Arjantin devlet başkanları listesi

Arjantin devlet başkanı, Amerika kıtasının güney bölümünde (Güney Amerika) yer alan Arjantin'de 1810 yılından bu yana ülkenin en üst makamında bulunan kişiye verilen unvandır.

1810 ile 1814 yılları arasında Río de la Plata Birleşik Eyaletleri'nin başkanı olarak cunta yönetimi iktidarda bulunmuş, 1814 ile 1820 yılları arasında da Director Supremo olarak adlandırılan yönetim. 1820-1826 ile 1827-1852 yılları arasında merkezi bir hükûmeti bulunmayan Arjantin'de, tüm eyaletler bağımsız yapılar olarak kendi başkanlarını çıkartmıştır. Bu süreçte Buenos Aires eyaleti öncü eyalet konumundaydı. 1853 yılında gerçekleşen anayasa değişikliği ile birlikte günümüzdeki yapıya kavuşan ülkede, federatif bir cumhuriyet oluşturularak başkanlık sistemine geçilmiştir. Listede fiili olarak belirtilen kişiler askerî yönetimi belirtmekte olup, bu kişiler anayasal yollardan iktidara gelmeyen kişileri ifade etmektedir.

 Siyasi parti renkleri 

Arjantin'deki Siyasi PartilerKısaltma Parti adı (Türkçe) Parti adı (İspanyolca) Yıllar Unitarian Birlikçi Unitarios 1826–27, 1828–29 Federal Federalist Federales 1827–28, 1829–61 Liberal Liberal Parti Partido Liberal 1862–68 — Bağımsız siyasetçi Político independiente 1868–74 National  Partido Nacional 1874–80 PAN Ulusal Özerklik Partisi Partido Autonomista Nacional 1880–1910, 1914–16 PAN-M  Partido Autonomista Nacional  Línea Modernista 1910–14 UCR Radikal Yurttaş Birliği Unión Cívica Radical 1916–30, 1958–66, 1983–89, 1999–2001, 2015–19 Military Arjantin Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetler Fuerzas Armadas de la República Argentina 1930–32, 1943–46, 1955–58, 1966–73, 1976–83 Concordancia Concordancia Concordancia 1932–1943 PDN Ulusal Demokrat Parti Partido Demócrata Nacional  1932–38, 1942–43 UCR-A Kişiselliğe Karşı Radikal Yurttaşlar Birliği Unión Cívica Radical Antipersonalista 1938–42 PL İşçi Partisi Partido Laborista 1946–52 UCR-JR Radikal Yurttaş Birliği Yenilenme Cuntası Unión Cívica Radical Junta Renovadora  1946–52 Independent  Partido Independiente 1946–52 PJAdalet Partisi Partido Justicialista 1946–55, 1973–76, 1989–2015, 2019–2023 Peronist Peronist Parti Partido Peronista 1952–1955 UCR-I Yılmaz Radikal Yurttaş Birliği Unión Cívica Radical Intransigente  1958–1963 UCR-P Halkın Radikal Yurttaş Birliği Unión Cívica Radical del Pueblo  1963–66 FREJULI Adaletçi Özgürlük Cephesi Frente Justicialista de Liberación  1973–76 FREJUPO Adaletçi Birlik Cephesi Frente Justicialista de Unidad Popular  1989–95 UCD Demokratik Merkez Birliği Unión del Centro Democrático  1995–99 Alianza İş, Adalet ve Eğitim için İttifak Alianza para el Trabajo,  la Justicia y la Educación 1999–2001 FPV Zafer Cephesi Frente para la Victoria 2003–15 PRO Cumhuriyetçi Teklif Propuesta Republicana 2015–19 Cambiemos Cambiemos Cambiemos 2015–19 FDT Vatan İçin Birlik Unión por la Patria 2019-2023LPLiberteryen PartiPartido Libertario2023-günümüz

 İlk başkanlık sistemi dönemi (1826–1827)

PortreİsimGörev dönemi SiyasipartiNotlarBaşlangıçSon 100px Bernardino Rivadavia 8 Şubat 1826 27 Haziran 1827 Birlikçi 1826'da 1826 Anayasası'nın yayınlanmasından önce Kurucu Meclis tarafından Devlet Başkanı olarak seçildi.1826 Anayasası eyaletler tarafından reddedildiği zaman görevinden istifa etti.  100px Vicente López y Planes 7 Temmuz 1827 18 Ağustos 1827 — 1826'da Kurucu Meclis tarafından geçici Devlet Başkanı olarak seçildi.

