Tunçkaya, Kağızman

Tunçkaya, Kars ilinin Kağızman ilçesine bağlı bir köydür.

 Tarihçe 

Tunçkaya köyünün eski adı Keçivan veya Keçevan'dır. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Keçevan veya Keçivan (كچوان) olarak geçer. Ancak köyün adı "Geçvan" şeklinde de okunmuştur.Aysel Güneş, "2782 Numaralı Kars Vilayeti Kağızman Sancağı Kağızman Kasabası ve Geçvan Kazası Müslim Nüfus Defterinin Transkripsiyon ve Değerlendirmesi", 2020, Bitlis, s. 225Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 770.

Tunçkaya köyünün merkezinde yer alan Keçivan Kalesi, Keçror Kalesi olarak da bilinir. Buna bağlı olarak Keçivan'ın daha eski dönemde Keçror adını taşıdığı tahmin edilmektedir.

Keçivan, 1835 tarihli Osmanlı nüfus defterinde, Kars sancağının Kağızman kazasında yer alıyordu. Bu kazadaki köylerin bir kısmı Kağızman kasabasına ("Nefs-i Kasaba-i Kağızman"), bir kısmı da Keçivan kasabasına (Nefs-i Kasaba-i Keçivan") bağlıydı. Askere alma ve vergi belirleme amacıyla sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu tarihte, Müslim nüfus defterinde Keçivan kasabasında 43 hanede 150 erkek tespit edilmiştir.Aysel Güneş, "2782 Numaralı Kars Vilayeti Kağızman Sancağı Kağızman Kasabası ve Geçvan Kazası Müslim Nüfus Defterinin Transkripsiyon ve Değerlendirmesi", 2020, Bitlis, s. 162-171

Keçivan, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde Keçivan, Kağızman sancağının Kağızman kazasına (uçastok) bağlıydı. Bu yerleşim merkezinde 1896 yılında 187 kişi, 1906 yılında 227 kişi yaşıyordu. Bu nüfusun tamamı Rumlardan oluşuyordu.Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 116, ISBN 9786052100271.

Keçivan köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Kağızman kazasının Kötek nahiyesine bağlıydı.Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 770. 1940 genel nüfus sayımında "Geçevan" biçiminde yazılmış olan köy aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 153 kişiden oluşuyordu. Keçivan veya Geçevan Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında Tunçkaya olarak değiştirilmiştir. 1965 yılında Tunçkaya köyünde 458 kişi yaşıyor ve bu nüfus içinde 106 kişi okuma yazma biliyordu.

Köyün eski adı 474 yılı kayıtlarında Keçror, 1665 kayıtlarında Keçivan, 1902 kayıtlarında Ermenicede "Keçror kasabası" anlamına gelen "Keçrevan", 1946 kayıtlarında ise Geçivan olarak geçmektedir. Tarihçi Horenli Musa'ya (5. yy) göre burası kral Vağarşak döneminde (MÖ 2. yy) kurulan Kapeğyan Beyliğinin merkezi idi. 12. yüzyılda bir Türkmen beyliğinin başkenti olmuştur.

 Coğrafya 
Köy, Kars il merkezine 66 km, Kağızman ilçe merkezine 45 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
Yıllara göre köy nüfus verileri 2022 408 2021 420 2020 433 2019 446 2018 469 2017 479 2016 493 2015 524 2014 526 2013 548 2012 576 2011 594 2010 606 2009 621 2008 619 2007 651 2000 552 1990 608 1985 631

Kaynakça 

 Dış bağlantılar 


Kategori:Kağızman belde ve köyleri