Hattice

Hattice veya Hatti dili, M.Ö. 3. ve 2. binyılda Küçük Asya'da Hattiler tarafından konuşulmuş, Hint-Avrupa kökenli olmayan eklemeli bir dildir.Kevin James, A Mystery in Clay: Codes, Languages, and a Journey Through Time to the Last Ice Age, p. 148, AuthorHouse, 2009: "They called themselves Hattie, and spoke a non-Indo-European language called Hattic."The New Encyclopædia Britannica, Vol. 22, p. 593: "The non-Indo-European Hattic is an agglutinative language ..."

Anadolu'un kaydedilmiş en eski dili olan Hatticenin merkezi, Hitit işgallerinden önce Hattuşa'dan (Hattus) kuzeye doğru Nerik'e kadar bir alanı kaplıyordu. Hattice kaydedilmiş diğer şehirler arasında Tuhumiyara ve Tissaruliya bulunmaktadır. Hititçe konuşan halkların, güneydeki Kaniş'ten gelerek M.Ö. 18. yüzyılda Hattus'u fethi sonucunda Hattiler asimile olmuş veya bu yeni halk yerlerine geçmiştir. Buna rağmen bölge adı olarak Hatti ismini Hitit devrinde de korumuştur.

Yerli Hattice konuşuru halk, kendi dillerinde yazılı eser bırakmamış olduğundan ötürü, akademisyenler komşuları ve ardılları olan Hititlerin ürettiği dolaylı eserleri inceleyerek Hattice hakkında bilgi edinirler. Bazı Hattice kelimeler, M.Ö. 14. ve 13. yüzyıllardan kalma Hitit rahiplerinin dini tabletlerinde bulunabilir. Bu metinlerdeki Hattice kısımlar özel olarak belirtilmiştir.Akurgal, Ekrem – The Hattian and Hittite Civilizations (p. 4 and p. 5)

Hattice kelimelerin kökleri dağlar, nehirler, şehirler ve tanrıların adlarında da bulunabilir. Ayrıca bazı mitolojik metinlerde bu kelimeleri içerir. Bunlardan en önemlisi, Hattice ve Hititçe yazılmış "Gökten Düşen Ay Tanrısı" efsanesidir.

Muhafazakâr görüş, Hatticenin komşu Hint-Avrupa ve Sâmî dillerinden farklı bir yalıtık dil olduğudur. Ancak yer adlarına ve şahsî isimlere dayanılarak Kaşkaların konuştuğu diğer bir sınıflandırılmamış dil olan Kaşka dili ile de ilgili olabilir. Hattice ile hem Kuzeybatı Kafkas (Abhazca gibi) hem de Güney Kafkas (Kartvel) dilleri arasındaki birtakım benzerlikler; bazı bilim insanlarının Orta Anadolu'dan Kafkasya'ya bir dil bloku bulunma ihtimali hakkında faraziyeler sunmalarına yol açmıştır.

 Söz varlığı 
Bilinen bazı Hattice kelimeler şunlardır:

+  Hattice  Türkçe alef  dil  ashaf  tanrı  fa-zari  insanlık, nüfus  fel  ev  findu  şarap findu-qqaram  şarap kepçesi fur  kara  Furun-Katte  Toprağın Kralı, Hatti savaş tanrısı  Furu-Semu  Hatti güneş tanrıçası  Hanfasuit  Hatti tahta tanrıçası hilamar  tapınak  Kasku  Hatti ay tanrısı  katte  kral  -nifas  oturmak  pinu  çocuk  zari  ölümlü  -zi  koymak

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Igor Diakonov'un ayrıntılı açıklaması  (Rusça) 
 A. S. Kassian'dan Hattice dilbilgisi (Rusça)

Kategori:Asya kökenli ölü diller
Kategori:Çivi yazısı
Kategori:Eklemeli diller
Kategori:Hatti