 Dışişlerinin  Buenos Aires Eyalet Valileri tarafından yönetildiği  dönem (1827–1831) 

PortreİsimGörev dönemi SiyasipartiNotlarBaşlangıçSon 100px Manuel Dorrego 18 Ağustos 1827 1 Aralık 1828 Federalistler 1828 Montevideo Antlaşması Cisplatine Savaşı’nı bitirdikten sonra Juan Lavalle tarafından görevden indirildi ve öldürüldü. Rosa, vol. V, ss. 73-97 100px Juan Lavalle 1 Aralık 1828 26 Haziran 1829 Birlikçi Askerî darbe. Rosa, vol. IV, ss. 97-117 100px Juan José Viamonte 26 Haziran 1829 6 Aralık 1829 Federalistler Geçici Rosa, vol. IV, ss. 127-129 100px Juan Manuel de Rosas 6 Aralık 1829 4 Ocak 1831 Federalistler Birinci dönem. Birlikçi Lig’e karşı savaş açtı. Rosa, vol. IV, ss. 129-171

 Arjantin Konfederasyonu (1831–1861) 

 Dışişlerinden sorumlu olan valiler dönemi (1831–1852)

PortreİsimGörev dönemi SiyasipartiNotlarBaşlangıçSon 100px Juan Manuel de Rosas 4 Ocak 1831 5 Aralık 1832 Federalistler Birinci dönem. Buenos Aires Eyalet Valisi olarak Pacto Federal'dan sonra Birlikçi Lig'e savaş açtı. İstifa etti.  100px Juan Ramón Balcarce 5 Aralık 1832 4 Kasım 1833 Federalistler Buenos Aires Eyalet Valisi. Darbeyle görevden alındı.  Rosa. vol. IV, ss. 186-196 100px Juan José Viamonte 4 Kasım 1833 27 Haziran 1834 FederalistlerGeçici Buenos Aires Eyalet Valisi Rosa, vol. IV, ss. 198-204 100px Manuel Vicente Maza 27 Haziran 1834 7 Mart 1835 Federalistler Geçici Buenos Aires Eyalet Valisi Rosa, vol. IV, ss. 206-213 100px Juan Manuel de Rosas 7 Mart 1835 3 Şubat 1852 Federalistler İkinci dönem. Justo José de Urquiza tarafından Caseros Savaşı'ndaki yenilgiye uğratıldıktan sonra istifa etti ve İngiltere'ye sürgün edildi.  Rosa, vol. IV s. 219 – vol. V s. 489 100px Vicente López y Planes 3 Şubat 1852 6 Nisan 1852 — Geçici Buenos Aires Eyalet Valisi. 6 Nisan - 26 Temmuz 1852 döneminde valilik yapsa da millî güce sahip değildi. 100px Justo José de Urquiza 6 Nisan 1852 31 Mayıs 1852 Federalistler Entre Ríos Valisi olarak Arjantin Konfederasyonu'nun dışişlerinden sorumluydu.

 Arjantin Konfederasyonu Geçici Yöneticisi (1852–1854) 

ResimİsimGörev dönemi SiyasipartiNotlarBaşlangıçSon 100px Justo José de Urquiza 31 Mayıs 1852 5 Mart 1854 Federalistler Buenos Aires ve Entre Ríos Valisi. 11 Eylül 1852'de 1853 Anayasası'nı kabul etmeyen tek eyalet olan Buenos Aires, Konfederasyon’u terk ederek Buenos Aires Devleti’ni kurdu. Mendelevich, ss. 38-41

 Arjantin Konfederasyonu Devlet Başkanları (1854–1861) 

