Köprülü Abdullah Paşa

Köprülü Abdullah Paşa (; 1684 - 19 Haziran 1735, Murad Tepe),Michael Nizri: Osmanlı Yüksek Siyaseti ve Ulema Hanesi, Palgrave Macmillan, 2014. sf. 65 18. yüzyılın ilk yarısında aktif olan Arnavut asıllı Osmanlı askeri ve devlet adamıdır. 1723–27, 1730-32 ve 1732-36 Osmanlı-İran Savaşlarında komutanlık ve başkomutanlık (seraskerlik) yaptı.
küçükresim|sağ||Köprülü Abdullah Paşa'nın hayatını kaybettiği Arpaçay Muharebesi

Ünlü Arnavut kökenli Köprülü ailesindendir. 1702'de nişancı olarak görev yaptıktan sonra Paşa rütbesine yükseldi. 1716'da hızlıca gelişen ve ticari merkezi olan İzmir'in ilk paşası oldu.

1703 yılından 1724 yılına kadar farklı sancaklara vali olarak tayin edilmiş. Bu sancaklar şunlardır: Hanya (1702-1703 - 1705-1706, 1710-1712), Sakız Adası (1705-1706 - 1707 Haziran), Sivas sancakları (Haziran 1707 - 1709), Trabzon Eyaleti (1709-10), Eğriboz Sancağı (1710), Musul Eyaleti (1712–15), Aydın (1715–16), Kudüs Sancağı (1716), Hamid Sancağı (1716), Şam (1717-18), Diyarbekir (1718 - Ocak 1720), Erzurum (1720 - Ağustos 1723), Van (Sancak) 1723 - 1724/25) ve Van Eyaleti (1724/25 - 1726/27).

1723–27, 1730-32 ve 1732-36 Osmanlı-İran Savaşlarında komutanlık ve başkomutanlık (seraskerlik) ile Nahçıvan, Merend, Erdebil, Tebriz ve Karabağ'ın ele geçirilmesinde önemli rol oynadı. Köprülü Abdullah Paşa 1725'te Tebriz'in yeni (ancak kısa ömürlü) eyaletinin valisi oldu.

Savaştan sonra Köprülü vali olarak hizmet etmeye devam etti: Sidon Eyaleti (1726/27- 1728 Ağustos), Kandiye Muhafızlığı, (Ağustos 1728-Temmuz 1729 Temmuz 1731-Eylül 1732), Mısır Beylerbeyliği (Temmuz 1729 - Temmuz 1731), Bender Muhafızlığı (1732 - 1733 Eylül) ve Karaman Beylerbeyliği (1733 - 1734/35).

Köprülü Abdullah Paşa 1735 yılında (devam etmekte olan 1732-1736 Osmanlı-İran Savaşı sırasında) İran Cephesi Sereskerliğine getirildi. Nadir Şah komutasındaki Safevî ordusunun 1735 ilkbaharındaki Kars Kuşatmasını püskürtmeyi başaran Abdullah Paşa, keza Safevîlerin ablukası altındaki Revan kalesine takviye etmeyi hedeflerken Arpaçay'ı geçtikten sonra Yeğvard (Murad Tepe) kasabası civarında Nadir Şah'ın baskınına uğradı. 19 Haziran 1735 tarihindeki Arpaçay Muharebesi'nde Osmanlı ordusu ağır bir yenilgiye uğrarken Köprülü Abdullah Paşa da öldürüldü.

 Aile 
Köprülü Fazıl Mustafa Paşa'nın oğlu ve Köprülü Mehmet Paşa'nın torunu idi. 1700-1701 yıllarında Feyzullah'ın kızı Zübeyde Hanım'la evlendi. Evlilikleri boyunca 15 çocuk, sekiz kız çocuk ve yedi oğul doğdu. Zübeyde Hanım, 1731 yılında kocasından dört yıl önce öldü.

Çocuklarından en meşhuru ilk oğlu olan Köprülüzâde Abdurrahman Paşa'dır.

 Kaynakça 

Kategori:1684 doğumlular
Kategori:Osmanlı Şam valileri
Kategori:Osmanlı Girit valileri
Kategori:Osmanlı Karaman valileri
Kategori:Osmanlı Sayda valileri
Kategori:Osmanlı Musul valileri
Kategori:Osmanlı Trabzon valileri
Kategori:Osmanlı Diyâr-ı Bekr valileri
Kategori:Osmanlı Aydın valileri
Kategori:Osmanlı Sivas valileri
Kategori:Osmanlı Mısır valileri
Kategori:18. yüzyılda Osmanlı askerleri
Kategori:Çatışmada ölen Osmanlılar
Kategori:1735'te ölenler
Kategori:Osmanlı paşaları
Kategori:Köprülü ailesi
Kategori:Nişancılar
Kategori:İncelenmemiş çeviri içeren sayfalar
Kategori:Bilgi kutusu bulunmayan kişiler
Kategori:Osmanlı Arnavutları