Tuzla Uluslararası Havalimanı

Tuzla Uluslararası Havalimanı (); , Bosna-Hersek'in Tuzla şehrinin yakınlarında bulunan bir havalimanıdır. Tuzla Uluslararası Havalimanı, Saraybosna Uluslararası Havalimanı'ndan sonra Bosna-Hersek'teki en büyük ikinci havalimanıdır. Havaalanı, Bosna-Hersek'in düşük maliyetli havayolu merkezi olarak biliniyor, çünkü diaspora ve komşu ülkelerden Hırvatistan ve Sırbistan'dan seyahat edenler tarafından kullanılıyor. Havalimanı sivil havacılığın yanı sıra aynı zamanda bir askeri hava üssü olarak da kullanılmaktadır.

 Tarihçe 
 İlk yılları 
Tuzla Uluslararası Havalimanı bir zamanlar eski Yugoslavya'nın en büyük askerî havalimanıydı. 350. Keşif Havacılık Filosu'da bir süre burada faaliyet gösterdi.

1990'ların başlarında, hala Yugoslavya içinde ve Bosna Savaşı'nın başlamasından önce, Yugoslav şirket Air Commerce Saraybosna ve Tuzla'dan Avusturya ve İsviçre'ye ticari uçuşlar gerçekleştirdi.Airways: A Global Review of Commercial Flight, Volume 8  by Airways International, Incorporated, 2001, page 4

1992 yılında Birleşmiş Milletler Koruma Gücü'nün kontrolü altına alındı ve 1996'dan itibaren Dayton Anlaşması'nın uygulanmasını denetlemekle görevli Uygulama Gücü'nün (IFOR) ana merkezi haline geldi. 1998'de Tuzla Kantonu, hava limanını sivil havacılığın kullanımına açtı. 10 Ekim 1998'de sivil ve askerî havalimanı olarak hizmete açıldı. Tuzla Uluslararası Havalimanı, uluslararası askeri geri çekilmenin tamamlanmasının ardından, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'nün dayattığı tüm teknik gereklilikleri ve standartları uygulamaya başladı.

 2000ler-günümüz 
Son olarak, 5 Haziran 2008 tarihinde Tuzla Uluslararası Havalimanı, uluslararası hava taşımacılığında bir yıl süreyle geçerli olan kamu kullanımına ilişkin geçici sertifika aldı. BH'deki sivil havacılık yetkili kurumları tarafından yapılan genel denetimin ardından 5 Haziran 2009 tarihinde Tuzla Uluslararası Havalimanı, uluslararası hava taşımacılığında sınırsız geçerlilik süresi ile kamu kullanımına ilişkin sertifika almaya hak kazandı.

Haziran 2015'te Macar düşük maliyetli hava yolu şirketi Wizz Air, havalimanında bir Airbus A320'yi temel alarak Tuzla'da bir işletim üssü açtı. Üs açılışından sonra Tuzla'dan toplam Wizz Air destinasyonları yaz uçuş programında haftalık 22 kalkış da dahil olmak üzere 9'a yükseldi. 2 Haziran 2016'da Turkish Cargo, Tuzla'dan İstanbul Atatürk Havalimanı'na uçuşlarına başladı. Türk hükûmeti Bosna-Hersek'ten 15 bin ton taze et ve et ürünü ithal etti. 2016 yılında Airbus A330 kargo uçağı ile toplam 90 uçuş planlandı. Bu, o tarihte Bosna-Hersek'e gidiş ve dönüş seferi gerçekleştiren tek geniş gövdeli uçak uçuşuydu. Wizz Air, 31 Ağustos 2016 tarihinde, ikinci uçağını 27 Mart 2017 tarihi itibarıyla Tuzla Havalimanına yerleştireceğini duyurdu. Havayolu, Mart 2017'den itibaren Tuzla'dan Almanya'da Köln/Bonn, Friedrichshafen ve Nürnberg'e, Slovakya'da Bratislava'ya ve İsveç'te Växjö'ye kadar beş yeni noktaya hizmet vermeye başladı. Wizz Air ayrıca Tuzla'yı 30 Ekim'den itibaren Birleşik Krallık'ta Londra-Luton, 31 Ekim'den itibaren Danimarka'da Billund ve 17 Aralık'tan itibaren Berlin-Schönefeld'e bağlayan yeni güzergâhlarını duyurdu. Böylece havayolunun toplam haftalık uçuş sayısı 43 gidiş dönüş uçuşa yükseldi ve 7 ülkede 16 varış noktasına hizmet vermeye başladı.
2 Kasım 2016 tarihinde Tuzla Uluslararası Havalimanı'nın terminal genişletme ve rekonstrüksiyon çalışmalarının başladığı duyuruldu. Yeni binanın yıllık kapasitesi 700.000 yolcu olacak şekilde tasarlandı. Yeniden yapılanma Mayıs 2019'da tamamlandı. 2017, Tuzla Havalimanı'nın ilk kez yarım milyon yolcuyu geçtiği rekor bir yıl oldu. Wizz Air, Haziran 2018'de Tuzla'dan Almanya'da Karlsruhe/Baden-Baden uçuşlarına başladı.

