Çoruh Vilayeti

Çoruh Vilayeti, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan on yıl sonra 1933 yılında Doğu Karadeniz Bölgesi'nde kurulan bir vilayettir. Adını Çoruh Nehri'nden almıştır. Rize ve Artvin vilayetlerinin birleştirilmesiyle kuruldu. 1936'da Rize vilayeti yeniden kurulunca, Çoruh Vilayeti sadece Artvin vilayetinin yerini almış oldu. 1956 yılında vilayetin adı yeniden Artvin'e dönüştürüldü.Taner Artvinli, Artvin Yer Adları Sözlüğü, İstanbul, 2013, s, 99, ISBN 978-605-5708-85-6.

Çoruh Vilayeti, kuruluşundan iki yıl sonra, 1935 yılında yapılan genel nüfusu sayımında Rize, Artvin, Borçka, Hopa, Pazar ve Şavşat olmak üzere altı kazayı kapsıyordu. İlin idari merkezi Rize kentiydi ve nüfusu 14.717 kişiden oluşuyordu. Bu sırada birer küçük kasaba olan Artvin'de 3.512 kişi, Borçka'da 614 kişi, Hopa'da 2.884 kişi, Pazar'da 1.849 kişi ve Şavşat'ta 669 kişi yaşıyordu. Çoruh Vilayeti'nin kentsel nüfusu 24.245 kişiden, kırsal nüfusu 247.655 ve toplam nüfusu 271.900 kişiden oluşuyordu.

Rize ve Pazar kazaları 1936 yılında Çoruh Vilayeti'nden ayrılarak yeniden Rize vilayeti kuruldu. Bunun sonucunda Çoruh Vilayeti'nin sınırları daralmış oldu. Bununla birlikte, daha önce Erzurum vilayetine bağlı olan Yusufeli kazası Çoruh Vilayeti'ne bağlandı. 1940 genel nüfus sayımında Çoruh Vilayeti, Artvin, Borçka, Hopa, Şavşat ve Yusufeli kazalarından oluşuyordu. Artvin kasabası ilin idari merkeziydi ve nüfusu 4.589 kişiden oluşuyordu. Artvin aynı zamanda bu ilin en büyük kentsel yerleşmesiydi. Bu sırada ilçe merkezleri olan Borçka'da 846 kişi, Hopa'da 3.427 kişi, Şavşat'ta 507 kişi ve Yusufeli'de 666 kişi yaşıyordu. Bu sayımda Çoruh Vilayeti'nin kentsel nüfusu 10.035 kişiden, kırsal nüfusu 143.238 kişiden ve toplam nüfusu 153.273 kişiden oluşuyordu.

Çoruh Vilayeti'nin kaza sayısı 1950 yılında gelindiğinde artmıştı. Çoruh vilayeti Artvin, Ardanuç, Borçka, Fındıklı, Hopa, Şavşat ve Yusufeli kazalarını kapsıyordu. 1955 genel nüfus sayımında da Çoruh Vilayeti yedi kazadan oluşuyordu. Ancak 1953'te Fındıklı kazası Rize vilayetine bağlanmış ve 1954'te Arhavi kaza olmuştu. 1956'da 6668 sayılı bir kanunnameyle Çoruh ilinin adı Artvin olarak değiştirilmiştir.

 Demografi 
+Ana Dile Göre NüfusAna dil1927 Türkiye nüfus sayımı1935 Türkiye nüfus sayımıAydin, Taner. (2022). Çoruh Vilayeti'nin İdari ve Nufus Yapısı (1933-1936). Rize vilayetiArtvin vilayetiToplamÇoruh VilayetiNüfusNüfusNüfusOranNüfusOranTürkçe171.57882.514254.092%97,08200.759%73,84Diğer (1927)Lazca (1935)667.4117.477%2,8653.646%19,73Gürcüce (1935)15.301%5,64Ermenice022%0,00072.031%0,75

Kaynakça

Kategori:Artvin ili tarihi
Kategori:Rize ili tarihi