Mezonlar listesi

Mezonlar, birer kuark ve antikuarktan meydana gelen kararlı olmayan atomaltı parçacıklardır. Kuarklardan oluşan parçacıklar olan hadron parçacık ailesinin üyelerindendir. Ailenin diğer üyesi olan ve üç kuarktan oluşan baryonlar ile arasındaki temel fark; mezonların tam sayı spine (bu anlamda bozondurlar), baryonların ise yarım tam sayı spine (bu anlamda fermiyondurlar) sahip olmalarıdır.

Mezonlar, kuarklardan oluştukları için hem zayıf etkileşim hem de güçlü etkileşim görülmektedir. Net elektrik yüküne sahip mezonlar aynı zamanda elektromanyetik etkileşime de girebilirler. Kuark içeriği, toplam açısal momentum kuantum sayısı, parite, C paritesi ve G paritesi gibi çeşitli özelliklerine göre sınıflandırılırlar. Hiçbir mezon kararlı olmasa da, görece daha düşük kütleye sahip olanlar, daha yüksek kütleye sahip olan mezonlara göre daha kararlı olduğundan parçacık hızlandırıcı veya kozmik ışın deneyleriyle gözlenmesi daha kolaydır.

Her mezon, kendisine karşılık gelen bir antiparçacığa (antimezon) sahiptir ve bu antimezonlarda karşılık gelen antikuarklar bulunur.

Listelerde yer alan sembollerin anlamları şu şekildedir: I (izospin), J (toplam açısal momentum kuantum sayısı), P (parite), C (C paritesi), G (G paritesi), u (yukarı kuark), d (aşağı kuark), s (garip kuark), c (tılsım kuark), b (alt kuark), Q (yük), B (baryon sayısı), S (gariplik), C (tılsım) ve B′ (altlık).

 Özet tablosu 
Aşağıdaki tabloda yer alan veriler yayınlanmış sonuçlardan elde edilerek oluşturulmuştur ve bunların bir kısmı ilk elde edilen sonuçlardır. Tabloda yer alan 64 kadar mezon gerçekte var olmayabilir yahut hatalı kütle veya kuantum sayılarına sahip olabilir.

