Kosova Cumhuriyeti (1991-1999)

Kosova Cumhuriyeti (Arnavutça: Republika e Kosovës) 1991 yılında kurulan Güneydoğu Avrupa'da bağımsızlığını ilan eden bir yarı-devlettir. Kosova Cumhuriyeti,Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi'ne karşı kendi paralel siyasi kurumlarını kurdu.

Tarihçe

Bildiri
1990 yılının Haziran ayının sonlarında, il meclisinin Arnavut üyeleri bağımsız bir cumhuriyet kurulup kurulmayacağı konusunda bir oylama önerdiler. Sırp meclis başkanı, meclisi derhal kapattı ve daha sonra ertelenecek olan meclisin 2 Temmuz'da yeniden açılmasına söz verdi.

2 Temmuz'da il meclisinin Arnavut üyelerinin büyük çoğunluğu meclise geri döndü, ancak meclis kapalıydı; bu yüzden sokakta Kosova'yı Yugoslavya Federasyonu içinde bir Cumhuriyet ilan etmek için oylama yapmaya karar verdiler. Sırp hükûmeti Meclisi ve Kosova hükûmetini feshederek, Kosova'nın özerkliğini kaldırarak karşılık verdi. Ayrıca Sırp hükûmeti, 80.000 Arnavut işçiyi daha işten çıkaracak olan çalışma ilişkileri ile ilgili başka bir yasa çıkardı.

Resmi olarak feshedilen Kosova Meclisinin etnik Arnavut üyeleri 7 Eylül'de Kaçanik'te gizlice bir araya geldiler ve Yugoslavya yasalarının ancak Cumhuriyet anayasasına uygun olması halinde geçerli olacağı "Kosova Cumhuriyeti"'ni kurdular. Meclis 22 Eylül 1991'de "Kosova Cumhuriyeti" ni bağımsız bir devlet olarak kabul etmeye devam etti.Jure Vidmar International Legal Responses to Kosovo’s Declaration of Independence  Vanderbilt Journal of Transitional Law, Vol 42, p789 Bu bildirge, birkaç gün sonra yapılan resmi olmayan referandumda seçmenlerin %99'u tarafından onaylandı.Kosovo (Yugoslavia), 30 September 1991: Independence  Direct Democracy (Almanca) Kosova Cumhuriyeti,Arnavutluk tarafından diplomatik olarak tanındı.

Paralel yapılar
Kosovalı Arnavutlar eğitim, tıbbi bakım ve vergilendirmede bir dizi paralel yapı oluşturarak bir direniş hareketi düzenlediler.Clark, Howard. Civil Resistance in Kosovo. London: Pluto Press, 2000.  Yeni okullar açıldı, evler lise ve üniversite de dahil olmak üzere okullar için tesislere dönüştürüldü. Paralel seçimlerde yeni liderler seçildi, bir ülke içinde yeni bir ülke oluşturdular. Baskı nedeniyle yeni hükûmet sürgünde ülkeyi yönetmekteydi. Stadyumlardan ve spor tesislerinden atılan tüm erkek ve kadın sporcuların bulunduğu paralel bir futbol ligi vardı.How to build a parallel state , Agron Demi for Prishtina Insight, 2018Forming a parallel state , Besnik Pula

NATO Müdahalesi

1995'ten itibaren bölgedeki gerilimler, 1998 yılında başlayan ve Yugoslavya Federal Cumhuriyeti ile Kosova Kurtuluş Ordusu (KKO) arasında olmuş olan Kosova Savaşı'na yol açtı. KKO öncülüğündeki savaş, Ocak 1999'a kadar sürdü ve Sırp güçleri tarafından gerçekleştirilen Reçak Katliamı, Arnavutların toplu katliamları dünya medyasının dikkatini çekti. O baharın ardından Fransa'nın Rambouillet kentinde uluslararası bir konferans düzenlendi ve etnik Arnavutlar tarafından kabul edilen ancak Yugoslav hükûmeti tarafından reddedilen bir barış anlaşması (Rambouillet Antlaşması) ile sonuçlandı.

Rambouillet'teki görüşmelerin başarısız olması nedeniyle Yugoslav yetkililer, NATO barış gücü (KFOR) ve uluslararası sivil misyon (UNMIK),Kosova'ya girmek için izin veren bir askeri anlaşma imzaladığı, 24 Mart-11 Haziran tarihleri arasında süren Yugoslavya Federal Cumhuriyeti'ne karşı NATO'nun hava harekatı ile sonuçlandı.

UNMIK Kosova'nın kontrolünü devraldı. Kosova'nın siyasi ve toplum liderlerinin kararlarda temsil edilmesine izin vermek için Geçici Özyönetim Kurumları kuruldu. Kosova Kurtuluş Ordusu dağıldı ve yerini hafif silahlı sivil acil müdahale kuruluşu Kosova Muhafız Kolordusu aldı. Kosova 2008'de tekrar bağımsızlığını ilan etti.

Sürgündeki Başkanlar
 Meclis Başkanı
 Ilaz Ahmet Ramajli, 1990–1992; Cumhurbaşkanı
 Ibrahim Rugova, 1992–2000; Başbakan
 Jusuf Zejnullahu, 1990–1991
 Bujar Bukoshi, 1991–2000

Notlar

Kaynakça

Kategori:Kosova tarihi
Kategori:1990'da kurulan bölgeler ve ülkeler