Perşa Liha

Perşa Liha (), Ukrayna futbolundaki lig sisteminin ikinci kademesinde yer alan profesyonel futbol ligidir. Ligde yer alan kulüpler ayrıca Kubok Ukrayini organizasyonuna da katılım hakkı kazanırlar. Premyer-Liha'nın aksine Perşa Liha'da yer alan kulüplerin genç takımları için paralel bir turnuva düzenlemez.

 Tarihçe 
Lig, Vyshcha Liha'nın bir altında ve Perekhidna Liha'nın bir üstünde ikinci kademe olarak Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla yeniden organize edilen Ukrayna Futbol Federasyonu (Ukrayna SSC Futbol Federasyonu'nun halefi) tarafından kuruldu.

Bu ligde oynanan ilk maç turu 14 Mart 1992'de gerçekleşti. Lig, bundan sadece birkaç ay önce organize edilen ve çoğunlukla daha önce Sovyet alt ikinci liginin gruplarından birinde yarışan tüm Ukrayna kulüplerinden oluşuyordu (bakınız: 4. kademe, Ukrayna SSC Futbol Şampiyonası). Lige ayrıca Sovyet Üst Lig yedek kadrolar turnuvası nın bazı Sovyet Üst Lig yedek kadroları ve amatörler arasında Ukrayna futbol şampiyonasının en iyi üç yarışmacısı olan KFK (Fitness kulüpleri) eklendi.

Perşa Liha (Birinci Lig), Vyshcha Liha (Yüksek Lig)'dan (şu anda Premyer-Liha olarak bilinir) daha aşağı kademededir ve Ukrayna profesyonel futbol ligi sisteminin ikinci kademesinde yer almaktadır.

Perşa Liha, amatör olmayan kulüplerin (Top, First ve Second) tüm futbol liglerini birleştiren PFL organizasyonuna dahildir. 26 Mayıs 1996'da amatör olmayan kulüpler arasında profesyonel lig kuruldu ve tüzüğünün yanı sıra yönetimi de belirlendi. Daha önce Ukrayna futbol ligi yarışmalarına katılan kulüplerin çoğu, 1980'lerin sonlarında başlayan bir süreçle profesyonel olarak yeniden düzenlendi. 17 Temmuz'da profesyonel lig, diğer birçok ulusal futbol organizasyonu ile profesyonel kulüpler (üyeler) arasında müsabakalar düzenlemek için anlaşma imzaladı. Halychyna (Ivano-Frankivsk) gazetesine göre, 2010 yılında lig kulüplerinin yıllık bütçesi 6 milyon ila 30 milyon grivna arasında değişiyordu.Last one and half months worth several years Original source on August 19, 2010 by Bohdan Biletsky  

Lig, Premyer-Liha'nın kendini yöneten bir varlık haline geldiği 15 Nisan 2008'den itibaren Profesionalna futbolna liha Ukrayiny (PFL)'nin en üst kademedeki ligi oldu. Genellikle Perşa Liha'dan ilk iki sıradaki takımlar Premyer-Liha'ya yükselirken, Premyer-Liha'nın son iki sırasındaki takımlar Perşa Liha'ya düşer. Her kulüp ligde sadece tek bir kadroyla temsil edilme hakkına sahiptir, bu nedenle ikinci takımın (B takımı, rezerv takım vb.) terfi hakkı kazanabilecek bir pozisyonda ligi tamamlaması durumunda, bir alt sıradaki takım üst lige çıkma hakkı kazanır. En başarılı ikinci takımlardan biri Dinamo Kyiv (FK Dinamo 2 Kiev)'dir.

 Mevcut takımlar 
Aşağıdaki takımlar 2019-20 sezonunda mücadele etmektedir. Parantez içinde takımların yer aldıkları şehirler ve iç saha stadyumları gösterilmiştir.

