Yuri Oganesyan

Yuri Oganesyan (, IPA: [ˈjʉrʲɪj tsɐˈlakəvʲɪtɕ ɐɡənʲɪˈsʲan]; , Yuri Ts‘olaki Hovhannisyan, IPA: [juˈɾi tsʰɔlɑˈki hɔvhɑnnisˈjɑn]) Yuri Tsolakoviç Oganesyan; d. 14 Nisan 1933), süper ağır kimyasal elementlerde dünyanın önde gelen araştırmacısı olarak kabul edilen Sovyet Ermenisi nükleer fizikçidir. Bu elementlerin periyodik tabloda keşfedilmesine öncülük etmiştir.He succeeded Georgy Flyorov as director of the Flerov Laboratory of Nuclear Reactions at the Joint Institute for Nuclear Research in 1989 and is now its scientific leader. 1989 yılında Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsü'ndeyken, Flerov Nükleer Reaksiyon Labaratuvarında direktör olan Georgy Flyorov'un halefi oldu ve şu an bilimsel lideri konumundadır."About FLNR". flerovlab.jinr.ru. Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsü'nde Flerov Nükleer Reaksiyonlar Laboratuvarı. 19 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Periyodik tablodaki en ağır element olan Oganesson kendisi ardından adlandırılmıştır ve bu ikinci kez yaşayan bir bilim adamının adının verildiği bir elementtir (diğeri ise seaborgyum'dur).

 Kişisel hayatı 
Yuri Oganesyan, 14 Nisan 1933'te"Оганесян Юрий Цолакович [Oganessian Yuri Tsolakovich]"  isaran.ru (Rusça). Rusya Bilimler Akademisi Arşivi. 19 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Rusya'nın Rostov-na-Donu kentinde  Ermeni bir ailede dünyaya geldi. Annesi Armavir'li babası Rostov'luydu.Mirzoyan, Gamlet (Temmuz 2011). "Человек, замкнувший таблицу Менделеева". Noev Kovcheg (Rusça). 19 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Oganesyan, çocukluğunu ailesinin 1939'da taşındığı Sovyet Ermenistanının başkenti Erivan'da geçirdi. Babası, bir termal mühendisti ve Erivan'daki sentetik kauçuk fabrikasında çalışmaya davet edildi. II . Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi patlak verdiğinde, Naziler tarafından işgal edildiğinden Rostov'a dönmemeye karar verdi. Yuri Erivan'da okula gitti ve Erivan'da okulunu bitirdi."Հովհաննիսյան Յուրի Ցոլակի (1933-) [Hovhannisyan Yuri Tsolaki (1933-)]". sci.am (Ermenice). Ermenistan Cumhuriyeti Ulusal Bilimler Akademisi. 19 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Oganesyan, Dubna'da bir kemancı ve müzik öğretmeni olan Irina Levonovna (1932-2010) ile evlendi"Оганесян Ирина Левоновна ". dubna.org."Памяти Ирины Оганесян ". dubnapress.ru (Rusça). 8 Aralık 2010. ve iki kızı oldu. Kızları ABD'de yaşamaktadır.

 Kariyeri 
 Oganesyan, Rusya'ya taşındı ve 1956'da Ulusal Nükleer Araştırmalar Üniversitesi'nden (MEPhI) mezun oldu. Daha sonra Moskova'daki Atom Enerjisi Enstitüsü'ne katılmaya çalıştı, ancak Gersh Budker'ın ekibinde boş bir pozisyon kalmadığı için, Georgi Flerov  tarafından işe alındı ve Moskova yakınlarındaki Dubna'daki Ortak Nükleer Araştırma Enstitüsü'nde (JINR) çalışmaya başladı.  Flerov emekli olduktan sonra 1989 yılında JINR'de Flerov Nükleer Reaksiyonlar Laboratuvarı'nın direktörü oldu ve 1996 yılına kadar Flerov'un bilim lideri seçildiği pozisyonda kaldı.

