Sırbistan başbakanı

Sırbistan başbakanı, (Sırpça: Премијер Србије/Premijer Srbije), resmi olarak Sırbistan Cumhuriyeti Hükûmeti başkanı (Sırpça: Председник Владе Републике Србије/Predsednik Vlade Republike Srbije), Sırbistan Hükûmeti başkanı.

Başbakan'ın görevi hükûmetin çalışmalarını yönlendirmek ve önerilen bakanların bir listesi de dahil olmak üzere Hükûmet Programını Ulusal Meclis'e sunmaktır. Başbakanın istifası Hükûmetin düşüşüne neden olur.

 Tarihçe 
İlk modern Sırp hükûmeti 27 Ağustos 1805'te, Stragari yakınlarındaki Voljavča'da, Birinci Sırp Ayaklanması sırasında, Yönetim Konseyi (Правитељствујушчи Совјет / Praviteljstvujušči Sovjet) olarak kuruldu, hükûmet başkanının adı ise Yönetim Konseyi Başkanı oldu. Başlangıçta Konsey'in hiçbir bakanı yoktu, sadece üyeler vardı, ancak 1811'de modern bakanlıklar kuruldu. Hükûmet, 3 Ekim 1813'te Birinci Sırp Ayaklanması'nın çöküşüyle varlığını sürdürdü, ancak daha sonra 1813'ten 1814'e kadar Hotin'de sürgünde devam etti.

Hükûmet, İkinci Sırp Ayaklanması'nı takiben 21 Kasım 1815'te restore edildi. Hükûmetin başı, Prens'in Temsilcisi (Књажевски представник / Knjaževski predstavnik) oldu. 1835'te anayasa hükûmetinin kurulmasından sonra bile 1861 yılına kadar bu tarz resmi olarak kalmaya devam etti. Bu tarihten önce, ofis önemli bir öneme ya da etkiye sahip değildi ve yalnızca Prens Miloš Obrenović'in iradesine bağlıydı. 1861'den 1903'e kadar hükûmet başkanı, Bakanlık Başkanı (Председник министарства / Predsednik ministarstva) olarak biçimlendirildi. 1903'ten 1 Aralık 1918'de Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı'nın kurulmasına kadar, hükûmet başkanı Bakanlar Kurulu Başkanı (Председник министарског савета / Predsednik ministarskog saveta) olarak düzenlenmiştir.

1945'ten sonra komünist rejim altında, Sırbistan, Eylül 1941'de Almanlar tarafından kurulmuş olan hükûmete karşı, Tito tarafından atanan ayrı hükûmet kuruldu. Hükûmet başkanı 7 Mart 1945'e kadar Yüksek Ulusal Kurtuluş Konseyi Yürütme Konseyi Başkanı oldu. Hükûmetler, 3 Şubat 1953 tarihine kadar Yönetim Kurulu Başkanı, 15 Ocak 1991 tarihine kadar İcra Kurulu Başkanı ve daha sonra da Hükûmet Başkanı olarak görevlendirilmişlerdir, ancak Başbakanlık, 1991 yılında Dragutin Zelenović hükûmetinden beri halk dilinde kullanılmıştır.

 Başbakanlar listesi 
 Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti (1945-1992)

