Kore Budist tapınakları

Budist tapınakları Kore peyzajının önemli bir parçasıdır. Bu makalede Kore Budizmine kısa bir bakış sunulmakta, daha sonra Kore'deki önemli tapınaklardan bazılarına değinilmektedir. Kore tapınakların çoğunun, Sino-Korecede "tapınak" anlamına gelen -sa (사, 寺) ile biten isimleri dikkat çekmektedir.

Sudeoksa gibi birçok tapınak, ziyaretçilere bir Temple Stay programı sunmaktadır.

 Arka plan 

Kore'de farklı bir Budizm formu gelişti. Bu form, coğrafi konum ve kültürel koşullar tarafından kolaylaştı. Budizm Kore'ye ilk defa Koguryo zamanında, 372'de geldi. 374'te bilge Han Çin keşişi Ado krallığa geldi ve ertesi yıl Koguryo Kralı Sosurim'e ilham verdi. İlk iki tapınak Seongmunsa ve Ilbullansa, kralın emriyle 375 yılında inşa edildi. Budizm kısa süre sonra Koguryo'nun ulusal dini oldu.

624'te Taoizm'in gelişiyle, yöneticiler Budizmi bastırmaya başladı ve Budiz'in önemi hızla azaldı. Diğer yandan Baekje Krallığı, Budizmin etkisi altında gelişti. 552'de Budist kutsal yazıtları Japonya'ya gönderildi. Bu, Japonya'da Budizmin kurulmasına yol açtı.

Silla'da da Budizm önemliydi. Sillalı Jinheung döneminde (540 - 576) gelişti. Herhangi bir sivilin de bir keşiş olabileceği Heungnyunsa inşa edildi. Kutsal yazıtların incelenmesi büyük ölçüde gelişti. Yaklaşık 250 yıl sonra Budizm Birleşik Silla'da gelişti.

Budizm, Goryeolu Taejo olarak tahta çıkmış olan Wang Geon tarafından kabul gördü. Ülke genelinde pagodalar ve diğer Budist yapıları inşa edildi.

Goryeo'nun sonlarında, Budizm rejimin bozulmasıyla ilişkilendirildi. Çok sayıda rahip siyasete atıldı. Joseon'un kurulmasıyla sona eren, kargaşaya yol açan anti-Budist duygular gelişti. Joseonlu Taejo dindar bir Budistti, ama keşişlerin etkisi azalmıştı. Zaman zaman keşişler dışlanıyordu, ancak genellikle uygulamalarında herhangi bir engelle karşılaşmıyorlardı. Budist mirası, tapınaklar, pagodalar, heykeller, resimler, el sanatları ve binalar şeklinde ülkenin her yerinde görülebilmektedir.

Özgün Plan
Bir özgün Kore tapınağı aşağıdaki unsurlardan oluşur:
Iljumun (일주문, 一柱門) - Tapınak alanlarına girişte bulunan bir sütun kapısı
Sacheonwangmun (사천왕문, 四天王門), ayrıca Cheonwangmun - Tapınağın sınırlarının girişini işaretleyen, Dört Göksel Kral'ın Kapısı
Beopdang (법당, 法堂) - Dersler ve vaazlar için kullanılan Dharma salonu
Keşiş konutları
Jonggo (종고, 鐘鼓) - çan kulesi
Daeungjeon (대웅전, 大雄殿) - Tapınağın ana Buddha görsellerine ev sahipliği yapan ana tapınak
Pagoda
Myeongbujeon (명부전, 冥府殿) - bodhisattva Ksitigarbha (지장, 地 藏) ve Budist cehennem tasvirleri görüntüsünü barındıran yargı salonu,
Nahanjeon (나한전, 羅漢殿) - Arhatların salonu
Sansingak (산신각, 山神閣) - hem erkek hem de kadın olarak tasvir edilebilen dağ tanrısı Sanshin'e (산신, 山神) adanmış şamanik bir türbe. Bazen chilseong-gak (칠성각, 七星 閣) veya samseong-gak (삼성각, 三星 閣) olarak da adlandırılır ve bu tür tapınaklar genellikle ana tapınak salonunun arkasında bulunur.
Hermitage



Kuzey Kore

Birçok tapınağın yönetiminin devlet tarafından ele alındığı bildirilmektedir. Hükûmet bu binaları kontrol altına aldıktan sonra, esas olarak Kore geleneklerin sergilendiği müzeler olarak kullanmaya başlamıştır. Birkaç tapınak hala kullanılmakta ve Ulusal Hazine olarak kabul edilmektedir. Büyük şehirlerdeki tapınakların pek azı, ABD'nin Kore Savaşı'ndaki halı bombardımanını atlatmış olsa da, kırsal alanlardaki tapınakların pek çoğu ayakta kalmıştır ve yıkılan ünlü, büyük tapınakların bir kısmı yeniden inşa edilmiştir (Ryongtongsa ve Singyesa gibi). Sonuçta, 300 tapınak bulunmasına rağmen, sadece birkaç tane tapınakta dini hizmetlere izin verilmektedir. Aşağıdaki listede , “×” ile işaretlenmiş tapınaklar Kore Savaşı sırasında yok edilmiş ya da başka nedenlerle yok olmuş; "*" ile işaretlenmiş tapınaklar yeniden inşa edilmiştir.



