Kıbrıs'taki duvar resimli kiliseler listesi

Kıbrıs'ta 60ın üzerinde bizans ve geç Bizans döneminde kalma kiliselerde duvar resimleri bulunmaktadır. Bu kiliselerden 10 adeti Trodos Dağları'nda bulunmakla birlikte Trodos Bölgesi'ndeki Boyalı Kiliseler başlığıyla UNESCO tarafından Dünya Mirası kabul edilmektedir.

 Tarihsel arka plan 
Kıbrıs adasında Hristiyanlık, MS 46 yılında Pavlus, Barnabas ve Markos'un adayı ziyaretleri ile ilişkilidir. Batı Roma İmparatorluğu'nun çöküşünü takip eden dönemde Kıbrıs adası Bizans'ın kontrolü altına girse de, Kıbrıs Kilisesi bağımsız otosefal kalmayı başarmıştır. Haçlı döneminde adada kurulan Kıbrıs Krallığı İstanbul'un Fethi'ne değin varlığını sürdürmüş, bu dönemde adada bulunan kiliselerde Venedik usulü özellikler baş göstermeye başlamıştır. Nihayet 1571 yılında Kıbrıs adası Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedilmiştir.

 İkonografi 
Kiliselerde resmedilen duvar resimleri, ikonografik olarak Bizans kiliselerinde bilinen şemayı takip etmektedir. Buna göre kubbe ya da apsis üzerindeki yarım kubbe Pantokrator İsa ve Meryem'e ayrılmışken, pandantifler ve yapıların üst kısımları İsa'nın hayatını anlatan tasvirlere ve dodekaorthon konularına, kilisenin en alçak kısımları ise belirli azizlere ayrılmıştır.

