Çarıksaraylar, Şarkikaraağaç

Çarıksaraylar, Isparta ilinin Şarkikaraağaç ilçesine bağlı bir beldedir. Kasaba'nın nüfusu 2014 yılına ait sayıma göre 2.971'dir.

 İsim 
Çarıksaray adı nüfusun çoğunluğunun Akşehir'de ikamet ettiği Bayat aşireti'nin "Çarıklar" kolundan olmasından kaynaklanır. "Saray" eki arazi darlığından çevre köylere nazaran ilk iki katlı evleri tercih etmelerinden kaynaklanmıştır.Şarkikaraağaç Tarihi, Ramazan Tunç, Sayfa: 67

 Tarihi 
Çarıksaraylar, Osmanlı Devleti'nin arşivlerinde ilk defa Fatih Sultan Mehmed Dönemi 1475-1481 arası tarihte yazılan,Hicri 906 (M.1475-1481) Tarih ve TT 30 Numaralı Fatih Sultan Mehmed Dönemi Mufassal Defter (via; Bekir Yalçınkaya: bekiryalcinkaya.tr.gg) Kara Ağaç Nahiyesi'nin mezra'a (ekinlik) ve 40 pare karyesiyle toplamda 51 yerleşim yerinden birisidir. Bugüne göre, kurulduğunda oldukça küçük bir köy(karye) olan Çarıksaraylar'ın 1475'teki ilk Mufassal Defter'inde hane sayısı 12'dir.

1501 tarihli 2. Mufassal DefteriM.1501 öncesi TT 994 Numaralı II. Bayezîd-i Veli Dönemi Mufassal Defter(via Bekir Yalçınkaya: bekiryalcinkaya.tr.gg) kayıtlarına göre Çarıksaraylar'ın hâne sayısı 2 hane eksiğiyle 10'a düşmüştür. Bu tarihte Çarıksaray köyünde oturanların ödediği öşür bedelleri Ağnam (Küçükbaş hayvanlar) 55 akçe, Ganem (Koyun) 100 akçe, Yulaf 25 akçe ve Ketan da 20 akçedir.

16. asra, yani 1567'li yıllara kadar hem Çarıksaray hem Süvar hem de Saraycık'ın Hâne ve Nefer/Nüfusları ayrı ayrı kaydedilirken yakın tarih sayabileceğimiz bu tarihlerde Ömercik köyü içinde yer alan Bayat, Yaka-köy, Ulu ve Çarık dahil Süvar(günümüzde bu mahalle isimleri Çarıksaraylar belediyesi içinde bulunmaktadır.) ile de birleşerek Çarıksaray halini almış ve oldukça büyümüştür. 1522'de 4 hâne ve 5 neferi bulunan Çarık karyesi, Saraycık ile birleşmiş ve 1522'de 11 hane ve 13 neferli iken bu birleşmeden dolayı da 1567 tarihinde 15 hane, 24 nefere çıkmıştır.

3 mahalleden müteşekkil Çarıksaray 1839 tarihindeBaşbakanlık Devlet Osmanlı Arşivi (BOA), Defter Bilgi Formu H. 1256 Başlangıç Tarihli ve 3262 Numaralı Nüfus Defterleri; Hâmid Sancağı’nda Kain Nefsî Karaağac-ı (2-374) Yalvac’ın Ehl-i İslâm Nüfus Defteri (via Bekir Yalçınkaya) henüz köy durumundadır. Kara Ağac Nahiyesi'nin en yaşlılarının bulunduğu Çarıksaray'ın ilk mahallesi Ulu'da (günümüzde Ulu Mahalle) 87 hane olup 213 nefer yaşamaktadır.

Milli mücadele döneminde Çarıksaraylardan Kuvayimilliye'ye katılan kişi sayısı oldukça yüksektir. Kuvayimilliye'ye katılan Çarıksaraylı Hasan Hüseyin Efe, 210 nefer 80 süvarisiyle Konya'da çıkan Bozkır Ayaklanması'nın bastırılmasında önemli rol oynamıştır. Daha sonra Hasan Hüseyin Efe, Hafız İbrahim Demiralay'ın tavsiyesiyle cepheye sevk edilir ancak orada bulunan Demirci Mehmet Efe ile anlaşamayarak Şarkikaraağaç'a geri dönmeye ve isyan etmeye kalkar. Bunun üzerine yolda yakalanarak hapse atılır.Kodaman Bayram, Babacan Hasan, Hafız İbrahim Demiralay hatıratı ve Isparta'da milli mücadele ile ilgili bilgiler. Göller kültür dergisi, no:6.Şarkikaraağaç Tarihi, Ramazan Tunç, Sayfa: 96-99

 Coğrafya 
Isparta iline 120 km, Şarkikaraağaç ilçesine 7 km uzaklıktadır. Beldenin Konya il merkezine uzaklığı 113 km'dir. Kasaba Sultan Dağları'nın güney kesimi ile sınır durumdadır.

 Nüfus 

Yıllara göre belde nüfus verileri20242.759 2020 2.767 2019 2.755 2014 2.971 2013 3.070 2012 3.034 2011 3.163 2010 3.225 2009 3.296 2008 3.630 2007 3.379 2000 6.904 1990 4.772 1985 4.200 1980 4.124

 Yönetim 
 Belediye başkanlığı 

 Seçildiği yıl Belediye başkanları2024Özcan Turhan(AK Parti) 2019 Mehmet Bingöl (AK Parti) 2014 Özcan Turhan (AK Parti) 2009 Özcan Turhan (AK Parti) 2004 Halil Toprak (DYP) 1999 Ahmet Çaylı (MHP) 1994 Ahmet Çaylı (MHP) 1989 Galip Yıldız (DYP) 1984 Galip Yıldız (DYP) 1977 Osman Taşdemir (CHP) 1973 Mehmet Ali Öztürk (AP) 1968 Mehmet Ali Öztürk (YTP) 1963 Ramazan Çivici (CHP) 1955 ? (TKP)

31 Mart 2019 yerel seçimine göre AK Parti adayı Mehmet Bingöl, oyların %52.17'sini (1068 oy) alarak belediye başkanı seçilmiştir. En yakın rakibi, MHP adayı Halil Toprak ise %45.33 (928 oy) ile 2. olmuştur.

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 Çarıksaraylar Belediyesi 
 Yerel Net


Kategori:Şarkikaraağaç belde ve köyleri