 Süper ağır kimyasal elementlerin keşfi 
1970'lerde Oganesyan, süper ağır element üretimindeki bir teknik olan soğuk füzyon yöntemini icat etti. Bu icadı 106 ila 113 elementlerin keşiflerinde hayati bir rol oynadı. 1970'lerin ortalarından 1990'ların ortalarına kadar, Oganesyan liderliğindeki JINR ortaklığı ve Almanya'daki GSI Helmholtz Ağır İyon Araştırma Merkezi, altı kimyasal elementin (107 ila 112) keşfedilmesini sağladı: bohriyum,Yu. Ts. Oganessian et al. On spontaneous fission of neutron-deficient isotopes of elements 103, 105 and 107  // Nuclear Physics A. — 1976. — Т. 273. — № 2. — С. 505-522.  meitneriyum, hassiyum,Oganessian, Yu. Ts.; Ter-Akopian, G. M.; Pleve, A. A.; et al. (1978).  Опыты по синтезу 108 элемента в реакции 226Ra + 48Ca [Experiments on the synthesis of element 108 in the 226Ra+48Ca reaction] (PDF) (Report) (in Russian). Joint Institute for Nuclear Research. Erişim tarihi: 8 Haziran 2018. darmstadtiyum, Röntgenyum ve Kopernikyum. Sıcak füzyon adı verilen yeni tekniği, süper ağır elementlerin (elementler 113-118) geri kalanını keşfetmeye yardımcı oldu. Teknik, bir siklotronda nötron bakımından zengin olan daha ağır radyoaktif elementler içeren hedeflere kalsiyumun bombardımanını içeriyordu. Bu yöntem kullanılarak keşfedilen elementler Nihonyum (2003-2004; RIKEN tarafından soğuk füzyon kullanılarak da keşfedilmiştir), Flerovyum (1999), Moskovyum (2003), Livermoryum (2000), Tennesin (2009), ve oganesson'dur (2002).

 Tanınma 
küçükresim|2017 Ermenistan'da çıkarılan posta pulu.
Amerikalı kimyager Sherry Yennello ona "süper ağır elementlerin atası" diyor. Oganesyan üç keşif, bir monografi, 11 icat ve 300'den fazla bilimsel makalenin yazarıdır.

 Ödüller 
1990 yılında Sovyet Bilimler Akademisi Sorumlu Üyesi ve 2003 yılında Rusya Bilimler Akademisi'nin Tam Üyesi (Akademisyen) seçildi. Oganesyan, Frankfurt Goethe Üniversitesi (2002), Messina Üniversitesi (2009), ve Erivan Devlet Üniversitesi'nden fahri derecelere sahiptir.  2019'da Cambridge'deki St Catharine's College'ın Onursal Üyesi seçildi.

 Devlet  ödülleri 

 SSCB Devlet Ödülü (1975)
 Kurçatov Madalyası (1989) 
 Lise Meitner Avrupa Fizik Topluluğu Ödülü (2000) 
 3. Sınıf Anavatan için Liyakat Nişanı  (2003) 
 Rusya Federasyonu Devlet Ödülü (2010) 
 Ermenistan Cumhuriyeti Onur Nişanı (2016) 
 Lomonosov Altın Madalyası (2018) "karmaşık çekirdeklerin etkileşimi alanlarında temel araştırmalar ve süper ağır elementler için bir 'istikrar adasının' varlığına ilişkin deneysel kanıtlar için" 
 Demidov Ödülü (2019) 
 Mesrop Mashtots Nişanı (Ermenistan, 2019) 

Oganesyan'a Temmuz 2018'de Başbakan Nikol Paşinyan tarafından Ermeni vatandaşlığı verildi.  Oganesyan Ermeni Bilim ve Teknoloji Vakfı (FAST) Mütevelli Heyeti üyesidir. Aynı zamanda Alikhanian Ulusal Bilim Laboratuvarı'nın (Erivan Fizik Enstitüsü) uluslararası bilim kurulu başkanıdır. 2017 yılında HayPost, Yuri Oganesyan'a adanmış bir posta pulu çıkardı.

 Oganesson 
2016 başlarında bilim yazarları ve blog yazarları tarafından süper ağır elementlerden birinin oganessyum veya oganesson olarak adlandırılacağı söylendi. Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği (IUPAC) Kasım 2016'da Oganessyan'ı onurlandırmak için 118. unsurun oganesson olarak adlandırılacağını duyurdu. İlk olarak 2002 yılında JINR'de Rus ve Amerikalı bilim adamlarından oluşan ortak bir ekip tarafından gözlemlendi. Oganesyan başkanlığındaki ekip, Kaliforniya'daki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı'ndan Amerikalı bilim adamlarını içeriyordu.  Periyodik tablodaki en ağır element olan Oganesson kendisi ardından adlandırılmıştır ve bu ikinci kez yaşayan bir bilim adamının adının verildiği bir elementtir. Bir diğeri ise  Glenn T. Seaborg'un adının verildiği Seaborgiyum adlı elementtir.

 Seçilmiş Yayınlar 
Oganesyan, Yuri (13 Eylül 2001). "Nuclear physics: Sizing up the heavyweights". Nature. 413 (6852): 122-125.  

 Kaynakça 

Kategori:Lomonosov Altın Madalyası Sahipleri
Kategori:Element kâşifleri
Kategori:21. yüzyıl fizikçileri
Kategori:20. yüzyıl fizikçileri
Kategori:Rusya Ermenileri
Kategori:Yaşayan insanlar
Kategori:Rusya Bilimler Akademisi'nin asil üyeleri
Kategori:SSCB Bilimler Akademisi muhabir üyeleri
Kategori:1933 doğumlular
Kategori:Rostov-na-Donu doğumlular