 Kiliseler 
KiliseBölgeDış GörünüşYorumlarİçten FotoğraflarKoordinatlarKaynakPanayia KanakaryaΠαναγία ΚανακαριάOur Lady KanakariaBoltaşlı150x150pikMS 6. yüzyıl mozaikleri 1970'lerde kaçırılmış ve sonraları sanat simsarlarından geri alınmıştır.150x150pikPanagia AggeloktistiΠαναγία η ΑγγελόκτιστηVirgin Mary Built by the AngelsKiti150x150pik150x150pikPanagia KyraΠαναγιά ΚυράMost Holy LadyLivadia150x150pik150x150pikAgios Nikolaos tis StegisΆγιος Νικόλαος της ΣτέγηςSt. Nicholas of the RoofKakopetria150x150pikUNESCO'ya dahil150x150pikPanagia TheotokosΠαναγία ΘεοτόκοςMost Holy Mother of GodKakopetria150x150pikAgios Georgios PerachoritisΆγιος Γεώργιος ο ΠεραχωρίτηςSt. George PerachoritisKakopetriaAgios SozomenosΆγιος ΣωζόμενοςSt. SozomenosGalataPanagia TheotokosΠαναγία Θεοτόκος / Αρχάγγελος ΜιχαήλMost Holy Mother of God or Archangel MichaelGalata150x150pik173x173pikPanagia PodithouΠαναγία ΠοδίθουOur Lady of PodithouGalata150x150pikUNESCO'ya dahil150x150pikAgia ParaskeviΑγία ΠαρασκευήSt. ParaskeviGalataAgioi Ioachim kai AnnaΑγίοι Ιωακείμ και ΆνναSaints Joachim and AnnaKalianaArchangelos MichaelΑρχάγγελος ΜιχαήλArchangel MichaelVyzakiaPanagia PhorbiotissaΠαναγία Φορβιώτισσα / Παναγία της ΑσίνουVirgin Mary Phorbiotissa or Our Lady of AsinouNikitari150x150pikUNESCO'ya dahil150x150pikPanagia ChrysokourdaliotissaΠαναγία ΧρυσοκουρδαλιωτισσαVirgin Mary ChrysokourdaliotissaSpiliaalso known as the Church of the Dormition, Kourdali; submitted in 2002 as an extension to the UNESCO inscription and currently on the Tentative List; the timber roof is a reconstruction of the 1960sTimios StavrosΤίμιος ΣταυρόςHoly CrossAgia EiriniPanayia tou ArakosΠαναγία του ΆρακοςOur Lady of ArakosLagoudera150x150pikUNESCO'ya dahil, restorasyon ve konservasyon çalışmaları sırasında 1192 tarihli freskler analiz edildi.203x203pikStavros tou AgiasmatiΣταυρός του ΑγιασμάτιHoly Cross of AgiasmatiPlatanistasa150x150pikUNESCO'ya dahil150x150pikTimios StavrosΤίμιος ΣταυρόςHoly CrossKyperountaTimios StavrosΤίμιος ΣταυρόςHoly CrossPelendri150x150pikUNESCO'ya dahilPanagia KatholikiΠαναγία ΚαθολικήVirgin Mary the CatholicPelendriTimios StavrosΤίμιος ΣταυρόςHoly CrossKoukaAgia MavraΑγία ΜαύραSt. MavraKoilaniAgios GeorgiosΆγιος ΓεώργιοςSt. GeorgeMonagriArchangelos MichaelΑρχάγγελος ΜιχαήλArchangelos MichaelMonagriPanagia AmasgouΠαναγία της ΑμασγούςOur Lady AmasgouMonagriAgios MamasΆγιος ΜάμαςSt. MamasLouvarasTou SoterosΜεταμόρφωση του ΣωτήροςTransfiguration of the SaviourPalaichori OreinisUNESCO'ya dahil150x150pikPanagia ChrysopantanassaΠαναγία η ΧρυσοπαντάνασσαVirgin Mary ChrysopantanassaPalaichori Oreinis200x200pikTimios ProdomosΤιμιος ΠροδρομοςSt. John the PrecursorAskasAgia ChristinaΑγία ΧριστίναSt. ChristinaAskasAgios Ioannis LampadistisΆγιος Ιωάννης ο ΛαμπαδιστήςSt. John LampadistisKalopanagiotisUNESCO'ya dahil155x155pikAgioi Andronikos kai AthanasiaΑγίoi Ανδρόνικοs και ΑθανασίαSaints Andronicus and AthanasiaKalopanagiotisPanagia tou MoutoullaΠαναγία του ΜουτουλάOur Lady of MoutoullasMoutoullas150x150pikUNESCO'ya dahilArchangelos MichaelΑρχάγγελος ΜιχαήλArchangel MichaelPedoulas150x150pikUNESCO'ya dahil150x150pikTimios StavrosΤιμιος ΣταυροςHoly CrossPalaiomylosPanagia KardiovastouzaΠαναγία η KαρδιοβαστάζουσαVirgin Mary who Holds the HeartKaminariaAgios VasiliosΆγιος ΒασίλειοςSt. BasilKaminariaKatakomba Agia