Gemi yakıtı

Gemi yakıtları, geminin hareketini sağlayan güç ile ihtiyacı olan elektrik ve ısı enerjisini üretmek için yakıt yakan makinelerde kullanılan katı, sıvı veya gaz halde bulunan yakıtlardır.

 Tarih 
Deniz araçları, tarih boyunca başlıca; insan ve yük ulaşımının sağlanması, oşinografik faaliyetler ve askerî amaçlı olmak üzere geliştirilmeye devam etti. Zamanla artan hız ve güç ihtiyacı nedeniyle kürek ve rüzgar gücü yetersiz kaldı. Sanayi devrimi sonrası artan teknolojik ilerlemeler sayesinde ilkel motorların geliştirilmesiyle birlikte, günümüzdekine benzer şekilde ısı enerjisi açığa çıkararak çalışan güç sistemleri üretildi.

İlk dönem makineleri önce buhar gücü ile dönen bir çark ya da pervaneyi döndürüyor ve bu şekilde gereken hareket sağlanıyordu. Bu gemi makinelerinde ilk zamanlarda katı yakıt olarak odun ve kömür kullanılmaktaydı.

İlerleyen dönemde petrolün insan hayatında daha çok yer almasıyla petrol türevi yakıtlar (fuel oil, diesel oil, benzin, motorin) kullanan buhar makineleri, içten yanmalı makineler ve türbinler kullanılmaya başlandı.

Yeni yakıt türlerinin ve yeni tip makinelerin kullanımını artmasıyla hidrojen, doğal gaz ve sıvılaştırılmış petrol gazı yakıt olarak kullanılmaya başlandı.

Günümüzde sıvı yakıt kullanımı yaygın olmakla beraber, gaz yakıtlı makinelerin de kullanımı yaygınlaşmaktadır.

 Yakıt türleri 

 Katı yakıtlar 

 Sıvı yakıtlar 

 Petrol ürünü yakıtlar 
Çoğunlukla petrolün rafine edilmesi ile elde edilen yakıtlardır. Artık (residual) ve damıtık (distilled) ürün olarak iki kategoride sınıflandırılır.

İçeriğinde doğal olarak gelen kükürt (sülfür) oranına göre de ayrı sınıflandırmaya tabi tutulur. Yanma sonucu oluşan kükürt gazlarından dolayı, uluslararası ve ulusal otoritelerin belirlediği kurallar çerçevesinde belirlenmiş olan bölgelere göre yakıtın kükürt içeriğine göre kullanımı kısıtlanabilir veya uygun ekipman ile kullanımına müsaade edilir.
+Gemilerde kullanımına izin verilen yakıtların kükürt içerikleriKükürt Sınıfı
(Türkçe)Kükürt Sınıfı
(İngilizce)İzin verilen en yüksek

kükürt Oranı

(kütlesel %)KısaltamaYüksek kükürtlüHigh Sulphur3.50HSÇok düşük kükürtlüVery Low Sulphur0.50VLSAşırı düşük kükürtlüUltra Low Sulphur0.10ULS

 Damıtık yakıtlar (Distillate fuels) 
Bu yakıtlar, petrolün rafinerilerdeki ayrıştırma kulesinde işlenmesi esnasında, üst seviyede kalan, nispeten hafif, kısa karbon zincirli, açık renkli, artık yakıtlara göre temiz sayılabilecek olan yakıtlardır. En bilineni benzin ve motorindir. Çoğunlukla küçük makineli hız ve performans aranan gezinti ve sürat teknelerinde tercih edilmektedir.

Büyük makineli, gücün hıza göre daha önemli olduğu ticari gemilerde, kara araçlarında kullanılan motorine göre biraz daha düşük kalitede ve maliyette olan, marine diesel oil (MDO) ve marine gas oil (MGO) olarak bilinen yakıt tipleri kullanılmaktadır.
Damıtık Yakıtlar 
(Marine distillate fuels)ParameterBirimLimitDMXDMADMBDMCYoğunluk 15 °Ckg/m3Max -890.0900.0920.0Viskozite at 40 °Cmm2/sMax5.56.011.014.0mm2/sMin1.41.5 - -Su oranı (hacimsel)% (V/V)Max - -0.30.3Kükürt oranı (kütlesel)% (m/m)Max1.01.52.02.0Alüminyum + Silikonmg/kgMax - - -25Parlama noktası3°CMin43606060Akma noktası (yaz)°CMax -066Akma noktası (kış)°CMax - -600Cloud point°CMax -16 - - -Setan SayısıMin454035 -

 Artık yakıtlar (Residual fuels) 

Bu yakıtlar ise rafineride petrolün işlenmesinde sona kalan sıvı kısım olup çok yoğun ve koyu renkli bir fiziksel görünüme sahip kimyasal olarak da uzun karbon zincirli yapıdadır. Bu özelliklerinden dolayı düşük sıcaklıklarda donma eğilimi gösterir ve viskozitesi (akışkanlık direnci) yüksektir. Kullanımı esnasında ısıtılması ve uygun koşullara getirilmesi gerekmektedir.

Ağır ve hafif olmak üzere iki ana kategoride değerlendirilir.

Artık yakıtlar (Residual Fuels) Hafif Yakıtlar
(Light Fuel Oils)Ağır Yakıtlar
(Heavy Fuel Oils)ParametreBirimLimitRMA 30RMB 30RMD 80RME 180RMF 180RMG 380RMH 380RMK 380RMH 700RMK 700Yoğunluk 15 °Ckg/m3Max960.0975.0980.0991.0991.0991.0991.01010.0991.01010.0Viskozite 50 °Cmm2/sMax30.030.080.0180.0180.0380.0380.0380.0700.0700.0Su oranı% V/VMax0.50.50.50.50.50.50.50.50.50.5Kükürt1% (m/m)Max3.53.53.53.53.53.53.53.53.53.5Alüminyum + Silikon2mg/kgMax80808080808080808080Parlama noktası3°CMin60606060606060606060Akma noktası (yaz)°CMax6243030303030303030Akma noktası (kış)°CMax0243030303030303030

 Alkol 
Metil Alkol

Etil Alkol
 Gaz yakıtlar 

 Sıvılaştırılmış Petrol Gazı (LPG) 

 Propan
 Bütan

 Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) 

 Hidrojen 

 Görseller 

 Ayrıca bakınız 
 Gemi makineleri

 Kaynakça 

Kategori:Denizcilik