 Tesisler 
 Terminal 
1998 yılında açılan yolcu terminal binası, yoğun saatte 350 yolcu kapasitesine sahiptir. Yolcu terminali 2015 yılında kapasitesine ulaştı. Bosna-Hersek Federasyonu Hükûmeti 2016 yılı bütçesinde yeni bir terminal binası için 2 milyon KM (yaklaşık 1 milyon €) tahsis etme kararı alırken, Tuzla Kantonu Hükûmeti yeni ve geliştirilmiş yaklaşım aydınlatma sisteminin kurulumu için 500.000 KM'lik bir bütçe sağladı. Birçok araç kiralama acentesinin havalimanında ofisleri mevcuttur ve havalimanı da karayolu taşıtları için uzun süreli park imkânı sunmaktadır.

 Apronlar 
Tuzla Havalimanı'nda şu anda üç aprondan ikisi kullanılmaktadır. Kullanılan iki aprondan bir tanesi 116 x 106 metre büyüklüğündeki yolcu uçağı apronu ve yaklaşık aynı büyüklükte kargo apronudur. Apronlar, tüm uçak sınıflarına hizmet vermek için tasarlanmıştır. İki orta boy uçak modeli Boeing 737 veya Airbus 320, terminal binasının yanındaki yolcu apronunu aynı anda kullanılabilir. Tuzla Uluslararası Havalimanı, 2016 yılında İstanbul'dan Airbus A330F ile 130 kargo uçuşunun yapılması için Türk Hava Yolları ile anlaşma imzaladı.

 Havayolları ve destinasyonlar 
alt=WizzAir airplane taxiing in Tuzla International Airport|küçükresim|Tuzla Uluslararası Havalimanı'na indikten sonra Wizz Air uçağı taksi pozisyonunda

 Yolcu 

 Kargo 

 İstatistikler 

 Yolcu gelişimi 

 Yıl/Ayhttp://bhdca.gov.ba/index.php/en/  Ocak  Şubat  Mart  Nisan  Mayıs  Haziran  Temmuz  Ağustos  Eylül  Ekim  Kasım  Aralık  Toplam  Değişim 2020  35.188  36.438  -  -  -  -  -  -  -  -  -  -  71.626  6,90% 2019  36.341  30.658  35.679  56.276  52.425  59.581  67.794  66.732  56.412  54.018  35.484  41.617  593.083  1,45% 2018  40.563  35.976  43.112  52.638  49.371  53.709  67.438  65.364  56.062  50.122  30.763  39.471  584.589  9,0% 2017  26.554  23.105  29.116  50.763  47.701  49.662  63.173  63.788  52.816  51.556  37.432  40.178  535.834  72,1% 2016  19.234  19.939  23.598  25.261  27.324  26.673  32.229  31.046  27.793  27.621  23.619  27.061  311.398  20,2% 2015  12.960  12.005  14.474  17.311  18.082  21.563  33.666  33.007  28.900  27.167  22.462  17.427   259.074  71,2% 2014  8.276  6.455  7.289  9.495  9.343  12.195  19.887  19.253  16.967  16.299  12.363 13.531  151.353  146,0% 2013  1  0  0  0  455  6.251  11.868  11.000  9.071  8.673  7.359  6.835   61.513  1.367,7% 2012  8  0  51  13  2  854  1.762  1.243  195  59  4  0    4.191  7,4% 2011  0  0  12  54  8  1.143  1.506  965  10  426  403  0    4.527   N/A

 Yolcu güzergâh istatistikleri 
+ Varış noktasına göre Tuzla Havaalanı yolcu sayısı (2018) Sıra  Havalimanı  Yolcu  % değişim2017/20181 63.615 28,502 60.621 21,773 58.570 3,734 50.751 0,355 41.184 30,166 39.812 4,607 38.830 17,608 36.930 20,699 33.168 25,1310 25.322 0,73

+ Varış noktasına göre Tuzla Havaalanı yolcu sayısı (2017) Sıra  Havalimanı  Yolcu  % değişim2016/20171 56.461 26,722 50.930 18,463 49.781 0,934 49.503 28,955 38.058 22,766 33.016 4,307 26.506 0.08 25.510 13,169 20.708 0,010 20.269 0,0

 Yük istatistikleri 
 YılYüklenen (t)Boşaltılan (t)Toplam kargo (t)2017249.6 -249.620166.065,923.836.062,092015219.55716.689236.246201455.55953.793109.392

 Yer taşımacılığı 
Tuzla Havalimanı, doğuda Kaleja'ya ve batıda Živinice'ye giden ikincil bir yolda yer almaktadır. Saraybosna, Tuzla ve ülkenin diğer şehirlerine giden ana yol buradan bağlanır.

Banja Luka, Saraybosna ve Tuzla'dan havalimanına çift yönlü otobüs seferleri mevcuttur

 Ayrıca bakınız 
 Bosna-Hersek'teki havaalanları listesi

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

Official website

Kategori:Bosna-Hersek'teki havalimanları
Kategori:Tuzla, Bosna-Hersek