 Takım Şehir Stadyum Kapasite 2018-19pozisyonu 1L'deil sezonu 1L'dekisezonları Ahrobiznes Volochisk Yunist Stadyumu2.700 13. 2018-19 2 Avanhard Kramatorsk Avanhard Stadyumu4.000 5. 2012-13 7Balkany Zorya, Sarata Raion Tropanets Stadyumu1.854 8. 2017-18 3Cherkashchyna Çerkası Merkez Şehir Stadyumu10.3212L A:2. 2015-16 4 Çornomorets Odessa Çornomorets Stadyumu34.164PL:11. 1998-99 5 Hirnyk-Sport Horishni Plavni Yunist Stadyumu2.500 12. 2014-15 6 Inhulets Petrove Inhulets Stadyumu1.720 7. 2016-17 4 Kremin Kremençuk  Lokomotyv Stadyumu3.700 2L B:1. 1997-98 4Metalist 1925 Harkiv Metalist Stadyumu40.003 4. 2018-19 2Metalurh Zaporijya Slavutiç Arena11.883 2L B:2. 2011-12 2 Mıkolayiv Mikolayiv Tsentralnyi Stadion15.600 9. 1992-93 21Mynai Mynai Mynai Arena1.300 2L A:1. ilk kez 1Obolon-Brovar Kiev Obolon Arena5.100 6. 1999-2000 12Prykarpattia İvano-Frankivsk Rukh Stadyumu6.500 10. 2018-19 2Rukh Lviv Skif Stadyumu3.742 11. 2017-18 3Volın Lutsk Avanhard Stadyumu12.080 3. 1996-97 13

 Yarışma formatı 
 Genel tanım 
Lig, her takımın birbiri ile iki kez karşılaştığı lig usulü turnuva formatında oynanmaktadır. Lig, sonbahardan bahara kadar devam eder, ancak Ukrayna'daki iklim koşulları nedeniyle, sezon ortasına denk gelen kış arası genellikle sezonlar arasındaki yaz tatili süresinden daha uzundur. Ligde 1995 yılından bu yana, tüm Avrupa kıtasında da kabul edilen puan hesaplama sistemi uygulanır ve bu sisteme göre galibiyete 3 puan ve beraberliğe 1 puan verilirken, mağlubiyete ise puan verilmez.

 Katılımcı sayısı 
Lig tarihi boyunca mücadele eden takım sayısı değişiklik gösterdi. 1999'dan önceki ilk yıllarında ligde 20 veya daha fazla takım mücadele ediyordu. Daha sonra rekabet kalitesini artırmak için tüm liglerde takım sayısını azaltmak için ortak bir düşünce mevcuttu. 2013'e kadar takım sayısı 2006-07 ve 2007-08 sezonları ve birkaç sezon haricinde 18'e düşürüldü. 2013 yılından bu yana bu sayı daha da azaltılarak 16'ya düşürüldü.

 Düşme ve yükselme 
Küme düşen kulüplerin sayısı da neredeyse her yıl değişiyordu ve birkaç kez beşe kadar çıkmıştı. Terfi eden kulüp sayısı ise genellikle iki de kalır. Sadece bir kez üç takım üst lige yükseldi. Ligin kazananı ve genellikle ikincisi Premyer-Liha'ya terfi eder. Bununla birlikte, kulübün ikinci bir takımının (B takımı, rezerv takımı), terfi pozisyonunda ligi bitirse bile terfi hakkı bulunmamaktadır. Kural nedeniyle, birkaç kez üçüncü sırada yer alan takım bir üst lige yükseldi. 2013 yılında bir kulübün kendi isteğiyle terfi etmeyi reddetmesi emsal teşkil etti. 2017 yılında, terfi hakkı elde eden bir kulübün idari spekülasyonlara dayanarak terfi hakkının alınmasıyla başka bir emsal daha oluştu.

Küme düşme veya yükselme play-off'ları, daha önce genellikle bir takımın ligden çekilmesi gibi öngörülemeyen koşullar altında organize edildi ve genellikle sezon bitene kadar planlanmadı. 2011 yılından bu yana küme düşme play-off'ları köklü bir gelenek haline geldi.

Bin yılın başından bu yana, ligden çekilme sıklığı rakip kulüpler arasında artış gösterdi. Bununla savaşmak için lig, sezon boyunca ligden çekilmeyi önlemek için her kulübün mali durumuna daha sıkı bir yaklaşım uygulamaktadır.

 Lig popülaritesi 
2009-10 sezonundan itibaren ligin popülaritesinin arttırılması amacıyla internet üzerinden seçilen maçlar yayınlamaya başlandı.

Ligdeki en başarılı kulüpler FK Dinamo-2 Kyiv, FK Hoverla Uzhhorod ve FK Zirka Kropyvnytskyi'dir. Bu takımlar ya dağıtılldı ya da bir çeşit yeniden yapılanma geçirdi. 2016 yılında Dinamo Kyiv ikinci takımını profesyonel yarışmalardan geri çekerken, FK Hoverla ise ihraç edildi. Daha önce 2008'de yeniden yapılanmadan geçen FC Zirka, yerel bir genç futbol kulübü FC Olimpik Kropyvnytskyi merkezli olarak yeniden kuruldu ve 2016'da ligdeki üçüncü şampiyonluğunu kazandı.