+ Mezon özet tablosuK.A. Olive et al. (2014): Meson Summary Table  Hafif çeşnisiz(S=C=B=0) Garip(S=±1, C=B=0) Tılsımlı, garip(C=S=±1) c  IG(JPC)   IG(JPC)   IG(JP)   IG(JP)   IG(JPC)   1−(0−)  φ(1680)  0−(1−−)   ½(0−)   0(0−)  (1S)  0+(0−+)   1−(0−+)  (1690)  1+(3−−)    ½(0−)   0(??)  J/ψ(1S)  0−(1−−) η  0+(0−+)  ρ(1700)  1+(1−−)    ½(0−) (2317)±  0(0+)  (1P)  0+(0++) (500)  0+(0++)  (1700)  1−(2++)    ½(0−) (2460)±  0(1+)  (1P)  0+(1++) ρ(770)  1+(1−−)  f0(1710)  0+(0++)  (800)  ½(0+) (2536)±  0(1+) (1P)  ??(1+−) ω(782)  0−(1−−)  η(1760)  0+(0−+)  (892)  ½(1−) (2573)  0(??)  (1P)  0+(2++) η′ (958)  0+(0−+)  π(1800)  1−(0−+)  (1270)  ½(1+) (2700)±  0(1−)  (2S)  0+(0−+) (980)  0+(0++)  (1810)  0+(2++)  (1400)  ½(1+) (2860)±  0(??)  ψ(2S)   0−(1−−) (980)  1−(0++)  X(1835)  ??(?−+)  (1410)  ½(1−)  (3040)±  0(??) ψ(3770)   0−(1−−) φ(1020)  0−(1−−)  X(1840)  ??(???)  (1430)  ½(0+) Alt(B=±1) X(3823)  ??(??−)  (1170)  0−(1+−)  (1850)  0−(3−−)  (1430)  ½(2+) X(3872)  0+(1++)  (1235)  1+(1+−)  (1870)  0+(2−+)  K(1460)  ½(0−)   ½(0−) X(3900)±  ?(1+) (1260)  1−(1++)  (1880)  1−(2−+)  (1580)  ½(2−)   ½(0−) X(3900)0  ?(??) (1270)  0+(2++)  ρ(1900)  1+(1−−)  K(1630)  ½(??)/ karışımı (2P)  0+(0++) (1285)  0+(1++)  (1910)  0+(2++)  (1650)  ½(1+) ///b baryonukarışımı (2P)  0+(2++) η(1295)  0+(0−+)  (1950)  0+(2++)  (1680)  ½(1−) X(3940)  ??(???)  π(1300)  1−(0−+)  (1990)  1+(3−−)  (1770)  ½(2−) Vcb and Vub CKM matrisikarışımı X(4020)±  ?(??)  (1320)  1−(2++)  (2010)  0+(2++)  (1780)  ½(3−) ψ(4040)  0−(1−−) (1370)  0+(0++)  (2020)  0+(0++)  (1820) ½(2−)   ½(1−)  X(4050)±  ?(??)  (1380)  ?−(1+−)  (2040)  1−(4++)  K(1830)  ½(0−) (5732)  ?(??)  X(4140)  0+(??+) (1400)  1−(1−+)  (2050)  0+(4++)  (1950)  ½(0+) (5721)0  ½(1+)  ψ(4160)  0−(1−−) η(1405)  0+(0−+)  (2100)  1−(2−+)  (1980)  ½(2+) (5721)0  ½(2+)  X(4160)  ??(???) (1420)  0+(1++)  (2100)  0+(0++)  (2045)  ½(4+) Alt, garip(B=±1, S=∓1) X(4250)±  ?(??) ω(1420)  0−(1−−)  (2150)  0+(2++)  (2250)  ½(2−) X(4260)  ??(1−−) (1430)  0+(2++)  ρ(2150)  1+(1−−)  (2320)  ½(3+)   0(0−) X(4350)  0+(??+) (1450)  1−(0++)  φ(2170)  0−(1−−)  (2380)  ½(5−)   0(1−) X(4360)  ??(1−−) ρ(1450)  1+(1−−)  (2200)  0+(0++)  (2500)  ½(4−) (5830)0  0(1+) ψ(4415)  0−(1−−) η(1475)  0+(0−+)  fJ(2200)  0+(2++or 4++)  K(3100)  ??(???) (5840)0  0(2+) X(4430)±  ?(1+) (1500)  0+(0++)  Tılsımlı(C=±1) (5850)  ?(??) X(4660)  ??(1−−) (1510)  0+(1++)  η(2225)  0+(0−+)  Alt, tılsımlı(B=C=±1) b (1525)  0+(2++)  (2250)  1+(3−−)   ½(0−)  (1S)  0+(0−+) (1565)  0+(2++)   f2(2300)  0+(2++)   ½(0−)    0(0−)  Υ(1S)  0−(1−−) ρ(1570)  1+(1−−)  (2300)  0+(4++) (2007)0  ½(1−)  (1P)  0+(0++) (1595)  0−(1+−)  (2330)  0+(0++) (2010)±  ½(1−) (1P)  0+(1++) (1600)  1−(1−+)  (2340)  0+(2++)  (2400)0  ½(0+) (2P)  0+(0++) (1640)  1−(1++)  (2350)  1+(5−−) (2400)±  ½(0+) (1P)  ??(1+−) (1640)  0+(2++)  (2450)  1−(6++)  (2420)0  ½(1+) (1P)  0+(2++) (1645)  0+(2−+)  (2510)  0+(6++) (2420)±  ½(??) (2S)  0+(0−+) ω(1650)  0−(1−−) Diğer hafif (2430)0  ½(1+) Υ(2S)  0−(1−−) (1670)  0−(3−−)  Daha ileri durumlar (2460)0  ½(2+) Υ(1D)  0−(2−−) (1670)  1−(2−+) (2460)±  ½(2+) (2P)  0+(0++) D(2550)0  ½(0−) (2P)  0+(1++) D(2600) ½(??) (2P)  ??(1+−) (2640)±  ½(??)  (2P)  0+(2++) D(2750) ½(??) Υ(3S)  0−(1−−) (3P)  ??(??+) Υ(4S)  0−(1−−) X(10610)±  1+(1+) X(10610)0  1+(1+) X(10650)±  ?+(1+) Υ(10860)  0−(1−−) Υ(11020)  0−(1−−)

 Mezonlar listesi 
Aşağıdaki listeler, mezonların tüm bilinen veya tahmin edilen sözdeskaler (JP = 0-) ve vektörel (JP  = 1-) özelliklerini de içermektedir.

Aşağıda tasnif edilen parçacıkların özellikleri ve kuark içeriklerinin dengi antiparçacıklar için, kuarkların antikuarklarla; Q, B, S, C ve B′ sembollerinin işaretlerinin ise negatif olarak değiştirilmesi gerekmektedir. Adlarının yanında † işareti olan parçacıklar, Standart Model'e göre varlığı tahmin edilmekte olsa da henüz gözlenlenmemiştir.  renkle yazılan değerler ise deneylerle kesin bir şekilde kanıtlanmamış olup kuark modeline göre tahmin edilmektedir.

