Hume-Rothery kuralları

William Hume-Rothery'den sonra adlandırılan Hume-Rothery kuralları, bir elementin bir metal içinde çözünebileceği ve katı çözelti oluşturabileceği koşulları tanımlayan bir dizi kuraldır. Metal atomlarının birbiri içerisinde sınırsız katı çözelti oluşturabilmesi için iki kural kümesi mevcuttur; biri yer alan katı çözeltilere karşılık gelirken diğeri ise arayer (interstisyel) katı çözeltilere karşılık gelmektedir.

 Yer alan katı çözelti kuralları 
Yer alan katı çözeltiler için, Hume-Rothery kuralları aşağıdaki gibidir:

 Çözünen madde ve çözücü atomlarının atom yarıçapı farkı %15'ten fazla olmamalıdır: 

 Çözünen ve çözücünün kristal yapıları benzer olmalıdır. 
 Çözücü ve çözünen aynı değerde olduğunda tam çözünürlük oluşur.Foundations of Materials Science and Engineering, 4th ed., W. Smith and J. Hashemi, pp.139-140 (2006).
 Çözünen madde ve çözücü benzer elektronegatifliğe sahip olmalıdır. Elektronegatiflik farkı çok büyükse, metaller katı çözeltiler yerine metallerarası bileşik oluşturma eğilimindedir.

 Arayer katı çözelti kuralları 
Arayer katı çözeltiler için Hume-Rothery Kuralları şunlardır:

 Çözünen atomlar, çözücü atomların yarıçapının %15'inden daha büyük olmayan bir yarıçapa sahip olmalıdır.
 Çözünen madde ve çözücü benzer elektronegatifliğe sahip olmalıdır.
 Çözünen ve çözücü geniş bir kompozisyon yelpazesi göstermelidirler. 
 Değerlik faktörü: iki öğe aynı değerliliğe sahip olmalıdır. Çözünen madde ve çözücü atomları arasındaki değerlik farkı ne kadar büyük olursa, çözünürlük o kadar düşük olur.

 Ayrıca bakınız 

 Gibbs enerjisi
 Faz diyagramı

 Kaynakça 



Kategori:Kurallar
Kategori:Malzeme bilimi