Şuşa Katliamı

Şuşa pogromu veya Şuşa katliamı ( - Shusha charder), Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nde yer alan Şuşa şehrindeki Ermeni ayaklanmasının bastırılmasının ardındanThomas de Waal. Black Garden: Armenia and Azerbaijan through Peace and War, p. 128.   Azeri asker ve siviller tarafından şehirdeki Ermeni nüfusunun topluca öldürülmesini ve Ermeni mahallelerinin yıkımını içeren olaylardır.Edward Thomas Devine, Paul Underwood Kellogg, The Survey, Volume 43, Survey Associates, Charity Organization Society of the City of New York, 1920, p. 346 "...caused a recent exodus of over two thousand Armenians form Shusha (survivors of a Tartar post-war massacre there) through hostile villages to the nearest rail point..."S. Neil MacFarlane, Oliver Thränert,, Balancing hegemony: the OSCE in the CIS, Centre for International Relations, 1997, p. 71  "Another event of the period was the massacre in March 1920 of Armenians in Shusha, the historic centre of Karabakh, which shifted its ethnic status from an Armenian-dominated town to an Azeri-dominated one." A. Zubov, Политическое будущее Кавказа: опыт ретроспективно-сравнительного анализа (Political future of the Caucasus) ,"Znamiya" journal, 2000, #4 "Британская администрация почему-то передала населенные армянами уезды Елизаветпольской губернии под юрисдикцию Азербайджана. Британский администратор Карабаха полковник Шательворт не препятствовал притеснениям армян, чинимым татарской администрацией губернатора Салтанова. Межнациональные трения завершились страшной резней, в которой погибла большая часть армян города Шуши. Бакинский парламент отказался даже осудить свершителей Шушинской резни, и в Карабахе вспыхнула война."

"British administrator of Karabakh colonel Shuttleworth didn't impede the discrimination of Armenians by Tatarian administration of governor Saltanov. The national clashes ended by the terrible massacres in which the most of Armenians in Shusha town perished. The Parliament in Bakü refused even condemn the accomplishers of the massacres in Shusha and the war was started in Karabakh.""exterminé la population arménienne dans l'ancienne capitale Chouchi au début du 20ème siècle." La nation, un concept républicain (14ème partie): les solutions républicaines fondées sur les états-nations pour des conflits actuels, par Valentin Boudras-Chapon // ReSPUBLICA journal, Mardi 22 mai 2007 I. P. Dobaev, V. I. Nemchina: И.П.Добаев, В.И.Немчина. Новый терроризм в мире и на Юге России: сущность, эволюция, опыт противодействия (Ростов н/Д., 2005)

Katliam, 22-26 Mart 1920 tarihlerinde Ermenistan ve Azerbaycan tarafından bölgenin kime ait olduğu hususunda yaşanan çatışmalar sonucunda gerçekleşti. Bu, Şuşa'nın Ermeni mahallelerinin tamamen tahrip olmasına ve kasabanın Ermeni nüfusunun ortadan kaldırılmasına neden oldu. Olaylardan sonra şehirde etnik açıdan Azeriler baskın grup haline geldi.

 Katliam 
küçükresim|upright=1.36| 1920 pogromundan sonra Şuşa'nın Ermeni kesiminin kalıntıları. Arka planda Kanach Zham Kilisesi görünmektedir.
küçükresim|upright=1.36| Dağlık Karabağ'daki Şuşa şehrinin yıkılmış Ermeni mahalleleri, arka planda Kutsal Kurtarıcı Ermeni Katedrali
Richard Hovannisian olayları şu şekilde betimlemiştir:

Azeri komünist Odzhakhkuli Musayev'in açıklamasına göre ise olay:

Büyük Sovyet Ansiklopedisi'ne (Üçüncü Baskı, 1970) göre, bu olaylar kent nüfusunun 2.096'sının ölümüne sebep oldu. Olaylardan sonra şehirde sadece birkaç Ermeni ailesi kaldı.Great Soviet Encyclopedia, vol. 17, London, Collier Macmillan, 1973, p. 301. quoted by Tim Potier. Conflict in Nagorno-Karabakh, Abkhazia, and South Ossetia: A Legal Appraisal. 

Nadezhda Mandelştam 1920'lerde Şuşa hakkında şunları yazdı: 

21 Ocak 1936'da Moskova Kremlini'nde Azerbaycan SSC'den gelen delegasyonun kabulü sırasında Sergo Ordzhonikidze, yıkılmış Şuşa'yı ziyaretini şu şekilde hatırlamıştır: 

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti eski İçişleri Bakanı Behbud Han Cevanşir, Ermenistan Devrimci Federasyonu'nun Nemesis Operasyonu sırasında bu olaylara karıştığı için suikasta uğramıştır."Помимо лидеров младотурок руководство операции "Немезис" приняло решение о ликвидации некоторых деятелей мусаватистского правительства Азербайджана, виновных, по их мнению, в организации резни армян в Баку в сентябре 1918 г. - бывшего премьер-министра Фатали хана Хойского (1920 ã июнь), ааратитика и министра Бехбуд хана Дживаншира (yaklaşık 1921 yıl), организатора резни армян в Шуши (Карабах). " IP Dobaev, VI Nemchina: И.П.Добаев, В.И.Немчина. Новый терроризм, мире Рос Р Юггосососос: :ос::::::::::: с с с с с с с с с с с с с с с с с с Р Р Р Р Р Р Hakkımızda:

 Kayıplar 
Ekim Devrimi öncesindeki 1916 yılında Kafkasya'da yürütülmüş son istatistiklere göre, Şuşa kasabası 43.869 kişiye ev sahipliği yapmaktaydı. Bunlardan 23.396'ı (%53) Ermeni iken, 19.121'i (%44) ise Tatardı (Azeri).«Кавказский календарь» на 1917 год. Тифлис, 1916, p. 190—196

Kayıp sayısı tahminleri belirsiz ve değişkendir; 500Richard G. Hovannisian. The Republic of Armenia, Vol. III: From London to Sèvres, February–August 1920Thomas de Waal. Black Garden: Armenia and Azerbaijan through Peace and War.  ila 20,000 - 30,000 Ermeni'nin öldürüldüğüWhy IDPs Matter in the Nagorno-Karabakh Conflict by Seepan V. Parseghian, p.5Historic Maps of Armenia: The Cartographic Heritage – Page 7 by Rouben GalichianRussian analysts Igor Babanov and Konstantin Voevodsky write that "On March, 1920, during the occupation of Shusha town, 30 thousand Armenians were massacred". / Игорь Бабанов, Константин Воеводский, Карабахский кризис, Санкт-Петербург, 1992 ve Şuşa'daki birçok binanın yıkıldığına inanılmaktadır.

Kaynakça

 Yayınlar 
 Armenia, Armenia: about the country and the people from the Biblical times to our days, a reference-book, V. Krivopuskov, V. Osipov, V. Alyoshkin, ed. V.V. Krivopuskov, 3. ed., Moskova, Golos-Press, 2007. P. 30-31.
  В Нагорном Карабахе осудили погромы 1920 года в Шуши 

Kategori:1920'de çatışmalar
Kategori:Azerbaycan'daki katliamlar
Kategori:Karabağ tarihi
Kategori:Ermenistan'daki katliamlar
Kategori:Ermeni karşıtlığı
Kategori:Pogromlar
Kategori:İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Kategori:Azerbaycan-Ermenistan Savaşı (1918-1920)