Güney Kore
(1945'ten günümüze, tapınakların evrimini anlatan kısa bir metin burada verilmelidir.).

Kore Yarımadası'nda dikkat çeken bazı tapınaklar



Aşağıdaki liste illere göre sıralanmıştır (GK=Güney Kore, KK=Kuzey Kore), ancak istenirse tapınak adlarının Latince ya da Korece yazılışlarına göre de sıralanabilir. Bazı Korece adlar ve kuruluş tarihleri tamamlanacaktır (kuruluş tarihi, özgün yapı yerinde bulunmasa bile, orijinal yapının bulunduğu alan için geçerlidir).

 İl Tapınak Konum Hangul Hanja KuruluşGK SeulGyeongguksa   753 Jeongneung-dong, Jongno-gu   경국사  慶國寺 1325GK SeulGwaneumsa        관음사   觀音寺GK SeulDoseonsa   Bukhansan: 264 Ui-dong, Gangbuk-gu    도선사  道詵寺 862GK SeulBongeunsa  Samseong-dong, Gangnam-gu   봉은사  奉恩寺 794GK SeulBongwonsa    Bongwon-dong, Seodaemun-gu   	봉원사  奉元寺 889GK SeulYeonghwasa     영화사 永華寺GK SeulJogyesa   Gyeonji-dong, Jongno-gu   조계사 曹溪寺 1395 & 1910GK SeulJingwansa     진관사  津寬寺GK Gyeonggi Bomunsa         GK Gyeonggi Jeondeungsa     전등사 傳燈寺GK Gyeonggi Bongnyeongsa         GK Gyeonggi Bongseonsa      봉선사  奉先寺 969GK Gyeonggi Silleuksa  Yeoju-gun  신륵사  神勒寺 580GK Gyeonggi Yeonjuam         GK Gyeonggi Yongjusa   Hwasan, Taean-eup, Hwaseong, Gyeonggi-si     용주사  龍珠寺 854GK Gyeonggi Jajaeam         GK GangwonBaekdamsa  near Seoraksan, Inje-gun  백담사  百潭寺 650 circaGK GangwonSK Guryongsa         GK GangwonNaksansa      	낙산사  洛山寺 671GK GangwonDeungmyeong-nakgasa         GK GangwonSamhwasa     삼화사 三和寺GK GangwonSinheungsa  Seoraksan, Sokcho-si   신흥사(향성사)神興寺(香城寺) 650 circaGK GangwonOseam  Seoraksan    오세암 五歲庵  643GK GangwonWoljeongsa    Odaesan, Pyeongchang-gun   월정사  月精寺 643GK GangwonCheongpyeongsa         GK Kuzey ChungcheongBeopjusa    Songnisan, Naesongni-myeon, Boeun-gun    법주사 法住寺 553GK Kuzey ChungcheongGuinsa   Sobaeksan, Danyang County-gun     구인사 救仁寺 1945GK Güney ChungcheongMagoksa   Gongju-si  마곡사 麻谷寺 640GK Güney ChungcheongSudeoksa   Deoksungsan, Deoksan-myeon, Yesan-gun     수덕사  修德寺 1308GK Kuzey GyeongsangDonghwasa   Palgongsan, Dohak-dong, Dong-gu, Daegu     동화사  桐華寺 493 and 832GK Kuzey GyeongsangPagyesa     파계사 把溪寺GK Kuzey GyeongsangBogyeongsa         GK Kuzey GyeongsangBongjeongsa   Cheondeungsan, Andong-si     봉정사  鳳停寺 672GK Kuzey GyeongsangBuseoksa  Bonghwangsan, Yeongju-si   부석사  浮石寺 676GK Kuzey GyeongsangBulguksa (including Seokguram)   Tohamsan, Jinheon-dong, Gyeongju City     불국사  佛國寺  528 and 751GK Kuzey GyeongsangGolgulsa   Yangbuk-Myeon, Gyeongju    골굴사 骨窟寺 *GK Kuzey GyeongsangGirimsa    Hamwolsan, Gyeongju   기림사 祇林寺 643GK Kuzey GyeongsangBaekryulsa in Gyeongju   Geumgangsan, Dongcheon-dong, Gyeongju City   백률사  栢栗寺 692GK Kuzey GyeongsangHwangnyongsa   Tohamsan, Gyeongju National Park   황룡사  黃龍寺 553GK Kuzey GyeongsangJikjisa  Hwangaksan, Daehang-myeon, Gimcheon-si,   