Gürcü sayıları

Gürcü rakamları, Gürcistan'da konuşulan bir dil olan Gürcücede kullanılan sayı isimler sistemidir. 30 ila 99 arasında Gürcistan rakamlarında bir 20 bazlı sayı sistemi kullanılır,Aronson (1990), p. 279. "From 30 to 99 Georgian numerals are based on the vigesimal system, i.e., a system to base 20, unlike our decimal system to base 10."Hewitt (1995), p. 524. "The system from '11' to '19' is analysable as '10-UNIT-more'. From '20' to '99' the system is based on units of 20 (i.e. it is vigesimal, so that, for example, '55' is literally '2-times-20-and-(10-5-more)'."Makharoblidze (2009), p. 27. "[The] Georgian system of numbers is based on the counting system of 20. The numbers more than 20 and less than 100 are compound and the first number is [20 multiplied by the preceding numeral ("1" is not shown)] and then [the] remaining number is added." Baskça ve Fransızcadaki 80 ile 99 arasındaki sayılar gibi.

Modern Gürcü metinlerindeki sayıların sembolleri; virgülün ondalık ayırıcı olarak kullanılması ve çok sayıdaki rakamların boşluk  veya nokta kullanılarak üç gruba ayrılması dışında, Arap rakamlarıyla aynıdır.. Gürcü alfabesindeki harflerin çoğuna (bazı eski harfler dahil) her birine sayısal bir değer atanan sayıları yazmak için kullanılan daha eski bir yöntem vardır.Makharoblidze (2009), p. 7

 Kardinal sayılar 
On adede kadar Gürcüce'deki kardinal sayılar, 20 ve 100 kelimelerinin yanı sıra " milyon ", " milyar " vb. gibi ilkel öğelerdir. (1000 kelimesi ilkel değildir) Bu ilkellerden 10 bazlı ve 20 bazlı yapısal ilkelerin bir karışımı yoluyla diğer kardinal sayılar oluşur.Makharoblidze (2009), pp. 28–29.

Aşağıdaki tablo ilkel sayıların yalın hallerini göstermektedir. Rva (8) ve tskhra (9) hariç, bu kelimelerin hepsi ünsüz son gövdelerdir ve bazı durumlarda sondaki i'yi kaybedebilir. 
 0  1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  20  100  106  109 ნულიnuli  ერთიerti  ორიori  სამიsami  ოთხიotkhi  ხუთიkhuti  ექვსიekvsi  შვიდიšvidi  რვაrva  ცხრაtskhra  ათიati  ოციotsi  ასიasi  მილიონიmilioni  მილიარდიmiliardi

Bazı durumlarda, ön ekli t, tek bir ünsüz oluşturmak için kök sözcüğün ilk ünsüzüyle birleşir (t + s → ts; t + š → č; t + ts → ts) veya kökte metatezi indükler (t + rv → tvr) .Hewitt (1995), pp. 51–54.

 11  12  13  14  15  16  17  18  19 თერთმეტიtertmet'i  თორმეტიtormet'i  ცამეტიtsamet'i  თოთხმეტიtotkhmet'i  თხუთმეტიtkhutmet'i  თექვსმეტიtekvsmet'i  ჩვიდმეტიčvidmet'i  თვრამეტიtvramet'i  ცხრამეტიtskhramet'i

20 ve 99 arasındaki sayılar 20 bazlı bir sistem kullanır (Fransızcada 60-99 ile karşılaştırılabilir). 40, 60 ve 80 (sırasıyla) 20 ile m kelimesine bağlı olan 2, 3 ve 4 kullanılarak oluşturulur 

 20  40  60  80 ოციotsi  ორმოციormotsi  სამოციsamotsi  ოთხმოციotkhmotsi

21 ve 99 arasındaki herhangi bir sayı, 20, 40, 60 veya 80 kullanılarak, sondaki i'nin düşürülmesi , ardından da (= ve) ve ardından 1'den 19'a kadar uygun sayının eklenmesi ile oluşturulur; örneğin:

 21  30  38  47  99 ოცდაერთიotsdaerti(20 + 1)  ოცდაათიotsdaati(20 + 10)  ოცდათვრამეტიotsdatvramet'i(20 + 18)  ორმოცდაშვიდიormotsdašvidi(2 x 20 + 7)  ოთხმოცდაცხრამეტიotkhmotsdatskhramet'i(4 x 20 + 19)

Yüzlü sayılar, 2, 3,. . ., 10' ün doğrudan 100 kelimesine birleştirilmesiyle oluşturulur (40, 60 ve 80 için kullanılan çarpma m olmadan). 1000 atasi (10 x 100) olarak ifade edilir ve 1000'in katları atasi kullanılarak ifade edilir - bu nedenle, örneğin 2000 ori atasi'dir (2 x 10 x 100).

