Bahçeli, Gümüşhane

Bahçeli, Gümüşhane'nin Merkez ilçesine bağlı bir beldedir. Belde; Osmangazi, Fatih, Ekinciler, Esentepe, Mezire ve Gaziler olmak üzere 6 mahalleden oluşmaktadır.

 Tarihçe 
Belde, Arzular ve Kabaköy yerleşimlerinin birleşmesiyle meydana gelmiştir. Yerleşim, Bizans döneminde Leri/Lerin (Λερί, Λερίν) bölgesinde olup Leri piskoposluğunun da merkezi konumundaydı. Kabaköy yerleşiminde, günümüzde cami olarak kullanılan Aya Sofya adı verilen kiliseyi Bryer ve Winfieldt gibi tarihçiler 6. yüzyıla tarihlendirmektedir. 9. yüzyılda Leri piskoposluğunun kurulmasıyla muhtemelen tarihi kilise de tamir görerek Aya Sofya adını almış ve 1737 yılında camiye çevrilene kadar kilise olarak kalmıştır.

1518 ve 1530 yılı Osmanlı kayıtlarında Arzular yerleşiminin adı "Sobran" olarak geçmekte olup bu tarihlerde köyde sadece Hristiyan nüfus yaşamaktaydı. 1591 tarihli Avârız Defterinde de "Sobran" yerleşiminde avârız vergisine konu sadece Hristiyan hane bulunmaktaydı. 1642 tarihli Avârız Defterine göre, 1518 ve 1591 yılı kayıtlarında ismi yer almayan Kabaköy yerleşiminin adı da "Kabakilise" olarak bahsedilmiştir. Yine bu tarihli deftere göre Sobran köyünde Müslüman ve Gayrimüslim, Kabakilise ve Aşağı Sobran köylerinde sadece Müslüman olmak üzere avârıza konu haneler bulunmaktaydı. 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı esnasında Gümüşhane ile birlikte günümüz yerleşimi de Ruslar tarafından bir süreliğine ele geçirilse de, Osmanlı karşı saldırısı sonrasında 1829 yılında Rus ordusunun geri çekilmesi esnasında bir kısım Hristiyan halkta onlarla birlikte bölgeyi terk etmeye başlamıştır. Ayrıca yaşanan savaşlar nedeniyle bölgede yaşanan otorite boşluğunun oluşturduğu karışıklıklar ve bölgenin en önemli gelir kaynağı olan madencilik faaliyetlerinin 19. yüzyıl ortalarından itibaren bitmesiyle, tarımsal faaliyetlerin de son derece kısıtlı bölgeden Osmanlı toprakları içerisindeki diğer yerlere ya da Rusya idaresindeki topraklara Müslüman ve Hristiyan göçleri başlamış olup Sobran'dan da başka yerlere Hristiyan göçleri yaşanmıştır. Yaşanan göçler sonucunda 1876 yılı sayımına göre, Sobran köyünde 20 hanede 70 kişi, Kabakilise köyünde ise 30 hanede 75 kişi yaşamaktaydı. Gümüşhane'nin 19 Temmuz 1916-15 Şubat 1918 tarihleri arasında Rus işgali altında kaldığı dönemde Rus askerlerin Kabaköy'e de geldikleri bilinmektedir.

1935 yılı nüfus sayımında Gümüşhane'nin merkez kazasının Kovans nahiyesine bağlı görünen Sobran (Arzular) köyünde 528, Kabakilise (Kabaköy) köyünde de 611 kişi yaşamaktaydı"Genel Nüfus Sayımı” TC Başbakanlık İstatistik Genel Direktörlüğü, Cilt:59, Sayı:75, Sf:336, Yıl:1937. URL: http://www.mku.edu.tr/files/200-0cfb0f06-28b5-4acf-9ed8-138ec43c4d95.pdf . Erişim: 3 Şubat 2020 Her iki köyün ismi de ilerleyen yıllarda değiştirilerek günümüzdeki adlarını almışlardır. Arzular köyü, 20 Ekim 1998 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. Arzular beldesi, 2007 yılından sonra Kabaköy köyüyle birleşmiş olup 2011 yılında da Arzularkabaköy adını almıştır. Kabaköy ise, 2008-2012 yılları arasında beldeye aynı adla bağlı bir mahalleyken 2013 yılından itibaren Gaziler Mahallesi adını almıştır.  2025 yılında yayımlanan Resmi Gazete ile Arzularkabaköy'ün ismi Bahçeli olarak değiştirilmiştir.

 Coğrafya 
Belde, Gümüşhane il merkezine 20 km uzaklıktadır.

 Nüfus 
2021 yılı verilerine göre beldenin toplam nüfusu; Fatih Mahallesinde 1.164, Osman Gazi Mahallesinde 2.478, Ekinciler Mahallesi 315, Esentepe Mahallesinde 481, Gaziler Mahallesinde 800 ve Mezire Mahallesinde 178 olmak üzere 5.416 kişiden oluşmaktadır.

Yıllara göre belde nüfus verileri 2020 4.199 2019 4.810 2018 3.820 2015 3.205 2014 2.960 2013 2.243 2012 2.235 2011 2.107 2010 1.959 2009 1.657 2008 1.286 2007 1.450 2000 1.671

 Yıllara göre Gaziler (Kabaköy) mahallesi nüfus verileri 2019 489 2018 296 2017 361 2016 170 2015 221 2014 360 2013 124 2012 310 2011 338 2010 334 2009 287 2008 241 2000 758 1990 402 1985 521

 Yönetim 
 Belediye başkanlığı 

 Seçildiği yıl Belediye başkanları 2019 Çetin Rıza Tanış (MHP) 2014 Necati Uçan (AKP) 2009 Özcan Kadakal (AKP) 2004 Yaşar Tanış (BĞMSZ) 1999 Mustafa Uçan (FP)

Kaynakça

 Dış bağlantılar 
 Web sitesi 
 Pontosworld 
 Kabaköy (Ayasofya) Cami 

Kategori:Gümüşhane ilinin beldeleri
Kategori:Gümüşhane merkez belde ve köyleri