcistan'da yetişen Saperavi, Cabernet ve Rkatsiteli üzüm çeşitlerinden yapılır. Şarap zengin meyveli tada sahiptir. Alkol içeriği %9-11.5, şeker içeriği %1-2, titre edilmiş asitlik 5-7 g/l'dir.
Sachino 1984'ten beri üretilen pembe yarı kuru bir şaraptır. Aleksandreuli, Aladasturi, Odzhaleshi, Tsitska, Tsolikauri ve Batı Gürcistan'da yetiştirilen diğer üzüm çeşitlerinden orijinal yöntemle yapılır. Şarap, hafif bir tada, orta düzeyde bir ekstrakte edilebilirliğe, saf bir aromaya ve güzel bir renge sahiptir. Alkol içeriği %9-11.5, şeker içeriği %1-2, titre edilmiş asitlik 5-7 g/l'dir.
Barakoni, Kafkas dağlarındaki Rioni vadisinin dik yamaçlarında Batı Gürcistan'da yetiştirilen eşsiz Alexandreuli ve Mudzhuretuli üzüm çeşitlerinden yapılan doğal yarı sek bir kırmızı şaraptır. Açık yakut rengindeki bu en kaliteli şarap, güzel bir menekşe kokusuna, doğal hoş bir tatlılığa ve yumuşak, uyumlu bir tada sahiptir. İçilmeye hazır olduğunda Barakoni %10-12 alkol, %1.5-2,5 şeker içerir ve %5-7 titre asitliğe sahiptir. Şarap 1981'den beri üretilmektedir.
Salkhino, Izabella üzüm çeşidinden Dzvelshava, Tsolikauri ve Mayakovski bölgesinde (Batı Gürcistan) yetiştirilen diğer üzüm çeşitlerinin eklenmesiyle yapılan likör tipi bir tatlı şaraptır. Karakteristik yakut veya nar rengine sahiptir. Alkol içeriği %15, şeker içeriği %30, titre edilmiş asitlik 3-7 g/l'dir. Uluslararası yarışmalarda şarap 6 altın madalya aldı. 1928'den beri üretilmektedir.
Alaverdi (Beyaz ve Kırmızı)
Alazani (Kırmızı) %60 Saperavi, %40 Rkatsiteli karışımından yapılmış açık kırmızı, yarı tatlı bir şaraptır. Uluslararası yarışmalarda 3 altın, 3 gümüş madalya kazandı. Adı, Gürcistan'ı Azerbaycan ile sınırlayan Gürcistan'ın büyük nehir sistemlerinden birinden geliyor. İklim, Gürcü Şarap yetiştirme bölgelerinin geri kalanından biraz daha sıcaktır ve başka yerlerde bulunanlardan çok daha tatlı üzümlere yol açar.
Rkatsiteli Mtsvani
Saperavi Dzelshavi

Şarap üretim bölgeleri
küçükresim|sağ|Gürcistan'da şarap tadımı, 2004
Gürcistan'ın altı şarap üretim bölgesi vardır:
Kaheti
İmereti
Raca-Leçhumi ve Kvemo Svaneti
Acara
Abhazya
Karteli

Gürcistan'da üzüm yetiştiriciliği
küçükresim|sağ|Gürcistan'da yetiştirilen üzüm bağları
Gürcistan, üzüm üretiminde dağılan SSCB ülkeleri arasında Moldova'dan sonra en çok üzüm üreten ülkedir ve gürcü şarabı, SSCB'de her zaman en çok sevilen ve içilen şarap olmuştur.

Dış bağlantılar
 Hvino News – Nachrichten zu Wein in Georgien, Datenbank von Herstellern und Importeuren  (İngilizce)
 Georgian Wine Catalogue 
 Georgian wine competition 2006 

Kaynakça