 Kazananlar 
Terfi eden takımlar kalın yazılmıştır.

SezonGrupKazananİkinciÜçüncü1992AVeres RivnePryladyst MukachevePolihraftekhnika OleksandriaBKryvbas Kryvyi RihMetalurh NikopolArtania Ochakiv1992-93Nyva VinnytsiaTemp ShepetivkaNaftovyk Okhtyrka1993-94Prykarpattya Ivano-FrankivskEvis MykolaivPolihraftekhnika Oleksandria1994-95Zirka-NIBAS KirovohradCSKA-Borysfen BoryspilMetalurh Nikopol1995-96Vorskla PoltavaBukovyna ChernivtsiStal Alchevsk1996-97Metalurh DonetskDynamo-2 KyivMetalurh Mariupol1997-98SC MykolaivDynamo-2 KyivMetalist Harkiv1998-99Dynamo-2 KyivÇornomoretsTorpedo Zaporizhia1999-00Dynamo-2 KyivStal AlchevskFK Cherkasy2000-01Dynamo-2 KyivZakarpattia UzhhorodPolihraftekhnika Oleksandria2001-02SC Volyn-1 LutskÇornomoretsObolon Kyiv2002-03Zirka KirovohradBorysfen BoryspilDynamo-2 Kyiv2003-04Zakarpattia UzhhorodMetalist HarkivNaftovyk Okhtyrka2004-05Stal AlchevskArsenal HarkivZorya2005-06ZoryaKarpatıObolon Kyiv2006-07Naftovyk-Ukrnafta OkhtyrkaZakarpattia UzhhorodObolon Kyiv2007-08Illichivets Mariupol FK LvivObolon Kyiv2008-09Zakarpattia Uzhhorod Obolon KyivPFK Oleksandria2009-10PFK SivastopolVolyn LutskStal Alchevsk2010-11PFK OleksandriaÇornomoretsStal Alchevsk2011-12Hoverla-Zakarpattia UzhhorodMetalurh ZaporizhyaFK Sivastopol2012-13FK SivastopolStal Alchevsk PFK Oleksandria2013-14FK Olimpik DonetskPFK OleksandriaStal Alchevsk2014-15FK OleksandriyaStal DniprodzerzhynskHirnyk-Sport Komsomolsk2015-16Zirka KirovohradCherkaskyi DniproObolon-Brovar Kyiv2016-17Illichivets MariupolDesna ChernihivVeres Rivne2017-18Arsenal KyivFK PoltavaDesna Chernihiv2018-19SK Dnipro-1Kolos KovalivkaVolyn Lutsk

 Sezon sonrası play-off'lar 
Sezon sonrası play-off'lar Perşa Liha yarışmasının yaygın bir uygulaması değildir. Yıllar geçtikçe kulüplerin terfi veya küme düşme için mücadele ettiği birkaç olay yaşandı. Sezon sonrası ilk play off, Temmuz 1998'de Kyiv ve Boryspil'de küme düşecek takımları belirlemek için düzenlenen mini bir turnuvadan oluşuyordu. Bu turnuva Druha Liha'nın üç grup kazananı ile Perşa Liha'nın 18. sırasında yer alan Bukovyna takımları arasında oynandı. Turnuva, 1998-99 Premyer-Liha'ya katılmaya hak kazanacak kulüpleri belirledi. Ertesi yıl ligde ilk kez yükselme play-off organizasyonu düzenlendi.

 Yükselme play-offları
SezonPremyer-Liha takımıSonuçPerşa Liha takımıKonum1998-99 FK Prykarpattia Ivano-Frankivsk3-1FK CherkasyKiev'de2001-02 FK Polihraftekhnika Oleksandriya1-0FK Polissya ZhytomyrKiev'de2017-18 FK Zirka Kropyvnytskyi1-1, 0-4FK Desna Chernihiviç saha/deplasmanÇornomorets1-0, 0-3 FK Poltava2018-19 Karpatı0-0, 3-1FK Volın Lutskiç saha/deplasmanÇornomorets0-0, 0-2FK Kolos Kovalivka