 Sıra Hükûmet Başkanı Ömrü Görev süresi—Seçimvekaleten Parti Notlar Yüksek Ulusal Kurtuluş Konseyi Yürütme Konseyi Başkanı1941-1945 N/A 100px|   Petar StambolićПетар Стамболић100px 1912-2007 Eylül1941 7 Mart1945 Yugoslavya Komünistler Ligi  — Sırbistan başbakanı1945 N/A    Jaša ProdanovićЈаша Продановић 1867-1948 7 Mart1945 9 Nisan1945 Yugoslavya Komünistler Ligi  — Başbakanlar1945-1953 1(47)    Blagoje NeškovićБлагоје Нешковић 1907-1984 9 Nisan1945 5 Eylül1948 Yugoslavya Komünistler Ligi  — 2(48) 100px|   Petar StambolićПетар Стамболић100px 1912-2007 5 Eylül1948 5 Şubat1953 Yugoslavya Komünistler Ligi  — Yürütme Konseyi Başkanları1953-1991 (2)(48) 100px|   Petar StambolićПетар Стамболић100px 1912-2007 5 Şubat1953 16 Aralık1953 Yugoslavya Komünistler Ligi  — 3(49) 100px|   Jovan VeselinovЈован Веселинов 1906-1982 16 Aralık1953 6 Nisan1957 Yugoslavya Komünistler Ligi  — 4(50) 100px|   Miloš MinićМилош Минић100px 1914-2003 6 Nisan1957 9 Haziran1962 Yugoslavya Komünistler Ligi  — 5(51) 100px|   Slobodan Penezić KrcunСлободан Пенезић Крцун 1918-1964 9 Haziran1962 6 Kasım1964 Yugoslavya Komünistler Ligi Şüpheli bir trafik kazasında öldü.  — N/A 100px|   Stevan DoronjskiСтеван Дороњски 1919-1981 6 Kasım1964 17 Kasım1964 Yugoslavya Komünistler Ligi Geçici(Penezić'in ölümünden sonra)  — 6(52) 100px|   Dragi StamenkovićДраги Стаменковић 1920-2004 17 Kasım1964 6 Haziran1967 Yugoslavya Komünistler Ligi  — 7(53) 100px|   Đurica JojkićЂурица Јојкић 1914-1981 6 Haziran1967 7 Mayıs1969 Yugoslavya Komünistler Ligi  — 8(54) 100px|   Milenko BojanićМиленко Бојанић 1924-1987 7 Mayıs1969 6 Mayıs1974 Yugoslavya Komünistler Ligi  — 9(55) 100px|   Dušan ČkrebićДушан Чкребић100px 1927– 6 Mayıs1974 6 Mayıs1978 Yugoslavya Komünistler Ligi  — 10(56) 100px|   Ivan StambolićИван Стамболић 1936-2000 6 Mayıs1978 5 Mayıs1982 Yugoslavya Komünistler Ligi  — 11(57) 100px|   Branislav IkonićБранислав Иконић 1928-2002 5 Mayıs1982 6 Mayıs1986 Yugoslavya Komünistler Ligi  — 12(58) 100px|   Desimir JeftićДесимир Јефтић100px 1938– 6 Mayıs1986 5 Aralık1989 Yugoslavya Komünistler Ligi  — 13(59) 100px|   Stanko RadmilovićСтанко Радмиловић 1936– 5 Aralık1989 15 Ocak1991 Yugoslavya Komünistler Ligi(Ocak 1990'a kadar) Yugoslavya Komünistleri, 1990 yılının Ocak ayında altı siyasi partiye bölündü, Sırbistan'da Sırbistan Sosyalist Partisi oldu.  — Sırbistan Sosyalist Partisi(Ocak 1990'dan)

 Sırbistan Cumhuriyeti (1992 – günümüz) 

 Sıra Hükûmet Başkanı Ömrü Görev süresi—Seçimvekalet Parti Notlar Başbakanlar1991 sonrası 1(60)    Dragutin ZelenovićДрагутин Зеленовић100px 1928– 15 Ocak1991 23 Aralık1991 Sırbistan Sosyalist Partisi 1990 2(61) 100px|   Radoman BožovićРадоман Божовић 1953– 23 Aralık1991 10 Şubat1993 Sırbistan Sosyalist Partisi 28 Nisan 1992'de Yugoslavya tamamen dağıldı, Sırbistan ve Karadağ yeni bir birlik kurdu: FR Yugoslavya (2003'te Sırbistan ve Karadağ olarak değiştirildi). 1992 3(62)   Nikola ŠainovićНикола Шаиновић 1948– 10 Şubat1993 18 Mart1994 Sırbistan Sosyalist Partisi  — 4(63)    Mirko MarjanovićМирко Марјановић 1937-2006 18 Mart1994 24 Ekim2000 Sırbistan Sosyalist Partisi Buldozer Devrimi'nden sonra istifaya zorlandı. 1993, 1997 5(64) 100px|   Milomir MinićМиломир Минић 1950– 24 Ekim2000 25 Ocak2001 Sırbistan Sosyalist Partisi <small>Geçici (Marjanović'in istifasından sonra)  — 6(65) 100px|Zoran Đinđić   Zoran ĐinđićЗоран Ђинђић100px 1952-2003 25 Ocak2001 12 Mart2003 Demokrat Parti(Sırbistan Demokratik Muhalefet) Sırbistan Demokratik Muhalefetinin bir parçası koalisyon. Özel Operasyonlar Birimi (JSO) ve Sırp mafyası üyeleri tarafından suikast düzenlendi. 2000 N/A 100px|Nebojša Čović   Nebojša ČovićНебојша Човић50px 1958– 12 Mart2003 17 Mart2003 Demokratik Alternatif(Sırbistan Demokratik Muhalefet) Geçici  — N/A 100px|Žarko Korać   Žarko KoraćЖарко Кораћ 1947– 17 Mart2003 18 Mart2003 Sosyal Demokratik Birlik(Sırbistan Demokratik Muhalefet) Geçici.  — 7(66) 100px|Zoran Živković   Zoran ŽivkovićЗоран Живковић100px 1960– 18 Mart2003 3 Mart2004 Demokrat Parti(Sırbistan Demokratik Muhalefet) 18 Kasım 2003'te Sırbistan'ın Demokratik Muhalefeti koalisyonu dağıtıldı ve yeni seçimlere yol açtı.  — 8(67) 100px|Vojislav Koštunica   Vojislav KoštunicaВојислав Коштуница100px 1944– 3 Mart2004 7 Temmuz2008 Sırbistan Demokrat Partisi 5 Haziran 2006'da Sırbistan ve Karadağ dağıldı ve Koštunica bağımsız Sırbistan'ın ilk Başbakanı oldu. 2003, 2007 9(68) 100px|Mirko Cvetković   Mirko CvetkovićМирко Цветковић100px 1950– 7 Temmuz2008 27 Temmuz2012 DS Demokrat Parti liderliğindeki bir Avrupa Sırbistan koalisyonu tarafından desteklendi. 2008 10(69) 100px|Ivica Dačić   Ivica DačićИвица Дачић100px 1966– 27 Tem2012 27 April2014 Sırbistan Sosyalist Partisi SNS, SPS, PUPS, JS, URS (2013'e kadar), SDPS, SDA, NS ve RS tarafından desteklendi. 2012|2012 11(70) 100px|Aleksandar Vučić   Aleksandar VučićАлександар Вучић100px 1970– 27 Nisan2014 31 Mayıs2017 Sırp İlerleme Partisi 2014 ve 2016 seçimlerinde SNS koalisyonu mutlak çoğunluğu kazandı. 2017 seçimlerinde Sırbistan Cumhurbaşkanı seçildi. 2014, 2016 N/A 100px|Ivica Dačić   Ivica DačićИвица Дачић100px 1966– 31 Mayıs2017 29 Haziran2017 Sırbistan Sosyalist Partisi Aleksandar Vučić'in 31 Mayıs 2017'de Sırbistan Cumhurbaşkanı olarak yemin etmesinden sonra, Birinci Başbakan Yardımcısı Dačić, geçici başbakan oldu — 12(71) 100px|Ana Brnabić   Ana BrnabićАна Брнабић 1975– 29 Haziran2017 20 Mart 2024 Bağımsız siyasetçi Atamanın ardından Brnabić, Sırbistan'ın ilk kadın ve ilk lezbiyen Başbakanı oldu. — 13(72) 100px|Miloš Vučević   Miloš VučevićМилош Вучевић 1974– 2 Mayıs2024 16 Nisan 2025Sırp İlerleme Partisi — 14(73) 100px|Đuro Macut   Đuro MacutЂуро Мацут 1963– 16 Nisan2025 Görevde Bağımsız —

 Kaynakça 

Kategori:Sırbistan hükûmeti
Kategori:Sırbistan başbakanları