Yayık ayranı

küçükresim|Evlerde kullanılan, geleneksel ahşap yayık

Yayık ya da katık ayranı, veya çalkama Türkiye'nin yayık ile tereyağı yapılan (yayık dövülen) bölgelerinde üretilen ve günümüzde tüketilen ayrandan farklı bir fermante süt ürünüdür. Ayran, yoğurda su ve tuz eklenmesi ile hazırlanırken, yayık ayranı, yoğurda su eklenerek yayıkta dövülmesi, tereyağının ayrıştırılması ve yoğurttan arta kalan açık renkli, yapışkanımsı kıvamlı ve kendine has kokulu yayıkaltına tuz eklenmesi sureti ile üretilmektedir. Yayık ayranı için kullanılan yoğurdun, normal yoğurda kıyasla daha uzun süre fermante edildiği ve güçlü bir ekşi tada sahip olduğu kaydedilmiştir.

Bazı bölgelerde tahta fıçılar veya deri torbalar içerisinde çalkalanarak üretilen yayık tereyağı ve ayranı, günümüzde çoğunlukla elektrikli makineler vasıtasıyla dövülmektedir. Yoğurttan tereyağı üretimi Türkiye'de gittikçe azalmaktadır. Yayık ayranına büyük marketlerde ulaşmak mümkün değildir.

 Kaynakça 

 Ayrıca bakınız 
 Fermente süt ürünleri listesi
 Yoğurt bazlı yemek ve içecekler listesi
 Yayıkaltı
 Susurluk ayranı

Kategori:Ayran çeşitleri
Kategori:Türk mutfağındaki içecekler
Kategori:Yoğurt esaslı içecekler
Kategori:Fermante süt ürünleri
Kategori:Mayalanmış içkiler
Kategori:Ekşi yiyecekler