직지사  直指寺 418GK Güney GyeongsangSsanggyesa   Jirisan, Hwagae-myeon, Hadong-gun  쌍계사 雙磎寺 772GK Güney GyeongsangTongdosa     Chiseosan, Yangsan-si   	통도사  通度寺 646GK Güney GyeongsangHaeinsa    Gayasan  해인사 海印寺 802GK Güney GyeongsangHaedong Yonggungsa  Busan   해동용궁사 海東龍宮寺  GK Güney GyeongsangBeomeosa   Geumjeongsan, Busan   범어사 梵魚寺 678GK Kuzey JeollaEunsusa Maisan (Horse Ear Mountain), Jinan-gun   은수사  銀水寺GK Kuzey JeollaGeumdangsa  Maisan (Horse Ear Mountain), Jinan-gun   금당사  金塘寺 814GK Kuzey JeollaGeumsansa   Moaksan, Gimje-si   금산사 金山寺 600 and 770GK Kuzey JeollaMireuksa   Iksan-si    미륵사  彌勒寺 602GK Kuzey JeollaNaesosa Jinseo-myeon, Buan-gun  내소사      633GK Kuzey JeollaSeonunsa   Dosolsan, Asan-myeon, Gochang-gun    선운사  禪雲寺 577 GK Kuzey JeollaSilsangsa     실상사 實相寺GK Kuzey JeollaTapsa  Jinan-gun   탑사 塔寺  1885GK Güney JeollaBaegyangsa   Bukha-myeon, Jangseong-gun   백양사 白羊寺 632GK Güney JeollaBaengnyeonsa  Doam-myeon, Gangjin-gun    백련사 白蓮寺 650 circaGK Güney JeollaDaeheungsa   Duryunsan, Samsan city, Haenam-gun   대흥사  大興寺 514 ?GK Güney JeollaGeumtapsa   Cheondeungsan, Podu-myeon, Goheung-gun    금탑사  金塔寺 650 circaGK Güney JeollaHwaeomsa   Jirisan, Masan-myeon, Gurye-gun   화엄사  華嚴寺 544GK Güney JeollaJeungsimsaMudeungsan, Gwangju증심사証心寺GK Güney JeollaMihwangsa  Dalmasan, Haenam-gun   미황사  美黃寺 749GK Güney JeollaSonggwangsa   Songgwangsan,   송광사  松廣寺 867 and 1190GK Güney JeollaUnjusa (National Treasure #312)   Hwasun-gun   운주사 雲住寺GK JejudoGwaneumsa         GK JejudoYakcheonsa     약천사 藥泉寺GK JejudoBeophwasa         GK JejudoSeondeoksa         KK PyongyangChongrungsa*Ryongsan-ri, Ryokpo-guyok정릉사  KK PyongyangKwangbopsa*Taesong-dong, Taesong-guyok광법사  KK PyongyangRyonghwasaKaeson-dong, Moranbong-guyok룡화사  KK PyongyangTong-kumgangamsaOsan-ri, Sunan-guyok동금강암사)  KK PyongyangYongmyongsa×NK Moranbong Park, Moranbong-guyok영명사   *KK PyongyangPobun HermitageRyongbong-ri, Mangyongdae-guyok법운암  KK Güney PyonganAnguksaPonghak-dong, Pyongsong안국사   503KK Güney PyonganChongjinsaHyangpung-ri, Songchon-gun정진사  KK Güney PyonganPophungsaSinsong-ri, Pyongwon-gun법흥사  KK Kuzey PyonganChonjusa Yongbyon천주사   1684KK Kuzey PyonganKaewonsaTangsang-ri, Kwaksan-gun개원사  KK Kuzey PyonganKumgwangsaKumgwang-ri, Uiju-gun금광사  KK Kuzey PyonganMannyonsaSongan-dong, Kusong만년사  KK Kuzey PyonganPohyonsaHyangam-ri, Hyangsan-gun보현사   1025 circaKK Kuzey PyonganPowolsaUhyon-ri, Kujang-gun보월사  KK Kuzey PyonganPakchon SimwonsaSangyang-ri, Pakchon-gun심원사   KK Kuzey PyonganRyongmunsaRyongdung Worker's District, Kujang-gun룡문사  KK Kuzey PyonganSounsaYongbyon서운사  KK Kuzey PyonganYanghwasaSangdan-ri, Taechon-gun양화사  KK Kuzey PyonganHabiro HermitageHyangam-ri, Hyangsan-gun하비로암  KK Kuzey PyonganHwajang HermitageHyangam-ri, Hyangsan-gun화장암  KK Kuzey PyonganKyejo