Omar M. Yaghi

Ömer Munis Yaği (; d. 9 Şubat 1965) , Berkeley California Üniversitesi'nde James ve Neeltje Tretter Kimya Bölümü Profesörü ve ABD Ulusal Bilimler Akademisi'nin seçilmiş bir üyesidir." National Academy of Sciences Elects Members and Foreign Associates " , National Academy of Sciences, Retrieved on 30 Nisan 2019. 2025 Nobel Kimya ödülünün sahiplerinden biridir

 Gençliği ve eğitim 
Yaghi, Filistinli mülteci bir ailenin çocuğu olarak 1965 yılında Amman, Ürdün'de doğdu." Omar Yaghi Winner of Wolf Prize in Chemistry - 2018 " , Wolf Foundation, Retrieved on 4 Mart 2018." Acceptance speech of Albert Einstein World Award of Science by Professor Omar M. Yaghi " , World Cultural Council, Retrieved on 4 Mart 2018. Çok çocuklu, elektriksiz ve temiz suya sadece sınırlı erişimi olan bir evde büyüdü." Omar Yaghi: Harvesting water from desert air " , [ Molecular Frontiers Symposium "Planet Earth: A Scientific Journey", at Stockholm University, May 9-10, 2019 ], Retrieved on 30 Aralık 2019. 15 yaşında babasının teşvikiyle Amerika Birleşik Devletleri'ne taşındı." The Alchemist " , Forbes, Retrieved on 1 Şubat 2018. Çok az İngilizce biliyor olmasına rağmen, Hudson Valley Community College'da derslere başladı. Daha sonra üniversite eğitimini bitirmek için SUNY Albany üniversitesine geçti. Yüksek lisans eğitimine Illinois Üniversitesi, Urbana-Champaign'da başladı, doktora derecesini 1990 yılında Walter G. Klemperer rehberliğinde aldı. Profesör Richard H. Holm ile Harvard Üniversitesi'nde (1990-1992) Ulusal Bilim Vakfı Doktora Sonrası Araştırmacısı olarak görev yaptı.

 Kariyeri 
Arizona Eyalet Üniversitesi'nde öğretim görevlisi ve yardımcı doçent (1992–1998), Michigan Üniversitesi Robert W. Parry Kimya Profesörü (1999-2006), California Üniversitesi, Los Angeles Christopher S. Foote Kimya Profesörü ve Irving ve Jean Stone'un Fizik Bilimleri Kürsüsü'nün sahibi (2007-2012) olarak görev yaptı." Wolf Prize in Chemistry " , Angewandte Chemie, Retrieved on 9 Ocak 2020.

2012 yılında, şu anda James ve Neeltje Tretter Kimya Profesörü olduğu Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'e taşındı. Berkeley Küresel Bilim Enstitüsü Kurucu Direktörü'dür. Aynı zamanda California Üniversitesi, Berkeley ve Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı Kavli Enerji NanoSciences Enstitüsü'nün yanı sıra BASF California Araştırma Birliği'nin eş direktörüdür.

 Profesyonel çalışmaları 
Yaghi, açık çerçeveler yapmak için moleküler yapı taşlarını güçlü bağlarla birleştirmeyle ilgili yeni bir kimya alanı olan retiküler kimyaya öncülük etti." Omar Yaghi wins Albert Einstein World Award of Science " , Chemical & Engineering News, 10 July 2017. Retrieved on 12 March 2018." Makoto Fujita and Omar Yaghi win Wolf Prize in Chemistry " ,  Chemical & Engineering News, 19 February 2018. Retrieved on 12 March 2018." Spiers Memorial Lecture - Progress and prospects of reticular chemistry " , Royal Society of Chemistry, 18 August 2017. Retrieved on 12 March 2018. En tanınmış eseri, metal-organik çerçeveler (metal-organic frameworks, MOF), zeolitik imidazolat çerçeveler (zeolitic imidazolate frameworks, ZIF)," Combinatorial Crystals ",  Chemical & Engineering News, 18 February 2008. Retrieved on 12 March 2018. ve kovalent organik çerçeveler (covalent organic frameworks, COF) olarak bilinen yeni bileşik sınıflarının tasarımı ve üretimidir." Porous Crystalline Organic Frameworks " , Chemical & Engineering News, 28 May 2007. Retrieved on 12 March 2018. MOF'lar son derece yüksek yüzey alanları (MOF-177 için 5.640 m2/g) ve çok düşük kristal yoğunlukları (COF-108 için 0,17 g.cm−3) ile öne çıkmaktadır. Yaghi ayrıca moleküler dokumaya öncülük etti ve dünyanın atomik ve moleküler seviyelerde dokunan ilk materyalini (COF-505) sentezledi." Weaving of organic threads into a crystalline covalent organic framework " , Science, Retrieved on 16 June 2019." First materials woven at atomic and molecular levels: Weaving a new story for COFs and MOFs " , ScienceDaily, Retrieved on 16 June 2019.

