Antimon trisülfür

{{Kimya bilgi kutusu
| ResimDosyası = Sulfid antimonitý.JPG
| ResimAdı = Antimon trisülfür örneği
| IUPACAdı = diantimon trisülfür, antimon(III) sülfür
| DiğerAdlar = antimon sülfür, antimon seskisülfür, siyah antimon, 
|Kısım1=
|Kısım2={{Kimyakutu Özellikler
| Formül = Sb2S3
| MolarKütle = 339.715 g/mol
| Görünüm = gri / siyah  ortorombik kristal (stibnit)
| Yoğunluk = 4.562g cm−3 (stibnite)<ref name="CRC95ed">

Antimon trisülfür (Sb2S3) doğada kristal stibnit minerali ve amorf yapılı kırmızı metastibnit minerali olarak bulunur.SUPERGENE METASTIBNITE FROM MINA ALACRAN, PAMPA LARGA, COPIAPO, CHILE, Alan H Clark, THE AMERICAN MINERALOGIST. VOL. 55., 1970 emniyet kibritlerinde, askeri mühimmatlarda, patlayıcı maddelerde ve havai fişeklerde kullanılmak için üretilmektedir. Ayrıca yakut renkli cam üretiminde ve plastiklerde alev geciktirici olarak kullanılır. Tarihsel olarak stibnit formu, 16. yüzyılda üretilen resimlerde gri bir pigment olarak kullanılmıştır. 1.8-2.5 eV direkt bant aralığına sahip bir yarı iletkendir. Uygun katkılama ile, p ve n tipi malzemeler üretilebilir.Electrochemistry of Metal Chalcogenides, Mirtat Bouroushian, Springer, 2010

 Hazırlanması ve reaksiyonları 
Sb2S3, 500-900 °C sıcaklıkta elementlerden hazırlanabilir:

2Sb + 3S → Sb2S3

Asitlendirilmiş bir Sb(III) çözeltisinden, H2S geçirildiğinde, Sb2S3 çökeltilir. Bu reaksiyon antimon tayini için gravimetrik bir yöntem olarak kullanılmıştır. H2S'ün sıcak HCl içindeki bir Sb(III) bileşiği içerisinden geçirilmesi, reaksiyon koşulları altında siyaha dönüşen turuncu bir Sb2S3 formu çökelir.A.I. Vogel, (1951), Quantitative Inorganic analysis, (2d edition), Longmans Green and Co

Sb2S3 kolayca oksitlenir, oksitleyici maddelerle kuvvetlice reaksiyona girer. Mavi alevle havada yanar. Kadmiyum, magnezyum ve çinko kloratlarla akkor derecede ışık yayarak reaksiyona girer. Sb2S3 ve klorat karışımları patlayabilir.Hazardous Laboratory Chemicals Disposal Guide, Third Edition, CRC Press, 2003, Margaret-Ann Armour, 

Antimon cevherlerinden antimon ekstraksiyonunda, Sb2S3’ün tiyoantimonat(III) tuzları (tiyoantimonit olarak da adlandırılır) oluşturmak için reaksiyona girdiği alkali sülfür işlemi kullanılır:
3Na2S + Sb2S3 → 2Na3SbS3

Sb2S3’den farklı tiyoantimonat(III) iyonları içeren bir dizi tuz hazırlanabilir:Inorganic Reactions and Methods, The Formation of Bonds to Group VIB (O, S, Se, Te, Po) Elements (Part 1) (Volume 5) Ed. A.P, Hagen,1991, Wiley-VCH, 
[SbS3]3−, [SbS2]−, [Sb2S5]4−, [Sb4S9]6−, [Sb4S7]2− ve [Sb8S17]10−

Bir tiyoantimonat(V) tuzu olan, "Schlippe tuzu", Na3SbS4•9H2O, Sb2S3'ün kükürt ve sodyum hidroksit ile kaynatılmasıyla oluşur. Reaksiyon şu şekilde yazılabilir:
Sb2S3 + 3S2− + 2S → 2[SbS4]3−

Yapısı
Sb2S3'ün siyah iğne benzeri formunun yapısı, stibnit, antimon atomlarının iki farklı koordinasyon ortamında, üç köşeli piramit ve kare piramit olduğu bağlantılı şeritlerden oluşur. Bi2S3 ve Sb2Se3'de benzer şeritler oluşur.Wells A.F. (1984) Structural Inorganic Chemistry 5th edition Oxford Science Publications  Kırmızı formu metastibnit, amorf yapılıdır. Son çalışmalar, stibnitin (I) daha önce tanımlanan yüksek sıcaklık formu, stibnit (II) ve stibnit (III) olarak adlandırılan, stibnitin sıcaklığa bağlı bir dizi yapıya sahip olduğunu göstermektedir.Kuze S., Du Boulay D., Ishizawa N., Saiki A, Pring A.; (2004), X ray diffraction evidence for a monoclinic form of stibnite, Sb2S3, below 290K; American Mineralogist, 9(89), 1022-1025. Diğer makaleler, antimonun gerçek koordinasyon polihedrasının aslında SbS7 olduğunu, M1 bölgesinde (3+4) koordinasyon ve M2 bölgesinde (5+2) olduğunu göstermektedir. Bu koordinasyonlar ikincil bağların varlığını dikkate alır. İkincil bağların bazıları kohezyon uygular ve istiflenmiş bir şekilde bağlıdır.

Kaynakça

Kategori:Antimon bileşikleri
Kategori:Sülfürler