Denizaşırı Çinliler

Denizaşırı Çinliler (), Çin Halk Cumhuriyeti (Çin anakarası, Hong Kong ve Makao) ya da Çin Cumhuriyeti (Tayvan)'nin dışında yaşayan Çin doğumlu ya da Çin kökenli insanlardır. Büyük Çin Bölgesi'nin dışında yaşayan kısmen Çin kökenli insanlar da kendilerini denizaşırı Çinli olarak sayabilir. Denizaşırı Çinliler, Çin'deki Han etnik çoğunluğundan ya da Çin'deki diğer etnik gruplardan olabilir. Kişi başına göre Singapur, Büyük Çin'in dışındaki en büyük denizaşırı Çinli nüfusuna sahip. Avustralya ise kişi başına Asya'nın dışındaki en büyük denizaşırı Çinli nüfusuna sahip.

 Terminoloji 

sol|küçükresim|New York-Manhattan'daki Çin mahallesi (Chinatown, Manhattan), Batı Yarımküre'de Çinlilerin en yüksek yoğunlukta olduğu yerleşimdir.
Çincede "Denizaşırı Çinliler" anlamına gelen ve Çin dışındaki ülkelerde yaşayan Çin vatandaşlarını tanımlamak için kullanılan çeşitli ifadeler mevcuttur: Huáqiáo () ya da Hokkien dilinde Hoan-kheh (). 19. yüzyılın sonunda Çin hükûmeti, denizaşırı Çinlilerin hem dış yatırım kaynağı hem de yabancı ülkelerle ilgili bilgilere bir köprü olarak çok değerli olduklarını fark etti; bu nedenle Huaqiao (華僑) teriminin kullanımını tanımaya başladı. "Haigui" (海归) terimi, Çin'e geri dönmüş denizaşırı Çinliler için, guīqiáo qiáojuàn (归侨侨眷) ise Çin'e geri dönmüş akrabalar için kullanılır.

Huáyì (), Çin'in dışında yaşayan etnik Çinliler için kullanılır. Hǎiwài Huárén (海外华人), sık kullanılan diğer bir terim ve denizaşırı Çinliler ifadesine daha yakın bir çeviridir; Çin Halk Cumhuriyeti hükûmeti tarafından, vatandaşlığı gözetilmeksizin Çin'in dışında yaşayan Çin etnik kökenli insanları tanımlak için sık kullanılan bir ifade.

Kantonlu, Fuzhoulu, Hoklo ya da Hakka gibi etnik Han Çinlisi olan denizaşırı Çinliler, diğer denizaşırı Çinlileri "Tangren" (; Hakkaca: tong nyin; Fuzhou lehçesi: toung ning) olarak tanımlar. Kelime anlamıyla Tang halkı anlamına gelir ve bir zamanlar Çin'i yöneten Tang Hanedanı'na bir göndermedir. Terimin bu eski hanedanla aslında çok az alakası olmasına rağmen, Kantonlular, Fuzhoulular, Hoklolar ve Hakkalar tarafından konuşma dilinde denizaşırı Çinlileri tanımlamak için yine sık kullanılan bir ifade.

Shǎoshù mínzú (少数民族) terimi, Çin diasporasında Çin'de etnik azınlık olarak sayılan bireyler için denizaşırı Çinlileri tanımlayan çeşitli ifadelerin önüne eklenir. Shǎoshù mínzú huáqiáo huárén, shǎoshù mínzú huáqiáo huárén ve shǎoshù mínzú hǎiwài qiáobāo (少数民族海外侨胞) terimleri hepsi kullanımdadır. Denizaşırı Çinli İşleri Bürosu, resmi politika amaçları için Han Çinlileri ile etnik azınlıkların arasında ayrım yapmamaktadır. Örneğin Tibet diasporası üyeleri, bazı denizaşırı Çinlilere verilen izinlerle Çin'e seyahat edebilir. Çin diasporasındaki etnik azınlıkların sayısına dair çeşitli tahminler mevcuttur: 3,1 milyon (1993), 3,4 milyon (2004), 5,7 milyon (2001, 2010), ya da tüm denizaşırı Çinlilerin yaklaşık onda biri (2006, 2011). Sınır ötesi etnik gruplar (跨境民族, kuàjìng mínzú), ancak Çin sınırında bağımsız bir devletin kuruluşunun ardından Çin'den gittikleri durumda denizaşırı Çinli sayılır.

