Arnold Çikobava

Arnold Çikobava (Gürcüce: არნოლდ ჩიქობავა) (14 Mart 1898 - 5 Kasım 1985), Nikolay Marr'ın tartışmalı Yafetik teorisinin en aktif eleştirmenlerinden biri olarak tanınan Gürcü kafkasolog, dilbilimci ve filolog.

Çikobava, Gürcistan'nın batısındaki Megrelya bölgesinin Saçikobavo köyünde doğdu. 1922'de Tiflis Devlet Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra 1926-1933 yılları arasında doçent ve 1985'teki ölümüne kadar profesör olarak çalışmıştır. 1933-1960 yılları arasında Kafkasya Araştırmaları Bölümü'ne, 1936 ve 1985 yılları arasında Tiflis Dilbilim Enstitüsü'nün İber-Kafkas dilleri bölümüne başkanlık etmiştir. 1950 ve 1952 yılları arasında Çikobava'nın başkanlık ettiği enstitüye onun adı verilmiştir. 1941'de Gürcistan Bilimler Akademisi'nin kurucu üyelerinden biri oldu ve 1950-1963 yılları arasında akademinin başkanlığını yaptı. Yaptığı çalışmalarla Sovyetler Birliği ve uluslararası kurumlarca verilen birçok ödül ve unvanın sahibi oldu.Mikaberidze, Alexander (ed., 2007), Chikobava, Arnold . Dictionary of Georgian National Biography. Accessed on July 3, 2007. Gürcüce sözlükler ve Kafkas dillerinin yapısı ve tarihi üzerine eserler yazdı.

Bununla beraber Çikobava'nın tanınması, Marr'ın ortaya attığı ve bir süredir Sovyet akademisyenler tarafından resmi bir ideoloji gibi benimsenen spekülatif dilbilim teorisine yönelik eleştirileriyle olmuştur. Marr'ın teorisine karşı olanların çoğu Sovyet yetkililerinin baskılarından dolayı sesini duyuramıyordu. Bununla beraber, Çikobava, Gürcistan Merkez Komitesi Birinci Sekreteri Kandid Çarkviani ile olan dostluğundan yararlanarak Marr'ın hipotezlerine yönelik eleştirilerine devam etmiştir. Sonunda raporunu Josef Stalin'e göndermiş; 1950'de bizzat Stalin ile tanışmıştır. Kısa süre sonra Stalin, ünlü Pravda dilbilim makalesinde Marr'ın teorisini kınamıştır (makalenin yazarı büyük olasılıkla Çikobava idi).Dahrendorf, Ellen (2005), The Unknown Stalin, p. 205. I.B.Tauris, .Smith, Graham (1998), Nation-building in the Post-Soviet Borderlands: The Politics of National Identities, p. 178. Cambridge University Press, .

Oysa Çikobava, Marr'ın ileri sürdüğü "Kolhuri" (კოლხური) ve "Zanuri" (ზანური) terimlerini politik açıdan değil, dilbilim açısından eleştirmiştir. "Kolhuri" ve "Zanuri"nin göreceli kavramlar olduğunu, çünkü bu şekilde adlandırlan dili oluşturan Megrelce ve Lazca diyalektlerin var olmasına karşın, dilin kendisinin var olmadığını belirtmiştir. Kıyaslama açısından da Gürcü dili ile diyalektlerini ("Pşauri", "Kahuri", "Guruli"...) vermiştir. Gürcücenin diyalektleri günümüzde varlığını sürdürürken, bu diyalektlerin oluşturduğu dilin kendisinin de var olduğunu söylemiştir.(Hazırlayanlar) Rusudan Amirecibi-Mullen (editör), Nana Danelia, İnga Gundua, კოლხური (მეგრულ-ლაზური) ენა, Tiflis, 2006, s. 15  ISBN 99940-61-43-7

Çikobava Tiflis'te 87 yaşında öldü. Tiflis Devlet Üniversitesi'nin arazisine gömüldü.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Arnold Chikobava Gürcistan Bilimler Akademisi Dilbilim Enstitüsü

Kategori:Gürcistan Ulusal Bilim Akademisi Üyeleri
Kategori:Tiflis Üniversitesi öğretim üyeleri
Kategori:Gürcü filologlar
Kategori:Gürcü dilbilimciler
Kategori:Sovyet dilbilimciler
Kategori:Megreller
Kategori:1985'te ölenler
Kategori:1898 doğumlular