 Sözdeskaler mezonlar 
Parçacık adı Parçacıksembolü AntiparçacıksembolüKuarkiçeriği Değişmez kütlesi (MeV/c2)IGJPCSCB' Ortalama yaşam süresi (s)Yaygın olarak bozunduğu
(>%5 bozunma)PionK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –       1− 0− 0 0 0  PionK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –    Kendisi   1− 0−+ 0 0 0  Eta mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –    Kendisi   0+ 0−+ 0 0 0   ya da   Eta prime mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –   (958) Kendisi   0+ 0−+ 0 0 0  Tılsımlı eta mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –   (1S) Kendisi   0+ 0−+ 0 0 0  http://pdg.lbl.gov/2010/listings/rpp2010-list-eta-c-1S.pdf Alt eta mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –   (1S) Kendisi    + 0 0 0 Unknown http://pdg.lbl.gov/2014/listings/rpp2014-list-eta-b-1S.pdf KaonK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –        0− 1 0 0  
 KaonK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –        0− 1 0 0  K-ShortK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –    Kendisi    0− (*) 0 0  K-LongK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –    Kendisi    0− (*) 0 0   
 D mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –        0− 0 +1 0  http://pdg.lbl.gov/2014/listings/rpp2014-list-D-plus-minus.pdf D mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –        0− 0 +1 0  http://pdg.lbl.gov/2014/listings/rpp2014-list-D-zero.pdf Garip D mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –       0 0 +1 +1 0  http://pdg.lbl.gov/2014/listings/rpp2014-list-Ds-plus-minus.pdf B mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –         0 0 +1  http://pdg.lbl.gov/2014/listings/rpp2014-list-B-plus-minus.pdf B mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –         0 0 +1  http://pdg.lbl.gov/2014/listings/rpp2014-list-B-zero.pdf Garip B mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –         −1 0 +1  http://pdg.lbl.gov/2014/listings/rpp2014-list-Bs-zero.pdf Tılsımlı B mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –         0 +1 +1  http://pdg.lbl.gov/2014/listings/rpp2014-list-Bc-plus-minus.pdf 
[a]  Sıfırdan farklı kuark kütleleri sebebiyle kesin olmayan sonuçlar görülmektedir.
[b]  PDG, rezonans genişliğini (Γ) belirtir. Burada ise onun yerine τ =  dönüşümü verilmiştir. 
[c]  Güçlü özdurum. Belirli bir yaşam süresi yoktur (aşağıdaki kaon notları başlığına bakınız).
[d]   ve  parçacıklarının kütleleri,  parçacığınınki gibi verilmiştir.  ve  parçacıklarının kütleleri arasındaki fark  kadardır.
[e]  Zayıf özdurum. Bir miktar CP ihlali durumu söz konusudur (aşağıdaki kaon notları başlığına bakınız).

 Vektörel mezonlar 
Parçacık adı Parçacıksembolü AntiparçacıksembolüKuarkiçeriği Değişmez kütlesi (MeV/c2)IGJPCSCB' Ortalama yaşam süresi (s)Yaygın olarak bozunduğu
(>%5 bozunma)YÜklü ro mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –   (770) (770)   1+ 1− 0 0 0  Nötr ro mezonu (770) Kendisi   1+ 1−− 0 0 0  Omega mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings – (782)  (782) Kendisi   0− 1−− 0 0 0  Fi mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –   (1020) Kendisi   0− 1−− 0 0 0     J/PsiK.A. Olive et al. (2014): Particle listings – J/Ψ   Kendisi   0− 1−− 0 0 0  http://pdg.lbl.gov/2014/listings/rpp2014-list-J-psi-1S.pdf Upsilon mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings – (1S)  (1S) Kendisi   0− 1−− 0 0 0  http://pdg.lbl.gov/2014/listings/rpp2014-list-upsilon-1S.pdf KaonK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings – (892)       1− 1 0 0  http://pdg.lbl.gov/2014/listings/rpp2014-list-K-star-892.pdf Kaon      1− 1 0 0  http://pdg.lbl.gov/2014/listings/rpp2014-list-K-star-892.pdf D mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings – (2010)  (2010) (2010)     0 +1 0  D mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings – (2007)  (2007) (2007)     0 +1 0  Garip D mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –         +1 +1 0  B mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –         0 0 +1 Bilinmiyor B mezonu       0 0 +1 Bilinmiyor Garip B mezonuK.A. Olive et al. (2014):             Particle listings –         −1 0 +1 Bilinmiyor Tılsım B mezonu†    Bilinmiyor   0 +1 +1 Bilinmiyor Bilinmiyor
[f]  PDG, rezonans genişliğini (Γ) belirtir. Burada ise onun yerine τ =  dönüşümü verilmiştir. 
[g]  Kesin değer, kullanılan yönteme göre değişlik göstermektedir.

 Nötr kaonlarla ilgili notlar 
Nört kaonlarla ilgili iki karışıklık vardır:

 Nötr kaon karışımı sebebiyle  ve  parçacıkları gariplik özdurumunda değil zayıf etkileşim özdurumunda bulunur. Bu da parçacıkların nasıl bozunacağını etkileyerek parçacıkların sınırlı bir yaşam süresine sahip olmalarına yol açar.
  ve  parçacıkları için tabloda verilen lineer kombinasyonlar, CP ihlali sebebiyle yapılan düzeltmeler nedeniyle kesin olarak doğru değildir.

 Ayrıca bakınız 
 Parçacıklar listesi

 Kaynakça 

 Konuyla ilgili yayınlar 


















 Dış bağlantılar 
Particle Data Group – The Review of Particle Physics (2008)
 Mesons made thinkable, an interactive visualisation allowing physical properties to be compared


Kategori:Fizik listeleri