Wi-Fi 6

IEEE 802.11ax, Wi-Fi İttifakı tarafından Wi-Fi 6 olarak pazarlanan, güncel nesil Wi-Fi spesifikasyon standardıdır. Wi-Fi 5 (802.11ac) standardının halefidir. 1 Eylül 2020'de onaylanmış ve 1 Şubat 2021'de IEEE Standartlar Kurulu tarafından resmen yayınlanmıştır.

Wi-Fi 6, 2.4 GHz ve 5 GHz bantlarında çalışmak üzere tasarlanmıştır. Ayrıca Wi-Fi 6E adı verilen genişletilmiş bir sürümü, 6 GHz bandını da desteklemektedir. Standardın temel geliştirilme amacı, ofisler, alışveriş merkezleri ve yoğun yerleşim yerleri gibi kalabalık ortamlarda toplam ağ verimliliğini (throughput-per-area) artırmaktır. Nominal veri hızı selefine göre %37 daha yüksek olsa da, asıl iyileştirme veri trafiğinin yoğun olduğu senaryolarda toplam verimin 4 katına kadar artırılması ve gecikme süresinin (latency) %75 oranında düşürülmesidir.

 Temel Özellikler 
Wi-Fi 6, spektrum verimliliğini artırmak için hücresel ağ teknolojilerinden (LTE/5G) esinlenen teknikler kullanır. En belirgin özellikleri şunlardır:

 OFDMA (Dik Frekans Bölmeli Çoklu Erişim) 
Önceki Wi-Fi standartlarında kullanılan OFDM'nin geliştirilmiş halidir. OFDMA, bir kanalı "Kaynak Birimleri" (Resource Units - RU) adı verilen daha küçük alt taşıyıcılara böler. Bu sayede yönlendirici (router), tek bir iletim periyodunda birden fazla cihaza aynı anda veri gönderebilir veya onlardan veri alabilir. Bu teknoloji, özellikle çok sayıda cihazın bağlı olduğu ağlarda gecikmeyi ve beklemeyi (overhead) önemli ölçüde azaltır.

 MU-MIMO (Çok Kullanıcılı MIMO) 
Wi-Fi 5 (802.11ac) sadece indirme (downlink) yönünde MU-MIMO desteklerken, Wi-Fi 6 hem indirme hem de yükleme (uplink) yönünde MU-MIMO desteği sunar. Bu özellik, erişim noktasının uzamsal akışları kullanarak aynı anda birden fazla cihazla iletişim kurmasına olanak tanır.

 Hedef Uyanma Süresi (Target Wake Time - TWT) 
TWT, cihazların ne zaman uyanıp veri göndereceğini veya alacağını planlamasına olanak tanır. Bu özellik, özellikle akıllı telefonlar ve IoT cihazları için pil ömrünü önemli ölçüde uzatır çünkü cihazlar gereksiz yere radyo sinyallerini dinlemek zorunda kalmaz ve uyku modunda daha uzun süre kalabilirler.

 BSS Renklendirme (BSS Coloring) 
Yoğun ortamlarda (örneğin apartmanlarda), komşu ağların sinyalleri parazite neden olabilir. BSS Renklendirme, her ağa dijital bir "renk" kodu atar. Cihazlar, farklı renkteki (komşu ağdan gelen) zayıf sinyalleri görmezden gelerek kendi ağlarındaki iletişime odaklanabilir. Bu, "mekansal yeniden kullanımı" (spatial reuse) artırır.

 1024-QAM Modülasyonu 
Wi-Fi 6, 256-QAM yerine 1024-QAM (Karesel Genlik Modülasyonu) kullanarak aynı radyo dalgası içine daha fazla veri sığdırır. Bu, temiz sinyal koşullarında ham veri hızını yaklaşık %25 oranında artırır.

 Hız ve Frekans Bantları 
Wi-Fi 6, önceki standardın aksine hem 2.4 GHz hem de 5 GHz bantlarını etkin bir şekilde kullanır.

+ Wi-Fi Standartları Karşılaştırması Özellik  802.11ac (Wi-Fi 5)  802.11ax (Wi-Fi 6) Frekans Bantları  Sadece 5 GHz  2.4 GHz ve 5 GHz (ve 6E ile 6 GHz) Modülasyon  256-QAM  1024-QAM Erişim Yöntemi  OFDM  OFDMA MIMO  Downlink MU-MIMO  Downlink ve Uplink MU-MIMO Kanal Genişliği  20, 40, 80, 160 MHz  20, 40, 80, 160 MHz Maks. Veri Hızı (Akış Başına)  ~433/866 Mbps  ~600/1201 Mbps (Kanal genişliğine göre)

 Wi-Fi 6E 
Wi-Fi 6E, Wi-Fi 6 standardının özelliklerini 6 GHz frekans bandına taşıyan bir uzantıdır. 6 GHz bandı, 1200 MHz'e kadar ek spektrum sağlar, bu da daha fazla 160 MHz'lik kanal ve daha az parazit anlamına gelir.

 Veri Hızı Tablosu (MCS) 
Tek bir uzamsal akış (spatial stream) için teorik veri hızları aşağıdadır. İkinci bir akış hızı ikiye, dördüncü akış dörde katlar.

+ Modülasyon ve Kodlama Şemaları (Tek Akış) MCSİndeksi Modülasyon KodlamaOranı 20 MHz Kanal 40 MHz Kanal 80 MHz Kanal 160 MHz Kanal 1.6 μs GI  0.8 μs GI 1.6 μs GI  0.8 μs GI 1.6 μs GI  0.8 μs GI 1.6 μs GI  0.8 μs GI 0  BPSK  1/2  8  8.6  16  17.2  34  36.0  68  72 1  QPSK  1/2  16  17.2  33  34.4  68  72.1  136  144 2  QPSK  3/4  24  25.8  49  51.6  102  108.1  204  216 3  16-QAM  1/2  33  34.4  65  68.8  136  144.1  272  282 4  16-QAM  3/4  49  51.6  98  103.2  204  216.2  408  432 5  64-QAM  2/3  65  68.8  130  137.6  272  288.2  544  576 6  64-QAM  3/4  73  77.4  146  154.9  306  324.4  613  649 7  64-QAM  5/6  81  86.0  163  172.1  340  360.3  681  721 8  256-QAM  3/4  98  103.2  195  206.5  408  432.4  817  865 9  256-QAM  5/6  108  114.7  217  229.4  453  480.4  907  961 10  1024-QAM  3/4  122  129.0  244  258.1  510  540.4  1021  1081 11  1024-QAM  5/6  135  143.4  271  286.8  567  600.5  1134  1201
Not: GI = Guard Interval (Koruma Aralığı). Değerler Mbit/sn cinsindendir.

 Kaynakça 

Kategori:IEEE 802.11
Kategori:Kablosuz ağ standartları