ResimİsimGörev dönemi SiyasipartiNotlarBaşlangıçSon 100px Justo José de Urquiza(1801–1870) 5 Mart 1854 5 Mart 1860 Federalistler Anayasa yürürlüğe girdikten sonraki ilk Devlet Başkanı. 1859'da Cepeda Savaşı'nda Buenos Aires Devleti'ne karşı galibiyetten sonra San José de Flores Anlaşması imzalandı.  130x130px Santiago Derqui(1809–1867) 5 Mart 1860 5 Kasım 1861 Federalistler Dolaylı seçim. 18 Ekim 1860'ta kabul edilen anayasal değişiklikle Arjantin Cumhuriyeti kuruldu. Derqui Pavón Savaşı'ndaki yenilgiden sonra istifa etti. Mendelevich, ss. 42-45 100px Juan Esteban Pedernera(1796–1886) 5 Kasım 1861 12 Aralık 1861 Birlikçi  Derqui'nin istifasından sonra Devlet Başkanlığı yetkisini aldıktan sonra ulusal devleti feshetti. Ardından istifa etti. 

 Arjantin Cumhuriyeti (1861–günümüz) 

 Devlet Başkanları (1861–günümüz) 

Resimİsim(Doğum–Ölüm)Görev dönemi Siyasiparti(Koalisyon)NotlarBaşlangıçSon 100px Bartolomé Mitre(1821–1906) 12 Aralık 1861 12 Nisan 1862 Liberal   12 Nisan 1862 2 Haziran 1862Kararnameyle yürütme gücüne sahip oldu.  2 Haziran 1862 12 Ekim 1862  2 Ekim 1862 12 Ekim 1868 Mitre'nin tek aday olduğu dolaylı seçim. Mendelevich, ss. 46-52 100px Marcos Paz(1811–1868) 12 Haziran 1865 2 Ocak 1868 Liberal Görev sırasında öldü. 100px Bakanlık Kabinesi 2 Ocak 1868 18 Ocak 1868 —  100px Domingo Faustino Sarmiento(1811–1888) 12 Ekim 1868 12 Ekim 1874 — Üçlü İttifak Savaşı sona erdi.  100px Nicolás Avellaneda(1837–1885) 12 Ekim 1874 12 Ekim 1880 ↓PAN 1880'de Buenos Aires federalleştirildi.  100px Julio Argentino Roca(1843–1914) 12 Ekim 1880 12 Ekim 1886 PAN Birinci dönem. Arjantin İç Savaşı’nin sonu. Mendelevich, ss. 53-56 100px Miguel Ángel Juárez Celman(1844–1909) 12 Ekim 1886 6 Ağustos 1890 PAN Park Devrimi’nden sonra istifa etti. Mendelevich, ss. 57-65 100px Carlos Pellegrini(1846–1906) 6 Ağustos 1890 12 Ekim 1892 PAN Juárez Celman'ın istifasından sonra vekaleten Devlet Başkanı oldu.  100px Luis Sáenz Peña(1822–1907) 12 Ekim 1892 22 Ocak 1895 PAN 1893 Devrimi. İstifa etti. Mendelevich, ss. 66-72 100px José Evaristo Uriburu(1831–1914) 22 Ocak 1895 12 Ekim 1898 PAN Sáenz Peña'nın istifasından sonra Devlet Başkanlığına geldi.  100px Julio Argentino Roca(1843–1914) 12 Ekim 1898 12 Ekim 1904 PAN İkinci dönem. Mendelevich, ss. 73-79 100px Manuel Quintana(1835–1906) 12 Ekim 1904 12 Mart 1906 PAN  Görev sırasında hayatını kaybetti. Mendelevich, ss. 80-88 100px José Figueroa Alcorta(1860–1931) 25 Ocak 1906 12 Mart 1906 PAN  12 Mart 1906 12 Ekim 1910 100px Roque Sáenz Peña(1851–1914) 12 Ekim 1910 9 Ağustos 1914  Çıkardığı Sáenz Peña yasasıyla gizli ve genel oy hakkı getirildi. Görev sırasında öldü. Mendelevich, ss. 89-101 100px Victorino de la Plaza(1840–1919) 9 Ağustos 1914 12 Ekim 1916 PAN Sáenz Peña'nın istifasından sonra Devlet Başkanlığına geldi.  