Bu malzemeleri hidrojen ve metan depolama," Crystal Sponges " , Chemical & Engineering News , 21 January 2002. Retrieved on 12 March 2018." Porous Crystals Soak Up Hydrogen " , Chemical & Engineering News, 19 May 2003. Retrieved on 12 March 2018. karbondioksit yakalama ve depolama" A Better Way to Capture Carbon " , MIT Technology Review, 15 February 2008. Retrieved on 12 March 2018." Super-sized molecular sponges boost carbon capture " , Chemistry World, 7 May 2008. Retrieved on 12 March 2018. ve çöl havasından su toplama gibi temiz enerji teknolojilerinde uygulama çabalarına öncülük etmektedir." This new solar-powered device can pull water straight from the desert air " , Science Magazine, April 13, 2017. Retrieved on March 10, 2018.

Dünyada en çok atıf alan ikinci kimyagerdir (2000-2010).Top 100 Chemists, 2000-2010 . ScienceWatch.com. Thomson Reuters.

 Ödülleri 
Yeni malzemelerin tasarım ve sentezindeki başarıları ile Amerikan Kimya Derneği ve Exxon Co.'nun (1998) Katı Hal Kimya Ödülü ve İtalyan Kimya Derneği Sacconi Madalyası (2004) kazandı. Hidrojen depolama konusundaki çalışmaları ABD Enerji Hidrojen Programı Ödülü (2007) tarafından kabul edildi. Metal-organik çerçevelerin teorisi, tasarımı, sentezi ve uygulamaları için Malzeme Araştırmaları Derneği Madalyası aldı ve Science'da yayınlanan en iyi makale için Amerikan Bilimi Geliştirme Derneği Newcomb Cleveland Ödülü aldı (2007). Yaghi, Amerikan Kimya Derneği Malzeme Kimyası Ödülü (2009)," ACS Award In The Chemistry Of Materials " , Chemical & Engineering News, 16 February 2009. Retrieved on 28 January 2018. Izatt-Christensen Uluslararası Ödülü (2009)," Omar Yaghi Is Izatt-Christensen Awardee " , Chemical & Engineering News , 14 September 2009. Retrieved on 28 January 2018. Kraliyet Kimya Derneği Yüzüncü Yıl Ödülü (2010)," Centenary Prize 2010 Winner " , Royal Society of Chemistry, Retrieved on 28 January 2018. ve Çin Nano Ödülü (2013) kazandı." Introduction to ChinaNANO 2013 " , 2014 Chinese Physical Society and IOP Publishing Ltd , Retrieved on 28 January 2018. 2015 yılında hem Kral Faysal Uluslararası Kimya Ödülü hem de Nanobilim ve Nanoteknoloji alanında Mustafa Ödülü'ne layık görüldü. 2016 yılında Retiküler Kimya'yı kurması onuruna Temel ve Mühendislik Bilimleri TÜBA Akademi Ödülü'ne layık görüldü. 2017 yılında Yaghi'ye Royal Society of Chemistry tarafından Spires Memorial Ödülü, Kral II. Abdullah tarafından Birinci Derece Mükemmellik Madalyası, Japonya Koordinasyon Kimyası Uluslararası Derneği Ödülü," Professor Omar M. Yaghi wins 2017 Japan Society of Coordination Chemistry International Award " , UC Berkeley College of Chemistry Press Release, 12 September 2017. Retrieved on 27 January 2018. Anorganik Kimyada Bailar Madalyası," 2017 John C. Bailar, Jr. Medal & Lectureship " , University of Illinois, Retrieved on 1 February 2018. Kuveyt Temel Bilimler Ödülü," Kuwait Prize and Scientific Production Prize Winners " , KFAS News, 8 November 2017. Retrieved on 27 January 2018. ve Dünya Kültür Konseyi tarafından verilen Albert Einstein Dünya Bilim Ödülü ile ödüllendirildi. Yaghi, 2018 yılında Retiküler Kimyaya öncülük ettiği için Temel Bilimlerde BBVA Vakfı Bilginin Sınırları Ödülü'nü kazandı;BBVA FOUNDATION. " Pioneering chemist Omar Yaghi wins the Frontiers of Knowledge Award in Basic Sciences" , EurekAlert!, 23 January 2018. Retrieved on 26 January 2018. ayrıca 2018'de metalik organik çerçeveler aracılığıyla retiküler kimyaya ve kovalent organik çerçevelere öncülük ettiği atfıyla Wolf Kimya Ödülü aldı." The 2018 Wolf Prize laureates have been announced " , Wolf Foundation, 12 February 2018. Retrieved 10 March 2018. Metal-organik çerçeveler kullanarak çöl havasından su toplama çalışması," Water Adsorption in Porous Metal–Organic Frameworks and Related Materials " , Journal of the American Chemical Society, 3 March 2014. Retrieved on 20 June 2018." Water harvesting from air with metal-organic frameworks powered by natural sunlight " , Science Magazine, 28 April 2017. Retrieved on 20 June 2018." Practical water production from desert air " , Science Advances, 8 June 2018. Retrieved on 20 June 2018. İsviçre'deki Dünya Ekonomik Forumu tarafından yeni gelişen önemli 10 teknolojiden biri olarak gösterildi" Top 10 Emerging Technologies 2017 " , World Economic Forum, 26 June 2017. Retrieved on 20 June 2018. ve 2018 Prens Sultan bin Abdulaziz Uluslararası Su Ödülü ile ödüllendirildi." PSIPW Announces Winners For 8th Award At UNISPACE+50 " , Prince Sultan bin Abdulaziz International Prize for Water, 20 June 2018. Retrieved on 20 June 2018. Yaghi ayrıca metan depolama, karbondioksit yakalama ve dönüştürme ve çöl havasından su toplama gibi temiz enerji çözümlerine çerçeve kimyası uygulama konusundaki çalışmalarından dolayı 2018 Eni Ödülü'nü aldı." Eni Award: the winners for the 2018 edition " , ENI award, Retrieved on 24 July 2018." Winners of the 2018 Eni Awards announced " , WEBWIRE, Retrieved on 24 July 2018. Retiküler kimyanın geliştirilmesi için İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından 2019 Gregori Aminoff Ödülü ile onurlandırıldı." This year’s Aminoff Prize goes to the founders of reticular chemistry " , Royal Swedish Academy of Sciences, Retrieved on 25 March 2019. 2019'da ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri'nin MBR Bilimsel Mükemmellik Madalyası" Mohammed bin Rashid gives awards to ‘MBR Medal for Scientific Excellence’ winners " , UAE Voice, Retrieved on 25 March 2019. ve Nano Araştırma Ödülü'nü aldı." Sixth Nano Research Award " , Nano Research, Retrieved on 25 March 2019. Yaghi, retiküler kimyaya katkısı ve öncü MOF'lar, COF'ler ve moleküler dokuma için Alman Kimya Derneği'nin 2020 August-Wilhelm-von-Hofmann-Denkmünze altın madalyasıyla ödüllendirildi." Omar Yaghi awarded the German Chemical Society gold medal " , [UC Berkeley Press Release], Retrieved on 4 March 2020. Yaghi ayrıca, metal-organik çerçeveler kullanarak çöl havasından su toplamanın etkili gelişimi için 2020 Kraliyet Kimya Derneği Sürdürülebilir Su Ödülü'nü aldı." Professor Omar Yaghi Winner: 2020 Sustainable Water Award " , [Royal Society of Chemistry], Retrieved on 24 June 2020. Japon Susumu Kitagawa, Avustralyalı Richard Robson ve ABD'li Omar M. Yaghi, "metal-organik çerçevelerin geliştirilmesi" alanındaki çalışmalarıyla 2025 Nobel Kimya Ödülü'nü kazandı.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Yaghi Group web sitesi. 
 Yaghi CV  
 Omar M. Yaghi - Google Akademik Alıntılar 
 MOF'lar şimdiye kadar yapılmış en güzel bileşiklerdir 
 Omar M. Yaghi Dersi - Retiküler Kimya 
 Omar M. Yaghi Dersi - Çöl havasından su toplama

Kategori:Wolf Kimya Ödülü sahipleri
Kategori:Michigan Üniversitesi öğretim üyeleri
Kategori:Arizona Eyalet Üniversitesi öğretim üyeleri
Kategori:University of Illinois at Urbana–Champaign'de öğrenim görenler
Kategori:Kaliforniya Üniversitesi, Los Angeles öğretim üyeleri
Kategori:21. yüzyıl Amerikalı kimyagerleri
Kategori:İnorganik kimyacılar
Kategori:Filistin asıllı Amerikalılar
Kategori:Albert Einstein Dünya Bilim Ödülü sahipleri
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:1965 doğumlular
Kategori:Amman doğumlular