Relegation play-offs
SeasonFirst League teamScoreSecond League teamPlace2010-11 FK Enerhetyk Burshtyn2-0PFK Sumyin Uman2011-12 MFK Mykolaiv4-3FK Avanhard KramatorskHmelnitski'de2012-13 FK Odesa0-2, 1-4FK Nyva Ternopiliç saha/deplasmanFK Dynamo-2 Kyiv1-1, 1-0FK Shakhtar Sverdlovsk2014-15 MFK Mykolaiv0-0, 1-0FK Kremin Kremenchukiç saha/deplasman2015-16 FK Ternopiliptal edildiFK Bukovyna Chernivtsiiç saha/deplasman2016-17 PFK Sumy2-0, 1-1FK Balkany Zoriaiç saha/deplasman2018-19 PFK Sumy0-4, 1-3FK Cherkashchyna-Akademiyaiç saha/deplasmanFK Ahrobiznes Volochysk0-1, 4-0FK Metalurh Zaporizhia2019-20 TBAx-x, x-xTBAiç saha/deplasmanTBAx-x, x-xTBA

 İstatistikler 
 Kulübe göre performans
KulüpKazananİkinciÜçüncüKazanılan sezonlarDynamo-2 Kyiv3211998-99, 1999-00, 2000-01Hoverla-Zakarpattia Uzhhorod3202003-04, 2008-09, 2011-12Zirka Kirovohrad ‡3001994-95, 2002-03, 2015-16FK Oleksandriya2152010-11, 2014-15FK Sivastopol2012009-10, 2012-13Illichivets Mariupol2012007-08, 2016-17Stal Alchevsk1242004-05Volyn Lutsk1112001-02MFK Mykolaiv1101997-98Arsenal Kyiv ‡1102017-18Naftovyk-Ukrnafta Okhtyrka1022006-07Zorya1012005-06Veres Rivne ‡1011992 (grup kazananı)Kryvbas Kryvyi Rih1001992 (grup kazananı)Nyva Vinnytsia ‡1001992-93Prykarpattia Ivano-Frankivsk1001993-94Vorskla Poltava1001995-96Metalurh Donetsk1001996-97Olimpik Donetsk1002013-14SK Dnipro-11002018-19

Notlar:

  ‡ - indicates a phoenix club of the original

 Bölgeye göre kazananlar 

SayıBölgeKazananlar5Kirovohrad OblastıZirka Kropyvnytskyi (3), FK Oleksandriya (2)4Donetsk OblastıIllichivets Mariupol (2), Metalurh Donetsk, Olimpik Donetsk4KievDynamo-2 Kyiv (3), Arsenal Kyiv3Zakarpattia OblastıHoverla Uzhhorod (3)2SivastopolFK Sivastopol (2)2Luhansk OblastıStal Alchevsk, Zorya2Dnipropetrovsk OblastıKryvbas Kryvyi Rih, SK Dnipro-11Ivano-Frankivsk OblastıPrykarpattia Ivano-Frankivsk1Mykolaiv OblastıMykolaiv1Poltava OblastıVorskla1Rivne OblastıVeres Rivne1Sumy OblastıNaftovyk-Ukrnafta Okhtyrka1Vinnytsia OblastıNyva Vinnytsia1Volyn OblastıVolın

 Tüm zamanlar tablosu 
En iyi 20 takımın yer aldığı tablodaki rakamlar, 2018-19 sezonu boyunca doğrudur.http://wildstat.ru/p/2104/cht/213/stat/summary  Чемпионат Украины, первая лига (Суммарная таблица за все годы) Kulüplerin durumu 2019-20 sezonunun başından itibaren güncellenmiştir.

STakımSezonlarOGBMAYPSonuç 1 Dynamo-2 Kyiv 25 888 403 219 266 1312 882 1428şampiyon 2 Naftovyk-Ukrnafta Okhtyrka 24  856 378 201 277 1131 891 1335şampiyon 3 Stal Alchevsk  21 752 361 155 236 1082 786 1238şampiyon 4 Oleksandriya 18 652 312 164 176 903 595 1100şampiyon 5 Mykolaiv 20 704 287 156 261 852 790 1017şampiyon 6 Hoverla Uzhhorod 15 550 246 107 197 678 666 845şampiyon 7 Volın 12 430 206 71 153 599 491 689şampiyon 8 Desna Chernihiv 14 484 189 112 183 581 536 679vice-champion 9 Elektrometalurh-NZF Nikopol 11 418 183 71 164 498 506 620vice-champion 11 Helios Harkiv (Kobra) 13 437 162 116 159 449 471 602 4. 12 Zirka Kropyvnytskyi 12 398 167 94 137 486 412 595şampiyon 13 Bukovyna Chernivtsi 12 442 162 94 186 485 536 580vice-champion 14 Obolon-Brovar Kiev 11 367 163 80 124 471 371 569vice-champion 15 Nyva-V Vinnytsia 11 394 157 98 139 441 405 569şampiyon 16 Polissya Zhytomyr 12 444  153 93 198 461 579 552 4. 17 CSKA Kyiv 13 464 153 88 223 433 586 547 5. 18 Dnipro Cherkasy 11 416 148 86 182 459 540 530vice-champion 19 Podillya Hmelnitski 10 380 131 103 146 412 459 496 4. 20 Spartak Sumy 11 372 129 77 166 400 475 464 9.