133x133px Hipólito Yrigoyen(1852–1933) 12 Ekim 1916 12 Ekim 1922 UCR  Birinci dönem. I. Dünya Savaşı'nda tarafsız kaldı. Mendelevich, ss. 102-112 100px Marcelo Torcuato de Alvear(1868–1942) 12 Ekim 1922 12 Ekim 1928 UCR  133x133px Hipólito Yrigoyen(1852–1933) 12 Ekim 1928 6 Eylül 1930 UCR  İkinci dönem. Askerî darbe sonucunda görevden alındı. Mendelevich, ss. 113-125 100px Enrique Martínez(1887–1938) 5 Eylül 1930 6 Eylül 1930 UCR Yrigoyen'in hastalığı sırasında Devlet Başkan vekilliği yaptı. Askerî darbe sonucunda görevinden alındı.  100x100px José Félix Uriburu(1868–1932) 6 Eylül 1930 20 Şubat 1932 Silahlı Kuvvetler 1853 Anayasası'nın kabulünden beri ülkedeki ilk askerî darbe. Kötü Onyıl'ın başlangıcı. Mendelevich, ss. 126-129 100px Agustín Pedro Justo(1876–1943) 20 Şubat 1932 20 Şubat 1938 PDN(Concordancia) Sahte oy kullanımı ve sahte oy sandıkları, oy sandıklarının çalınması, seçmenlerin tehdit edilmesi ve ölmüş olan kişilerin seçimlerde oy kullanmasına kadar her türlü hileye başvurulduğu dönem. UCR’ya seçim yasağı getirildi. Mendelevich, ss. 130-135 100px Roberto Marcelino Ortiz(1886–1942) 20 Şubat 1938 27 Haziran 1942 (Concordancia) Sahte oy kullanımı ve sahte oy sandıkları, oy sandıklarının çalınması, seçmenlerin tehdit edilmesi ve ölmüş olan kişilerin seçimlerde oy kullanmasına kadar her türlü hileye başvurulduğu dönem. Sağlık problemleri yüzünden istifa ettikten bir ay sonra hayatını kaybetti. Mendelevich, ss. 136–155 100px Ramón Castillo(1873–1944) 3 Temmuz 1940 27 Haziran 1942 PDN(Concordancia)  Ortiz'in hastalığı sırasında başkan vekilliği yaptı.  27 Haziran 1942 4 Haziran 1943 Ortiz'in istifasıyla devlet başkanı oldu. Askerî darbe ile görevden alındığı gün Kötü Onyıl'ın sonu olarak kabul edilir.  100px Arturo Rawson(1885–1952) 4 Haziran 1943 7 Haziran 1943 Silahlı Kuvvetler  43 Devrimi'nin başlangıcı. Askerî darbeyle görevden alındı. Mendelevich, s. 145 100px Pedro Pablo Ramírez(1884–1962) 7 Haziran 1943 9 Mart 1944 Silahlı Kuvvetler Devlet Başkanlığını Edelmiro Julián Farrell'e devrederek istifa etti.  100px Edelmiro Julián Farrell(1887–1980) 25 Şubat 1944 9 Mart 1944 Silahlı Kuvvetler Devlet Başkan vekili. Arjantin II. Dünya Savaşı'nda Almanya'ya savaş açtıktan sonra tekrar seçime gitti. 43 Devrimi'nin sonu.  139x139px Juan Perón(1895–1974) 4 Haziran 1946 4 Haziran 1952 İşçi Partisi()  Birinci dönem. 1949 Arjantin Anayasası ile yeniden seçilme hakkı geldi. Mendelevich, ss. 156-176 4 Haziran 1952 19 Eylül 1955 Peronist  İkinci dönem. Kadınların oy verebildiği ilk seçimlerde, oyların %62,49'u alan Perón askerî darbe ile görevden alındı 100px Eduardo Lonardi(1896–1956) 20 Eylül 1955 23 Eylül 1955 Silahlı Kuvvetler Özgürleştirici Devrim'nin başlangıcı. Kararnameyle kendini Geçici Arjantin Devlet Başkanı ilan etti. Mendelevich, ss. 177-186 23 Eylül 1955 13 Kasım 1955 Görevden alındı. 