Uluslararası Atom Saati

Uluslararası Atom Saati, Dünya'nın geoid şekli üzerindeki uygun zamanın kavramsal geçişine dayanan yüksek hassasiyetli bir atomik koordinat zaman standardı.  

Dünyadaki yerel saatleri belirlemek için kullanılan zaman ölçeği olan Eşgüdümlü Evrensel Zamanın (UTC) ana bileşenlerinden biridir ve saatlerin hangi hızda geçmesi gerektiğini gösterir.

 Tanım ve gerçekleştirim 
Uluslararası Atom Saati (TAI), SI saniyesinin en iyi gerçekleştirilmelerine dayanan sürekli bir zaman skalasıdır. BIPM (Bureau International des Poids et Mesures), dünya genelindeki katkı sağlayan laboratuvarların atomik saat verilerini ağırlıklı ortalama ile birleştirerek TAI'yi üretir.

 BIPM işlemi ve katkılar 
TAI, dünya çapında yüzlerce atomik saatin verilerinin birleştirilmesiyle elde edilir; BIPM aylık olarak Circular T yayınlarıyla TAI hesaplamalarını ve TAI frekans doğruluğu tahminlerini açıklar.

 TAI ile UTC ilişkisi ve artık saniyeler 
Uygulamada sivil zaman olarak kullanılan UTC, TAI'ye dayanır ancak Dünya dönüşündeki değişimleri telafi etmek için artık saniyeler (leap seconds) uygulanır; bu yüzden UTC, TAI'den tam bir tam sayı saniye farkıyla geride kalır.

 Tarihçe ve resmi kararlar 
TAI tanımı ve onun uluslararası koordinasyonu, 1970'lerden itibaren CGPM ve BIPM kararları ile şekillenmiştir; TAI, TT ile bağlantılı olarak da tanımlanır (ör. TT − TAI = 32.184 s sabiti üzerinden verilen eşlemler çerçevesinde).

 SI saniyesi ve temel saatler 
TAI, SI saniyesinin pratiğe dökülmüş hâlidir; SI saniyesi sezyum-133 atomunun belirli hiperince ayrışma geçişine dayanan tanımıyla ilişkilidir ve ulusal ölçü laboratuvarlarının birinci ve ikinci seviyedeki frekans standartları TAI realizasyonunda kritik rol oynar.

 Optik saatler ve gelecekteki yönelimler 
Son yıllarda optik frekans standartları (optik saatler) sezyum tabanlı saatlardan çok daha yüksek göreli kararlılık ve doğruluk elde etmiştir; bu gelişmeler SI saniyesinin daha hassas temsilcileri ve TAI'nin gelecekteki iyileştirilmesi açısından önem taşır.

 Saat jeodezisi (clock geodesy) 
Yüksek hassasiyetli atomik ve optik saatlar, yerçekimi potansiyeline bağlı frekans kaymalarını ölçerek jeodezik uygulamalarda (yükseklik/jeopotansiyel farklarının belirlenmesi, yeraltı yapı değişikliklerinin izlenmesi vb.) yeni imkânlar sunar; bu alandaki teorik ve deneysel çalışmalar mevcuttur.

 Ayrıca bakınız 
 Atom saati
 Sezyum

 Kaynakça 

Kategori:Uluslararası zaman standartları