Hmonglar ya da Moğollar gibi Çin ile tarihi bağlantısı olan bazı etnik gruplar, kendilerini "denizaşırı Çinli" olarak tanımlamayabilir.

 Ülke istatistikleri 

50 milyondan fazla denizaşırı Çinli vardır. Denizaşırı Çinlilerin çoğu Güneydoğu Asya'da yaşamaktadır; Singapur nüfusunun çoğunu oluşturmanın yanı sıra Tayland (%14), Malezya (%23), Endonezya, Brunei (%10), Filipinler ve Vietnam'da büyük Çinli azınlık nüfusları mevcuttur.

Kıta / ülkeMaddeDenizaşırı Çinli nüfusuYüzölçümüVeri yılıAfrika   Güney Afrika'daki Çinliler300.000–400.000 2015Madagaskar'daki Çinliler70.000–100.000  2011Etiyopya'daki Çinliler20.000–60.000 2014–2016Angola'daki Çinliler50.000  2017Mauritius'taki Çinliler38.500  2010Cezayir'deki Çinliler35.000  2009Chinese, Algerians fight in Algiers – witnesses . Reuters. 4 August 2009.Tanzanya'daki Çinliler30.000  2013Chinois25.000  1999Kongo Cumhuriyeti'ndeki Çinliler15.000–25.000  2013Nijerya'daki Çinliler20.000  2012Gana'daki Çinliler6.000–20.000  2010"Drivers of change or cut-throat competitors? Challenging Cultures of Innovation of Chinese and Nigerian migrant entrepreneurs in West Africa," p. 10Zambiya'daki Çinliler19.845  2014Mozambik'teki Çinliler12.000  2007Zimbabve'deki Çinliler10.000  2016Mısır'daki Çinliler6.000–10.000  2007Sudan'daki Çinliler5.000–10.000  2005–2007Kenya'daki Çinliler7.000  2013 Uganda'daki Çinliler7.000  2010Botsvana'daki Çinliler5.000–6.000  2009Lesotho'daki Çinliler5.000  2011Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Çinliler4.000–5.000  2015Kamerun'daki Çinliler3.000-5.000  2012Gine'deki Çinliler5.000  2012Benin'deki Çinliler4.000  2007Namibya'daki Çinliler3.000-4.000  2009Fildişi Sahili'ndeki Çinliler3.000  2012Mali'deki Çinliler3.000  2014Togo'daki Çinliler3.000  2007Yeşil Burun Adaları'ndaki Çinliler2.300  2008Malavi'deki Çinliler2.000  2007Ruanda'daki Çinliler1.000-2.000 2011Senegal'daki Çinliler1.500  2012Fas'taki Çinliler1.200  2004Seyşeller'deki Çinliler1.000  1999Liberya'daki Çinliler600  2006Burkina Faso'daki Çinliler500  2012Libya'daki Çinliler300  2014Asya/Orta Doğu   Tayland Çinlileri9.392.792%142012Thailand  CIA World FactbookÇin asıllı Malezyalılar, Peranakan7.417.800%232016Çin asıllı Endonezyalılar2.832.510%12010Çin asıllı Singapurlular2.808.300%76.22016Myanmar'daki Çinliler, Panthay1.637.5402012Filipinler Çinlileri, Torna atrás, Sangley1.146.250%12005Hoa halkı823.071%0.962009Güney Kore'deki Çinliler800.000%12010Kamboçya Çinlileri, Kamboçya Hokkienleri700.000 2010Japonya'daki Çinliler674.871<%12011Pakistan'daki Çinliler400.000 2017http://gulfnews.com/news/asia/pakistan/mandarin-mania-grips-pakistan-1.2061179 Kazakistan'daki Çinliler, Dunganlar300.0002009Laos Çinlileri185.765 2005  Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Çinliler180.0002009 Brunei'deki etnik Çinliler42.100%102015İsrail'deki Çinliler23.000 2001Kuzey Kore'deki Çinliler10.000 2009 6.000 2014Hindistan'daki Çinliler4.000-7.000sıfır2014Sri Lanka'daki Çinliler3.500 ?