100px Pedro Eugenio Aramburu(1903–1970) 13 Kasım 1955 1 Mayıs 1958 Silahlı Kuvvetler Askerî darbe. 1949 Anayasası yürürlükten kaldırılarak 1853 Anayasası yürürlüğe girdi. Özgürleştirici Devrim'nin sonu. Peronist partilere seçim yasağı getirildi.  100px Arturo Frondizi(1908–1995) 1 Mayıs 1958 29 Mart 1962 UCR-I  Peronist partilerinin seçim yasağı devam etti. Askerî darbeyle görevden alındı. Mendelevich, ss. 187-195 100px José María Guido(1910–1975) 29 Mart 1962 12 Ekim 1963 UCR-I Arjantin Senatosu Başkanı olarak anayasayanın mekanizması izlenerek yürütme gücünün sahibi oldu. 1958 yılında istifa etti. Mendelevich, s. 193 100px Arturo Umberto Illia(1900–1983) 12 Ekim 1963 28 Haziran 1966  Peronist partilerinin seçim yasağı devam etti. Askerî darbe ile görevden alındı. Mendelevich, s. 196-214  100px Askeri Cunta Yönetimi 28 Haziran 1966 29 Haziran 1966 Silahlı KuvvetlerArjantin Devrimi’nin başlangıcı.  100px Juan Carlos Onganía(1914–1995) 29 Haziran 1966 8 Haziran 1970 Silahlı Kuvvetler Askerî darbe ile görevden alındı.    Askeri Cunta Yönetimi 8 Haziran 1970 18 Haziran 1970 Silahlı Kuvvetler  100px Roberto M. Levingston(1920–2015) 18 Haziran 1970 23 Mart 1971 Silahlı Kuvvetler Askeri Cunta tarafından atandı ve sonra görevden alındı.    Askeri Cunta Yönetimi 23 Mart 1971 26 Mart 1971 Silahlı Kuvvetler   100px Alejandro Agustín Lanusse(1918–1996) 26 Mart 1971 25 Mayıs 1973 Silahlı Kuvvetler Askeri Cunta tarafından atandı. Arjantin Devrimi’nin sonu. Seçimlerde  Peronist partilere gelen seçim yasağı kaldırıldı.  100px Héctor José Cámpora(1909–1980) 25 Mayıs 1973 13 Temmuz 1973 PJ(FREJULI) Peronist partilere gelen seçim yasağı kaldırıldıktan sonra seçilen ilk Devlet Başkanı. Başkalığı sırasında Juan Perón'un seçim yasağı kaldırdı. Mendelevich, ss. 215-228 100px Raúl Alberto Lastiri(1915–1978) 13 Temmuz 1973 12 Ekim 1973 PJ  Arjantin Temsilciler Meclisi Başkanı anayasaya aykırı olarak yürütme gücüne sahip oldu. Mendelevich, s. 223 134x134px Juan Perón(1895–1974) 12 Ekim 1973 1 Temmuz 1974 PJ  Üçüncü dönem. Görev sırasında hayatını kaybetti.  100pxIsabel Martínez de Perón(1931–) 29 Haziran 1974 1 Temmuz 1974 PJ Perón'un hastalığı sırasında Devlet Başkan vekiliydi. Mendelevich, ss. 229-235 1 Temmuz 1974 24 Mart 1976 Amerika kıtasındaki ilk kadın devlet başkanı. Askerî darbe ile görevden alındı.   100px Askeri Cunta 24 Mart 1976 29 Mart 1976 Silahlı Kuvvetler Ulusal Yeniden Yapılanma Süreci'nin başlangıcı  142x142px Jorge Rafael Videla(1925–2013) 29 Mart 1976 29 Mart 1981 Silahlı Kuvvetler Askerî darbe sonucunda Askeri Cunta'nın başkanı Devlet Başkanlığı'na geldi. Mendelevich, ss. 236-241 124x124px Roberto Eduardo Viola(1924–1994) 29 Mart 1981 11 Aralık 1981 Silahlı Kuvvetler Görevden alındı.  100px (1924–2007) 21 Kasım 1981 11 Aralık 1981 Silahlı Kuvvetler Askeri Cunta tarafından atandı.   