 100  200  300  400  500  600  700  800  900  1000  2000  10 000 ასიasi  ორასიorasi  სამასიsamasi  ოთხასიotkhasi  ხუთასიkhutasi  ექვსასიekvsasi  შვიდასიšvidasi  რვაასიrvaasi  ცხრაასიtskhraasi  ათასიatasi  ორი ათასიori atasi  ათი ათასიati atasi

100'ün katlarına daha küçük bir sayı eklendiğinde son i bırakılır; örneğin:

 250  310  415  2010 ორას ორმოცდაათიoras ormotsdaati  სამას ათიsamas ati  ოთხას თხუთმეტიotkhas tkhutmet'i  ორი ათას ათიori atas ati

 Sıralı sayılar 
Sıra -e son bir sesli değiştirilmesi ile birlikte, sayı için başa Me sona e eklenerek oluşturulur. "İlk" düzensiz p'irveli.

 Değer  Kardinal  Sıra 1  ერთიerti  პირველიp'irveli 2  ორიori  მეორეmeore 3  სამიsami  მესამეmesame 4  ოთხიotkhi  მეოთხეmeotkhe 5  ხუთიkhuti  მეხუთეmekhute 6  ექვსიekvsi  მეექვსეmeekvse 7  შვიდიšvidi  მეშვიდეmešvide 8  რვაrva  მერვეmerve 9  ცხრაtskhra  მეცხრეmetskhre 10  ათიati  მეათეmeate 11  თერთმეტიtertmet'i  მეთერთმეტეmetertmet'e 12  თორმეტიtormet'i  მეთორმეტეmetormet'e 13  ცამეტიtsamet'i  მეცამეტეmetsamet'e 20  ოციotsi  მეოცეmeotse

Daha yüksek sayılar için, ek yalnızca sayının son öğesini kapsar. (Eğer bu son eleman erti "one" ise, meerte olur; p'irveli olan formlar doğrulanır ancak daha az yaygındır.) Sayı 20'nin bir katı ile da "ve" ile bağlanmış daha küçük bir sayı içeriyorsa, 'Dadan sonraki 'me-' düşer.

 Değer  Kardinal  Sıra 21  ოცდაერთიotsdaerti  ოცდამეერთეotsdameerteveyaოცდაპირველიotsdap'irveli 50  ორმოცდაათიormotsdaati  ორმოცდამეათეormotsdameate 83  ოთხოცდასამიotkhotsdasami  ოთხოცდამესამეotkhotsdamesame 10345  ათი ათას სამას ორმოცდახუთიati atas samas ormotsdakhuti  ათი ათას სამას ორმოცდამეხუთეati atas samas ormotsdamekhute

Bir sayı 100'den daha yüksek bir kat ve ardından da içermeyen 100'ün altında bir sayı içeriyorsa, sıralı sayı ikisi arasında me-'' ile oluşturulur.

 Değer  Kardinal  Sıra 101  ას ერთიas erti  ას მეერთეas meerteveyaას პირველიas p'irveli 208  ორას რვაoras rva  ორას მერვეoras merve

 Harflerin sayısal değerleri 
küçükresim|Motsameta manastırında, manastırın ჩყმვ (1846) 'nın genişlemesine tarihlenen bir yazıt.
küçükresim|10.-11. yüzyıl el yazması Mtsheta Mezmurları, Gürcüce Arap rakamlarının kullanımının en eski örneklerinden biridir.
Gürcü rakam sistemi Gürcü alfabesindeki harfleri kullanarak sayıları temsil eden bir sistemdir. Bu sistemdeki sayısal değerler, soldan sağa en büyükten küçüğe yazılan bileşen sayılarının basit bir şekilde eklenmesi ile elde edilir (örneğin, ჩღჲთ = 1769, ჩყპზ = 1887, ციბ = 2012).

GürcüceDeğer ა 1 ბ 2 გ 3 დ 4 ე 5 ვ 6 ზ 7 ჱ 8 თ 9 ი 10 კ 20 ლ 30 მ 40 ნ 50 ჲ 60 ო 70 პ 80 ჟ 90 რ 100 ს 200 ტ 300 ჳ 400* უ 400* ფ 500 ქ 600 ღ 700 ყ 800 შ 900 ჩ 1000 ც 2000 ძ 3000 წ 4000 ჭ 5000 ხ 6000 ჴ 7000 ჯ 8000 ჰ 9000 ჵ 10000

* ჳ ve უ harflerinin her ikisi de sayısal olarak 400'e eşittir.

 ჶ ჷ ჸ ჹ ჺ ჼ ჻

Bu harflerin sayısal değeri yoktur.

 Ayrıca bakınız 
 Gürcü Takvimi

Notlar

 Kaynakça 





Kategori:Gürcü alfabesi
Kategori:Gürcüce
Kategori:Rakamlar