Mezgitkale

Mezgitkale veya Korkusuz Kral Mezarı, Mersin ili Silifke ilçesi kırsal alaninda Öztürkmenli köyü dolaylarında yer alan bir mozoledir. Mezar, bir tetraprostylos (ön cephesinde dört sütunlu portiği olan yapı) formundadır.

Mozole 1987 yılında Profesör Levent Zoroğlu tarafından incelenmiştir.

Ulaşım

Silifke'ye 27, Mersin'e 80 kilometre uzaklıkta bulunan mozoleye,  devlet yolundan Atakent beldesinde kuzeye giden bir il yolu ile ulaşılır.

Tarihi
Binaya halk arasında verilen iki ad da doğru  değildir. Bina kale olmadığı gibi, bir krala ait te değildir. 2. veya 3. yüzyılda bir Romalı toprak sahibince aile bireyleri için yaptırılmış bir mozoledir. Dağlık Kilikia Bölgesi'nin mezar mimarisinin gelişimi ve değişimini ayrıntılı olarak inceleyen Murat Durukan ise Mezgitkale Anıtı ile ilgili ilk kez spesifik bir tarihleme önerisinde bulunarak yapıyı çatı konstrüksiyonuna göre MS 170-180 yılları arasına tarihlemiştir. Bizans İmparatorluğu dönemimde  kullanım dışı kalmış, bölge Türk yönetimine girdikten sonra da yöredeki Türkmen aşiretlerince zaman zaman konut olarak kullanılmıştır.

Bina ve mimarisi
Anıt yapı araziye güney-kuzey doğrultusunda oturtulmuştur ve anıtın girişi güney cephede yer almaktadır. Ölçüleri 9,50 x 7,60 m olan yapının stilobattan çatı kısmına kadar olan yüksekliği 10 m'dir. Yapının önünde ise ileri doğru kademeli olarak uzanan 2,80 m uzunlukta, basamakları sınırlamış olabileceğini düşündüren podyum uzantısı duvarlar bulunmaktadır. Bu duvarların dıştan dışa ölçüsü 8,40 m, derinliği ise 2,80 m'dir.

Yapıdan ileri uzanan bu blokların ardında, euthynteria seviyesinden stilobata kadar, pseudo-isodom teknikte, kaba bir işçiliğe sahip, üç sıra taşla inşa edilmiş, yüksekliği 1,60 m olan, podyumu oluşturan duvarlar görülmektedir. Aynı yerde bulunan 0,24 m yüksekliğe sahip bir basamaktan hareketle, yapının yedi sıradan oluşan basamaklarla görkemli bir girişe sahip olduğu öngörülebilir. Yapının basamaklı bir girişe sahip olabileceğini Avusturyalı tarihçi Friedrich Hild ile Alman tarihçi Hansgerd Hellenkemper ve Sarah H. Cormack da ifade etmiştir.

Bu yapıya ait güney (ön) cephede, doğrudan stilobat (sütunların üzerine oturtulduğu en üst platform) üzerine yerleştirilmiş dört adet plinthos (dikdörtgen veya kare sütun kaidesi) bulunmaktadır.

 Dış Plinthoslar (Doğu ve Batı): Dış kenarlarda yer alan plinthoslar 0,95 x 0,95 metre ölçülerinde olup kare şeklindedir.
 İç Plinthoslar: İç kısımda kalan iki plinthos ise 0,90 x 0,80 metre boyutlarındadır.
 Yükseklik: Dört plinthosun hepsinin yüksekliği 0,53 metredir.

Yapının giriş cephesinde, iki parçadan oluşan dört adet yivsiz sütun yer alır. Bu sütunlar, kaidenin üzerinden ekhinus'a (sütun başlığının alt bölümü) kadar olan kısımda, konsol eklentisiyle birlikte toplam 3,95 metre yüksekliğe sahiptir.

Sütunun kendisi, 2,24 metre yüksekliğindeki ilk (alt) tamburun, üstteki ikinci tamburla özel bir ara parça ile birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. Tam bu bağlantı üzerinde yer alan konsol eklentileri, tüm yapıya görsel olarak iki katlı bir görünüm kazandırmaktadır.

Binanın kuzey duvarı üzerinde bir kılıç, bir kalkan ve iki akrep figürü bulunur.

Mozole'nin doğusunda zeytinyağı işlikleri ile bir sarnıç yer alır.Haydar Dönmez-Candaş Keskin: Kültür ve Turizm Bakanlığı, 27. Araştırma Sonuçları Cilt 3 s. 101 Sarnıcın boyutları 20 x 5 x 8 m3 dir.Mersin Ören Yerleri, Mersin Valiliği, İstanbul, 2009,  s.217

Günümüze kadar Mezgitkale tek başına duran bir yapıymış gibi değerlendirilmiş olsa da anıtın yaklaşık 40 metre kuzeybatısında bulunan büyük bir çiftlik yapısı ile ilişkili olduğu saptanmıştır Deniz seviyesinden yaklaşık 500 metre yükseklikte, zeytin tarımına elverişli yamaçlarda yer alan Mezgitkale, hemen yanındaki bir çiftlik evine ait olduğu düşünülen kalıntılar ile birlikte zengin ve seçkin bir aileye ait bir tarımsal kompleksin parçası olduğu izlemini verir. Bu saptama, yapının kamusal bir tapınak değil, ticari bir çiftliğin içinde yer alan bir anıt mezar olduğunu göstermesi bakımından en önemli kanıttır.

 Galeri 

Kaynaklar 
Notlar

Kaynakça

 Dış bağlantılar 

 Mezgitkale Anıtı’nın Mimari Özellikleri ve Olba Bölgesi’nin Kültürel Dokusu İçindeki Anlamı

Kategori:Mersin ili tarihi
Kategori:Silifke
Kategori:Mersin ilindeki arkeolojik sitler
Kategori:Olba Territorium