HermitageHyangam-ri, Hyangsan-gun	계조암  KK Kuzey PyonganMansu HermitageHyangam-ri, Hyangsan-gun만수암  KK Kuzey PyonganNungin HermitageHyangam-ri, Hyangsan-gun능인암  KK Kuzey PyonganPuryong HermitageHyangam-ri, Hyangsan-gun불영대  KK Kuzey PyonganSangwon HermitageHyangam-ri, Hyangsan-gun상원암  KK Güney HwanghaeChahyesaSowon-ri, Sinchon-gun자혜사  KK Güney HwanghaeHakrimsa×Hakrim-ri, Changyon-gun학림사  KK Güney HwanghaeKangsosaKangho-ri, Paechon-gun강서사  KK Güney HwanghaePaeyopsa×Paeyop-ri, Anak-gun패엽사  KK Güney HwanghaeSingwangsa×Singwang-ri, Haeju신광사  KK Güney HwanghaeWoljongsaWoljong-ri, Anak-gun월정사    KK Güney HwanghaeHanging Hermitage (Changsusan)Sorim-ri, Chaeryong-gun현암  KK Güney HwanghaeSongwol HermitageHakrim-ri, Changyon-gun송월암  KK Kuzey HwanghaeAnhwasaKoryo-dong, Kaesong안화사   930KK Kuzey HwanghaeHungwangsa×Sambong-ri, Kaepung-gun흥왕사  KK Kuzey HwanghaeKwanumsaPakyon-ri, Kaesong관음사   970 and 1393KK Kuzey HwanghaeKwijinsaSongwol-ri, Sohung-gun귀진사  KK Kuzey HwanghaePulilsa×Sonjok-ri, Changpung-gun관음사  KK Kuzey HwanghaeRyongtongsa*Ryonghung-dong, Kaesong령통사   1027KK Kuzey HwanghaeYontan SimwonsaYontan심원사   *KK Kuzey HwanghaeSongbulsaJongbang-ri, Sariwon성불사   898KK Kuzey HwanghaeTaehungsaPakyon-ri, Kaesong대흥사  KK KangwonChangansa×Naegang-ri, Kumgang-gun장안사  KK KangwonChongyangsaNaegang-ri, Kumgang-gun정양사  KK KangwonAnbyon PohyonsaRyongsin-ri, Anbyon-gun보현사  KK KangwonMyongjoksaYongsam-ri, Wonsan명적사  KK KangwonPyohunsaNaegang-ri, Kumgang-gun표훈사   670KK KangwonRyongchusaMihyon-ri, Anbyon-gun령추사  KK KangwonSingyesa*Onjong-ri, Kosong-gun신계사   519KK KangwonSogwangsa×Solbong-ri, Kosan-gun석왕사   1386KK KangwonYujomsa×Naegang-ri, Kumgang-gun유점사   550 circa and 1168KK KangwonMahayon Hermitage×Naegang-ri, Kumgang-gun마하연  KK KangwonPodok HermitageNaegang-ri, Kumgang-gun보덕암  KK KangwonPomun HermitageSolbong-ri, Kosan-gun보덕암  KK KangwonPulji HermitageNaegang-ri, Kumgang-gun불지암  KK Güney HamgyongAnbulsaTonghung-ri, Kumya-gun안불사  KK Güney HamgyongChonggwangsa×Wonsa-ri, Riwon-gun정광사  KK Güney HamgyongKwangjesaChuksang-ri, Pukchong-gun광제사  KK Güney HamgyongKwijusa×Kumsil-dong, Hamhung귀주사  KK Güney HamgyongRyangchonsaNakchon-ri, Kowon-gun량천사  KK Güney HamgyongRyonghungsaPonghung-ri, Yonggwang-gun룡흥사   1048KK Güney HamgyongTongdoksaTuyon-ri, Tanchon-gun동덕사  KK Güney HamgyongHungbok HermitageSudong-ri, Hamhung흥복암  KK Güney HamgyongPulji HermitagePonghung-ri, Yonggwang-gun불지암  KK Kuzey HamgyongKaesimsaPochon-ri, Myongchon-gun개심사   826 and 1377KK Kuzey HamgyongHwasong SsanggyesaPuam-ri, Hwasong-gun쌍계사  KK ChagangWŏnmyŏngsaRyujung-ri, Huich'ŏn원명사  KK ChagangMansu HermitageChangp'yong-ri, Huich'ŏn만수암  KK RyanggangChunghŭngsaKwanp'yŏng-ri, Samsu-gun중흥사  

Kaynakça

Kategori:Güney Kore'deki Budist tapınakları
Kategori:Kore'de kültür