100px Carlos Lacoste(1929–2004) 11 Aralık 1981 22 Aralık 1981 Silahlı Kuvvetler Askeri Cunta tarafından geçici Devlet Başkanı olarak atandı.  100px Leopoldo Galtieri(1926–2003) 22 Aralık 1981 18 Haziran 1982 Silahlı Kuvvetler Askeri Cunta tarafından atandı. Falkland Adaları’nı işgal ederek Falkland Savaşı’nı başlattı. Arjantin’in yenilgisi üzerine görevden alındı.   100px Alfredo Oscar Saint Jean(1926–1987) 18 Haziran 1982 1 Temmuz 1982 Silahlı Kuvvetler Askeri Cunta tarafından geçici devlet başkanı olarak atandı.  100px Reynaldo Bignone(1928–2018) 1 Temmuz 1982 10 Aralık 1983 Silahlı Kuvvetler Askeri Cunta tarafından atandı. Ulusal Yeniden Yapılanma Süreci’nin sonu. Sandığa gidildi.  100px Raúl Alfonsín(1927–2009) 10 Aralık 1983 8 Temmuz 1989 UCR  1989 Arjantin genel seçimleri için sandığa gidildi. Görevinin bitmesinden altı ay önce istifa edip devlet başkanlığını Carlos Menem’e devretti. Mendelevich, ss. 242-245 100px Carlos Menem(1930–2021) 8 Temmuz 1989 8 Temmuz 1995 PJ(FREJUPO)  Birinci dönem. 1994 anayasal değişikliğiyle Devlet Başkanlık dönemini 6 yıldan 4'e indirildi. Mendelevich, ss. 247-252 8 Temmuz 1995 10 Aralık 1999 PJ  İkinci dönem. 1994 Anayasası'nın 10. geçici maddesiyle görev dönemi 10 Aralık 1999'a kadar uzatıldı. 100px Fernando de la Rúa(1937–2019) 10 Aralık 1999 20 Aralık 2001 UCR(İttifak)  Ekonomik buhran sonrasında istifa ettikten sonra başkan yarrdımcısı Carlos Álvarez de istifa ettiği için Kongre toplanıp yeni devlet başkanını seçti. Mendelevich, ss. 253-262  100px Ramón Puerta(1951–) 20 Aralık 2001 22 Aralık 2001 PJ Senato Başkanı olarak yürütme yetkisini kullandı.  100px Adolfo Rodríguez Saá(1947–) 22 Aralık 2001 30 Aralık 2001 PJ Kongre tarafından üç ay devlet başkanlığı yetkisi verildi. Görev sırasında istifa etti.  Mendelevich, ss. 263-277  100px Eduardo Camaño(1946–) 30 Aralık 2001 2 Ocak 2002 PJ Arjantin Temsilciler Meclisi Başkanı olarak yürütme yetkisini kullandı.  100px Eduardo Duhalde(1941–) 2 Ocak 2002 25 Mayıs 2003 PJ Kongre tarafından  de la Rúa’nın devlet başkanlığı dönemini bitirme yetkisiyle seçildi. erken seçim çağrısında bulundu.  100px Néstor Kirchner(1950–2010) 25 Mayıs 2003 10 Aralık 2007 PJ(FPV)  Mendelevich, ss. 278-282 100px Cristina Fernández de Kirchner (1953–) 10 Aralık 2007 10 Aralık 2011 PJ(FPV)  Birinci dönem. Arjantin'in birinci doğrudan seçilen kadın devlet başkanı. Mendelevich, ss. 283-292 10 Aralık 2011 10 Aralık 2015  İkinci dönem.  142x142px Mauricio Macri(1959–) 10 Aralık 2015 10 Aralık 2019 PRO  Arjantin'de balotaj ile seçilen ilk Devlet Başkanı.  130x130px Alberto Fernández(1959–) 10 Aralık 2019 10 Aralık 2023 PJ(Frente de Todos)  130x130px Javier Milei(1970–) 10 Aralık 2023 Görevde LP(La Libertad Avanza)  

 Kaynakça 

Kategori:Cumhurbaşkanları listeleri
Kategori:Arjantin devlet başkanları