Ermeni-Frig

Ermeni-Frigler Bronz Çağı ve Bronz Çağı Çöküşü dönemlerinde, Batı Asya'nın (özellikle Küçük Asya ve Ermeni Dağlık Bölgesinin) varsayımsal insanlarıdır. Terim, hem Friglerin hem de Proto-Ermenilerin dilsel ve ortak soy atasını tanımlar. Dolayısıyla Ermeni-Frigler; Ön-Yunanların, Antik Makedonların, Friglerin ve ayrıca Ermenilerin de ortak ataları olan çok daha eski Greko-Frigler'in aynı zamanda da torunları olacaklardır.

 Ermeni-Frigler 
Bu varsayımsal topluluğun kökenlerine dair, birbiriyle çelişen iki çeşit görüş ve iddia vardır.

Antik Yunan tarihçi Herodot, Ermenilerin Frigyalı sömürgeciler olduğunu belirtir.Herodotus. The Histories. Book VII: chapters 57‑137. Loeb Classical Library. 1922. https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Herodotus/7b*.html  (Ermeniler Frigler gibi kuşanmışlardı (onlar) Frig sömürgecileriydi... Ἀρμένιοι δὲ κατά περ Φρύγες ἐσεσάχατο, ἐόντες Φρυγῶν ἄποικοι 7.73) Frigya, Demir Çağı döneminde Batı ve Orta Anadolu'nun büyük bir kısmını kapsıyordu ve Antik Yunanlara göre Frigler Balkanlar da Briges adıyla görülmüşlerdi. Bu Antik Yunan ve Herodot ifadeleri bazı tarihçilerin Ermenilerin de Balkanlar'dan geldikleri şeklindeki tezleri öne sürmelerine yol açtı. Dyakonov; Friglerin ve Proto-Ermenilerin (MÖ 13. ve 12. yüzyıllar civarında) Bronz Çağı Çöküşü esnasında doğuya doğru göç ettiklerini teorileştirdi. Bu teori, Proto-Ermenilerin Asurlular tarafından Muşkiler adıyla tanındıklarını ve Ermeni halkını oluşturmak için yol boyunca Luviler ile beraber, Hurri-Urartu dillerinin konuşmacıları da dahil olmak üzere, Ermeni Yaylası'nın eski nüfuslarıyla harmanlandıklarını ileri sürer. Döneminin Asur kaynakları Muşkileri Frigler ile özdeşleştirir; Ancak buna müteakip Yunan kaynakları ise Frigler ile Mosçoiler (Muşki'nin bir çeşitlemesi olsa da) arasında ayrım yapar.
Bazı çağdaş araştırmacılar Herodot ve Dyakonov'un tam aksi yönünde, erken bir Ermeni-Frig nüfusunun Ermeni Yaylaları'ndan kaynaklandığını ve sonrasında bazı Friglerin batıya doğru göç ettiklerine inanmaktadır.

Bazı âlimler ise en azından MÖ 2. binyılın sonlarından itibaren, Ermeni Dağlık Bölgesinde Proto-Ermenilerin varlığını kanıtlayacak bir biçimde, Proto Ermeni dilinden, Hititçe ve Urartuca'ya dilsel ödünçlemeler (ermenizmler) olduğuna dair kanıtların var olduğunu ileri sürer.

 Ermeni-Frig dilleri 
upright=1.36|küçükresim|sağ|Doğu Avrupa ve Küçük Asya'da MÖ 5. ve 1. yüzyıllar arasında Paleo-Balkan halkları ve dillerinin İvan Duridanov'a göre dağılımı (modern güncellemelerde dahil). Bu dönemde belirli bir zamanı temsil etmez ve gerçek eşzamanlı bir durumun haritası değildir.

Ermeni-Frig terimi, aynı zamanda Frigler ve Ermeniler tarafından konuşulan dilleri de içerecek bir şekilde varsayımsal bir dil dalını (bkz.klad) tanımlamak için de kullanılır. Hint-Avrupa dil ailesinin ya doğrudan bir kolu veyahut önerilen Greko-Ermeni-Aryan veya Ermeni-Aryan dallarının bir alt dalı olacak şekilde konumlandırılır. Bu hipoteze göre Proto-Ermenice, Frigce ile ortak bir atadan geliyordu ve onunla çok yakından ilişkiliydi.