SolomoniΚατακόμβη Αγίας ΣολομωνήςCatacomb of St. SolomoniPaphosEnkleistra kai Monasteri tou Agiou NeophytouΕγκλείστρα και Μοναστήρι του Αγίου ΝεοφύτουEnkleistra and Monastery of Agios NeophytosTala150x150pikKurucusu Kıbrıslı NeophytosAgia ParaskeviΑγία ΠαρασκευήSt. ParaskeviYeroşibu150x150pik150x150pikPanagia KatholikiΠαναγία ΚαθολικήVirgin Mary the CatholicKouklia150x150pikPalaia EnkleistraΠαλαιά ΕγκλείστραPalaea EnkleistraKoukliaAgios NikolaosΆγιος ΝικόλαοςSt. NicholasGalatariaAgios TheodosiosΆγιος ΘεοδόσιοςSt. TheodosiusAkheliaPanagia ChryseleousaΠαναγία ΧρυσελεούσαVirgin Mary ChryseleousaEmbaAgios KirykosΆγιος ΚήρυκοςSt. KirykosLetymvouArchangelos MichaelΑρχάγγελος ΜιχαήλArchangel MichaelKholiAgioi ApostoloiΆγιοι ΑπόστολοιHoly ApostlesPera ChorioAgios DemetrianosΆγιος ΔημητριανόςSt. DemetrianusDaliAgia AikateriniΑγία ΑικατερίνηSt. CatherinePyrga150x150pik226x226pikAgia MarinaΑγία ΜαρίναSt. MarinaPyrgaAgios AntoniosΆγιος ΑντώνιοςSt. AnthonyKelliaAgios GeorgiosΆγιος ΓεώργιοςSt. GeorgeXylofagou150x150pikAgios Georgios tis ArperasΆγιος Γεώργιος της ΆρπεραςSt. George of ArperaTersefanouArchangelos MichaelΑρχάγγελος ΜιχαήλArchangel MichaelKato LefkaraAgia MavraΑγία ΜαύραSt. MavraGirneKhrysokavaΧρυσοκάβαKhrysokava GirneAgios Ioannis ChrysostomosΆγιος Ιωάννης ΧρυσόστομοςSt. John ChrysostomKoutsovendisthe wall paintings in the chapel of the Holy Trinity, dating to c. 1100, were documented and conserved by a team from Dumbarton Oaks under Cyril Mango in the 1960s; they have been whitewashed and covered in large sheets of paper since 1974Panagia AphendrikaΠαναγία ΑφέντρικαOur Lady of AphendrikaRizokarpason150x150pikAntiphonitisΧριστός ΑντιφωνητήςChrist AntiphonitisKalograia150x150piksome of the paintings, including most of the Tree of Jesse, were detached in the 1970s and have been found in the hands of private collectors150x150pikPanagia TheotokosΠαναγία ΘεοτόκοςMost Holy Mother of GodİskeleAgios EvphemianosΆγιος ΕυφημιανόςSt. EuphemianosAkdoğan200x200pikKilisenin freskleri Menil Collection tarafından satın alınmış ve 2012 yılına değin Houston'da Bizans Fresk Şapeli'nde sergilenmiştir.Agios Ioannis EvangelistisΆγιος Ιωάννης ο ΕυαγγελιστήςCathedral of St. John the EvangelistLefkoşa188x188pik150x150pikAgios SozomenosΆγιος ΣωζόμενοςSt. SozomenosPotamiaAgios AndronikosΑγίos ΑνδρόνικοsSt. AndronicusPoliAgioi Barnabas kai IlarionΑγίοι Βαρνάβας και ΙλαρίωνSaints Barnabas and HilarionPeristeronaPanagia PergaminiotissaΠαναγία ΠεργαμηνιώτισσαOur Lady PergaminiotissaAkanthouAgios PhotiosΆγιος ΦώτιοςSt. PhotiusYeni ErenköyAgia SolomoniΑγία ΣολομωνήSt. SolomoniKoma tou YialouAgios NikolaosΆγιος ΝικόλαοςSt. NicholasKoma tou YialouAgia MavriΑγία ΜαύρήSt. MavraDipkarpazAgios PhilonΆγιος ΦίλωνSt. PhilonDipkarpaz150x150pikAgios ProkopiosΆγιος Προκόπιος St. ProcopiusSygkrasiPanagia AvgasidaΠαναγία Αυγασίδα St. AugasidaAloaPanagia ApsinthiotissaΠαναγία ΑψινθιώτισσαOur Lady ApsinthiotissaSichari150x150piksome of the Byzantine wall paintings have been detached since 1974 and have since appeared on the antiquities marketAgios Georgios ton HellenonΆγιος Γεώργιος των ΕλλήνωνSt. George of the GreeksGazimağusa150x150pik

 Ayrıca bakınız 

 Bizans sanatı
 Trodos Bölgesi'ndeki Boyalı Kiliseler

 Dipnotlar 

 Kaynakça 

Kategori:Bizans sanatı
Kategori:Kıbrıs'taki tarihî yerler
Kategori:Kıbrıs'taki kiliseler