İran'daki Çinliler3.000 Kırgızistan'daki Çinliler, Dunganlar1.813 2009Moğolistan'daki etnik Çinliler1.323 2000Avrupa    Rusya'daki Çinliler, Dunganlar200.000-400.000 2004Fransa'daki Çin diasporası, Chinois (Réunion)700.000%12010Britanya Çinlisi433.150%12008İtalya'daki Çinliler320.794%12013Almanya'daki Çinliler212.000<%12016<ref name="de-cn1"İspanya'daki Çinliler145.000%<12009Hollanda'daki Çinliler80.198%12012Türkiye'deki Çinliler, Uygurlar 46.8002009--30.000-40.000 --İsveç'teki Çinliler31.725%<12016--30.000 2008--17.800%<12011--10.600%<12014Danimarka'daki Çinliler10.247%<12009Bulgaristan'daki Çinliler9.000 2005Portekiz'deki Çinliler9.689 2007--8.257%<12011Tilastokeskus  .Çek Cumhuriyeti'ndeki Çinliler4.986 2007Romanya'daki Çinliler2.249 2002Sırbistan'daki Çinliler1.373 2011--220sıfır2014--104sıfır2013Amerika   Çin asıllı Amerikalılar4.947.968%1.52015Çin asıllı Kanadalılar1.487.580%42006" Ethnic Origin (247), Single and Multiple Ethnic Origin Responses (3) and Sex (3) for the Population of Canada, Provinces, Territories, Census Metropolitan Areas and Census Agglomerations, 2006 Census – 20% Sample Data,"  Çin asıllı Perulular900.000'e kadar%3'e kadar2017https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pe.html Çin asıllı Venezuelalılar400.000–450.000%22013Çin asıllı Brezilyalılar250.000sıfır2005Panama Çinlileri135.000 2003Çin asıllı Arjantinliler120.000 2010Clarín: As of 2010. Chinese community becomes the fourth largest group of immigrants in Argentina  Çin asıllı Kübalılar114.240%12008CIA World Factbook. Cuba. 15 May 2008. <https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cu.html >.Çin asıllı Jamaikalılar72.000 --Meksika Çinlileri70.000sıfır2008Kosta Rika'daki Çinliler45.0002011By Rachel Will
Date Published: 10/21/2011  Çin asıllı Surinamlılar7.885%1.52012Kolombiya'daki Çinliler25.000 2014Dominik Cumhuriyeti'ndeki etnik Çinliler15.000 --Çin asıllı Nikaragualılar12.000 -- Şili'deki Çinliler10.000 --Çin asıllı Trinidad ve Tobagolular3.800 2000Çin asıllı Guyanalılar2.722 1921Belize'deki etnik Çinliler1.716 2000Porto Riko Çinlileri35.000 --Çin asıllı Haitililer230 --Okyanusya   Çin asıllı Avustralyalılar1.213.903%62016Çin asıllı Yeni Zelandalılar180.066%42013 , 2013 Census, Statistics New Zealand. Accessed 2014-5-31.Fiji'deki Çinliler34.712 2012Fiji , CIA World Factbook, retrieved 23 March 2012Samoa'daki Çinliler30.000 --Papua Yeni Gine'deki Çinliler20.000 2008Tonga'daki Çinliler3.000 2001"Tonga announces the expulsion of hundreds of Chinese immigrants" , John Braddock, wsws.org, 18 December 2001Palau'daki Çinliler1.030 2012Palau , CIA World Factbook, retrieved 23 March 2012

 Ayrıca bakınız 

 Çin dış göçü
 Çin mahallesi
 Türkiye'deki Çinliler

 Kaynakça 

*