Türkiye'de işkence

Türkiye'de işkencenin yaygın ve sistematik kullanımı ilk olarak 12 Mart Muhtırası'nın sonra Uluslararası Af Örgütü (AI) tarafından gözlemlenmiştir.The File on Torture that was included in the newsletter of September 1987 is available as images under File on Torture in Pictures  Haziran 2017'de yayınlanan Türkiye'de Toplu İşkence ve Kötü Muamele başlıklı raporunda, İsveç merkezli Stockholm Özgürlük Merkezi'ne göre Türkiye'de tutuklulara ve mahkûmlara yapılan işkence ve kötü muamele 2016 yılında 15 Temmuz darbe girişiminin ardından geri döndü.

 Uluslararası raporlar 
Birleşmiş Milletler (BM) İşkence ve Diğer Zalimane İnsanlık Dışı veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme'ye taraf devletlerin Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini hangi ölçüde yerine getirdiğini denetleyen BM İşkenceye Karşı Komite, 17 ve 18 Temmuz 2024 tarihlerinde Türkiye'nin beşinci dönem raporunu ele aldı ve 25 Temmuz 2024 tarihli toplantı sonucunda gözlemlerini 14 Ağustos 2024 tarihli sonuç gözlem raporu ile açıkladı. Komite, işkence ve kötü muamelenin Devlet tarafında, özellikle gözaltı merkezlerinde, dayak, cinsel saldırı ve kolluk kuvvetleri ve istihbarat görevlileri tarafından taciz ve bazı durumlarda elektrik şoku ve su işkencesi kullanımı iddiaları da dahil olmak üzere genel bir şekilde gerçekleşmeye devam ettiğine dair iddialardan, özellikle 15 Temmuz 2016 tarihindeki darbe girişiminden sonra işkence yaparak itiraf almak, yine 6 Şubat 2023'te meydana gelen depremlerin ardından ve terörle mücadele operasyonları bağlamında işkence ve kötü muamele iddialarındaki artıştan endişe duyduğunu ifade etti.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi, ilki 2012 yılında yapılan incelemenin ardından Türkiye hakkındaki ikinci periyodik incelemesini 23 ve 24 Ekim 2024 tarihlerinde yapılan 4162. ve 4163. toplantılarda değerlendirdi. 5 Kasım 2024 tarihinde yapılan 4179. toplantı sonucunda gözlemlerini 7 Kasım 2024 tarihli sonuç gözlem raporu ile açıkladı. Raporda, Türkiye'de işkence ve kötü muamelenin, gözaltılarda ve cezaevlerinde geniş bir şekilde gerçekleştiğine, işkence vakalarında son yıllarda artış yaşandığına, yeterli izlemenin yanı sıra güvenli ve etkili bir şikayet mekanizmasının bulunmadığına, işkence failleri hakkında bağımsız ve kapsamlı soruşturmalar yapılmadığına ve bu durumun fiili bir cezasızlık durumuna yol açtığına yönelik BM İşkenceye Karşı Komite'nin raporunu tekrar ederek, Türkiye, işkence ve kötü muameleyi ortadan kaldırmaya ve rapor edilen konularda gerekli tüm tedbirleri almaya davet edildi. Ayrıca, Türkiye'de işkence konusunda İşkenceye karşı dünya örgütü (OMCT) örgütünün de raporları mevcuttur.

 Kaynakça