Temel çoğalma sayısı

Epidemiyolojide, temel çoğalma sayısı veya temel üreme sayısı (bazen temel üreme oranı olarak da adlandırılır), , tüm bireylerin enfeksiyona duyarlı olduğu bir popülasyonda, bir vaka tarafından doğrudan oluşturulan beklenen vaka sayısı olarak düşünülebilir. Tanım, başka hiçbir bireyin enfekte olmadığı veya aşılanmadığı (doğal olarak veya aşılama yoluyla) durumu açıklar. Avustralya Sağlık Bakanlığı'nınki gibi bazı tanımlar, "hastalığın bulaşmasına kasıtlı herhangi bir müdahalenin" olmadığı durumu da tanıma ekler. Temel çoğalma sayısı, etkili çoğaltma numarası ile karıştırılmamalıdır.  (veya ), Etkili çoğaltma numarası, popülasyonun mevcut durumunda oluşan ve enfekte olmamış durumda olması gerekmeyen vakaların sayısıdır. Ayrıca şunu not etmek önemlidir:  boyutsuz bir sayıdır ve zaman birimi, veya zamanın iki katına çıkması gibi birimlere sahip olan bir oran değildir.

 çevresel koşullar ve enfekte popülasyonun davranışı gibi diğer faktörlerden de etkilendiği için bir patojen için biyolojik bir sabit değildir. Ayrıca  değerler genellikle matematiksel modellerden tahmin edilir ve tahmin edilen değerler kullanılan modele ve diğer parametrelerin değerlerine bağlıdır. Bu nedenle, literatürde verilen değerler yalnızca verilen bağlamda anlamlıdır ve eski değerlerin kullanılmaması veya farklı modellere göre değerlerin karşılaştırılmaması önerilir.  tek başına bir enfeksiyonun popülasyonda ne kadar hızlı yayıldığına dair bir tahmin vermez.

'ın en önemli kullanımları, ortaya çıkan bulaşıcı bir hastalığın bir popülasyona yayılıp yayılamayacağını ve bir hastalığı ortadan kaldırmak için aşılama yoluyla nüfusun ne kadarının aşılanması gerektiğini belirlemede kullanılmasıdır. Yaygın olarak kullanılan enfeksiyon modellerinde,  olması, enfeksiyonun popülasyonda yayılmaya başlayabileceğine, ancak  yayılmayacağına işaret eder. Genellikle  değeri ne kadar büyükse salgını kontrol etmek de o kadar zordur. Basit modellerde, enfeksiyonun sürekli yayılmasını önlemek için etkili bir şekilde aşılanması gereken (enfeksiyona duyarlı olmayan) nüfus oranının daha büyük olması gerekir. . Tersine, endemik dengede enfeksiyona duyarlı kalan popülasyonun oranı  olur.

 Tarihçe 
Temel üreme kavramının kökleri, Ronald Ross, Alfred Lotka ve diğerlerinin çalışmaları aracılığıyla izlenebilir, ancak epidemiyolojideki ilk modern uygulaması, 1952'de George MacDonald tarafından sıtma konusunda yapılmıştır.   
küçükresim| başka bir kişiden enfekte olan ortalama kişi sayısıdır. Örneğin, Ebola'da  değeri 2'dir, yani ortalama olarak, Ebola olan 1 kişi bunu diğer 2 kişiye aktaracaktır.

Bazı Bulaşıcı Hastalıkların  Değerleri
 Hastalık  Bulaşma Şekli  Değeri Kızamık  Aerosol  12–18   Suçiçeği  Aerosol  10–12   Kabakulak  Solunum damlacıkları  10–12 Australian government Department of Health  Mumps Laboratory Case Definition (LCD)  Çocuk felci  Fekal-oral yol  5–7    Kızamıkçık  Solunum damlacıkları  5–7    Boğmaca  Solunum damlacıkları  5,5   Çiçek hastalığı  Solunum damlacıkları  3,5–6   HIV / AIDS  Vücut sıvısı  2–5    SARS  Solunum damlacıkları  0,19–1,08   SARS-CoV-2 / COVID-19  Solunum damlacıkları   (Aerosol iletimi  inceleme altında)  2–6   Nezle, soğuk algınlığı  Solunum damlacıkları  2–3   Difteri  Tükürük  1,7–4,3   Grip  (1918 İspanyol gribi)  Solunum damlacıkları  1,4–2,8   Ebola  (2014 Ebola salgını )  Vücut sıvısı  1,5–1,9   Grip  (2009 domuz gribi salgını)  Solunum damlacıkları  1,4–1,6   Grip  (mevsimsel suşlar)  Solunum damlacıkları  0,9–2,1   MERS  Solunum damlacıkları  0,3–0,8  

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili yayınlar 






Kategori:Pandemiler
Kategori:Salgınlar
Kategori:Epidemiyoloji