Proto-Ermenice zamansal süreçte dilsel evrim ile Frigce'den uzaklaşmış ve aynı zamanda da Hurri-Urartu dillerinin alt tabaka etkisi ile de farklılaşmıştır. Frigce hakkında çok az şey bilindiği için sınıflandırma zordur ve Proto-Ermenice tartışmalı bir biçimde Yunanca ve Hint-İran dilleri ile beraber, bir alt grup oluşturur.Hrach Martirosyan “Origins and historical development of the Armenian language” in Journal of Language Relationship, International Scientific Periodical, n.º10 (2013). Russian State University for the Humanities, Institute of Linguistics of the Russian Academy of Sciences.
 Eleştiri 
Karşıt argümanlı dilbilimciler, bu iki dilin bazı özellikleri paylaştığını söylemelerine rağmen, Ermenice ile Frigce arasındaki çok yakın ilişkiyi tamamen reddettiler.Bartomeu Obrador Cursach. "On the place of Phrygian among the Indo-European languages." Journal of Language Relationship. 2019. https://www.academia.edu/42660767/On_the_place_of_Phrygian_among_the_Indo_European_languages Clackson, J. P. T., 2008, “Classical Armenian”, in Woodard,R. D., The  Ancient  Languages  of  Asia Minor, Cambridge, Cambridge University Press, 124-143Martirosyan, H., 2013, “The  place  of  Armenian  in the  Indo-European  language  family:  the relationship with Greek and Indo-Iranian”, Journal of Language Relationship10, 85—13Hamp, Eric P. (August 2013). "The Expansion of the Indo-European Languages: An Indo-Europeanist's Evolving View" (PDF). Sino-Platonic Papers.Kim, Ronald (2018). "Greco-Armenian: The persistence of a myth". Indogermanische Forschungen. The University of British Columbia Library. Frig dili günümüzde Ermeniceden çok Yunanca ile yakından ilişkili bir kentum dili olarak sınıflandırılırken, Ermenice özellikle satem bir dildir."On the place of Phrygian among the Indo-European languages." Journal of Language Relationship. 2019. https://www.academia.edu/42660767/On_the_place_of_Phrygian_among_the_Indo_European_languages  Son genetik araştırmalar, Tunç Çağı Çöküşü sırasında veya sonrasında (Dyakonov'un önerdiği gibi) Balkan coğrafyasından, Ermeni Yaylası'na giren bir topluluk için herhangi bir arkeolojik ve genetik kanıt olmadığını da göstermektedir.Haber, Marc; Mezzavilla, Massimo; Xue, Yali; Comas, David; Gasparini, Paolo; Zalloua, Pierre; Tyler-Smith, Chris (2015). "Genetic evidence for an origin of the Armenians from Bronze Age mixing of multiple populations". European Journal of Human Genetics. 24 (6): 931-6.

Bazı bilim insanları, Muşkilerin (ister Ermenice veya isterse başka bir dil konuşsunlar) Kafkasya bölgesinden geldiklerini ve batıya doğru hareket ettiklerini öne sürdüler.Sevin, Veli (1991), "The Early Iron Age in the Elazıǧ Region and the Problem of the Mushkians", Anatolian Studies, 41: 87-97, doi:10.2307/3642931, JSTOR 3642931 pp. 96-97Kopanias, Konstantinos (2015), "The Mushki/Phrygian Problem from the Near Eastern Point of View." pp. 220-222Kossian, Aram V. (1997), "The Mushki Problem Reconsidered." pp. 260-261

 Ayrıca bakınız 
Proto-Ermenice
Ermeni hipotezi
Greko-Ermeni
Greko-Aryan
Trialeti-Vanadzor kültürüDeniz Kavimleri
Muşkiler / Luviler
Paleo-Balkan dilleri
Urartular

 Kaynakça 

Kategori:Anadolu'daki etnik gruplar
Kategori:Tarih öncesi Anadolu
Kategori:Antik Ermenistan
Kategori:Hint-Avrupa dil ailesi
Kategori:Hint-Avrupalılar
Kategori:Frigler
Kategori:Etnik Ermeniler
Kategori:Ermenice
Kategori:Dilbilim
Kategori:Antik Anadolu
Kategori:Eski etnik gruplar
Kategori:Etnik gruplara yönelik köken varsayımları
Kategori:Tarih öncesi Ermenistan