 Oyuncu ve teknik direktörler 
 Oyuncular 
Şu oyuncular ligde birkaç kez gol kralı olma başarısı göstermişlerdir: Serhiy Chuichenko (4 kez, Polihraftekhnika Oleksandriya), Oleh Hrytsai (2 kez, FK Cherkasy), Oleksandr Aliyev (2 kez, Dynamo-2 Kyiv), Matviy Bobal (2 kez, Ihroservis Simferopol), Oleksandr Akymenko (2 kez, Stal / Inhulets).

 Teknik direktörler 
SezonMilliyetKazananKulüpKay1992Veres RivneVladimir Poyasniuk. Carpe diem. Perşa Liha: top scorers, triumphators, runners-up, and loosers… (Carpe diem. Первая лига: Бомбардиры, триумфаторы, призёры и проигравшие…) . UA-Football. 3 June 2009Kryvbas Kryvyi Rih1992-93Nyva Vinnytsia1993-94Prykarpattia Ivano-Frankivsk1994-95Zirka-NIBAS Kirovohrad1995-96Vorskla Poltava1996-97Metalurh Donetsk1997-98SC Mykolaiv1998-99Dynamo-2 Kyiv1999-002000-012001-02Volyn-1 Lutsk2002-03Zirka Kirovohrad2003-04Zakarpattia Uzhhorod2004-05Stal Alchevsk2005-06Zorya2006-07Naftovyk-Ukrnafta Okhtyrka2007-08Illichivets Mariupol2008-09Zakarpattia Uzhhorod2009-10PFK Sivastopol2010-11PFK Oleksandriya2011-12Hoverla-Zakarpattia Uzhhorod2012-13PFK Sivastopol2013-14Olimpik Donetsk2014-15FK Oleksandriya2015-16Zirka Kirovohrad2016-17Illichivets Mariupol2017-18Arsenal Kyiv2018-19SK Dnipro-1

 Stadyumlar 

Ülkedeki futbol lig sistemi içerisinde ikinci kademede yer alan ligde, 20.000 ve üzeri seyirci kapasitesine sahip stadyumlar mevcuttur. Bunlardan bazıları: Harkiv'deki Metalist Stadyumu, Dnipro'daki Dnipro Stadyumu, Lviv'deki Ukrayna Stadyumu, Sumi'deki Yuvilein Stadyumu ve Donetsk'teki Şahtar Stadyumu'dur. 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası'ndan hemen önce, Persha Liga kulüpleri de Donetsk'te bulunan RSK Olimpiyat'ta oynadılar.

 Katılım 
Ligde en çok maçın oynandığı (1992-2017) stadyum Sumi'deki Yuvilein Stadyumu'dur.Valerko, A. Which game is the most attended in history of the Perşa Liga? (Який матч - найвідвідуваніший в історії Першої ліги?) . Sport Arena. 30 September 2016 (first ed.)
 2002-03 Spartak Sumy - Naftovyk Okhtyrka 1:0 (29.300)
 1997-98 SC Mykolaiv - Dynamo-2 Kyiv 1:0 (27.000)
 2002-03 Spartak Sumy - Shakhtar-2 Donetsk 2:1 (25.200)
 2002-03 Spartak Sumy - Zirka Kirovohrad 1:0 (23.000)
 2018-19 Metalist 1925 Harkiv - Dnipro-1 1:2 (22.362)
 2005-06 Zorya Luhansk - Karpaty Lviv 1:0 (21.000)

En çok seyirci katılımının sağlandığı sezonlar 1990'ların ve 2000'lerin başındaydı.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Ukrayna Profesyonel Futbol Ligi'nin resmî internet sitesi


Kategori:Ukrayna futbol ligleri
Kategori:Avrupa'daki ikinci seviye ulusal futbol ligleri