Raziye Şabani

Raziye Gülami-Şabani (21 Nisan 1925, Tebriz - 28 Ocak 2013; Köln, Almanya) — Güney Azerbaycanlı siyasetçi ve aktivist. Tudeh Partisi ve Azerbaycan Demokratik Partisi üyesiydi. Bazı tarihçilere göre İran tarihinin ilk kadın siyasi tutuklusudur.

Hayatı
Raziye Şabani, 30 Mayıs 1925'te Tebriz şehrinde doğdu.  1941 yılında ailesiyle birlikte Tahran'a taşındı. Burada 1937'de tutuklanan 53 komünistten biri olan Reza İbrahimzadeh ile evlendi. Bu evlilikten sonra siyasi faaliyetlerine başladı. 1941'de kurulan Tudeh Partisi'nin üyesi oldu.
upright=0.91|küçükresim|left|Raziye Şabani ve Azerbaycan Demokrat Partisi üyeleri, Tebriz, 1945.
1945 yılında eşiyle birlikte Tebriz'e geldi ve Azerbaycan Demokrat Partisi'ne üye oldu. Azerbaycan Milli Hükümeti döneminde faaliyet göstermiştir. Nisan 1946'da Takistan'da tutuklandı ve bir ay boyunca Kazvin'de tutuldu. 13 Aralık 1946'da, ABD ve Büyük Britanya'nın desteğiyle İran ordusu Tebriz'e girdi. Birkaç gün süren çatışmaların ardından Azerbaycan Milli Hükûmeti çöktü.George Lenczowski. "United States' Support for Iran's Independence and Integrity, 1945–1959", Annals of the American Academy of Political and Social Science, Vol. 401, America and the Middle East. (may, 1972), p. 49

Bu dönemde Tahran'da bulunan Raziye Şabani, bir süre hükûmet güçlerinden saklanmak zorunda kaldı. Şubat 1947'de Pehlevi rejiminin yetkilileri tarafından tutuklandı. Tutuklandığı sırada hamileydi. Bir süre Tahran'da tutuklu kaldıktan sonra Tebriz'e nakledildi. Karar okunduğunda oğlu doğmuştu. Bazı tarihçilere göre Raziye Şabani, İran'ın ilk kadın siyasi tutuklusuydu. 6 yıl hapis yattıktan sonra serbest bırakıldı. Bir süre ülkede kaldıktan sonra 1955 yılında SSCB'ye göç etti ve burada sürgünde olan eşiyle bir araya geldi. Tacikistan'da yaşarken üniversitede eğitim gördü ve Farsça öğretmeni oldu.

1979'daki İran İslam Devrimi'nden sonra İran'a geri döndü. Orada 8 yıl yaşadıktan sonra önce Azerbaycan'a, sonra da Almanya'ya göç etti.  2001 yılında anılarını kitap olarak yazdı ve yayınladı. Kısa sürede ilgi gören kitabı İran'da yasaklandı.

Raziye Şabani İbrahimzadeh 28 Ocak 2013'te Almanya'nın Köln şehrinde öldü.

Anıları
Sürgünde yazdığı anılarında 1947'deki tutuklanmasıyla ilgili şunları yazmıştır:

 Kaynakça 
 Özel 

 Genel 


Kategori:1925 doğumlular
Kategori:Tebriz doğumlular
Kategori:2013'te ölenler
Kategori:Köln'de ölenler
Kategori:20. yüzyıl İranlı siyasetçileri
Kategori:Azeri feministler
Kategori:İranlı muhalifler
Kategori:İranlı feministler
Kategori:İranlı kadın hakları aktivistleri
Kategori:Azeri asıllı Almanlar
Kategori:Almanya'daki İranlı göçmenler
Kategori:Azerbaycan Demokratik Partisi siyasetçileri