I. İvan

I. Ivan Daniiloviç Kalita (Rusça: Ива́н I Даниилович Калита; 1288 – 31 Mart 1340 veya 1341Basil Dmytryshyn, Medieval Russia:A source book, 850-1700, (Academic International Press, 2000), 194.) 1325 ile 1340 veya 1341 yılları arasında hüküm sürmüş Moskova Büyük Prensi.Basil Dmytryshyn, Medieval Russia:A source book, 850-1700, 190. Abisi, III. Yuri'nin ölümünden sonra İvan, Moskova Prensliği tahtına çıktı. Ivan, Altın Orda Han'ının onayı ile elde edilebilecek Vladimir Büyük Dükü unvanını alma mücadelesine katıldı. Rakipleri Mikhail, Korkunç Gözlü Dmitry ve Aleksandr Mihayloviç'di. Hepsi Altın Orda'da öldürüldü. 1328'de I. İvan, Özbek Han'ın tüm Rusya topraklarından vergi toplama hakkı ile Vladimir'in Büyük Dükü olma onayını aldı. 31 Mart 1340 veya 1341'de öldüğü sanılıyor.

Hayatı
Ağabeyi Yuri'nin ölümünden sonra İvan'a Moskova Prensliği miras kaldı. İvan, Altın Orda'dan bir hanın onayıyla elde edilebilen Vladimir Büyük Dükü unvanını almak için mücadeleye katıldı. Bu mücadelede Moskova prensinin ana rakipleri Tver prensleriydi -  Mikhail, Korkunç Gözlü Dmitry ve Aleksandr Mihayloviç'di. Hepsi Altın Orda'da öldürüldü. 1328 yılında Ivan, tüm Rus topraklarından vergi toplama hakkına sahip Vladimir Büyük Dükü olmak için Özbek Han’ın onayını aldı.

İmparatorluk Rus tarihçisi Vasily Klyuchevsky'ye göre, Moskova'nın Ivan yönetimindeki yükselişi üç faktör tarafından belirlendi. Bunlardan ilki, Moskova Prensliği'nin diğer Rus prensliklerinin ortasında yer almasıydı; böylece Doğu'dan ve Batı'dan gelebilecek her türlü istiladan korunuyordu. Komşuları Ryazan Prensliği ve Tver Prensliği'ne kıyasla Moskova daha az tahribata uğramıştır. Moskova bölgesinin göreceli güvenliği, Moskova'nın yükselişinin ikinci faktörü olan sürekli baskınlardan bıkan ve diğer Rus bölgelerinden aktif olarak Moskova'ya taşınan çalışan ve vergi ödeyen insanların akınına neden oldu. Üçüncü faktör ise Novgorod'dan Volga nehrine uzanan bir ticaret yoluydu.

Baumer'e göre, Özbek Han eski böl ve yönet politikasını terk edip yeni büyük prensi tüm Rus şehirlerinden haraç ve vergilerin toplanıp aktarılmasından sorumlu tutarak kader belirleyici bir karar aldı. İvan bu vergileri zamanında teslim ederek ayrıcalıklı konumunu daha da güçlendirdi. Bu şekilde Moskova'nın bölgesel bir büyük güç olarak geleceğinin temellerini attı.

İvan, Moğolların akınları sırasında ele geçirdikleri Rusları satın alarak insanları prensliğine yerleştirme politikasını bilinçli bir şekilde sürdürdü. Topraklarındaki tüm hırsızları ortadan kaldırmayı başardı ve böylece seyahat eden tüccarların güvenliğini sağladı. Moskova Prensliği'ne Moğol akınlarının olmamasıyla birlikte iç barış ve düzen, Rus kroniklerinde "büyük barış, sessizlik ve Rus topraklarının rahatlaması" olarak bahsedilmiştir.Ivan, Moskova'yı çok zenginleştirdi (bu nedenle Kalita veya Para Çantası lakabını kazanmıştır). Bu zenginliği komşu Rus prensliklerine borç vermek için kullandı.Böylelikle bu şehirler giderek daha da borç batağına düştüler ve bu durum sonunda İvan'ın haleflerinin bu şehirleri ilhak etmesine olanak sağladı. Moskova çevresindeki toprakları satın aldı ve çoğu zaman fakir sahipleri topraklarını kendi istekleriyle sattılar. Bazıları İvan adına topraklarında hüküm sürme hakkını devam ettirdi. Öyle ya da böyle bir dizi şehir ve köy Moskova Prensliği'ne katıldı - 1323'te Ugliç, 1328-1338'de Belozersk Prensliği ve 1340'ta Galiç Prensliği.

Ancak Ivan'ın en büyük başarısı, Saray'daki Han'ı kendi oğlu Semyon'u Vladimir Grandükü olarak yerine geçmesi konusunda ikna etmesiydi ve o andan itibaren bu pozisyon neredeyse her zaman Moskova'nın yönetici hanedanına ait oldu.

1335'te (Moskova-Litvanya Savaşları'nın bir parçası olarak) Torjok kasabasına yapılan bir Litvanya baskınının ardından İvan, Osechki ve Ryasna kasabalarını yakarak misilleme yaptı.

İvan 31 Mart 1340 veya 1341'de Moskova'da öldü. 1 Nisan'da Başmelek Katedrali'ne gömüldü.

Ailesi
Ivan iki kez evlenmiştir. İlk eşinin adı Elena'ydı ve kökeni hakkında tam olarak hiçbir şey bilinmemektedir.

• Semyon Ivanovich (7 Kasım 1316 - 27 Nisan 1353), geleceğin Moskova Grandükü.

• Daniel Ivanovich (11 Aralık 1319/20-1328);

• Fefinia Ivanovna (genç yaşta öldü);

• Maria Ivanovna (2 Haziran 1365'te öldü), 1328'de Rostov Prensi Konstantin ile evlendi;

• İvan İvanoviç (30 Mart 1326 - 13 Kasım 1359), geleceğin Moskova Grandükü;

• Andrei Ivanovich (4 Ağustos 1327 - 6 Haziran 1353), Novgorod Prensi;

• Evdokia Ivanovna (1314 - 1342), Yaroslavl Prensi Vasili Mikhailovich ile evliydi.

• Feodosia Ivanovna (1389'da öldü), Belozersky Prensi Fyodor Romanovich ile evlendi.

Prenses Elena 1 Mart 1331'de öldü. Bir yıl sonra İvan tekrar evlendi, ancak ikinci eşinin sadece adı bilinmektedir: Ulyana.

Kaynak

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 
 The Moscow Kremlin 
 His listing in "Medieval lands" by Charles Cawley.

Kategori:1288 doğumlular
Kategori:1340'ta ölenler
Kategori:Rusya hükümdarları
Kategori:Moskova doğumlular
Kategori:Moskova'da ölenler
Kategori:14. yüzyıl hükümdarları
Kategori:Moskova'da defnedilenler
Kategori:Rus Ortodoks Hristiyanlar