Sine-i millete dönmek

Sine-i millete dönmek, Türkiye siyasi tarihinde siyasi temsil meşruiyetini yitirdiği düşünülen kişinin TBMM'den çekilerek siyasete halk içinde devam etmesi anlamında kullanılan ifadedir. Türkiye tarihinde her dönemde birçok siyasetçi tarafından dile getirilmiş olsa da fiili olarak şimdiye kadar herhangi bir siyasi parti tarafından uygulanmamıştır.

TBMM'nin kurulmasından önce sine-i millete dönüş hareketi Mustafa Kemal tarafından gerçekleştirilmiştir. Vahdettin yönetimi tarafından 9. Ordu Müfettişliğine atanan Mustafa Kemal, 8/9 Temmuz 1919 tarihlerinde İstanbul'dan gelen bir telgrafla görevden alınmıştır. Görevden azledilmesine karşılık olarak Mustafa Kemal de askerlikten ve ordudaki tüm görevlerinden istifa etmiş ve rütbesiz/sivil olarak çalışmalarına devam etme kararı almıştır. Yaşanan bu olay sine-i millete dönüş olarak yorumlanmaktadır.

İfade, Türkiye siyasi tarihinde çok partili dönem geçişle birlikte sık sık kullanılmaya başlanmıştır. 1946 genel seçimlerinde usulsüzlük yapıldığını iddia ederek seçimlerin şaibeli olduğu gerekçesiyle DP'li bazı milletvekilleri sine-i millete dönmeyi istemiş ancak bu gerçekleşmemiştir.

Anavatan Partisi, 1987 genel seçimlerinde yüzde 36 oy alarak seçimin birinci partisi olmasına karşın, 1989 yerel seçimlerinde oy oranı yüzde 21'e düşmüş ve seçimde üçüncü parti olmuştur. Yerel seçim sonuçlarını gerekçe gösteren bazı DYP ve SHP milletvekilleri TBMM'deki partiler arası milletvekili dağılımının halkın iradesini yansıtmadığını öne sürerek sine-i millete dönme fikrini savunmuş ancak bu gerçekleşmemiştir.

Sine-i millete dönmeyi fiili olarak günümüze dek gerçekleştiren tek kişi 1989'da Turgut Özal'ın cumhurbaşkanı seçilmesi sonrası milletvekilliği görevinden istifa eden DYP üyesi Murat Sökmenoğlu'dur. Turgut Özal'ın mecliste gerekli oy oranını almadan seçildiğini ifade ederek bu durumu protesto amacıyla istifa etmiştir.

 Kaynakça 
Özel

Genel






Kategori:Türkiye siyasi tarihi
Kategori:Türkiye Büyük Millet Meclisi
Kategori:Siyasi kavramlar