Yaşlı Aristaios

Yaşlı Aristaios (Yunanca: Ἀρισταῖος ὁ Πρεσβύτερος; MÖ 370 - 300) konik kesitleri üzerinde çalışan ve Öklid'in çağdaşı olan Yunan matematikçi. 
Hayatı
Aristaios, Menaikhmos'tan sonra yaşadı ve Öklid'in daha yaşlı bir çağdaşı idi. Hayatı hakkında çok az şey biliniyor, ama kesinlikle Iamblikhos'un bahsettiği Pisagor'un damadı değildi. Onunla ilgili ana kaynağımız olan Pappos’un Koleksiyon’unda (Kitap VII) Pappos, ona Yaşlı Aristaios diyor, bu yüzden muhtemelen kendisinden sonra aynı adı taşıyan bir matematikçi daha vardı.

Çalışmaları
Aristaios'a Pappos tarafından kullanılan ancak kaybolan Cisim yerleri ilgili beş kitap () adlı eser için Pappos’tan büyük övgü aldı. Ayrıca Beş Düzgün Katı Cismin Karşılaştırılması Hakkında () adlı kitabı da yazmış olabilir. Bu kitap da kayboldu; bunu bugün Yunan matematikçi Hypsikles'ın referansıyla biliyoruz. Pappos ayrıca, Aristaios'un "dar açılı, dik açılı ve geniş açılı koninin kesiti" terimlerini tanıttığını da bildirmektedir.

Hem Aristaios hem de Öklid'in konikler üzerindeki çalışmaları, yaklaşık 200 yıl sonra, Apollonios tarafından daha da geliştirildi. Apollonius'un bu çalışması, Aristaios ve Öklid tarafından geliştirilen konik teorisini geçersiz kıldı.

Heath’in notlarında (1921), İskenderiye'de yaşayan Hypsicles ayrıca Aristaios'un “Beş şeklin karşılaştırılması ()” adlı bir çalışmasında, aynı daire hem on iki yüzlünün beşgenini hem de aynı küre içindeki yirmi yüzlünün üçgenini çevrelediğini kanıtladığını söylemektedir. Ancak bu Aristaios'un Öklid'in en yaşlı çağdaşı ve Cisim Yerleri () eserinin yazarı Aristaios'uyla aynı olup olmadığını bilmiyoruz.

Rönesans'ta Pappos ve Apollonios'un eserleri yeniden keşfedildiğinde, 17. yüzyılda (Vinzenco Viviani 1645, Gilles Personne de Roberval) ve daha sonra (Hieronymus Zeuthen) Aristaios'un çalışmalarını yeniden inşa etmek için de çalışmalar yapılmıştır.

Notlar

 Konuyla ilgili yayınlar  


Kaynakça



Kategori:Antik Yunan matematikçiler
Kategori:MÖ 4. yüzyılda Yunanlar