John Goodenough

John Bannister Goodenough (d. 25 Temmuz 1922, Jena - ö. 25 Haziran 2023, Austin, Teksas), Amerikan malzeme bilimci, bir katı-hal fizikçisi ve Nobel Kimya Ödülü sahibi. Austin'deki Texas Üniversitesi'nde makina mühendisliği ve malzeme bilimi alanlarında profesör. Goodenough, lityum iyon pillerin geliştirilmesi ve tanımlanmasıyla, malzemelerdeki manyetik aşırı değişim işaretlerini tanımlayan Goodenough–Kanamori kurallarıyla ve bilgisayar RAM'lerinde yeni ufuklar açan geliştirmeleriyle geniş ölçüde tanınmıştır.

Goodenough, Amerikalı ebeveynlerin çocuğu olarak Jena, Almanya'da doğdu. Yale Üniversitesi'nde okurken ve mezun olduktan sonra, Goodenough II. Dünya Savaşı'nda Amerikan ordusu için askeri meteorolog olarak hizmet verdi. Doktorasını almak için Chicago Üniversitesi'nde fizik alanında devam etti, MIT Lincoln Laboratuvarı'nda araştırmacı ve daha sonra Oxford Üniversitesi'nde Anorganik Kimya Laboratuvarı başkanı oldu. 1986'dan itibaren UT Austin'de mühendislik okulunda profesör olarak görev yaptı.

Ulusal Bilim Madalyası, Copley Madalyası, Fermi Ödülü, Draper Ödülü ve Japonya Ödülü'ne layık görüldü. Malzeme biliminde John B Goodenough Ödülü'ne adını verdi. 2019'da M. Stanley Whittingham ve Akira Yoshino ile birlikte Nobel Kimya Ödülü'ne layık görüldü ve 97 yaşında tarihin en yaşlı Nobel ödülü sahibi oldu.

 Hayatın erken dönemi ve eğitim 
John Goodenough, Jena, Almanya'da Amerikalı Erwin Ramsdell Goodenough (1893–1965) ve Helen Miriam (Lewis) Goodenough'ın çocukları olarak dünyaya geldi. Babası John'un doğduğu sıralarda Harvard İlahiyat Okulu'nda doktora çalışması üzerinde çalışıyordu ve daha sonra Yale Üniversitesi'nde din tarihinde profesör oldu. John'un kardeşi Pennsylvania Üniversitesi'nin son antropoloğu Ward Goodenough'du. Kardeşler Massachusetts'deki Groton'da yatılı okula gitti. 1944 yılında John Goodenough, Kafatası ve Kemikler'in üyesi olduğu Yale'den Matematik dalında bir lisans, summa cum laude [latince] aldı.

II. Dünya Savaşı'nda ABD Ordusunda bir meteorolog olarak görev yaptıktan sonra, Goodenough yüksek lisans yapmak için Chicago Üniversitesi'ne gitti ve 1952'de fizikte doktora derecesi aldı. Doktora şefi elektrik kırılım teorisyeni Clarence Zener'di, Enrico Fermi ve John A. Simpson'da dahil olmak üzere fizikçilerle çalıştı ve öğrenim gördü. Chicago'dayken tarih yüksek lisans öğrencisi Irene Wiseman ile tanıştı ve evlendi.

 Kariyer ve araştırma 
küçükresim|Kraliyet Kimya Topluluğu tarafından Oxford'da şarj edilebilir lityum iyon bataryaya yönelik çalışmalarının anısına yerleştirilmiş Mavi Plak

 MIT Lincoln Laboratuvarı 
Çalışmalarının ardından Goodenough, 24 yıl boyunca MIT Lincoln Laboratuvarında bir araştırma bilimcisi ve ekip lideriydi. Bu süre zarfında rastgele erişimli manyetik hafıza geliştirmekten sorumlu disiplinler arası bir ekibin parçasıydı. RAM konusundaki araştırma çabaları, Jahn-Teller distorsiyonu olarak da bilinen oksit malzemelerde  ortak yörünge düzeni kavramlarını geliştirmesine ve daha sonra  Goodenough – Kanamori kuralları olarak  bilinen (Junjiro Kanamori ile birlikte) malzemelerde manyetik süper değişim kurallarını geliştirmesine yol açtı.

 Ölümü 
25 Haziran 2023 tarihinde 100 yaşında hayatını kaybetti.
Kaynakça

Kategori:1922 doğumlular
Kategori:Jena doğumlular
Kategori:2023'te ölenler
Kategori:Austin, Teksas'ta ölenler
Kategori:Yale Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Teksas Üniversitesi, Austin öğretim üyeleri
Kategori:Chicago Üniversitesinde öğrenim görenler
Kategori:Kuru kafa ve Kemikler Cemiyeti
Kategori:Nobel Kimya Ödülü sahipleri
Kategori:Ulusal Bilim Madalyası sahipleri
Kategori:Ulusal Bilimler Akademisi üyeleri
Kategori:Ulusal Mühendislik Akademisi üyeleri
Kategori:Fransız Bilimler Akademisi üyeleri
Kategori:Massachusetts Teknoloji Enstitüsü öğretim üyeleri
Kategori:Enrico Fermi Ödülü sahipleri
Kategori:Draper Ödülü sahipleri
Kategori:Amerikalı Nobel Ödülü sahipleri
Kategori:II. Dünya Savaşı'nda Amerikalı askerler
Kategori:Amerikalı malzeme bilimcileri
Kategori:Amerikalı mucitler
Kategori:21. yüzyıl Amerikalı fizikçileri
Kategori:20. yüzyıl Amerikalı fizikçileri
Kategori:Amerikan Fizik Topluluğu üyeleri
Kategori:Royal Society üyesi Amerikalılar
Kategori:100 yaş üstü Amerikalı erkekler
Kategori:Royal Society'nin yabancı üyeleri