Mallus

Mallos ya da Mallus () Kilikya'da Pyramos nehrinin (günümüzde Ceyhan) ağzında yer almış antik bir Anadolu şehridir. Antik zamanlarda şehir (bugün yatağı batıya kaymış olan) Ceyhan'ın ağzında, onun limanı vazifesini gören Magarsa (veya Magarsus) şehrinin karşısındaki bir tepede durmakta olduğu düşünülmekteydi. Şehrin kalıntıları Akdeniz sahilinden birkaç km içeride Adana'nın Karataş ilçesinin merkezinden birkaç km uzaktaki bir tepede yer almaktadır. Ancak şehrin tam konumu hâlen belirsizliğini korumakta olup bir tahmine göre Karataş'ın 25 km kuzeyindeki Kızıltahta köyündedir, bir diğerine göreyse Mallos ve Magarsa aynı yerdir.MAGARSUS VE MALLOS İLİŞKİSİ HAKKINDA BİR DEĞERLENDİRME - AN EVALUATION ON THE RELATIONSHIP OF MAGARSUS AND MALLOS - Kenan BEŞALTI, ÇUKUROVA ARAŞTIRMALARI DERGİSİ, CİLT 2, SAYI 2, KIŞ 2016 s. 32-38 Yapı kalıntı ve yıkıntılarının Ceyhan Irmağı alüvyon-mil dolgusu altında kaldığı sanılmaktadır.

 Tarihi 
Bir Yunan mitine göre Mallos, Amphilokhos ve Mopsos adında iki Argoslu kardeş tarafından kurulmuştur. Amphilokhos genellikle kral ve kahin, Amphiaraos'un veya Alkmaion'un oğlu olarak tanımlanmıştır. Strabon'a göreyse bu iki kardeş, Apollon'un yarı tanrı oğullarıdır. Amphiaraos'un da Alkmaion'un da oğullarının Truva Savaşı'na tanıklık ettikleri nesiller boyu anlatılmıştır. Amphilokhos ve Mopsos bu savaştan ayrılıp Argos'a dönmeden veya birbirlerini öldürmeden önce Mallos'u ve başka birkaç şehri kurmuştur. Plutarkhos'un zamanına dek, ziyaretçiler Mallos'taki tapınağa orakl'ı görmeye gelmiştir. Gelen ziyaretçiler, tapınakta bir gece uyumuş ve gördükleri rüyaları tanrıların sorularına verdiği cevaplar saymışlardır.
sağ|küçükresim|Mallos'ta basılmış Pers Ahameniş sikkesi, 
sol|küçükresim|Mallos civarındaki sahil
Büyük İskender, Pyramos üzerine bir köprü yaptırmış ve Anadolu seferleri sırasında şehri ziyaret etmiş, Mallus'ta Amphilokhos'a adak adamıştır. Ayrıca İskender, şehri vergiden muaf tutmuştur, çünkü şehir Argos kolonisidir ve kendisi de Herakles'in şehri Argos'ta doğmuş olan İskender, Herakles'in soyundan geldiğini iddia etmiştir.
Mallos'tan yola çıkan triremeler Sur Kuşatması sırasında İskender'in donanmasına katılmıştır.

Şehir, Kitâb-ı Mukaddes'e göre iki şehri de cariyesine sunan IV. Antiokhos Epifanis'e karşı Tarsus'la birlik olmuştur. Mallos büyük öneme sahip bir şehir olduğu halde önemli bir cazibe taşımamıştır. Şehir, MÖ 2. yüzyılda bilinen en eski yerküre modelini yapan Malloslu Krates'in doğum yeri olmuştur, ancak o, genç yaşta Tarsus'a taşınmış ve ardından Bergama'ya giderek akademik kariyerini orada geliştirmiştir. Malloslu Krates döneminin en önemli dilbilimcilerinden birisi olmuştur.En Eski Yerküre Anadolu'da yapıldı - Zeynep Aburas, butundunya.com [PDF]

Mallos'un liman şehri Magarsa'ydı, ancak daha sonra şehrin kendi limanı olmuştur. Mallos'tan çıkan çok sayıda sikke günümüze ulaşmıştır. Çok sayıda antik yazarın yanı sıra Orta Çağ'da Arap, Ermeni ve İtalyan yazarlar da Mallos'tan eserlerinde bahsetmiştir. Şehir, Kilikya Ermeni Krallığı'nın yıkılmasıyla ortadan kaybolmuş ve önemini yitirmiştir. Antik Antiochia ad Pyramum şehri sahilden birkaç km ötede Mallos yakınlarında durmaktadır.

Mallos, Katolik Kilisesi tarafından hâlâ fahri piskoposluk sayılmaktadır. Son piskoposun 1990'da vefat etmesinden beri Mallos'a fahri piskopos atanmamıştır.

 Kaynakça 

Kategori:Antik Roma kolonileri
Kategori:Anadolu'daki Yunan kolonileri
Kategori:İskender
Kategori:Türkiye'deki antik kentler
Kategori:Adana ili tarihi
Kategori:Adana ilindeki arkeolojik sitler