İbrahim Safi

küçükresim
İbrahim Safi (1898, Nahçivan- 5 Mayıs 1983, İstanbul) Azerbaycanlı ressam. 

Bolşevik Devrimi nedeniyle memleketini terk eden ve 65 yıl Türkiye'de yaşayan ressam, İstanbul'un semtlerini canlı renklerle resmettiği  empresyonist / realist resimleri ile tanınır. 

 Yaşamı 
1898'de Nahçıvan'da Başnurasin köyünde doğdu.  Asıl ismi Rahman Safiyevi'dir. Türkiye'deki yaşamı sırasında aldığı "Safi" soyadı, 16. yüzyılın başında Safevi hanedanının organizasyonunda önemli bir rol oynayan ünlü Türk Safi kabilesinden gelmektedir. 

İbrahim Safi'nin babası, bir halk ozanı idi. Safi, üç yaşında iken babasını kaybetti. Küçük yaşlarda resim yapmaya başladı; ilk resmi annesinin portresi idi.  Erivan Lisesi'nde okudu ve ilk sanat eğitimini resim öğretmeni Kolssa'dan aldı. Çeşitli kaynaklarda Moskova Güzel Sanatlar akademisinde eğitimine devam ettiği yazar.  

Bolşevik İhtilali sonrasında bölgeyi saran karmaşa sırasında  Nahçıvan'a döndü; Kazım Karabekir'in ordusunda görev aldı. Türk askerlerinin yardımıyla 1918'de İstanbul'a gelip Osmanlı Devleti'ne sığındı. Eğitimine Sanayi-i Nefise Mektebi'nde devam etti. 1923'te mezun oldu. 1930 yılına kadar Namık İsmail atölyesinde çalışmayı sürdürdü. Bu dönedeki eserlerinden birisi, 1924 yılında yaptığı bir Atatürk portresidir.

Safi, 1930’ların başlarından itibaren Türkiye’nin sanat çevrelerince tanınmaya başladı. Naci Kalmukoğlu ile birlikte  yurt içi ve dışında birçok sergi düzenledi. 1942 yılında dilekçe vererek gönüllü askerlik yaptı.  İlk kişisel sergisini 1946'da İstanbul'da açtı. 1951'de arkadaşı Naci Kalmukoğlu’yu beklenmedik şekilde kaybetmekten çok etkilendi. 1953'te Yunan menşeli Bayan Zahora ile evlendi. 

1955'ten sonra 10 yıl süreyle yurt dışında araştırmalar yaptı. İsviçre'de, Almanya'nın Münih, Köln, Frankfurt, Bonn kentlerinde, Viyana, Roma, Paris, Marsilya, Atina'da bulundu. 

Empresyonizmin renk ve ışık değerlerini kullandığı manzara resimleri ve realist tarzda yaptığı tarihi belgeleyici nitelikteki şehir görünümleri, portre ve natürmortları ile tanındı.  Koleksiyoncusu Naci Terzi'nin ifadesine göre hayatı boyunca on beş binin üzerinde tablo yaptı. Tablolarına İstanbul'u tarihî ve doğal zenginliklerini yansıttı. Portre çalışmalarında halktan kişilere yer verdi. Eserleri, Türkiye'de resim piyasanasının canlandığı 1960'lı yıllarda  büyük talep görmeye başladı.

1983 yılında İstanbul'da  düzenlediği 100. kişisel sergisinin açılışından birkaç gün sonra rahatsızlanarak 5 Mayıs 1983'te öldü. 

 Anısı 
Sanatçının hayatını ve eserlerini konu alan ilk kitap  "İbrahim Safi" adıyla  1990 yılında İstanbul'da basıldı. İbrahim Safi'nin eserleri, mektup, belge ve sergi davetiyeleri dönemin Azerbaycan başkonsolosu Masim Hacıyev'in desteği ile 2019'da yayımlanan "İbrahim Safi - Resimler, Mektuplar, Belgeler"  adlı kitapta bir araya getirildi. Bu kitabın basılmasından sonra; sanatçının  yarım asırdan uzun süre yaşadığı İstiklal Caddesi Postacılar Sokağı'nın girişine hatıra tabelası asılmıştır. 

İbrahim Safi hakkında 2021'de  Bakü'de Jale Caferova tarafından "Rengleri Danışdıran Adam" başlıklı kitap yayımlandı.  Kitap, 2020’de aynı isimlie belgesel oldu. Jale Caferova'nın  ressamın Avrupa'daki çalışmalarını konu alan Renkleri Solmayan Resimler başlıklı araştırması Türkçe, İngilizce, Azerice yayımlandı. 2023'te İbrahim Safi'nin doğum yeri Nahçıvan’da  125. doğum yılını kutlandı. 

Safi'nin  Ankara Resim ve Heykel Müzesi koleksiyonunda, Ziraat Bankası koleksiyonunda, Yapı Kredi Bankası koleksiyonunda eserleri bulunur.  2026'da  12 koleksiyondan seçilmiş İstanbul temalı 73 eseri, İstanbul'da bir sanat galerisinde "SafiStanbul" adlı retrospektif sergide sergilenmiştir. 

 Kaynakça 

 Dış bağlantılar 

 Baktabul: Safi'den bir tablo seçkisi

Kategori:20. yüzyıl Azeri ressamları
Kategori:1983'te ölenler
Kategori:1898 doğumlular
Kategori:Azeri ressamlar
Kategori:Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti doğumlular
Kategori:Türkiye'deki Azeri göçmenler
Kategori:Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedilenler